Breda: één groot openluchtjazzcafé
Met meer dan 25 podia en zo'n 275 concerten vormen de straten van Breda één groot openluchtjazzcafé. Naast vernieuwers en bigbands blijven de cool cats de dienst uitmaken - swing is en blijft de moedertaal. Het festival begon ooit als het eerste oude-stijl jazzfestival van Nederland en is inmiddels uitgegroeid tot een bruisend carnaval dat zo naar New Orleans zou kunnen worden geëxporteerd.

Vaste routes helpen de bezoeker een weg te vinden door het enorme aanbod. Het Vleesmarktplein is voor salsa - dit jaar bracht Josee Koning er haar nieuwe programma met muziek van Sergio Mendes. Het bluespodium leunt tegen de Grote Kerk, zodat de whisky drinkende zondaar meteen kan gaan biechten. Swing en jive domineren rond KNA, terwijl bigbands knallen op het grote podium op de Markt en het Spaanjaardsgat.

Lokale helden staan naast internationale coryfeeën. Voor vader en zoon Antoine en Tijn Trommelen is het festival hun woonkamer. Pianist Harry Kanters vierde zijn 50ste podiumverjaardag toepasselijk op het podium zelf. Trompettist Michael Varekamp nodigde, in het kader van zijn Miles Davis-eerbetoon, Erik Vloeimans en Ben van den Dungen uit voor een spetterend concert in Hotel Nassau. Vloeimans raakte met zijn vertolking van 'Footprints', en het knetterende Fender Rhodes-geluid van het trio met de rock-fusion sound gaf de blazers van Den Dungen en Varekamp vleugels. 'Miles100!' is een grootschalig project van Varekamp met concerten, theatervoorstellingen en een nieuw album.

Een van de muzikale hoogtepunten was het optreden van het Paradox Jazz Orchestra (PJO) met zangeres Anna Serierse. Dirigent Jasper Staps is druk bezig van het PJO een bigband te maken die de roem van de legendarische Skymasters naar het heden tilt. De derde cd in zijn serie 'Remembering The Skymasters' richt zich op The Vocal Years - en werd tijdens het festival nog overtuigender vertolkt dan op de opnames. De tweede Breda Festival Award ging naar drummer en vibrafonist Frits Landesbergen, die als residentieartiest elke dag met een andere formatie te horen was: als drummer bij Dutch Swing College, dan weer als vibrafonist met de West Coast Dream Band.

Antwerpen: kosmopolitisch en intiem
Jazz Middelheim heeft een lange maar bewogen geschiedenis. Na onderbrekingen, tweejaarlijkse periodes en zelfs een volledige stop in 2023 is het festival vorig jaar herrezen. De formule is kosmopolitisch, met een grote dosis plaatselijk talent en een breed scala van vernieuwers, waarbij jazz wordt aangevuld door wereldmuziek met improvisatieziel.

De Antwerpse tromboniste Nabou Claerhout trapte af in een al goedgevulde concertzaal. Haar album 'Indigo' kreeg grote zeggingskracht door de uitvoering van bassist Trui Amerlinck, gitarist Gijs Idema en drummer Daniel Jonkers. Dit kwartet vindt een harmonische balans tussen compositie en improvisatie - geen solotrucjes, maar een conversatie tussen vier mensen die elkaar aanvullen en overlappen. Nabou was overtuigend zonder luid te zijn, en bracht het publiek op de been voor een staande ovatie. Piano- en monistische zanggoeroe Nduduzo Makhathini, binnenkort te gast in het Bimhuis, hypnotiseerde met zijn mengvorm van klassiek, Afrikaans, poëzie en monastieke zang.

De grote publiekstrekker was Flea - bassist van Red Hot Chili Peppers roem - die meer trompet dan bas speelde met zijn Honora Band. Dit is zijn eerste uitstap naar geïmproviseerde muziek, en eerlijk gezegd werkt de cd beter dan het liveoptreden. Zangvogel Cécile McLorin Salvant was op dezelfde avond een klasse apart. Op zondag brachten BXL X en Tutu Puoane elk hun publiek in extase. Het pianotrio van Fred Hersch en bossanova-grondlegger Marcos Valle raakten de gevoelige snaren, altsaxofonist Immanuel Wilkins zette de hedendaagse hardbop krachtig neer, en herrezen 70's funkgroep Cymande bracht de beentjes van het gras.

Maandag sloot het festival af met grote namen als Chris Potter, Billy Cobham en Buena Vista Social Club - perfecte afsluiters voor een festival dat garant staat voor Bourgondisch genieten op menselijke maat.

Klik hier voor foto's van Jazz Middelheim 2026 door Sophie Conin.

Tekst: Monica Rijpma | Foto's: Sydney Korsse & Daria Miasoedova

Labels: Breda Jazz Festival, festival, Flea, jazz middelheim, Nabou, Paradox Jazz Orchestra

(Monica Rijpma, 19.6.26) - [print] - [naar boven]

Toegegeven, met carnaval, als de optocht door Oeteldonk trekt, is de binnenstad drukker. Maar Jazz in Duketown hoefde zich allerminst te schamen voor de bezoekersaantallen. Gezellig druk, dat was het.

In het verleden is er wel discussie geweest over het ervaren van jazzmuziek op festivals versus de clubs en kleine cafés. Ook ik zie liever mijn zweet (of kwijl) op de schoenen van de saxofonist druipen dan dat ik op honderd meter afstand op de tweede rang sta. Maar van de andere kant: zo'n openluchtfestival trekt duizenden voor wie jazz (nog) geen levensbehoefte is. Zodat ze wellicht beseffen dat er ook nog leven naast Bolle Dries is. Zelf maakte ik ook ooit kennis met live jazz in, toevallig, hetzelfde Den Bosch. (The Skymasters tijdens 's-Hertogenbosch Muziekstad, in 1954, in de Casinotuin. Ha, welke Bosschenaar kan mij dat nazeggen?)

Voor de line-up van het festival was Koen Graat verantwoordelijk, bekend als jazzscribent, podcastmaker en programmeur van Paradox in Tilburg. Dus voor flauwekul hoefden we niet te vrezen. Het programma was lekker breed, zoals dat een goed festival betaamt. En om maar met de deur in huis te vallen: de vaderlandse souljazz deed het weer goed. De New Cool Collective Big Band maakte zijn naam als groovemachine meer dan waar. De grooves werden op smaak gebracht met de solo's van leider Benjamin Herman en zijn coryfeeën. Een daarvan was tenorist Efraïm Trujillo, die even eerder met zijn Preacher Men op een ander podium te horen was geweest. De Preacher Men funkten, zoals we wel weten, of de Dag des Oordeels (eindelijk) daar was. Een nieuw nummer was 'Lazy Sundays', dat Trujillo schreef toen het dashboard van zijn wagen als een kerstboom begon op te lichten en het voertuig elegant tot stilstand kwam. Dat was ter hoogte van Amersfoort en in de tijd dat Rob Mostert, zijn orgelman, nodig had om van het Arnhemse naar het Amersfoortse te racen met verlossende volts, ontstond de compositie. Als om de meterstand (2%) te evoceren liet Mostert het volume van zijn Hammond dalen tot omstreeks 2%. Even maar hoor.

Componist Tyn Wybenga had zoveel tijd nodig om de balans van zijn Brainteaser Orchestra in orde te krijgen dat het optreden al halverwege bleek toen ik begon te luisteren. Het orkest leek een kind van Kurt Weill en Carla Bley. We hoorden elkaar afwisselende klankvelden (mede dankzij de strijkers) en in een daarvan, 'TonePool Paradox', vochten de saxofonisten Kika Sprangers en Mete Erker een ouderwets duel uit.

Het optreden van tenorist Chris Potter vond ik wat mat. Hij bezit weliswaar een indrukwekkende toon, maar er gebeurde gewoon niet veel op het podium. Bassist Matt Drewer en drummer Kendrick Scott hielden de band strak, gelijk tuidraden. Maar daarmee brachten ze niet echt leven in de brouwerij.

Zien we elkaar volgend jaar weer op het terras van De Paternoster? Wel een beetje op tijd graag, anders zijn de Bossche bollen op.

Klik hier voor een fotoverslag van de optredens van Tyn Wybenga's Brainteaser Orchestra en Chris Potter door Louis Obbens.

Tekst: Eddy Determeyer | Foto's: Louis Obbens

Labels: Benjamin Herman, Brainteaser Orchestra, Chris Potter, Efraïm Trujillo, festival, Jazz in Duketown, Kika Sprangers, Mete Erker, New Cool Collective Big Band, The Preacher Men, Ton Wybenga

(Eddy Determeyer, 1.6.26) - [print] - [naar boven]

'En zo zie ik mezelf ook dit jaar weer terugkeren in de moederschoot van de gospelmuziek, in de daarvoor opgerichte Gospel Tent van het jaarlijkse Jazz And Heritage Festival op de drafbaan van New Orleans. Precies als 43 jaar geleden, toen ik voor het eerst oog in oor stond met de cultuur van de Crescent City. Natuurlijk, het was ook geweldig om al die oude helden in levenden lijve te horen. Red Tyler, Earl King, Deacon John, Jessie Hill, Tommy Ridgeley, Lee Dorsey en de Dirty Dozen Brass Band. Destijds was dat het hemelbestormende jeugdige koperorkest dat de straatmuziek infuseerde met bebop en funk. Anno 2026 staat het nog steeds op het Jazz Fest. Verder is iedereen dood, inmiddels.'

Eddy Determeyer reisde naar New Orleans en bezocht er andermaal het New Orleans Jazz & Heritage Festival, beter bekend als Jazz Fest. Hij doet op kleurrijke wijze verslag van dit jaarlijkse jazzfestijn, waarin muziek, kunst, cultuur en het erfgoed van New Orleans wordt gevierd.

Klik hier om zijn festivalverslag te lezen.

Labels: artikel, festival, Jazz Fest, New Orleans Jazz & Heritage Festival

(Maarten van de Ven, 10.5.26) - [print] - [naar boven]

"Een festival is vooral een goede aanleiding om mondjesmaat te proeven aan het overweldigende aanbod van talent. Bij deze proeverij was het zangeres Christie Dashiell die, dwars door alle eclectische lagen van jazzkenners-protagonisme, regelrecht het hart raakte met haar doorleefde liefdevolle stem van protest. Ze verwoordt en verklankt dit hartverscheurende tijdperk waarin we leven. Samen met andere luisteraars live luisteren naar al dit talent brengt verbinding en beweging die een tegenhanger is voor de digitale werkelijkheid die ons wordt opgelegd."

Op zaterdag 28 maart bezocht Monica Rijpma het Transition Festival. Zij zag er optredens van o.a. Jasper Høiby's 3Elements, Theo Croker, Dave Holland & Lionel Loueke, Fenix, Louis Sclavis India Quartet en Trygve Seim 'Helsinki songs' Quartet ft. Mathias Eick.

Klik hier om haar festivalverslag te lezen.

Louis Obbens maakte ook een fotografisch verslag van Transition 2026. Hier kun je zijn foto's bekijken.

Labels: Christie Dashiell, Dave Holland, festival, Jasper Høiby, Mathias Eick, Theo Croker, Transition Festival, Trygve Seim

(Maarten van de Ven, 9.4.26) - [print] - [naar boven]

Festival
Summer Bummer 2025 - Part 3
zaterdag 30 augustus 2025, Trix, Antwerpen

Zoals eerder gemeld duurde het door Sound in Motion georganiseerde Summer Bummer dit jaar drie dagen in plaats van de gebruikelijke twee en dat allemaal vanwege het feit dat dit prachtige festival inmiddels alweer tien jaar bestaat. Bij mij gaat het terug tot 2018, zo leert de zoekfunctie op deze blog, en heb ik alleen 2020 - dat was om bekende redenen een online editie - en 2021 gemist. Ieder jaar is het weer feest en ook deze zaterdag, de derde dag, bevatte weer de nodige bijzondere concerten. Vier dames waren zowel op vrijdag als op zaterdag te horen: Sakina Abdou, Camille Émaille, Lisa Ullén en Ava Mendoza. Geheel toeval is dit niet, want Sound in Motion zorgt er al jaren voor dat vrouwelijke musici een belangrijk deel uitmaken van de programmering, iets dat helaas nog niet overal het geval is.

Op zaterdag klonk de Franse percussioniste Camille Émaille als onderdeel van het trio OTTO, dat ze vormt met twee andere percussionisten: Gabriel Valtchev en Pol Small en dat naar mijn mening het hoogtepunt van deze dag vormde. Uiterst geconcentreerd werkte het trio van fluisterzacht naar oorverdovend hard, maar in een zeer geleidelijke opbouw. Met name het eerste deel, waarin alle drie louter een grote trommel hanteerden, was daarbij van een grote schoonheid. Prachtig hoe deze drie percussionisten elkaar aanvullen, zodanig dat je op menig moment het gevoel had naar één instrument te luisteren, in plaats van naar drie. Bijzonder was ook het gebruik van feedback, door de trommel tegen een microfoon te houden, als onderdeel van deze set.

Saxofoniste Sakina Abdou was eveneens onderdeel van een trio en wel het nieuwe 1984, genoemd naar het geboortejaar van de drie leden en met een knipoog naar George Orwells fameuze boek, verder bestaande uit gitarist Kobe Van Cauwenberghe en Mariam Rezaei in de weer met draaitafels en elektronica. En vooral die laatste gaf een interessante draai aan dit geheel uit vrije improvisatie bestaande concert. Inspiratie haalde het trio niet alleen bij Orwell, maar ook bij Ursula Le Guins sciencefiction van 'The Dispossessed' en Henry Threadgills baanbrekende band Zooid. Een concert ook waarin een brede mix klonk van muzikale stijlen, van vrije impro naar hedendaags gecomponeerd en van rock naar dance.

Pianiste Lisa Ullén trad deze zaterdag aan met een trio waar ze al langer deel van uitmaakt en dat ook in 2022 al optrad: Space, dat verder bestaat uit bassist Elsa Bergman en drummer Anna Lund. Mooi van dit trio is dat het een trio van piano, bas en drums is en geen pianotrio. Met andere woorden: Ullén heeft zeker niet de leiding, maar wisselt regelmatig stuivertje met de andere twee in een bijzonder dynamische, zinderende set.

En tot slot van de vier was er gitariste Ava Mendoza, die het festival mocht afsluiten met drummer Hamid Drake in een gloedvolle, sterk naar rock overhellende set. Al was wellicht het laatste deel, waarin Drake te horen was op de handtrommel en het tempo een stuk naar beneden ging wellicht wel het mooiste deel. Mendoza had duidelijk de leiding tijdens dit concert, iets waar Drake totaal geen moeite mee had. Prachtig om te zien hoe hij zich volledig dienstbaar opstelde en met zijn spel iedere keer precies dat toevoegde wat er nodig was.

Totaal afwijkend van alle voorgaande concerten en ietwat atypisch voor Summer Bummer was het concert van Zinc & Copper. Deels kwam dit doordat Vandenhoudt en Kumpen voor deze editie samenwerkten met Oei!, een jong duo bestaande uit Jakke Jalink en Eline Cremers, dat dit jaar voor iedere dag een act mocht aandragen. Donderdag was dat het duo van Katariin Raska en Villem Jahu, met de opmerkelijke combinatie van een doedelzak en zelfgebouwde synthesizers en van noise en vrije improvisatie; vrijdag Joke Caimo met het 'Human Organ Concerto', waarin bezoekers middels de ademhaling een orgel tot klinken brengen en zaterdag dus dit Zinc & Copper. Robin Hayward op tuba en elektronica, Elene Kakallagou op hoorn en Hilary Jeffrey op trombone brachten een concert gebaseerd op een grafische partituur van Hayward, geïnspireerd door het werk 'Words of Paradise' van de renaissance-wetenschapper Johannes Goropius Becanus. Volgens hem werd in het paradijs Brabants gesproken, aangezien dat in zijn ogen de meest simpele taal was! Een bijzonder minimalistisch stuk, dat 'Words of Paradise', dat vrij traag op gang komt en pas halverwege wat dynamischer wordt. Prachtige muziek, maar niet het type muziek dus wat ik verwacht op Summer Bummer, maar meer op een festival als Echonance. Aan de andere kant: van Sound in Motion kun je alles verwachten, gelukkig wel!

Tekst: Ben Taffijn | Foto's: Geert Vandepoele

Labels: 1984, Ava Mendoza, Camille Émaile, Farida Amadou, festival, Lisa Ullén, OTTO, Sakina Abdou, Space, summer bummer, Zinc & Copper

(Ben Taffijn, 18.9.25) - [print] - [naar boven]

Afsluiting van de zomer of opmaat naar een nieuw concertseizoen? Hoe het ook zij, het jaarlijkse Summer Bummer Festival, voor de derde keer in muziekcentrum Trix is weer aangebroken. En omdat het festival dit jaar tien jaar bestaat duurt het drie dagen in plaats van de gebruikelijke twee. Of wordt dit de nieuwe standaard? Bij Koen Vandenhoudt en Christel Kumpen, samen vormen ze Sound in Motion dat al dit moois organiseert, weet je het maar nooit. Wat direct opvalt bij deze eerste dag is de veelzijdigheid van de muzikale uitingen, die was niet eerder zo groot en overschrijdt de grenzen van jazz-gerelateerde vrije improvisatie op menig moment. De muziek van HxH, The Handover, Craig Leon en Cassell Webb valt daar immers moeilijk onder te scharen.

Zo is wat HxH, het duo van Chris Williams en Lester St. Louis (beiden maken ook deel uit van het Metropolis Ensemble), maakt pure experimentele elektronica, al horen we Williams hier ook zijn trompet gebruiken. Een mooie set, met name het eerste vrij ingetogen deel is meer dan de moeite waard. Prachtig hoe dit duo hier met subtiele noise een boeiend klanklandschap weet neer te zetten, waarbij de sterke onderstroom voor extra spanning zorgt. Gaandeweg loopt de dynamiek op, mede door de trompetklanken van Williams en de spanning, al haalt deze frase het niet bij het enerverende eerste deel.

Een ander elektronica-duo, veel bekender overigens, bestaat uit Craig Leon en Cassell Webb. Hun optreden later op de avond bestaat uit de muziek van het uit drie delen bestaande legendarische 'Anthology Of Interplanetary Folk Music'. Leon liet zich voor dit kunstwerk, waarvan het eerste deel al in 1981 verscheen, inspireren door de mythes van de Dogon, een volk in het huidige Mali. In 2019 verscheen 'The Canon' samen met de achtergrond van het project en volgend jaar staat het afsluitende 'Nyphos' gepland, waarvan het duo hier reeds enkele delen speelt. Wat Leon en Webb doen was met name begin jaren 80 baanbrekend en vernieuwend en is sindsdien veel gekopieerd. De combinatie van (dark) ambient en polyritmiek was toen nog uiterst vernieuwend, maar is dit inmiddels al lang niet meer. Leuk natuurlijk om dit legendarische duo aan het werk te zien en te horen, maar muzikaal is het inmiddels toch wel wat voorspelbaar en weinig verrassend, terwijl dat nu juist is waar dit festival patent op heeft.

Nee, dan The Art Ensemble Of Brussels. Hier als septet zet dit in wisselende samenstelling opererend collectief in het café op de helft van de eerste dag de zinnen volledig op scherp. Muzikaal is het zeker niet het beste optreden van de avond, al creëren de zeven musici menig aantrekkelijk moment, maar qua performance is dit onovertroffen. Danseres en vocaliste Yipoon Chiem weet haar lichaam in alle (on)mogelijke bochten te wringen, blinkt uit in breakdance, maar weet eveneens te overtuigen met haar vocale toeren, terwijl vocalist Pierre Michel Zaleski al kletsend op alle mogelijke manieren probeert de overige musici van hun spel af te houden, iets dat hem overigens nergens echt lukt. Het levert menig hilarisch moment op. Vrije improvisatie kortom waar de geest van dada in rondwaart.

Muzikaal springen er twee concerten uit op deze eerste dag, het optreden van het duo van saxofonist Steve Baczowski en bassist Brandon Lopez en dat van The Handover. Mijn hooggespannen verwachting wisten zowel Lopez als Baczowski volledig in te lossen. Die eerste door werkelijk iedere centimeter van zijn contrabas op hoogst originele wijze te bespelen. Geen onderdeel van de lange snaren bleef onberoerd en ook de kast zette Lopez regelmatig in. Sterker nog: de meest boeiende momenten waren die vol percussieve klanken, tevens afkomstig van de ver doorontwikkelde techniek van Baczowski, al ploppend en klikkend werkte hij zich door de notenbrij. Een concert waarin ruimte was voor grenzeloze hectiek, maar tevens voor bijzonder intieme momenten; voor boeiende solo's en voor overtuigend duospel van twee musici die volledig aan elkaar gewaagd waren.

Maar het hoogtepunt was toch het enerverende concert van oedspeler Aly Eissa, violist Andrew Nasser, beide afkomstig uit Egypte, en toetsenist Jonas Cambien, die samen The Handover vormen. Ware virtuosen die twee snarenbespelers, gloedvol en vol energie regen ze het ene ritmische patroon hier aan het andere, vaak mede opgezweept door de heerlijk nasale klanken van Cambien. Prachtig hoe oed en viool hier elkaar continu afwisselden in melodie en ritme, en hoe dit trio klassieke Arabische muziek vermengt met Egyptische volksmuziek en vrije improvisatie. Een concert waarin de tijd omvloog en dat niet voor niets werd gevolgd door een staande ovatie, volkomen verdiend.

Tekst: Ben Taffijn | Foto's: Geert Vandepoele

Labels: Brandon Lopez, Cassell Webb, Craig Leon, festival, HxH, Sound in Motion, Steve Baczowski, summer bummer, The Art Ensemble Of Brussels, The Handover

(Ben Taffijn, 7.9.25) - [print] - [naar boven]

Festival
Jazztherapie in Italië

"Als je een Italiaanse vakantiedestinatie hebt gekozen kan je er sowieso zeker van zijn dat je, ongeacht je bestemming, overal wel een liveconcert kan meepikken. Behalve de grote steden programmeren ook kustplaatsen zoals Rapallo, La Spezia en Genua culturele evenementen als een vanzelfsprekende afspraak voor de zomeragenda. Het publiek luistert respectvol of danst en zingt uit volle borst mee. Je kan niet anders dan bewonderend deelnemen bij het zien van zoveel passie."

In juli maakte Monica Rijpma tijdens haar vakantie een tour langs de Italiaanse jazzfestivals Umbria Jazz, Il Grande Galà del Jazz a Porto Antico di Genova en La Spezia Jazz. Zij zag daar onder meer John Patitucci, Joey Calderazzo, Dado Moroni & Christian Meyer, Incognito en Stewart Copeland's Police Deranged For Orchestra.

Klik hier om haar verslag te lezen.

Foto: Donato Aquara

Labels: Dado Moroni, festival, Il Grande Galà del Jazz a Porte Antico di Genova, Incognito, La Spezia Jazz, Stewart Copeland, Umbria Jazz

(Maarten van de Ven, 8.8.25) - [print] - [naar boven]

"Het repertoire van Lady Blackbird wordt gedragen door haar larger-than-life stemgeluid, dat op haar album 'Black Acid Soul' bij uitgave direct werd opgemerkt en zorgde voor haar internationale doorbraak. Juist deze kleine bezetting laat horen dat haar wortels in de jazz zitten met gevoel voor timing en improvisatie, die hier wordt gebracht door vier mensen die met de oren wijd open staan te spelen."

Op zondag 13 juli bezocht Monica Rijpma het North Sea Jazz Festival. Zij doet verslag van de concerten van Sarah-Jane, Mr. Jetfly and The Black Excellence Kawina Orchestra, Aki Rissanen & Steven Kamperman, Tin Men & The Telephone, Jacob Collier & Metropole Orkest, Lady Blackbird, Christie Dashiell Quartet en Kurt Elling & Yellowjackets.

Klik hier om haar festivalverslag te lezen.

Foto: Louis Obbens. Klik hier voor een fotoverslag van de derde dag van North Sea Jazz 2025.

Labels: festival, Lady Blackbird, North Sea Jazz 2025

(Maarten van de Ven, 3.8.25) - [print] - [naar boven]

"Vanaf de eerste pianonoten, die klassiek klinken tot ze overgaan in Afrikaanse klanken met klik-zang, brouwt het trio een deels exotische, deels meditatieve sfeer. Goeroe Nduduzo Makhathini improviseert met noten en zang die volledig uniek zijn en spreekt het publiek streng, dan weer aanmoedigend toe. Eenmaal binnengezogen in dit universum is er geen wens de zaal te verlaten. Noem het maar voodoo."

Op zaterdag 12 juli bezocht Monica Rijpma het North Sea Jazz Festival. Zij doet verslag van de concerten van Joe Bonamassa & Metropole Orkest, Song Yi Jeon Nonet & Samulnori Newdot, Nduduzo Makhathini Trio & Mark Turner, Guy Salamon Group, Kika Sprangers en Terri Lyne Carrington We Insist 2025! en Jacob Collier.

Klik hier om haar festivalverslag te lezen.

Foto: Louis Obbens. Klik hier voor een fotoverslag van de tweede dag van North Sea Jazz 2025.

Labels: festival, Nduduzo Makhathini, North Sea Jazz 2025

(Louis Obbens, 26.7.25) - [print] - [naar boven]

"Van de kleinere ensembles gaf het trio van gitarist Julian Lage de meest intense trilling. Met contrabassist Jorge Roeder en drummer Joey Baron ontstond op het podium een muzikale communicatie vol verrassing, humor, plezier en volmaakte spanningsbogen. Daarbij is het gitaargeluid eerder onttrokken aan klassiek, folk en blues dan aan jazz. De drie muzikanten spreken als uit een mond, maken elkaars zinnen af en geven commentaar."

Op vrijdag 11 juli bezocht Monica Rijpma het North Sea Jazz Festival. Zij doet verslag van de concerten van Jazz Orchestra of the Concertgebouw featuring Fay Claassen, Anna Serierse & Esther Van Hees, Martin Fondse Voice Orchestra, 'The Symphonic Music of Wayne Shorter', Julian Lage Trio, Sun-Mi Hong Quintet, Ezra Collective, Arp Frique & The Perpetual Singers en Branford Marsalis Quartet.

Klik hier om haar festivalverslag te lezen.

Foto: Louis Obbens. Klik hier voor een fotoverslag van de eerste dag van North Sea Jazz 2025.

Labels: festival, North Sea Jazz 2025

(Maarten van de Ven, 19.7.25) - [print] - [naar boven]

Op vrijdag 11 juli start, alweer voor de vijftiende keer in het Rotterdamse Ahoy, het grootste jazzfestival van de Lage Landen: North Sea Jazz. Wat in 1976 in het Haagse Concertgebouw begon met 6 concertzalen, 300 muzikanten en ongeveer 9000 bezoekers is in de daaropvolgende decennia uitgegroeid tot een grootschalig evenement met 13 podia, 1300 muzikanten en 85.000 tot 90.000 bezoekers. Het muzikale palet van jazz en geïmproviseerde muziek werd in de loop der tijd uitgebreid met genres als blues, soul, funk, hiphop en wat al dies meer.

Louis Obbens werpt een blik op het programma van North Sea Jazz 2025. Over voortzetting van oude tradities, opkomende jazzlanden en bijzondere projecten.

Klik hier om zijn vooruitblik te lezen.

Labels: festival, North Sea Jazz 2025, vooruitblik

(Maarten van de Ven, 30.6.25) - [print] - [naar boven]

"Drie dagen lang vulde 's-Hertogenbosch zich opnieuw met ritmes, solo's, soul en gezelligheid. Jazz in Duketown 2025 bracht een ongekende mix van muzikale energie, intieme momenten en spontane ontmoetingen op straat - een beetje zoals carnaval, maar dan met (gratis!) jazzmuziek. Wat dit festival zo bijzonder maakt, zijn niet alleen de artiesten op het podium, maar ook de vele vrijwilligers achter de schermen én het onverwoestbaar enthousiaste publiek. Een regenbui? Die hoort er gewoon bij. Dan gaan de paraplu's open en swingt het ritme onverstoorbaar verder."

Van vrijdag 6 tot en met zondag 8 juni dompelde Johan Pape zich onder in het bijzondere festival Jazz in Duketown in de binnenstad van 's-Hertogenbosch.

Klik hier om zijn festivalverslag te lezen.

Johan Pape maakte ook een fotografisch verslag van Jazz in Duketown 2025. Hier kun je zijn foto's bekijken.

Labels: Dee Dee Bridgewater, festival, Jazz in Duketown

(Maarten van de Ven, 16.6.25) - [print] - [naar boven]

Van 4 tot en met 19 juli 2025 transformeert de historische Bijlokesite in Gent opnieuw tot een bruisend epicentrum van muziek tijdens de 24ste editie van het Gent Jazz Festival. Met een line-up die zowel jazzpuristen als avontuurlijke muziekliefhebbers aanspreekt, belooft deze editie wederom een onvergetelijke ervaring te worden. Het zal niet velen gegeven zijn alle dagen te bezoeken en dus wordt het kiezen uit al het lekkers. Een aantal festivaldagen zijn trouwens al uitverkocht, dus enige spoed is wel geboden voor wie er bij wil zijn...

De aftrap op 4 juli is meteen raak, met niemand minder dan Herbie Hancock die de Bijlokesite op z'n kop zet met zijn unieke mix van jazz, funk en elektronica. Op 14 juli komt Norah Jones terug naar Gent, gewapend met haar warme stem en een reeks tijdloze songs die je moeiteloos meevoeren. En op 12 juli brengt het Branford Marsalis Quartet het album 'Belonging' tot leven, een schitterend eerbetoon aan Keith Jarrett. En dat is nog maar het begin: ook Philip Catherine, Bonnie Raitt, Madeleine Peyroux, Max Richter, Melody Gardot, Ibrahim Maalouf, Steve Coleman and Five Elements, Leon Bridges en Kamasi Washington staan dit jaar op het programma.

Op zondag 6 juli wordt de Bijlokesite omgetoverd tot een muzikale smeltkroes met het iconische hiphopcollectief The Roots, die hun ongeëvenaarde live-reputatie combineren met een flinke dosis improvisatie en energie. Samen met artiesten als Baloji, die Congolese ritmes verweeft met hedendaagse beats, en Jamila Woods, bekend om haar poëtische teksten en soulvolle sound, belooft dit een avond te worden waar genres moeiteloos in elkaar overvloeien. Voeg daar het Vlaamse rapfenomeen 't Hof Van Commerce aan toe en je hebt een line-up die barst van de cross-over vibes.

Maar daar stopt het niet. Op dinsdag 15 juli nemen acts als Mount Kimbie en Hiqpy het publiek mee op een experimentele trip langs glitchy electronica, fuzzy gitaren en hypnotiserende baslijnen. Mount Kimbie, pioniers in het combineren van post-dubstep en indiepop, brengen een set vol intrigerende, atmosferische tracks die de grenzen van het genre oprekken. Hiqpy voegt daar hun unieke blend van melancholische indierock en elektronische grooves aan toe en bewijst dat Gent Jazz net zo goed een plek is voor muziekliefhebbers die het experiment niet schuwen. Daarnaast biedt het festival een podium aan artiesten die jazz vermengen met klassieke muziek, wereldmuziek of zelfs ambient. Zo kun je je laten betoveren door het samenspel van Max Richter en Anoushka Shankar, die beiden bekend staan om hun innovatieve benadering van muziek als kunstvorm. Ook het programma rond Steve Coleman and Five Elements en Tigran Hamasyan belooft uitdagende en meeslepende optredens waar improvisatie en virtuositeit centraal staan.

De Bijlokesite biedt met zijn groene omgeving en historische gebouwen een intieme en sfeervolle setting die het festival een bijzondere charme geeft. Het is de perfecte locatie om te genieten van muziek die grenzen overschrijdt en mensen samenbrengt.

Klik hier voor meer informatie over Gent Jazz 2025.

Foto: Johan Pape

Labels: festival, gent jazz, nieuws, vooruitblik

(Johan Pape, 14.6.25) - [print] - [naar boven]

Het is alweer de vierde editie van Trumpetstuff in Paradox, samengesteld door Teus Nobel. Een tweedaags festival met de trompet als middelpunt.

Een groep zoals Zinder past uitstekend op het festival Trumpetstuff. Maar vier trompetten, aangevuld met contrabas en drums, blijft een zeldzame combinatie van instrumenten. Onder bezielende leiding van Suzan Veneman vormt het zelfs het hoogtepunt van de eerste festivaldag. De vier trompettisten die het podium sieren zijn Veneman, haar voormalige docent Kurt Weiss, Gidon Nunes Vaz en Koen Smits, die de honneurs waarneemt voor Alvaro Artime Jimenez. De verbluffend creatief aan de weg timmerende kopersectie wordt weergaloos ondersteund door Wouter Kühne op drums en Tijs Klaassen op contrabas. Hoewel het gevaar op de loer ligt is er geen sprake van een te schel klinkend zaalgeluid van de vier trompettisten. Zinder speelt veel werk van het gelijknamige album dat is verschenen in 2024, maar overdondert het publiek direct met het energieke 'The Moontrane' van Woody Shaw. De arrangementen en het samenspel zijn van een wonderbaarlijke schoonheid en het individuele solowerk laat op spetterende wijze de vele facetten van het trompetspel horen. Van kwetsbaar en subtiel tot energetisch en virtuoos. Een smetteloos optreden zonder akkoordinstrument, ambitieus van opzet, melodisch en avontuurlijk.

Het optreden van het Yazz Ahmed Quartet is van internationale allure. In de aankondiging wordt de trompettist Yazz Ahmed omschreven als de 'High Priestess of Psychedelic Arabic Jazz'. Het kwartet van de Brits-Bahreinse muzikant met vibrafonist Ralph Wyld, bassist Dave Manington en drummer Rod Youngs maakt deze verwachting helaas niet waar. De muziek is energiek, mysterieus en zelfs dansbaar. Alle composities zijn van de hand van de frontvrouw, die zowel trompet als flugelhorn speelt. Het geluid wordt te pas en te onpas, vaak aan het begin en/of aan het eind van de stukken, van elektronische input (zoals samples) voorzien om deze te verbreden of op te rekken. Het kwartet slaagt er slechts ten dele in om een diversiteit van sferen en stemmingen aan te brengen. Naarmate het optreden vordert valt de muziek teveel in herhaling om blijvend te boeien.

Foto's: Louis Obbens. Klik hier voor meer foto's van Trumpetstuff door Louis Obbens.

Labels: #trumpetstuff, festival, Suzan Veneman, Teus Nobel, Yazz Ahmed, Zinder

(Louis Obbens, 30.5.25) - [print] - [naar boven]

Festival
Stranger Than Paranoia 2024

'Het slotakkoord van 32 jaar Stranger Than Paranoia is een muzikale vreugdedans. Het optreden van het Paul van Kemenade Classic Quintet is urgent, straalt frisheid uit en is in hoge mate explosief. Na het ontkurken van de champagne wordt geheel in stijl, als ode aan het festival, het nummer 'Stranger Than Paranoia' gespeeld. Het laatste optreden is, om maar eens een cliché te gebruiken, de spreekwoordelijk kers op de taart van dit legendarische festival.'

Op maandag 23 en dinsdag 24 december bezocht Louis Obbens Stranger Than Paranoia. In Paradox Tilburg zag hij concerten van Three Horns And A Bass, Egbert Derix & Leo Janssen, Maartje Simons & Budha Building a.k.a. Hans Timmermans, het Amsterdam Art Orchestra, Langenhuijsen/Wirken/Van Kemenade, Jeroen van Vliet & Kristina Fuchs, Eric van der Westen & Aron Raams en het Paul van Kemenade Classic Quintet.

Klik hier om zijn festivalverslag te lezen.

Foto: Cees van de Ven. Klik hier meer foto's van Stranger Than Paranoia 2024 door Louis Obbens. En klik hier voor een fotoverslag van de slotavond door Cees van de Ven.

Labels: Aron Raams, Eric van der Westen, festival, Jeroen van Vliet, Kristina Fuchs, Louk Boudestijn, Niko Langenhuijsen, Paul van Kemenade, stranger than paranoia

(Maarten van de Ven, 6.1.25) - [print] - [naar boven]

Labels: ambrose akinmusire, festival, Meshell Ndegeocello, rockit, Samora Pinderhughes, Shabaka

(Louis Obbens, 25.11.24) - [print] - [naar boven]

Alweer de twaalfde editie van So What's Next in het Muziekgebouw Eindhoven. Altijd prettig om in november nog een festival van dit kaliber in de agenda te hebben staan. De programmering slaagt er telkens weer in een avontuurlijke en aantrekkelijke mix van gevestigde en nieuwe namen op het affiche te krijgen van de Grand Festival Night op de zaterdagavond. Met Teus Nobel als opening, Michelle David, Hans Dulfer, Branford Marsalis en Al Di Meola op het programma leek men dit jaar met gevestigde namen op zeker te willen spelen. Dat laat dan Lakecia Benjamin, Sam Newbould en Vincen Garcia als nieuw aanstormend talent over.

Het openingsconcert van Teus Nobel leverde meteen een volle zaal op, die door het trio getrakteerd werd op een uitgebalanceerde set met mooi akoestisch werk, waaronder een aantal nummers van de recente plaat 'After Hours', die Nobel wijdde aan een van zijn inspiratoren: Chet Baker. Met een volstrekt eigen geluid en interpretatie werd er oorstrelend gemusiceerd. In een korte inleiding voorzag Nobel het stuk 'No Goodbye' van een passende inleiding, die meteen verklaarde waarom het stuk zo mooi gedragen en doorleefd klonk. Je kon een speld horen vallen. Prachtige kippenvelmuziek in een gevarieerde set, die even later met een fraaie en vrolijke bossanova werd afgesloten.

Een kwartiertje later stond powervrouw Lakecia Benjamin op het podium in de grote zaal. Ze deed van de zomer ook al met veel succes North Sea Jazz en Gent Jazz aan en is daarmee de titel van aanstormend talent wel kwijtgeraakt. Ook nu maakte ze haar naam waar door overtuigend een strakke en energieke set neer te zetten. Iets wat bijna vanzelfsprekend ook al jaren door Michelle David gebeurt. Met een onverwoestbaar enthousiasme stapt ook zij het podium op om er een muzikale feestje van te maken. Met de strakke begeleidende gitaren en drums van de True Tones is het voor Michelle geen enkele moeite om de zaal mee te krijgen. Die interactie met het publiek voegt een extra dimensie toe aan haar goed gewaardeerde concert.

Wat mij betreft was het Branford Marsalis Quartet het hoogtepunt van de dag. Het onuitputtelijke enthousiasme en spelplezier van dit kwartet is erg overtuigend en aanstekelijk. Marsalis is al jarenlang een fenomeen op tenor- en sopraansax en put uit een rijk repertoire, gevoed door inspirators als Coltrane, Dolphy en Brubeck. Elk nummer dat wordt ingezet lijkt ter plekke te ontstaan en ook elke keer weer anders te verlopen. Dat komt doordat het kwartet inmiddels zo op elkaar ingespeeld is, maar tegelijkertijd ook zo virtuoos op het eigen instrument is, dat ze er zichtbaar lol in hebben elkaar uit te dagen en te verrassen. Hetzelfde gebeurt dus ook met de toehoorder. De dynamiek die ontstaat is fantastisch, van fluisterzacht tot extatisch volle bak. Het publiek en de band genoten ervan. Zoals wel vaker was drummer Justin Faulkner de grote gangmaker.

Op festivals met keuzemogelijkheden heb ik geleerd dat het rust geeft vooraf je keuze te maken en zo veel mogelijk volledige concerten te volgen. De consequentie daarvan is dat je een aantal concerten mist, maar dat geeft veel rust. Ik besloot in dit geval de rooftop links te laten liggen en miste daarmee de concerten van Sam Newbould, BNNYHUNNA en Dulfer's Total Response.

Ik ging wel naar Vincen García, een jonge en energieke bassist uit het Spaanse Valencia, die vorig jaar zijn eerste Album 'Ventura' uitbracht. Tijdens het concert werd de bijzondere mix van hiphop, soul en funk met veel vertoon uitgeserveerd. Een overtuigend visitekaartje van iemand die we nog gaan terugzien.

Al Di Meola stond als headliner aan het slot geprogrammeerd. Het moest het enige concert in Nederland worden van Di Meola met zijn electric band. Dat bleek nog moeilijk te worden met haperende techniek. Tot mijn, misschien ongepaste, vreugde leverde het drie mooie akoestische nummers op om de tijd te doden die nodig was om alle elektrische ondersteuning werkend te krijgen. De schitterende akoestische versie van 'Norwegian Wood' (The Beatles) plaatste de uitgestelde elektrische set in de schaduw. Al met al een mooie dag, die liet zien dat goede planning erg belangrijk is, maar het ware geluk zich niet laat plannen.

Foto's: Johan Pape. Klik hier voor zijn fotoverslag van So What's Next 2024.

Labels: Al Di Meola, Branford Marsalis, festival, So What’s Next, Teus Nobel, Vincen García

(Johan Pape, 11.11.24) - [print] - [naar boven]

Paul van Kemenade, altist, componist, organisator/producer en workshopleider, zal eind 2024 zijn roemrijke muzikale carrière afsluiten. Dit gebeurt op gepaste wijze tijdens het traditionele Stranger Than Paranoia festival. De 32ste editie van dit festival wordt op 19 en 20 december in het Bimhuis gehouden en sluit af in 'zijn' Paradox op 21, 22, 23 en 24 december 2024.

In juli 2011 beleeft de creatieve improvisator zijn ultiem moment van erkenning. Het gezaghebbende jazzmagazine DownBeat beoordeelt het album 'Close Enough' als meesterwerk (*****). DownBeat prijst niet alleen de expressiviteit en muzikale persoonlijkheid van de instrumentalist, maar is ook lovend over de verscheidenheid aan stijlen en bezettingen met een vocaal renaissance-ensemble, een duobezetting, Three Horns And A Bass en wat al niet meer...

Van Kemenades muzikale nalatenschap is onmetelijk groot en staat in verbinding met moderne opvattingen binnen de geïmproviseerde muziek. Altijd op zoek naar avontuur, nieuwe muzikale wegen en kruisbestuivingen (zowel nationaal als internationaal). En met een open blik, grensoverschrijdend en vol passie zijn oeuvre verrijkend. Zijn geluid op de altsaxofoon, uiteraard beïnvloed door grootheden uit het illustere verleden, is uit duizenden herkenbaar. Kenmerkend is zijn emotionele gelaagdheid, scherpe toon, lyriek en intense bevlogenheid.

Paul van Kemenade is gelauwerd als muzikant, met onder meer de Brabantse Cultuurprijs. Deze prijs betreft ook zijn niet aflatende inzet bij het organiseren van het meerdaagse festival rond kerst en oud en nieuw: Stranger Than Paranoia. Dit jaar komt ook aan dit geesteskind van Paul van Kemenade een eind. Hij zet tijdens zijn laatste Stranger Than Paranoia Festival een punt achter zijn illustere carrière van 50 jaar.

Klik hier voor de agenda en het programma van Paul van Kemenades Last Call Concerts & Stranger Than Paranoia 2024.

Foto: Louis Obbens

Labels: artikel, festival, Paul van Kemenade, stranger than paranoia, vooruitblik

(Louis Obbens, 27.10.24) - [print] - [naar boven]

De tweede dag van deze negende editie van het door Sound in Motion georganiseerde Summer Bummer-festival wijkt fors af van de eerste. Allereerst doordat er relatief weinig gerenommeerde namen aantreden. Jérôme Noetinger, Christophe Auger en Xavier Quérel horen daar zeker bij en ook Mats Gustafsson van het Fire! Orchestra, met zijn tweede optreden dit weekend, Heather Leigh zijn natuurlijk geen onbekenden. Maar verder zet Koen Vandenhoudt dit weekend vooral jong talent in de schijnwerpers. Het is zeker geen vorm van kritiek, integendeel zelfs, het is niet meer dan prima dat jonge musici op deze wijze een podium krijgen. Ik heb mij dan ook deze tweede dag geen seconde verveeld. Een tweede belangrijk verschil is de muziek als stijl: was dat vrijdag toch hoofdzakelijk freejazz, met het Ensemble Nist-Nah als grote uitzondering, nu is het palet veel diverser en horen we zo ongeveer alle stijlen wel voorbij komen, waarbij alleen het experiment de constante lijkt te zijn.

Direct al in het begin in dat duoconcert van celliste Clara Levy en violiste Jasmijn Lootens, twee jonge musici die voor het eerst samen op het podium staan, worden we verrast op een lastig vast te pinnen klankwereld. Het begint en eindigt allemaal uiterst intiem met strijkbewegingen waarbij de twee de snaren amper raken, qua klank associeer ik dit eerder met experimentele elektronica dan met strijkers, waarna een eclectisch en spannend middendeel volgt. Een middendeel waarin ik invloeden van freejazz herken, maar evengoed van hedendaags gecomponeerd - waar beiden als uitvoerders ook actief in zijn - van folk, minimalisme en zoals gezegd, experimentele elektronica. Maar een boeiende set, waarin de twee onbegrensd experimenteren, zowel met speltechnieken als met klanken.

Struikelde ik gisteren zowat over de saxofoons, vandaag zijn ze extreem dun gezaaid, op die zes na in het Fire! Orchestra is Sakina Abdou de enige. Maar die blaast dan wel in haar eentje direct het dak van Trix af! Dit prachtige concert vormt zonder meer een van de hoogtepunten van dit festival. Abdou paart een perfecte instrumentbeheersing aan een enorme virtuositeit en weet in twee solo's, een op tenorsax en een op alt, ongemeen diep te graven. Met name die ene passage op tenorsax is goud; met behulp van circulaire ademhaling weet ze een klankgolf eindeloos vast te houden. Prachtig hoe die zich door de ruimte beweegt, een bijna hallucinante ervaring. Na afloop dus direct 'Goodbye Ground' gekocht, haar in 2022 bij Relative Pitch verschenen soloalbum.

Wat ik vaker heb na zo'n overdonderend optreden is dat een volgend concert, zeker als dat qua stijl fors afwijkt, bij mij moeilijk aanslaat. In dit geval geldt dat voor het optreden van vocaliste Nadia Daou, tevens actief met een set ondefinieerbare instrumenten en elektronica en klarinettist Paed Conca - iemand die als geen ander een brug weet te slaan tussen Arabische muziek en freejazz. Een deel gaat langs me heen, maar dat laatste stuk vormt zonder meer een uitzondering. Prachtig hoe die intieme klanken van Conca hier samenvallen met Daou's elektronica.

Christophe Auger, Xavier Quérel en Jérôme Noetinger vormen samen een collectief dat mij stevig bij de strot pakte: 'Cellule d’Intervention Metamkine'. Middels een met oude 16 mm-projectors en elektronica volgepakt podium levert dit trio een hallucinerende, maar in mijn optiek ook vrij beklemmende en beangstigende ervaring. Door de beelden, die - al zijn ze volledig abstract - bij mij associaties oproepen met vuur, explosies en oorlog, maar zeker ook door de muziek die invloeden kent van uiteenlopende stromingen binnen de elektronica als musique concrète, noise, dark ambient en techno. Qua sfeer wat fijner, al is de uitwerking op mij minder groot, is het optreden van percussionist Mauricio Takara en de met elektronica werkende Carla Boregas. Een set waarin bedwelmende ritmiek, natuurlijk vooral toe te schrijven aan Takara, hand in hand gaat met meer abstracte passages. Een set ook die je met dank aan Boregas' basklanken voelt tot in je ruggenmerg.

Bassiste Farida Amadou is in de afgelopen jaren bij Sound in Motion veel te horen geweest, met als hoogtepunt die optredens met enerzijds drummer Steve Noble en de onlangs overleden saxofonist en freejazz-pionier Peter Brötzmann en anderzijds met Noble en gitarist Thurston Moore, op lp uitgebracht door het Sound in Motion-platenlabel Dropa Disc. Nu staat ze hier met Heather Leigh, die de binnen freejazz nagenoeg niet gebruikte pedalsteel gitaar bespeeld - Susan Alcorn is een van de weinige collega's op dit instrument. Amadou valt vooral op door de onconventionele wijze waarop ze met haar basgitaar omgaat, ze doet er zo ongeveer alles mee, behalve er 'normaal' op spelen! Meestal ligt de gitaar op haar schoot en bewerkt en beklopt ze de snaren op alle mogelijke manieren. Het doet vaak meer denken aan percussie dan aan spel op de bas, met iedere keer weer verrassende klanken tot gevolg. Leigh hanteert haar pedalsteel gitaar zeker in vergelijking met Amadou veel traditioneler, al komt haar geluid dichter bij de rock dan bij de americana, waarin dit instrument veel vaker te horen is.

Ava Mendoza hanteert een gewone gitaar, dat weten we inmiddels van haar optreden met Nate Wooley's Columbia Icefield. Wat niet wil zeggen dat ze hier aan het eind van de avond niet weet te verrassen met een opvallend eclectisch en overrompelend solo-optreden. Haar zang plaatst haar meer in de richting van singer-songwriter, maar haar solospel verraadt de wereld van freejazz evengoed als die van blues en rock.

En dan is er dat optreden van Fire! Orchestra CBA, waarbij die afkorting staat voor Community Based Activity. Een deels uit noodzaak geboren vorm. Aangezien touren met een compleet vaste line-up financieel niet haalbaar is, bedacht Gustafsson dit concept: touren met een vaste kern, bestaande uit de ritmesectie, zeg maar de ruggengraat van het orkest, bestaande uit bassist Johan Berthling, drummer Mads Forsby en pianist Alexander Zethson, aangevuld met een soort van eerste musicus voor de strijkers, violiste Anna Lindal en voor de blazers, trombonist Mats Äleklint. Gustaffson zelf dirigeert het volledige orkest en neemt de overige musici onder zijn hoede. Dat werkt prima, zo bleek ook gisterenavond weer. Mede ook door de opzet van de stukken, die allereerst alle leunen op een bijzonder strakke, ritmische structuur, vandaar die keuze voor de vaste ritmesectie - waarin overigens bassist Berthling de centrale figuur is, zonder Berthling geen Fire! Orchestra. Je bemerkt dan ook oplopende spanning als halverwege diens versterker het niet meer lijkt te doen. Verder is er een duidelijke structuur; zo is er afwisselend een soort van kernsolist die vanuit diverse kanten wordt aangevuld, op acties van Gustaffson. Waar spektakel kortom, hier vormgegeven met naast die ritmesectie een strijkerssectie bestaande uit twee violistes en vier cellistes, vier gitaristen, waarvan een ook op elektronica te horen is, de eerdergenoemde Daou op vocalen en elektronica, zes saxofonisten waaronder Gustaffson zelf, een klarinettist, twee koperblazers en dan nog accordeon en harp! Het betaalt zich uit en levert in die twee abstracte passages een tornado aan geluid op. Voor herhaling vatbaar, zeggen we dan.

Foto's: Geert Vandepoele

Labels: Ava Mendoza, festival, Fire! Orchestra CBA, Mats Gustafsson, Sakina Abdou, summer bummer

(Ben Taffijn, 22.9.24) - [print] - [naar boven]

Naast dat het Belgische Sound in Motion het hele jaar door, onder de titel Oorstof, concerten organiseert - er staan al weer de nodige aankondigingen op de website - organiseert het ook ieder jaar eind augustus het tweedaagse Summer Bummer, dit jaar voor de tweede keer in het Antwerpse Trix. 30 augustus was de dag van de saxofoon, althans dat is het label dat ik erop plak, want dat instrument was veelvuldig te horen, in tegenstelling tot het koper dat slechts een rol speelde in het allereerste concert, dat van Fire! Orchestra CBA Youth, waarover later meer. Mooi aan Summer Bummer is ook - en dat geldt zeker voor deze editie, dat programmeur Koen Vandenhoudt zowel gevestigde namen uitnodigt, met als hoogtepunt het befaamde trio Evan Parker–Barry Guy–Paul Lytton, als nog vrij onbekende musici zoals Heidi Kvelvane, Lia Kohl, Adia Vanheerentals en Ornella Noulet. Tot slot past bij een improfestival dat er boeiende gelegenheidsensembles worden gevormd, die nogal eens, zo leert ons de geschiedenis, uitgroeien tot langdurigere samenwerkingen.

Mats Gustafsson ken ik vooral van de baritonsax, dat hij ook de dwarsfluit bespeelt heb ik nooit geweten. Gisteren zag en hoorde ik hem daar even op als onderdeel van het concert van Fire! Orchestra CBA Youth, waarin we een aantal musici, die vaak al jaren meedraaien in dit inmiddels roemruchte orkest - naast Gustaffson violiste Anna Lindal, trombonist Mats Äleklint, bassist Johan Berthling, drummer Mads Forsby en pianist Alexander Zethson - horen in gezelschap van kinderen tussen de acht en dertien jaar, met name de blazerssectie vormend. Het gaat niet altijd geheel zuiver en de muziek is natuurlijk geenszins te vergelijken met die van het 'echte' Fire! Orchestra, dat overigens zaterdagavond het festival afsluit, maar als geheel genomen is wat hier gebeurt zeker de moeite waard. En een aantal jonge musici springt er echt uit met gloedvolle bijdragen. Een prachtige manier om een nieuwe generatie kennis te laten maken met deze muziek, iets waar Gustaffson, meestentijds dirigerend, duidelijk plezier in heeft.

Altsaxofoniste Heide Kvelvane zal als klein meisje wellicht ook ooit zo begonnen zijn. Inmiddels zijn er de nodige stappen gezet en presenteert ze zichzelf hier, omschreven in het programma als new kid on the block met iets geroutineerdere musici als bassist Nils Vermeulen en drummer Tollef Østvang. Die twee laatste poken het vuur gedurende de set flink op, waarin met name Vermeulen opvalt met naast ritmisch ook sterk melodieus spel, iets waar Kvelvane dankbaar gebruik van maakt. Ze blaast of haar leven ervan afhangt springerige, maar ook regelmatig mooi melodieuze patronen. Een naam om te onthouden.

Iets dat zeker ook geldt voor celliste Lia Kohl, van wie deze maand het boeiende album 'Normal Sounds' verscheen bij Moon Glyph. Hier op Summer Bummer laat ze eveneens horen zich niet te beperken tot de cello. Sterker nog: we beginnen met een vrij uitgebreide passage elektronische muziek. Duistere noise, een geluid als van naderend onweer en aansluitend meer speelse patronen, vol contrasterende hoge noten. En verderop is het een patroon van voornamelijk ruis dat dient als ondergrond voor haar meeslepende cellospel. Een feeërieke maar ook duistere set, vrolijk en zwaarmoedig, kortom een diverse en veelkleurige klankwereld, vol wonderlijke combinaties.

Ook de Engelse tenorsaxofoniste Rachel Musson was voor mij een onbekende naam, iets dat niet geldt voor de ritmesectie bestaande uit bassist Olie Brice en drummer Mark Sanders, die in de afgelopen decennia hun sporen in de vrije improvisatie ruim verdiend hebben. Iets dat je hier zeker ook terughoort, met name Brice verrast op meerdere momenten met adembenemende solo's. Musson is echter zeker geen new kid on the block, ook zij is al ruim een decennium bezig en op Discogs zie ik dat ze ook al zeker twee handen vol albums op haar naam heeft staan en dus vraag ik me wel een beetje af waarom ik haar nooit eerder hoorde. Ze zijn in ieder geval aan elkaar gewaagd deze drie, die ook al vaker in wisselende samenstellingen met elkaar het podium deelden en leveren hier een puik staaltje impro af op het scherpst van de snede.

Adia Vanheerentals en Ornella Noulet zijn eveneens musici die ik niet eerder kende. Hier is het echter wat minder vreemd, want deze twee dames staan nog aan het begin van hun carrière. Hier delen ze het podium met iemand voor wie dat allerminst geldt: Cel Overberghe behoort tot de weinige nog levende musici die aan de wieg stonden van de freejazz in België. Drie saxofonisten en alle drie starten ze op sopraansax. Ploppend, sissend, schurend, tot de eerste echte noten klinken, uiteindelijk perfect in elkaar hakend tot één geheel. Vanheerentals schakelt verderop soms over op de tenorsax, Noulet op de altsax, maar eindigen doen ze alle drie weer op die sopraan, een beetje zoals het begon. Daartussen horen we intrigerende combinaties en al even boeiende solo's. Dat Overberghe de nodige vlieguren achter zich heeft hoor je zeker terug, maar ook Vanheerentals en Noulet weten te overtuigen met hun bijdragen.

Maar natuurlijk, die vlieguren zijn van belang, van groot belang. Iets dat nergens zo duidelijk wordt als bij dat concert van Evan Parker, Barry Guy en Paul Lytton. Begin jaren 80 verscheen hun eerste album als trio en toen stonden ze ieder al zo'n kleine twintig jaar op het podium. Ze kennen elkaar door en door en dat merk je hier aan iedere noot. En eenieder heeft zo zijn specifieke dingen. Bassist Guy mag graag van alles tussen de snaren stoppen en daar dan mee experimenteren, waarbij niets te gek is in de zoektocht naar nieuwe klanken. Lytton gebruikt regelmatig zijn snaredrum als onderlegger voor een keur aan voorwerpen, deels opgediept uit de keukenla, eveneens op zoek naar mooie klanken. Tot slot hebben we Parker. die natuurlijk vooral bekend staat om zijn lange solo's met behulp van de techniek van circulaire ademhaling. Die ene op sopraansax vormt daarbij het hoogtepunt. Wat Overberghe, Noulet en Vanheerentals met drie instrumenten doen, doet hij hier heerlijk alleen.

Een wat vreemde eend in de bijt tussen al die saxofonisten is het optreden van Will Guthrie's Ensemble Nist-Nah. Percussie en niets anders dan percussie. Bestaande uit de instrumenten die deel uit maken van een Javaans gamelanorkest, aangevuld met ander slagwerk uit Zuidoost-Azië, maar ook met een drumstel. Guthrie gebruikt de muziek van daar als basis en vermengt dat met gelijke delen minimalisme, kraut- en postrock tot één krachtig geheel. Een ook visueel bijzonder aantrekkelijk optreden, waarbij we de negen musici naadloos elkaar zien en horen afwisselen op een met een enorme diversiteit aan percussie volgepakt podium. Elke muzikant weet precies wanneer op te staan, waarheen te gaan en wat mee te nemen. Zo deelt de een nog even, reeds staand, de laatste slag uit op het bekken, terwijl de ander al plaatsneemt op de kruk achter het drumstel. Een welkome afwisseling op een festival dat zich ook dit jaar niets aantrekt van genres en grenzen.

Foto's: Geert Vandepoele

Labels: Barry Guy, Evan Parker, festival, Fire! Orchestra CBA Youth, Lia Kohl, Mark Sanders, Mats Gustafsson, Paul Lytton, Rachel Musson, summer bummer, Will Guthrie

(Ben Taffijn, 17.9.24) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

In memoriam
Abdullah Ibrahim
1934–2026
Foto: Cees van de Ven

Album van de maand:
Dave Douglas
- Transcend
Klik hier voor meer informatie

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.