Draai om je oren
Jazz en meer - Weblog





 




Concert
De creatieve spanning van het Kairos 4tet

vrijdag 24 oktober 2014, Paradox, Tilburg

Paradox had deze vrijdag wederom een jazzkwartet van formaat op het podium staan. Ditmaal ging het om het Kairos 4tet, een van de belangrijkste nieuwe jazzformaties uit het Verenigd Koninkrijk, dat opereert op het snijvlak van jazz en klassiek. Drie albums hebben ze inmiddels op hun naam staan en afgelopen vrijdagavond kwamen de hoogtepunten van die jaren voorbij, aangevuld met enkele nieuwe nummers.

Adam Waldman, de leider van het kwartet en tevens de componist van de nummers, was overduidelijk - maar zeker niet opdringerig - aanwezig op tenorsax, maar vooral op sopraansax. Hij is een lyrische saxofonist, die op een doordachte wijze jazz vermengt met folkinvloeden en wereldmuziek. Hij doet soms wel wat denken aan Garbarek, alleen wat intenser. Waar Garbarek excelleert in lange lijnen, daar blaast Waldmann meer staccato.

Het levert regelmatig mooie combinaties op met het pianospel van Ivo Neame. Hij is eveneens in staat om meerdere stijlen moeiteloos met elkaar te verbinden. Op het ene moment ondersteunt hij Waldmann met spaarzame akkoorden, om vervolgens de solorol over te pakken. Maar waar Waldmann voor een duidelijke lyrische melodie kiest, kiest Neame ervoor om een kleurrijke klankwereld neer te zetten waarin slechts spaarzaam de melodie terugkomt.

Hierdoor ontstaat er een creatieve spanning, die de muziek van dit kwartet boeiend maakt en doet balanceren tussen lyrische, Scandinavisch aandoende jazz enerzijds en meer ongestructureerde improvisatie anderzijds. Jasper Høiby op bas en Jon Scott op drums zorgen er vervolgens mede voor dat het kwartet als een hechte eenheid klinkt. Maar Høiby en Scott doen zeker meer dan adequaat begeleiden. Mooi is bijvoorbeeld het samenspel in 'We Go Again', een nieuwe track van het kwartet, waarin Høiby meerdere keren heel creatief ingrijpt in de solo van Scott om zo tot een bijzonder duet te komen.

Labels:

(Ben Taffijn, 31.10.14) - [print] - [naar boven]





Cd
Peter Evans Quintet - 'Destination: Void' (More Is More, 2014)


De Amerikaanse trompettist Peter Evans heeft het niet zo met het gehypete adagium 'less is more'. Dat blijkt zowel uit zijn muziek als uit More Is More, zijn eigen label waarop hij het tweede album met zijn kwintet uitbrengt. In vergelijking met 'Ghosts' uit 2011 heeft de band een kleine gedaanteverandering ondergaan. Pianist Carlos Homs maakte plaats voor zijn collega Ron Stabinsky. Maar drummer Jim Black, bassist Tom Blancarte en elektroneut Sam Pluta, de man voor wie niets of niemand veilig of heilig is, zijn opnieuw present.

Evans kan in een jazzcontext aardig van leer trekken. Opvallend genoeg gaf hij de luisteraars op 'Ghost' geregeld nog een handvat. Niet voor niets waren sommige stukken gebaseerd op standards, al voorzag hij die wel van een metrische slag die rustig met de voet meetikken tot een hachelijke onderneming maakte. Op 'Destination: Void' gaat hij nog een stapje verder. Nog steeds krijgt het publiek soms een steunpunt, maar dat is zelden zo stabiel dat het echt comfort biedt.

Pluta neemt het geluid van Evans op, om het fijngesneden, stotterend en schuifelend naar hem terug te schieten, terwijl Black en Stabinsky exact gelijke ritmes spuwen, waarbij ze zich echter niets aantrekken van het metrum dat Evans probeert aan te houden. Puur geweld is het echter niet, want in plaats van constant door te trekken laten de muzikanten het geluid terugplooien tot ze als insecten rond de trompettist zwermen, om later weer te zwellen om hem extra onder druk te zetten.

Die combinatie van anarchistische explosiviteit en plots opduikende strakheid is duidelijk geen toeval, want ook 'For Gary Rydstrom And Ben Burt' weet ervan. Hier bestaat het ritme echter uit zo vreemd geplaatste, geïsoleerde klanken, dat het lijkt alsof de figuren ad random achter elkaar geplakt worden. Ze genieten echter wel van een haast Teutoons vettige sound, alsof de live gespeelde muziek gesampled werd uit de hoogtepunten van een James Bond-soundtrack.

In 'Make It So' maakt de bijna barbaarse directheid van de eerste stukken plaats voor een betoverende en mysterieuze nachtelijke sfeer. Het stramien, hoewel voordien ook maar een karkas, verdwijnt nu helemaal ten voordele van een heel klankgevoelige, open vorm. Evans kiest voor een vage, haast aarzelende melodie voor de piccolotrompet, waardoor hij klinkt als een uitgelopen barokschilderij: elegant en zangerig, maar o zo wazig. Het resultaat is een zinderende spanning, temeer daar de muzikale ruimte niet volgespeeld wordt.

In het afsluitende 'Tresilo' mag zelfs de eensgezindheid even haar werk doen. Door allemaal op hun eigen tempo te stijgen, ontstaat een muzikaal opwaartse beweging, waarvan het exacte verloop moeilijk aan te wijzen is. Wanneer Stabinsky dan vrolijk gaat ronddartelen, Evans loos gaat in een klassiek trompetgeluid en Pluta zijn klankarsenaal verfrommelt tot abstracte scratchgeluiden, is het hek helemaal van de dam.

Links en rechts zijn duidelijk terugkerende formules herkenbaar, maar meer dan dat is het het kolkende geluid dat de aandacht trekt. Opnieuw is het geen one way drive, want even daarna plooit de hele band terug tot op haast weemoedig-mysterieus niveau, waarna Tom Blancarte alsnog even de ruimte krijgt. Die vult hij met een gevarieerd en sonoor mooi bewegend jankgeluid, waarna de hele band, bij wijze van afronding, in enkele ritmisch strak uitgelijnde stuiptrekkingen frontaal tegen de muur knalt.

Deze recensie verscheen in uitgebreidere vorm ook op
Kwadratuur.

Labels:

(Koen Van Meel, 29.10.14) - [print] - [naar boven]





In memoriam
Jack Bruce


Op zaterdag 25 oktober overleed op 71-jarige leeftijd in het Britse Suffolk bassist, zanger en componist Jack Bruce. Hij maakte niet alleen deel uit van het fameuze trio Cream (de eerste uit de 'supergroep'-rockgeschiedenis). De bekendste liedjes van Cream, 'White Room' en 'Sunshine Of Your Love' kwamen uit de koker van Bruce, die ze ook zong. Hij maakte als fusionmuzikant samen gitarist John McLaughlin en toetsenist Larry Young deel uit van Lifetime, het roemruchte powertrio van drummer Tony Williams.

Een gedeelde liefde en bewondering voor de baanbrekende fusion van Lifetime heeft in de laatste jaren van zijn muzikale loopbaan geleid tot het sterrenkwartet Spectrum Road met naast Bruce gitarist Vernon Reid, toetsenist John Medeski en topdrumster Cindy Blackman Santana. Het kwartet trad eind 2008 voor het eerst op in de Blue Note Club in Tokio. In 2012 verscheen het titelloze debuutalbum van de band. Met deze formatie was Jack Bruce datzelfde jaar nog te zien op het North Sea Jazz Festival.

Labels:

(Louis Obbens, 29.10.14) - [print] - [naar boven]





Muziektheater
New York, de kroegen en de jazz, een prachtige theaterpresentatie

'New York Round Midnight', zondag 19 oktober 2014, De Vorstin, Hilversum

In het niet al te verre verleden werden eveneens muzikale theaterproducties uitgevoerd, maar dan vooral door de vrije improvisatie-musici als Willem Breuker en Misha Mengelberg. De huidige productie 'New York Round Midnight' behandelt in het bijzonder de 'klassieke' jazzperiode van de jaren vijftig en zestig. De periode na het swingtijdperk. Dus de bebop, hardbop en souljazz, de jazz van Charlie Parker, Dizzy Gillespie, Thelonious Monk, Charles Mingus en Cannonball Adderley, om maar enkele grootheden te noemen.

Verteller Koen Schouten (voormalig jazzrecensent van de Volkskrant en thans een swingende baritonsaxofonist) loodst het publiek via befaamde nachtclubs – onder andere de Village Vanguard, Half Note en Red Rooster - door nachtelijk New York. Zijn verbale presentatie is lekker 'jazzy relaxed' en zijn informatie zuigt je de nachtclubs binnen, waarin de muziek van bovengenoemde muzikanten gespeeld wordt.

Op het podium staat een meer dan voortreffelijke band. Het is het puikje van de Nederlandse jazzmusici. Strakke arrangementen worden idem dito uitgevoerd en – het belangrijkste in de jazz – er wordt uitstekend en swingend gesoleerd. Het kan ook niet anders met een orkest dat bestaat uit altsaxofonist Rolf Delfos, tenorsaxofonisten Ben van den Dungen en Alexander Beets, trompettiste Ellister van der Molen, pianist Peter Beets, bassist Thomas Rolff en drummer Gijs Dijkhuizen.

Het repertoire omvatte jazzstandards als 'Take The "A" Train', 'A Night In Tunesia', 'You Better Git It In Your Soul' , 'Desafinado' en 'Caravan'. Naast het instrumentale aanstekelijke swingende vuurwerk was er ook ruimte voor de vocalen. Zangeres Deborah J. Carter en zanger Paul van Kessel droegen bij aan de New Yorkse jazzclubsfeer after midnight. Beide vocalisten bezitten een goede jazztiming en een warm stemgeluid. Zij maakten deze nachtelijke jazzkroegentocht meer dan compleet.

In Nederland heeft het snijden in de subsidies geleid tot een desastreuze teloorgang van jazzpodia en jazzclubs. De speelmogelijkheden voor jazzmuzikanten zijn daardoor tot een minimum beperkt. Daarom is deze theaterproductie een zeer lovenswaardig initiatief van de organisatoren - bedenkers en uitvoerders Alexander Beets en Ben van der Dungen - om de jazz voor een groot publiek in de theaters aantrekkelijk te maken. Deze prachtige voorstelling met schitterende jazzmuziek verdient ook een zeer groot publiek. Gaat dat zien en horen!

Klik hier voor een speellijst.

Labels:

(Jacques Los, 28.10.14) - [print] - [naar boven]





Cd
Luc Ex' Assemblée – 'Luc Ex’ Assemblée' (Red Note, 2014)

Opname: november 2013

Best een aardig idee: twee tenorsaxofonisten naast elkaar zetten die qua concept niet zo gek veel van elkaar verschillen. Basgitarist Luc Ex nodigde Ab Baars en Ingrid Laubrock voor zijn Assemblée uit en de contrasten zijn in het eerste nummer 'L’Assemblage' inderdaad miniem. Laubrock neigt meer naar korte, kleinere noten, terwijl Baars grotere bogen speelt en wat meer extase in zijn spel toelaat. Ze klinken hier als twee hondjes die aan elkaar snuffelen. Elders, in 'Expanding For Aye', laat Baars zich op z'n Aylerst horen, maar in bijvoorbeeld 'The Unexpected Death Of A Fortune-teller' is het unisono geluid van de saxen mooi puur. De vorm van dit stuk zou je nog het best met 'vertellend' kunnen kenschetsen.

Op wie Luc Ex nog altijd met punkmuziek associeert zal dit album wellicht een tamme indruk maken. "?Zajj Siht Si" vraagt de leider zich in nummertje 3 af en ik ben geneigd daar met "Sey" op te antwoorden (waarbij aangetekend moet worden, dat het niet 'zajj' maar 'zzaj' is). In 'When The Demiurge Looks In The Mirror' houdt Hamid Drake zijn drumwerk mooi klein; het stuk levert een peinzend moment voor de saxen op. 'The Road' begint abstract; gedurende de tweede helft ontvouwt het thema zich als en bloem. Een stekellelie, zo te horen.

Meer horen?
Klik hier om te luisteren naar de volgende tracks van dit album: 'L’Assemblage', 'The Unexpected Death Of A Fortune-teller', 'Zajj Siht Si' en 'Primates Travel By Train'.

Labels:

(Eddy Determeyer, 28.10.14) - [print] - [naar boven]





Concert
Nieuwe kleren voor klassieke keizers

Dick de Graaf & Stefan Lievestro, zondag 19 oktober 2014, Le Petit Théâtre, Groningen

Of Johann Sebastian Bach zijn cantate, zoals uitgevoerd door Dick de Graaf (saxen) en Stefan Lievestro (contrabas), zelf zou hebben herkend, vroeg een bezoeker zich af. Dat is inderdaad de vraag: stukjes die ik veertig jaar geleden geschreven heb, herken ik ook niet altijd. En het duo gaf wel zeer vrijmoedige interpretaties van Bach, Franz Schubert en Béla Bartók. Die melodieën waren slechts vehikels waarop de muzikanten naar hartenlust loos gingen. Of, zoals De Graaf het uitdrukte: "De akkoordjes zijn van onszelf." Ze monteren, met andere woorden, compleet nieuwe systemen op de oude melodieën. Ik moest denken aan de Mezquita, de grote moskee van Córdoba, een van de eerste gebedshuizen die de Moren in Andalusië bouwden. Een schitterend en hoogst fascinerend bouwwerk. Niet alleen werd het opgericht op de fundamenten van een Visigotische kerk, die op haar beurt een Romeinse tempel had vervangen; in de dertiende eeuw werd er een complete Roomse kathedraal binnen in de Mezquita opgetrokken.

Hadden Bach, Schubert en Bartók het ook kunnen waarderen, zoals de Rotterdammers met hun ideeën aan de haal gingen? Dat blijft speculatief, maar eerlijk gezegd denk ik van wel. De nieuwe frakjes waarin hun composities waren gestoken, bleken inventief en krachtig en de meest essentiële noten waren behouden. Bovendien waren ze zelf, Bach voorop, natuurlijk ook improvisatoren van formaat. Wat hier wél gedemonstreerd werd, was dat goede muziek altijd een prima basis is om op te improviseren. Een beetje jazzmuzikant kan ook wel wat met 'Jan Daar Ligt Een Kip In Het Water', maar Jerome Kern of die boerendansjes van Bartók hebben meer te bieden. Zelf hoorde ik soms de historische solo-opnamen van tenorist Coleman Hawkins in het werk van het duo terug. Verrijkt met de canonvormen en het contrapunt van De Graaf en Lievestro. Daardoor ontstonden nieuwe inzichten en onverwachte vergezichten. De klassieke werken werkten als sluizen waardoor de muzikanten naar de open improvisatiezee dreven.

Een enkele keer bleven de heren dichter bij huis. Zoals in 'O Haupt Voll Blut Und Wunden', dat door een aanzwellend koor in de zaal werd meegezongen. Toen daarna Jethro Tulls visie op Bachs 'Bourée' aan de orde kwam, beheerste niemand zich meer. Zelfs de oude vloerdelen, in trilling gebracht door ritmisch tikkende voetjes, gonsden op de maat mee.

Labels:

(Eddy Determeyer, 27.10.14) - [print] - [naar boven]





Cd
Traeben – 'Looking At The Storm' (Jarr, 2014)

Opname: 20-21 oktober 2013

'Looking At The Storm' is de derde cd van het Nederlands/Deense jazzkwartet Traeben. Het kwartet bestaat uit tenorsaxofonist Søren Ballegaard, gitarist Jens Larsen, bassist Olaf Meijer en drummer Haye Jellema. De nummers op het nieuwe album zijn allemaal eigen composities, zeven van de hand van Larsen en twee van Meijer. Mede daardoor is het een coherent album geworden met voor het merendeel rustige, zeer melodieuze ballads en een drietal meer uptempo nummers.

Er wordt hecht gemusiceerd door vier musici die goed op elkaar ingespeeld zijn, waarbij de lead vooral bij Ballegaard en Larsen ligt en Meijer en Jellema een prima ritmesectie vormen. Maar het is toch vooral het eerstgenoemde duo dat deze cd interessant maakt.

Ballegaard heeft een warme, fluweelzachte toon met een ietwat melancholieke ondertoon. Vooral in de ballads komt hij dan ook uitstekend uit de verf. Maar het is Larsen die juist in deze nummers de broodnodige spanning brengt en voor de nodige weerhaakjes zorgt. Daardoor worden de pakkende melodieën nergens té mooi, té gepolijst. Juist door het feit dat Larsens gitaarspel sterk leunt op riffs die we normaal gesproken meer met het rockidioom associëren dan met jazz én hij uitgebreid gebruik maakt van distortion, krijgt deze cd meer volume.

In de uptempo nummers 'Do You Think They’re Any Good?', 'Better Than The Other One' en 'No' komen de kwaliteiten van Larsen nog beter uit de verf. Spannende, sterk op de rock georiënteerde solo's zetten hier de toon. Het giert, jankt en swingt. Maar ook Ballegaard laat zich hier niet onbetuigd en zet een paar krachtige solo's neer.

Het nummer 'No' bijvoorbeeld. De track begint met Larsen solo, gitaar met distortion. Een rustig, verkennend begin, heel sfeervol. De andere bandleden sluiten aan. De bas en drums goed ondersteunend en de tenorsax met een intens gespeelde melodielijn, bijna breekbaar. En dan de gitaarsolo! Dit is intense rock met prachtige, heldere riffs, ingebed in het opzwepende ritme van drums en bas. Als de sax zich er dan weer bijvoegt en de melodie overneemt, komt het nummer tot volle bloei. Stil blijven zitten lukt dan eenvoudig niet meer. Of luister naar de openingstrack 'Do You Think They’re Any Good?'. Ook hier levert het hechte samenspel tussen de heren een serie spannende momenten op. Vooral de schurende saxsolo van Ballegaard levert vuurwerk.

Al met al is het een bijzonder album geworden, dat erom vraagt vaak beluisterd te worden.

Deze recensie verschijnt ook op
Nieuwe Noten.

Meer horen?
Klik hier voor een preview van dit album.

Labels:

(Ben Taffijn, 27.10.14) - [print] - [naar boven]





Reportage
Doctor Jazzdag 2014


"Het Hof van Wageningen is het toneel van de tweejaarlijkse Doctor Jazzdagen, waar de sterken zich verzamelen. Daar zie je, hoe een rij vóór je twee veteranen elkaar uitleggen hoe dat ritmepatroon van 'Someday Sweetheart' ook alweer in elkaar steekt. Daar zie je schuin naar rechts een meiske van rond de tachtig om kwart over twaalf gretig in haar pilsje happen. Daar lopen kwieken met ogen star van gelukzaligheid de trap af, met in hun linnen tasjes de buit die ze zo-even op de platenmarkt hebben gescoord."

Eddy Determeyer bezocht de 100ste Doctor Jazzdag in het Hof van Wageningen. Hij zag er optredens van onder meer Never Mind Jazz Band, Four Stream Jazz Band en The Revivalists.

Klik hier om zijn verslag van deze dag te lezen.

Labels:

(Maarten van de Ven, 25.10.14) - [print] - [naar boven]





Cd
Mark Alban Lotz – 'Solo Flutes' (LopLop, 2014)

Opname: 11 januari & 8 maart 2014

Op de eerste tel van de cd heb je de dreun al te pakken. Het is de staccato aanzet van de basfluit die je direct bij de lurven pakt. Dat zal zo gedurende de gehele cd ook met de andere fluiten niet anders zijn.

Mark Alban Lotz is de grootmeester, een groot improvisator op allerhande fluiten. Van de grote pvc basfluit tot en met het piccolootje. Contemplatieve momenten worden afgewisseld met virtuoze, rapsodische fragmenten. Het laatste wordt onder meer gedemonstreerd in het nummer 'Whole Steps'.

Veelal past Lotz tijdens het spelen vocalen – grommen, krijsen, fluisteren, neuriën – toe, bijvoorbeeld subliem uitgevoerd op de pvc contrabasfluit in 'PVC Mantra'. Zijn inspiratie put hij uit de impro-jazz, hedendaags gecomponeerde muziek en de wereldmuziek. Het is evident dat hij alle reguliere en extended blaastechnieken uitstekend beheerst.

Als rechtgeaard improvisator verloochent hij de muzikale oorsprong van de jazz, de blues, geenszins. In een fascinerend 'For Rahsaan' – een eerbetoon aan de flamboyante rietblazer Rahsaan Roland Kirk – krijgt de moderne blues een passende plek in dit magnifieke solorecital.

Dit album verdient veel luisteraars en niet alleen jazzliefhebbers. Het is een niet geringe prestatie een cd zo boeiend en verrassend te vullen met uitsluitend 'Solo Flutes'.

Meer horen?
Klik hier om geluidsfragmenten van deze cd te beluisteren.

Labels:

(Jacques Los, 25.10.14) - [print] - [naar boven]





Concert
De perfecte balans tussen muziek en tekst

Susanne Abbuehl, vrijdag 17 oktober 2014, Paradox, Tilburg

De muziek van Susanne Abbuehl staat haaks op de turbulente wereld om ons heen. Zowel bij de economische als de politieke ontwikkelingen en de hedendaagse internationale betrekkingen wijzigen standpunten met de snelheid van het licht. We leven met de waan van de dag, onbekend waarheen te laveren in onbekend en woelig water. De Zwitsers-Nederlandse zangeres vaart een vaste koers en is afkerig van vluchtigheid. Dit brengt met zich mee dat Susanne Abbuehl zelfs voor muzikale begrippen uiterst spaarzaam is met het uitbrengen van nieuw materiaal. De in Paradox gepresenteerde cd 'The Gift' volgt maar liefst zeven jaar op het voorafgaande 'Compass'. In de ogen van Abbuehl is presentatie een relatief begrip. Haar podiumuitstraling is integer en ontdaan van alle opsmuk en haar repertoirekeuze van de avond bestaat uit oud en nieuw materiaal. De muziek is wars van elk effectbejag, zeer oorspronkelijk, kunstzinnig en stelt eisen aan het doorzettingsvermogen en het gevoelige oor.

In een artistieke, minimalistische en instrumentele structuur wordt verlangen en eenzaamheid omarmt. De basis wordt gevormd door het subtiele improviserend vermogen en de latente swing van het gehele ensemble. Deze collectieve atmosfeer draagt bij aan het brengen van verhalende muziek. Voor Susanne Abbuehl is de poëzie van Emily Dickinson en in mindere mate van Emily Bronte en Sara Teasdale de leidraad voor haar muziek. Meestal is de zangeres zelf verantwoordelijk voor de muzikale composities, aangevuld met Carla Bley's 'All Indian Radio' en het macabere 'A Call For Demons' van Sun Ra.

De zangkunsten van Abbuehl laten zich niet kenmerken door overbodige virtuositeit, maar door het streven naar optimale zeggingskracht, noot voor noot, voorzien van onderhuidse vreugde of sluimerend verlangen. Het is de stem met de menselijke touch. Tot haar stemattributen behoren deels gezongen, gevocaliseerde of geproclameerde emoties. Deze worden als oprechte interpretaties - donker of broeierig, dan weer hoog en broos - voor het voetlicht gebracht.

De flugelhorn van Matthieu Michel biedt een weldadige tweede stem en de percussie van Olavi Louhivuori is zowel gevoelig als mild provocatief. De muzikale steun van pianist Wolfert Brederode is een onmiskenbare drager van het mysterieuze geluid. Zijn vele kortstondige intermezzo's sluiten naadloos aan bij Abbuehls stem en de onvoorziene 'gestolen' solo aan het begin van het optreden is een parel van romantische lyriek.

Tijdens deze avond ontstaat niet alleen de perfecte balans tussen muziek en tekst. De vocalen van Susanne Abbuehl zijn in combinatie met het instrumentale immers veel meer dan de som der delen.

Klik hier voor foto's van dit concert door Louis Obbens.

Labels:

(Louis Obbens, 22.10.14) - [print] - [naar boven]





Cd
New Dog – 'Double Headed Pug' (Trytone, 2014)

Opname: 2 juli 2013

Deze cd moet het meer van het groepsgeluid hebben dan van het solowerk. De saxofoons van leider Christian Ferlaino (alt) en Natalio Sued (tenor) vormen samen een geducht boventoonrijk orgel. De composities zijn grillig van structuur en worden vlekkeloos uitgevoerd.

Iets van het groepsgeluid zou je kunnen afleiden uit de afkomst van Ferlaino. Zijn geboorteplaats is Conflenti, een bergdorp in Calabrië, de 'voet' van Italië. Daar wordt jaarlijks een processie gehouden waarbij de madonna en haar kind in de plaatselijke kerk worden gekroond. De muziek die daarbij wordt gespeeld - de combinatie trekharmonica-hobo is niet ongebruikelijk - heeft qua geluid wel wat van de twee saxofoons. De bevolking danst daar een soort kringdans op. Ferlaino haalde zijn master aan de universiteit van Bologna op een studie naar deze dansmuziek. Het stuk 'La Transfusione' heeft daadwerkelijk iets van een stoet die over de kasseien hobbelt. En in 'Henry' dansen de saxofoons kwispelend om elkaar heen.

Je zou dit in een ruimte met een goede akoestiek moeten horen. Een dorpskerk, inderdaad.

Meer horen?
Klik hier om een track van dit album te beluisteren: 'Gatto Di Piombo'.

Labels:

(Eddy Determeyer, 22.10.14) - [print] - [naar boven]





Nieuws
Millennium Jazz Orchestra: 25 jaar ongebreidelde passie voor muziek


Het Millennium Jazz Orchestra kan met recht een van de beste jazzorkesten van ons land genoemd worden. Hoewel ze minder bekend zijn dat bijvoorbeeld het Metropole Orkest, is het Millennium Jazz Orchestra toch zeer gewaardeerd bij vooraanstaande jazzmusici van ons land; Eric Vloeimans, Benjamin Herman, Fay Claassen, Ferdinand Povel en werkten allen samen met het orkest. En niet alleen nationale helden, maar ook internationale topmusici scharen zich tussen indrukwekkende lijst vrienden van het orkest: Dick Oatts, Philip Catherine, Toots Thielemans, Kenny Wheeler, James Moody, Herb Geller, Lee Konitz en nog vele anderen stonden samen met het orkest van componist/dirigent/orkestleider Joan Reinders op het podium van het Theater Bouwkunde in Deventer.

Dit jaar viert Millennium Jazz Orchestra haar 25-jarig jubileum. De viering krijgt fysiek beslag in de vorm van het nieuwe album 'Safety Zone'. Het album werd op 1 oktober jongstleden in een uitverkocht theater gepresenteerd. In tegenstelling tot vorige releases, waarop bijzondere nationale en internationale gasten een hoofdrol kregen, is op deze nieuwe cd dit keer alle ruimte voor het orkest zelf en voor de prachtige composities en arrangementen van Reinders, die het orkest al 25 jaar leidt.

Behalve de maandelijkse concerten in het Theater Bouwkunde in Deventer heeft het orkest ook opgetreden op gerenommeerde podia als North Sea Jazz en de IAJE in New York. Vanuit internationale jazzmedia is er dan ook veel waardering voor het Millennium Jazz Orchestra. Plannen voor de nabije toekomst zijn al concreet: komend voorjaar wordt een nieuw project gestart, dit keer in samenwerking met de WDR Big Band uit Keulen.

Klik hier voor meer informatie.

Labels:

(Maarten van de Ven, 22.10.14) - [print] - [naar boven]





Cd
Fire! Orchestra – 'Enter' (Rune Grammofon, 2014)

Opname: 10 januari 2014

Fire!, het trio van Mats Gustafsson (tenorsax), Johan Berthling (bas) en Andreas Werliin (drums), vatte na vier albums in 2011 het plan op om rond het trio een orkest te bouwen met daarin de crème de la crème van de Scandinavische jazz, improvisatie en avant-garde. En dat is gelukt. Het orkest telt maar liefst 28 leden, waaronder 13 blazers, 3 vocalisten, 3 gitaristen, 3 bassisten en 3 slagwerkers. En in mei van dit jaar zag, na het livealbum 'Exit', het eerste volwaardige studioalbum het licht bij Runegrammofon uit Noorwegen: 'Enter'. De composities zijn van Gustaffson, Berthling en Werliin, aangevuld met Mariam Wallentin , de partner van Werliin in het duo Wildbirds And Peacedrums. Zij schreef de teksten.

De drie grondleggers van Fire! hebben reeds uitvoerig bewezen met verschillende muziekstijlen overweg te kunnen. Mats Gustaffson kennen we als powerblazer, onder andere bij The Thing. Terwijl Johan Berthling zijn sporen heeft verdiend in de experimentele folk- en elektronicawereld, bijvoorbeeld in Tape. Andreas Werliin tenslotte heeft meer een popachtergrond met Wildbirds And Peacedrums. En wat geldt voor het trio, geldt nu voor het orkest: ook hier treffen we weer een smeltkroes van stijlen, invloeden en muzieksoorten aan. 'Enter' is een suite bestaande uit vier delen. Vooral de eerste drie delen kennen een grote afwisseling van verschillende stijlen, terwijl ieder deel zijn eigen kleur heeft.

'Part One' bijvoorbeeld begint met een repeterend melodietje, gespeeld door Martin Hederos op Fender Rhodes. Het zet direct de toon. Je voelt: hier gebeurt iets. Als de vocalisten dan volgen met zang en er langzamerhand meer muzikanten aansluiten, ontstaat een prachtig harmonisch geheel. Een nieuw statement in de muziek voor bigband binnen de moderne jazz is gemaakt. De melodie sterft weg om vervangen te worden door een orgie van gitaarklanken met veel distortion. Als Mariam Wallentin dan even later terugkomt met haar zeer intense zangkunsten, ondersteund door een prominente rol van het slagwerk, krijgt het stuk het karakter van een opera van Kurt Weil. 'Part Two' start met een stuk punkmuziek met zang van Simon Ohlsson, gebaseerd op The Beatles' 'Tomorrow Never Knows'. Het is een indringend, overrompelend deel met naast zang een hoofdrol voor slagwerk, bas en elektronica. En dan, na zes minuten een krachtige cesuur, waarna het orkest een prachtige free-jazz passage inzet. Vervolgens sluit dit deel af met een moderne bigband-blazersmelodie.

De start van 'Part Three' wordt gevormd door een uitgebreide stemimprovisatie, bestaande uit de meest bizarre klanken, meer passend bij moderne gecomponeerde muziek. Apart is de percussie op de achtergrond, die nog het meest lijkt op een koets die voorbij rijdt. Na ruim vijf minuten doet een op de bas gespeelde klezmerachtige melodie zijn intrede, waarbij de klarinet het overneemt van de stem. Ook dit deel eindigt in een weergaloze climax, waarin de diverse instrumenten en de stem van Wallentin elkaar aanvullen. In 'Part Four' wordt de melodie van 'Part One' weer opgepakt. Weer op de Fender Rhodes, maar nu ondersteund door bas, drums en zang. In dit deel wordt de melodie verder uitgewerkt tot een prachtige eenheid van elkaar opzwepende klanken, die culmineren in pure free jazz. En dan valt het orkest stil en eindigt de Rhodes met louter de melodie.

Het complete stuk 'Enter' overziend, kan de conclusie niet anders zijn dan dat hier een prestatie van formaat geleverd is. Complexe muziek die voortdurend zeer intens en met grote overtuigingskracht wordt gebracht. Het album is een soort tribute aan Joe McPhee. Welnu, hij kan er volgens mij alleen maar trots op zijn!

Meer horen?
Klik hier om 'Enter Part Four' te beluisteren.

Labels:

(Ben Taffijn, 21.10.14) - [print] - [naar boven]





Concert
Talking Cows vat de koe bij de hoorns

zaterdag 11 oktober 2014, Lokerse Jazzklub, Lokeren

Dieren die spreken? Indelen in het rijk der fabelen, zelfs in het Waasland waar de referenties naar Reinaert de Vos voor het rapen liggen. Dat de Talking Cows kunnen musiceren als de besten is dan weer wel een waarheid als een koe, wat ze bewezen met hun passage in de Lokerse Jazzklub.

De Amerikaanse publicist Kevin Whitehead schreef een aantal jaren terug 'New Dutch Swing', een lezenswaardig boek waarin hij de Nederlandse impro-scene beschreef en in kaart bracht. New Dutch Swing slaat op muziek die in Nederland gemaakt wordt en in veel gevallen levendigheid combineert met een snelle afwisseling van sferen en emoties. De nodige dosis ironie zorgt voor bijkomend pigment. En die beschrijving gaat voor Talking Cows op, met de bedenking dat ze tevens de brug maken tussen de Amerikaanse jazz en de Nederlandse geïmproviseerde muziek.

Tijdens het concert in Lokeren speelden ze vooral nummers van hun cd 'Almost Human', aangevuld met nieuw werk. 'Stroll For Gonso', een tribute voor Paul Gonsalves, baadde in de Ellingtonia met saxofonist Frans Vermeerssen in een glansrol. Vermeerssen wist zijn toon te variëren naar gelang de context en hier liet hij zijn sax lekker sentimenteel klinken, met respect voor het onderwerp van de tribute, maar ook met een ondeugend knipoogje. 'Tango From Nowhere' bood de inventieve bassist Dion Nijland de kans om een mooie passage met strijkstok te spelen. Het nummer bleek na verloop van tijd eerder te klinken als een bossa dan een tango. 'Slow Blues' was een smachtende blues met hier en daar een dwarse noot. Tijdens 'Moving Around' trok drummer Yonga Sun de aandacht met een sobere maar krachtige ondersteuning, swingen bij de beesten à la Bennink. Het nummer zat vol met citaten en referenties naar onder andere 'Milestones', 'Lester Leaps In' en 'Thelonious'.

Pianist Robert Jan Vermeulen speelde heel gevarieerd, hier en daar de hoekigheid van Monk combinerend met rijk en lyrisch spel. Hoe eenvoudig en catchy sommige nummers ook klonken, ze zaten complexer in elkaar dan men zou denken. Vermoedelijk hield dit de musici alert om de muziek ver van op de loer liggende clichés te houden.

Met het vrolijke 'Two Guys And Beer' als bis sloten de Talking Cows het optreden af. Een leuk concertje, ware het niet dat dit een understatement van formaat is. Moet er nog melk zijn?

Deze recensie verscheen eerder op Jazz'Halo.

Klik hier voor foto's van dit concert door Cedric Craps. En hier vind je een fotoverslag door Cees van de Ven.

Labels:

(Iwein Van Malderen, 20.10.14) - [print] - [naar boven]





Cd
Ernst Glerum/Uri Caine – 'Sentimental Mood' (Favorite, 2014)

Opname: 10 februari 2013

Misschien is bassist Ernst Glerum wel onze beste strijker. Met deze ep is hij weer teruggekeerd naar de basis: het nieuwste liedje hier is Thelonious Monks 'Evidence' uit 1948. Ook qua aanpak en techniek. In 'Black And Tan Fantasy' strijkt hij ook even 'pizzicato' en herinnert ons daarmee aan het feit dat de contrabas in de jazz aanvankelijk uitsluitend con arco bespeeld werd.

Dat hij zo'n voortreffelijke eenheid vormt met pianist Uri Caine, heeft ongetwijfeld te maken met het gegeven dat Glerum zelf ook een eersteklas pianist is. En verder kennen ze elkaar al sinds 1998, toen ze samen met klarinettist Don Byron door Frankrijk toerden, in het kader van diens 'Bug Music'-project. Luister naar de laatste noten van 'Evidence': alsof die door één instrument worden voortgebracht.

Caine speelt intussen uitsluitend de noodzakelijke noten. Alleen in 'In A Sentimental Mood' worden de teugels een paar maten gevierd en leeft de pianist zich uit in een korte vrije passage.

Dit is verstilde muziek die onderhuids volop gloeit.

Meer horen?
Klik hier om een track van dit album te beluisteren: 'Black And Tan Fantasy'.

Labels:

(Eddy Determeyer, 19.10.14) - [print] - [naar boven]





Nieuws / Vooruitblik
20 Jaar Jazz in Arnhem


De Stichting Jazz in Arnhem (sJAZZ) bestaat deze maand twintig jaar. Het doel was en blijft een podium bieden voor de jazz- en geïmproviseerde muziek in Arnhem. Een van de oprichters, de Arnhemse drummer Pierre Courbois, staat op 21 april 2015 zelf op het podium in Musis Sacrum. Het jubileum heeft dan weliswaar een zwart randje, omdat de gemeente Arnhem per 1 januari 2015 de subsidie stopzet, maar sJAZZ viert dit seizoen feest. Zo staat er aanstaande dinsdag in het Grand Café Mahler in Musis Sacrum een bijzonder dubbelconcert op het programma: het Simin Tander Quartet en VLEK. Het concert begint om 21.30 uur en de entree is gratis.

De Duits-Afghaanse vocaliste Simin Tander is een van de meest opvallende persoonlijkheden in de jonge Europese jazzscene. Met haar tedere en evenzo expressieve stem bouwt Simin Tander bruggen tussen westerse jazz en vocale vluchten naar het Midden-Oosten, tussen songwriting-experiment, chanson en intieme jazzballads. VLEK is een gedreven gezelschap Brabantse improvisatoren. Van melodisch tot weerbarstig, van opzwepend tot verstild, van bigband tot heavy metal, van Afrika tot Azië en van weemoedig melancholisch tot ongegeneerde vrolijkheid.

Labels:

(Maarten van de Ven, 19.10.14) - [print] - [naar boven]





Cd
Sander Baan Quartet – 'Country Music' (eigen beheer, 2014)

Opname: 4 april 2014

Nee, met Nashville heeft 'Country Music' van tenorsaxofonist Sander Baan niets te maken. Country slaat op de weidsheid van het Noord-Nederlandse landschap, waarmee de saxofonist vertrouwd is en dat hem vormde. Hij speelt in de grote Amerikaanse traditie; Joe Henderson en in mindere mate John Coltrane lijken bakens. Zijn ballad 'Singularity' bijvoorbeeld is schatplichtig aan klassieke Coltrane-stukken als 'After The Rain' en 'Naima'. Baans geluid heeft een aangename ruwe textuur; voor zijn dertig jaren klinkt hij al behoorlijk volwassen.

Dat neemt niet weg dat het Sander Baan Quartet nog wel wat kilometers moet maken, zodat de muzikanten meer van zichzelf kunnen gaan tonen en hun individualiteit echt reliëf krijgt. Nu klinken de composities nog niet prangend genoeg, de echte noodzaak is nog niet evident. Eenvormigheid ligt op de loer. Toch zijn er momenten dat je je oren spitst. Zoals in het humoristische 'Catlike', een specimen van programmamuziek. Het begint met blazen, mauwen en grommen en ook tijdens de pianosolo van Sander Thijsen hoor je op de achtergrond de kater krols kroelen. De snelle brushes van David Rock evoceren een spinnend poezebeest. Heel benieuwd waar deze gasten - het betreft een vast kwartet - over een of twee jaar gearriveerd zijn.

Meer horen?
Klik hier om geluidsfragmenten van dit album te beluisteren.

Labels:

(Eddy Determeyer, 19.10.14) - [print] - [naar boven]





Concert
Afgepeigerd maar voldaan huiswaarts

Peter Evans Quintet, dinsdag 7 oktober 2014, De Singer, Rijkevorsel

De Singer was bijzonder goed gevuld voor het concert van het Peter Evans Quintet. En dat mag bijzonder heten, gezien het feit dat Evans ons nu niet bepaald doorsnee jazz voorschotelde.

Het Peter Evans Quintet kent om te beginnen al een bijzondere samenstelling. Naast Evans op trompet en piccolotrompet vindt je dan meestal een (tenor)saxofonist als tweede blazer naast de ritmesectie bestaande uit piano, bas en drums. Welnu, de ritmesectie was er wel maar de saxofonist niet. Peter Evans heeft in plaats daarvan gekozen voor het inzetten van elektronica. In dit geval bediend door Sam Pluta. Op piano zien we verder Rob Stabinsky, op elektrische contrabas Tom Blancarte en op drums Jim Black. Het concert bestond uit twee stukken voor de pauze en een lang stuk na de pauze.

En dan de muziek. Direct in het eerste nummer gaat Evans volledig los in een wervelende freejazzsolo, ondersteund door knisperende en knarsende elektronica-effecten. Ah, denk je als luisteraar, dit wordt een avondje free jazz. Niet dus. Althans, niet alleen maar free jazz. Want de bobinvloeden zijn eveneens duidelijk aanwezig, vooral bij Evans en Stabinsky, die zo nu en dan ook prachtige harmonieuze solo's geven. Maar die harmonie wordt dan wel weer aan alle kanten ondergraven en gedwarsboomd door de overige leden van het kwintet. Die gaan vaak hun eigen gang. En dan, net als je het gevoel hebt dat de chaos compleet is, komt ineens alles tot een synthese. Dat duurt alleen nooit lang.

En nu over de elektronica. De geluiden en effecten die Pluta produceert, kleuren de muziek op bijzondere wijze. Dan weer regelrecht puttend uit het ambient-genre, dan weer duister en onheilspellend, dan weer geluiden die je doen denken aan een fabriekshal of zo gekopieerd lijken te zijn uit een dialoog tussen C-3P0 en R2-D2, de twee robots van Star Wars. Nooit saai, altijd verfrissend. Met zo'n bandlid mis je geen saxofoon.

Tot slot nog een paar woorden over Jim Black, die regelmatig het rockidioom binnenbrengt. Wat een power heeft die man! Met zijn geweldige stijl zorgt hij ervoor dat de muziek vooral ook swingt. Nooit lang achtereen in hetzelfde stramien: net als je voet lekker beweegt, moet je alweer stoppen, maar wel met grote regelmaat.

Dit was me dus wel een concert. Door een kwintet dat ongelofelijk goed op elkaar is ingespeeld, de luisteraar zeer vaak verrast en op het verkeerde been zet. Maar dat in een concert wel alles geeft en ons, als bezoekers, volledig afgepeigerd achterliet. En dat moet je hebben!

Klik hier voor foto's van dit concert door Cees van de Ven.

Labels:

(Ben Taffijn, 18.10.14) - [print] - [naar boven]





Cd
Mâäk - 'Nine' (W.E.R.F., 2014)


Mâäk, het vroegere Mâäk's Spirit, bestaat in alle soorten en maten: van bigband-achtige proporties tot kleinschalige combo's. Mâäk is dan ook geen evidente band, maar wel een die garant staat voor een continue hoge kwaliteit. Dat is met het Mâäk Quintet, dat zopas het album 'Nine' uitbracht, niet anders.

Zou het ook anders kunnen? Want met Laurent Blondiau, Jeroen Van Herzeele, Guillaume Orti, João Lobo en Michel Massot staat er een ijzersterke bezetting in de steigers die van verschillende markten thuis is. Dat laatste laat 'Nine' gedurende net geen uur overtuigend horen. Of het nu gaat om vrije improvisaties of uitgewerkte composities, de combinatie van de individualiteit van de muzikanten en het solide geheel zijn alomtegenwoordig. De muziek beweegt, kruipt, sluipt, wendt en draait dat het een lieve lust is, zonder dat die richtingloos wordt.

Zelfs de vrije stukken, vaak niet meer dan anderhalve minuut lang, klinken daarbij alsof ze goed doordacht werden. 'Pointilogue' (een collage van korte klanken), 'Still Before Dawn' (een meditatie met Massots tuba in de rol van een Tibetaanse keelzanger) of 'Quintilogy', waarin de muzikanten over elkaar heen springen als in een kippenhok, zijn nergens vrijblijvend, maar verraden een muzikale homogeniteit die het voorrecht is van artiesten die elkaar al jaren kennen.

Wanneer de partituren meer uitgeschreven worden, klinkt het geheel complexer, niet op de laatste plaats door de contrapuntische benadering. Arrangementen vervellen onder de solist van dienst en het samenspel duikt van de ene vorm in de andere, waarbij bovendien nog eens verschillende muziekculturen gepasseerd worden. 'Propiac' en 'Lolo Kojo' klinken daarbij alsof ze te leen gaan bij de Oost-Europese muziektradities, terwijl in de titeltrack de abstracte melodieën en de grillige structuren van Octurn naar voren komen.

De zompige drums van Lobo en de prominente rol voor Massot zegenen de compositie bovendien met een zwalpende sound, die aardig aan die van Henry Threadgill doet denken. Wanneer dit gecombineerd wordt met een groove en het strompelen van een fanfare in de late uurtjes (in Freddie Hubbards 'Up Jumped Spring' of meer in New Orleans-stijl bij 'Mâäk 2012') wordt de geest van Lester Bowie wakker.

Al dat fraais, gespeeld door muzikanten die een even spontane als losse omgang hebben met improvisatie, composities en arrangementen en die bovendien zowel uitmuntende teamspelers als solisten zijn, maakt van 'Nine' een klasseplaat. Een die nog maar eens verraadt hoe onrechtvaardig de jazzwereld kan zijn. Mochten deze mannen uit Chicago komen, ze zouden al lang door de internationale pers doodgeknuffeld zijn en in de hipste clubs spelen. Nu blijft het noodgedwongen bij Belgische culturele centra en andere zalen. Maar goed, dat moet de buitenlandse muziekliefhebber dan maar zelf weten.

Deze recensie verscheen ook op
Kwadratuur.

Labels:

(Koen Van Meel, 17.10.14) - [print] - [naar boven]





Concert
Verfijnde jazz mist snufje peper

Jochen Rueckert Quartet, vrijdag 10 oktober 2014, Paradox, Tilburg

Een drummer als bandleider blijft een relatieve zeldzaamheid. Jochen Rueckert, afkomstig uit Duitsland maar residerend in New York, voegt er echter een extra dimensie aan toe. Nagenoeg alle composities van de avond, waarvan het gros afkomstig is van zijn nieuw te verschijnen cd 'We Make The Rules', komen van zijn hand. In het afsluitende optreden van de promotietour door Europa speelt de bescheiden spelende Chris Smith in plaats van Matt Penman op contrabas. Het kwartet wordt gecompleteerd door rising star Mark Turner op tenorsaxofoon en Lage Lund op elektrische gitaar.

Alle stukken, geworteld in de Amerikaanse jazz, ademen een frisheid en transparantie uit waardoor de composities het predicaat 'eigentijdse jazz' meer dan verdienen. Rueckert heeft een duidelijke voorliefde voor het schrijven van ingetogen midtempo melodieën. Het gebrek aan explosiviteit wordt gecompenseerd door het zoeken naar een verraderlijk, mild en harmonisch avontuur. De weelderige, onderdrukte emoties van Turners tenorsaxofoon, met opvallend veel gespeelde noten in het lage register, vervlechten als vanzelfsprekend met de bekoorlijke akkoorden en de gracieuze solo's van Lund.

Het raffinement van de composities wordt geïntensiveerd door het temporiseren en opvoeren van het ritme. De muzikale zeggingskracht van het kwartet en zeker de individuele competenties van Lund en Turner zijn boven alle twijfel verheven. Desondanks kan de tweede set niet verhullen dat de verfijnde elegantie en intelligentie van de muziek zonder een extra snufje peper tot een zekere fletsheid kan leiden.

Klik hier voor foto's van dit concert door Louis Obbens.

Labels:

(Louis Obbens, 16.10.14) - [print] - [naar boven]


Lees verder in het archief...





Schrijf je in voor onze gratis Nieuwsbrief! Klik op de button hieronder om je aan te melden:


Menupagina's:


Zoek in deze website:

Google

web deze website


Redactieadres:

Hoekstraat 1 B17
3910 Neerpelt
België
(0032) 11747180
(0032) 498788554

Nieuws, tips, suggesties, meewerken?
Mail de redactie.


(advertenties)