Tenorsaxofonist James Brandon Lewis, al jaren hot en hip, combineert in zijn composities diverse genres: gospel, blues, post-bop, modale jazz, avant-garde jazz en spirituele jazz. Met zijn kwartet, bestaande uit pianist Aruán Ortiz, contrabassist Brad Jones en drummer Chad Taylor, gooide hij in 2025 terecht hoge ogen op tal van eindejaarslijstjes wereldwijd met het album 'Abstraction Is Deliverance'. En nu is er 'Omni', het zesde album van het kwartet, dat in het teken staat van spirituele jazz, in de lijn van albums als 'A Love Supreme' en 'Meditations' van John Coltrane. Zo verwijst Omni naar de drie gedaanten van God: God de Vader, God de Zoon en God de Heilige Geest. Ook de titels van de tracks - negen in totaal, goed voor drie kwartier muziek - wijzen in die richting: 'The Sermon', 'Call To Worship', 'Spirit Of The Livin', 'Omnipresent'.

Omni bouwt voort op Lewis' concept 'Molecular Systematic Music'. Dat begon jaren geleden met composities gebaseerd op zes- en zeventonige cellen, groeide uit tot een twaalftoonsbenadering, en krijgt op 'Omni' opnieuw een uitbreiding. Lewis spreekt hier impliciet over 'twelve-tone gospel': een combinatie van seriële of modale structuur met de retoriek en emotionele lading van gospel en prediking. Dat alles leidt tot een album waarop minder vuurwerk te horen is - denk maar aan de twee albums die hij opnam met The Messthetics - en meer bezinning. De muziek klinkt tegelijk spiritueel, avant-gardistisch en diep geworteld in blues en gospel. Ze is opgebouwd volgens het call-and-response principe, herhaling, opbouw en ontlading.

De ritmesectie speelt zelden een rechte swingbegeleiding. Ze fragmenteert het ritme, verschuift accenten en creëert een gevoel van voortdurende beweging. De toon van Lewis is een van de meest herkenbare in de hedendaagse jazz. Zijn spel klinkt als een synthese van meerdere tradities: de spirituele kracht van Coltrane, de rauwe blues van Albert Ayler en de ritmische precisie van Sonny Rollins. 'Omni' is een vernuftig album dat meerdere luisterbeurten vraagt voor je ontdekt dat het James Brandon Lewis' antwoord is op Coltranes 'A Love Supreme', een meesterwerk van buitencategorie - wat ook geldt voor 'Omni'.

Tekst: Patrick Auwelaert | Deze recensie verscheen ook in Jazz&mo'

Labels: Aruán Ortiz, Brad Jones, cd, Chad Taylor, James Brandon Lewis

(Patrick Auwelaert, 22.7.26) - [print] - [naar boven]

In 2024 bracht trompettist Dave Douglas het album 'Gifts' uit, waarop hij zich liet begeleiden door tenorsaxofonist James Brandon Lewis, gitarist Rafiq Bhatia en drummer Ian Chang. Op zijn nieuwe album 'Transcend' - na 'Four Freedoms' zijn tweede al dit jaar - werkte hij opnieuw met hen samen, met toevoeging van celliste Tomeka Reid. De opnamen vonden plaats op 18 en 19 augustus 2025 in NYC. Van de negen composities schreef Douglas er zes, de overige drie zijn van Duke Ellington. Die laatste speelt een belangrijke rol op 'Transcend' als spiritueel voorbeeld. In de hoesnota's verwijst Douglas naar Ellingtons 'Sacred Concerts', een reeks van drie concerten waaraan de componist werkte tussen 1965 en 1973 en die hij tot zijn belangrijkste werk rekende. Een andere inspiratiebron was beeldend kunstenaar Jack Whitten (1939-2018), wiens improvisatorische werkwijze aansloot bij die van jazzmuzikanten.

'Transcend' is een album waar de schoonheid vanaf spat. Het wonderlijke eraan is dat het kwintet soms klinkt als een klein orkest. Grotendeels debet daaraan is celliste Tomeka Reid, die haar instrument zowel met de strijkstok als pizzicato bespeelt. Maar ook het energieke samenspel van de vijf draagt bij aan het volle groepsgeluid. Douglas gebruikt op sommige nummers een demper, Bhatia - samen met Ian Chang lid van de experimentele rockgroep Son Lux - laat zijn gitaar alle hoeken van de kamer zien en grossiert naast rockriffs in functioneel aangewende geluidseffecten en elektronica. Zijn maatje Chang bewijst nog maar eens dat drummen meer is dan de maat houden en dat een drumstel een verfijnd solo-instrument is waarmee je talloze nuances kunt creëren, terwijl James Brandon Lewis zijn reputatie van eclectisch saxofonist alle eer aandoet.

De muziek op 'Transcend' beweegt zich voortdurend op en neer tussen uitersten - swing, ambient, freejazz, postbop -, klinkt nu eens lyrisch en melodieus en dan weer elegisch en spiritueel. De grote kracht ervan is dat al die invloeden op organische wijze met elkaar versmelten tot een typische groepsplaat, waarop de inbreng van elke muzikant gelijkwaardig is aan die van de andere muzikanten. Het zou mij niet verbazen als 'Transcend' eind dit jaar wereldwijd opduikt in tal van eindejaarslijstjes, waaronder het mijne.

Tekst: Patrick Auwelaert | Deze recensie verscheen ook in Jazz&mo'

Labels: cd, Dave Douglas, Ian Chang, James Brandon Lewis, Rafiq Bhatia, Tomeka Reid

(Patrick Auwelaert, 4.5.26) - [print] - [naar boven]

Tenorist en componist James Brandon Lewis is een muzikant van weinig woorden. Liever laat hij de muziek voor zich spreken, gekenmerkt door een onmetelijke diepgang en immense dadendrang! Desondanks laat de tenorist het publiek achter met actuele uitspraken zoals: 'Don’t let the robots take over', 'We need music more than ever' en voegt hij hier 'Stay positive' aan toe. Er is niet veel fantasie voor nodig om deze uitspraken te plaatsen in de huidige tijdgeest.

Het trio speelt bijna ononderbroken in een uitverkocht Paradox. Het laatste album 'Apple Cores' is een unieke invulling van een ode aan trompettist Don Cherry, overigens zonder een trompettist aan de line-up toe te voegen. James Brandon Lewis speelt met een indrukwekkende ritmesectie. Josh Werner die bijzondere aandacht heeft voor groove, met zijn baslijnen hypnotiseert en elementen van hiphop toevoegt aan het basgeluid. Gerald Cleaver vervangt Chad Taylor en speelt indien nodig ingetogen en expressief als de muziek er om vraagt.

Het saxofoongeluid van Lewis is krachtig, gezaghebbend en opvallend genoeg regelmatig licht van aard en zelfs lieflijk. Zijn virtuoze techniek stelt hij ten dienste van zijn niet aflatende muzikale zoektocht naar vernieuwing en improvisatie. De geesten van grote saxofonisten uit het verleden zijn niet meer dan latent aanwezig als inspiratiebron voor een stortvloed aan instrumentale erupties en uitdagende soli. Echter, Lewis heeft een uniek geluid en bewandelt een zelfgekozen muzikaal pad.

De hoogstaande jazz wordt niet opgediend in muzikaal hapklare brokken. De energie en de rauwheid van emoties zijn leidend en de voortdurende temposchommelingen zijn al even natuurlijk als virtuoos. Bij vlagen onstuimig en onnavolgbaar inventief en indringend worden thema's omspeeld en teruggehaald. Compromisloos, puur en direct wordt een weg gevonden in een mix van vrije jazzvormen met een hoog spiritueel karakter. De solo's van zijn begeleiders zijn spaarzaam en effectvol, hun muzikale ondersteuning is empathisch en aangrijpend.

In het tweede deel van dit diepgravende optreden wordt geen gas teruggenomen maar wel met meer lichtheid geïmproviseerd. Een teder slaapliedje, een funky stuk en een ballade zijn hiervan de spreekwoordelijke voorbeelden. Hierna wordt het opnieuw spannend en keert de zindering terug. Met een onheilspellende verhaaltrant en compromisloze improvisatie. Gevolgd door een afwisseling van zwevende en gedempte saxofoongeluiden, waarbij zonder effectbejag de uitgebreide skills van Lewis over het voetlicht worden gebracht.

James Brandon Lewis heeft de beschikking over het meest felle en aanvallende saxofoongeluid in de moderne jazz. Maar hij kan ook ruimtes laten, effectvol herhalen en met houvast improvisaties vervolgen, cerebraal en emotioneel geladen. Onberispelijk en rijk gedetailleerd in de uitvoering, maar ook onbevreesd en boordevol verrassingen!

Foto's: Louis Obbens. Klik hier voor meer foto's van dit concert.

Labels: concert, Gerald Cleaver, James Brandon Lewis, Josh Werner, mei25

(Louis Obbens, 14.5.25) - [print] - [naar boven]

Een muzikant als James Brandon Lewis, die verwacht je op labels die het potige, soulvolle werk genegen zijn, als Impulse! (check), AUM Fidelity/Tao Forms (check) of Relative Pitch (check), maar misschien niet echt op ECM. Toch gedijt hij hier ook prima, in een context die veel meer dan zijn eigen projecten neigt naar kamerjazz en verfijning.

Maar dan word je eraan herinnerd dat hij onlangs ook sterk speelde naast Dave Douglas en als geen ander de gloeiende intensiteit onder het oppervlak kan verklanken. Pianist Giovanni Guidi vormt al meer dan een decennium een eenheid met bassist Thomas Morgan en drummer João Lobo en dat hoor je: de drie spelen met licht en schaduw, secuur zonder te verglijden in behaagzucht, en met voldoende speelruimte, ook al zit die vaak in nuances, zoals bij 'Means For A Rescue', schetswerk met een fijn penseel voor Lobo.

Toch is het de entree van Lewis die dit album bepaalt en de interactie een nieuwe lading geeft, gedrenkt in de gloed die rechtstreeks overwaait uit de gospel die hem zo dierbaar is.

Deze recensie verscheen ook in Jazz&mo'

Labels: cd, Giovanni Guidi, James Brandon Lewis, João Lobo, Thomas Morgan

(Guy Peters, 28.12.24) - [print] - [naar boven]

Drummer en componist Ches Smith bracht vorig jaar nog twee prachtige albums uit: 'Path Of Seven Colors' met zijn band We All Break en 'Interpret It Well' van zijn kwartet dat hij met pianist Craig Taborn vormt. Op 'Laugh Ash', Smiths nieuwste album bij Pyroclastic Records, horen we hem echter in een geheel andere samenstelling, waarover later meer.

Was 'Path Of Seven Colors' - overigens met belangrijke rollen voor pianist Matt Mitchell en saxofonist Miguel Zenón - al een album waarin Smith zijn grensoverschrijdende kwaliteiten liet horen, op dit nieuwe 'Laugh Ash' is dat helemaal het geval. Zijn veelzijdige achtergrond, zowel in jazz, rock als hedendaags gecomponeerd komt hier onmiskenbaar samen, al was het maar in de bezetting, bestaande uit vocaliste Shara Lunon, die ook de elektronica voor haar rekening neemt, Anna Webber op fluiten, Oscar Noriega op klarinetten, James Brandon Lewis op tenorsax en Nate Wooley op trompet. Verder hebben we een strijktrio bestaande uit violiste Jennifer Choi, altvioliste Kyle Armbrust en cellist Michael Nicolas en tot slot horen we Shahzad Ismaily op bas en keyboards.

Direct al in opener 'Minimalism' valt die veelzijdigheid op. Het stuk klinkt heel kort als typisch bigband, maar verraadt al snel de invloed van minimal music in de straffe, dwingende ritmiek, dat terwijl de vocalen van Lunon weer op de invloed van rap wijzen. 'Remote Convivial' sluit dan weer enerzijds aan bij avant-garde jazz en anderzijds bij progressieve rock, overigens met een krachtige en tegelijkertijd ontwapenende solo van Lewis. Dat terwijl we verderop duidelijk invloeden van de hedendaags gecomponeerde muziek gewaar worden. Hetzelfde geldt voor het eerste deel van 'Sweatered Webs (Hey Mom)', dat zich verderop ontwikkelt tot een dampend en overkokend jazzmengsel, met dank aan Lewis en Ismaily. Bijzonder is ook zeker 'Shaken, Stirred Silence', waarin experimentele elektronica vermengd wordt met hedendaagse kamermuziek, aangelengd met een flinke scheut pop. Het kan nog gekker: in 'The Most Fucked' horen we pure experimentele elektronica, zij het wel ritmisch - Smith blijft tenslotte een drummer. 'Disco Inferred' past weer meer in de avant-garde jazzscene, met een aantal prachtige momenten van onder andere Wooley en Choi.

Een behoorlijk experimenteel album dus, in een overvloed aan muzikale stijlen, al voelt het nergens als onevenwichtig of onnodig complex. Maar dat het niet iedere jazzliefhebber aan zal spreken is wel duidelijk.

Labels: cd, Ches Smith, James Brandon Lewis, Nate Wooley, Shahzad Ismaily

(Ben Taffijn, 21.8.24) - [print] - [naar boven]

Concert
Lewis brengt topband extra soul, kleur en vrijheid
The Messthetics & James Brandon Lewis, zaterdag 25 mei 2024, Ha Concerts, Gent

Dit was er eentje om naar uit te kijken. The Messthetics en James Brandon Lewis, het was al een zinderende match op papier én op hun recent verschenen album, maar de live-ervaring is zoveel meer. Verwachtingen zijn er om voor het licht te houden, binnenstebuiten te keren en fijn te malen.

"Hij moet maar drie seconden blazen en ik voel dat hier", zegt een vriendin vlak na het concert, terwijl ze haar vingertoppen bij elkaar brengt en net boven haar middenrif neerzet. En vervolgens breed lacht. Het klopt. James Brandon Lewis heeft een sound – krachtig, duidelijk gearticuleerd, vurig, herkenbaar uit de duizenden – die ook van daar komt. Of hij nu speelt bij Dave Douglas, Alan Braufman, The Messthetics of zijn eigen bands (Trio, Quartet of Red Lily Quintet), je hoort altijd die door alles heen snijdende, majestueuze toon waarin jazztraditie, gospel, vrijheid en intens-persoonlijke exploratie samenkomen. Lewis spreekt met die sound.

Het is natuurlijk wel andere muziek dan bij zijn eigen projecten. Het album van dit kwartet verscheen dan wel bij het legendarische Impulse!-label, maar is eigenlijk het product van een rockband - weliswaar met een jazzy inslag. Bassist Joe Lally en drummer Brendan Canty vormden ooit de ritmesectie van het iconische Fugazi. Gitarist Anthony Pirog is een snarengeselaar die al te horen viel op Lewis' 'No Filter' en 'An UnRuly Manifesto'. De songs en structuren zijn hier duidelijk en afgelijnd, daar wordt niet veel aan gemorreld. Maar tegelijkertijd lééft die muziek, is ze kneedbaar, kan ze van avond tot avond wijzigen. Speelde de band daags voordien al een prima concert in Doornroosje (Nijmegen), dan voelt het in Gent allemaal wat expressiever, vrijer en wilder aan.

Met 'Emergence' en 'That Thang' in de kop van het concert wordt meteen ook de toon gezet. Dit is gedreven en hechte rock-'n-roll waar de gensters van af springen en Lewis' sax overheen gelegd wordt als een extra bommentapijt. En wat een match! Speelde het trio al een even creatief als vinnig potje instrumentale punk-met-een-hoek-af op 'The Messthetics' (2018) en 'Anthropocosmic Nest' (2019), dan is de komst van Lewis een geschenk dat extra soul, kleur en vrijheid oplevert. Een song als 'Railroad Tracks Home' benadert dan misschien nog het dichtst de jazz, met omwegen langs moerassig terrein waar solo's ongehinderd mogen pruttelen.

Elders bewaart de band een ingenieus afwisselen van dromerig-meanderende passages en explosieve uitspattingen, met een omleiding in 'Three Sisters' die herinnert aan het meest dubby-werk van Fugazi en Pirog, die nu en dan geïnspireerd wordt tot knetterend gehakketak met scheurende effecten en delirische tapping, alsof Eddie Van Halen en Sonny Sharrock een liefdeskind gebaard hadden. En bakken onversneden emotie, zoals in 'Boatly', dat van start gaat als een ballade-op-een-krappe-tegel die vervolgens toewerkt naar zo'n klassieke finale - je voelt 'm aankomen, maar gaat niettemin voor de bij - met Lewis die naar de voorgrond treedt, ter plaatse trappelt en door de knieën gaat, dat instrument vastgeklemd tussen die kaken, steeds feller en intenser, schreeuwend met schrille boventonen, het mes op en door de keel.

Na zo'n drie kwartier zit het 'albumluik' van het concert erop, maar het gezelschap blijft nog even pieken. 'Serpent Tongue' uit hun debuutplaat is een ziedende kopstoot met Lewis en Pirog als onbevreesde recon-soldaten, terwijl 'Fear Not', de afsluiter van Lewis' recente trioalbum 'Eye Of I' (2023), maximaal rendeert met minimale middelen. Een simpele melodie, een zware melancholie en dan die sirene van Lewis erover. Een vulkaan van geluid. Ook zo goed: hun soulvolle, tedere versie van Sonny Sharrocks 'Once Upon A Time'. Een laatste nieuw stuk knalt hondsdol uit de startblokken, maar herinnert je er ook weer aan dat de band vooral uitblinkt in songs met knoerten van melodieën.

Achteraf benadrukt Lewis hoe graag hij speelt met deze band: "Man, dat volume en die rauwheid, dat is... UGH!' En hij grijnst met gebalde vuisten, wipt op-en-neer, nog altijd in een roes. Het is een concert dat klopt, een concert voor hoofd, hart en onderbuik, met een trio dat glansrijk transformeert in een kwartet, en Lewis die nog maar eens imponeert en zijn gestage opmars gewoon aanhoudt. Weinig muzikanten zijn dezer dagen zo actief en zo geïnspireerd, terwijl het 'jazz'-label er eigenlijk niet eens toe doet. Topband, topconcert.

Foto's: Mario Pollé / Deze recensie verscheen ook op Enola.be

Het James Brandon Lewis Trio staat op 11 juli op Gent Jazz.

Labels: Anthony Pirog, Brendan Canty, concert, James Brandon Lewis, Joe Lally, mei24, The Messthetics

(Guy Peters, 22.6.24) - [print] - [naar boven]

Tenorist en componist James Brandon Lewis is een muzikant met diepgang en dadendrang. Het album 'Transfigration' is zijn derde album binnen een jaar. Hij speelt verschillende soorten muziek, van experimentele progressieve rock/punk, zoals bij The Messthetics, spirituele jazz/gospel, maar vooral geeft hij vooruitstrevende impulsen aan de hardbop en de free jazz. James Brandon Lewis heeft in maart 2024 nog in Nederland gespeeld als sideman bij trompettist Dave Douglas. Pianist Aruán Ortiz, bassist Brad Jones en drummer Chad Taylor zijn al jarenlang, zowel in de studio als live, een essentiële factor in zijn eigen bands.

Het kwartet speelt bijna zonder onderbreking in een goedgevulde Cloud Nine. Geen woord te veel, de hoogstaande jazz moet vooral voor zichzelf spreken. Dit is ontegenzeggelijk het geval, met als kanttekening dat dit niet wordt opgediend in muzikaal hapklare brokken. James Brandon Lewis speelt zowel composities van het album 'Code Of Being' als van 'Transfigration', opgenomen met dezelfde bezetting als in Cloud Nine. Het saxofoongeluid van Lewis is krachtig en gezaghebbend. Zijn virtuoze techniek stelt hij ten dienste van zijn niet aflatende muzikale zoektocht naar vernieuwing en improvisatie. De geesten van John Coltrane en Sonny Rollins zijn latent aanwezig als inspiratiebron, tegen de achtergrond van de muzikale erupties en uitdagende soli. Maar het leidt geen twijfel dat Lewis zijn eigen geluid heeft en een zelfgekozen muzikaal pad bewandelt.

De energie en de rauwheid van emoties zijn leidend in de eerste stukken van het concert. Bij vlagen onstuimig, onnavolgbaar inventief en indringend wordt een stevig appèl gedaan op het aanwezige publiek. Compromisloos, puur en direct wordt de weg gevonden in veelal vrije jazzvormen. Op dat moment zijn de solo's van zijn begeleiders spaarzaam, hun muzikale ondersteuning is echter empathisch en treffend.

In het tweede deel van dit diepgravend optreden wordt geen gas teruggenomen, maar wel met meer ruimte geïmproviseerd. Een emotionele ballad met een oplopende intensiteit verandert heel even in een zacht walsje. Hierna worden de Zuid-Amerikaanse ritmes grondig geïnspecteerd en voorzien van een zinderende solo door Aruán Ortiz op de Fender Rhodes en zwiert Lewis' saxofoon gracieus mee op deze aanstekelijke cadans. Vervolgens is het intro op de piano een opmaat voor een verhalende saxofoonlijn waarin, met het vorderen van het stuk, onheilspellend en meedogenloos wordt geïmproviseerd. Vleugjes calypso en een terugkerend thema waarin de circular breathing-techniek wordt toegepast. Dit wordt opgevolgd door een afwisseling van zwevende en gedempte saxofoongeluiden, waarbij de uitgebreide skills van Lewis over het voetlicht worden gebracht, zonder effectbejag.

James Brandon Lewis heeft de beschikking over het meest felle, aanvallende saxofoongeluid in de moderne jazz. Cerebraal én emotioneel geladen. Niet alleen onberispelijk en rijk gedetailleerd in de uitvoering, maar ook onbevreesd en vol verrassingen. Lewis wordt ondersteund door musici die de meestersaxofonist niet alleen begrijpen maar ook polyritmisch weerwoord geven, wat hem tot grote hoogten leidt.

Foto's: Louis Obbens. Klik hier voor meer foto's van dit concert.

Labels: apr24, Aruán Ortiz, Brad Jones, Chad Taylor, concert, James Brandon Lewis

(Louis Obbens, 26.4.24) - [print] - [naar boven]

Al zes jaar (afgezien van noodgedwongen afgelaste 2020-editie) presenteert Festival Jazz International Nijmegen in het najaar een verscheidenheid aan artiesten uit binnen- en buitenland. Een meerdaags festival dat door de hele stad op diverse podia avontuurlijke jazz laat klinken. Naast het uitnodigen van toonaangevende internationale artiesten uit de hedendaagse jazzscene laat het festival het publiek ook kennis maken met jong, lokaal talent en biedt het een podium aan unieke projecten. Ook dit jaar is de organisatie erin geslaagd een veelzijdig programma uit te rollen met artiesten uit zeven verschillende landen.

Pianist Wolfert Brederode trapt op woensdag 26 oktober af met zijn bijzondere project Ruins And Remains. Nieuwkomer, en van origine Nijmegenaar, Loek van den Berg neemt je mee op reis met zijn kwintet en het in Rotterdam residerende bastalent Alessandro Fongaro is dit jaar leider van The Pack Project. Dit talententraject, geïnitieerd door RAUW (Jazz International Rotterdam), geeft jaarlijks een getalenteerde artiest de kans zijn of haar droomproject te realiseren en te presenteren aan het grote publiek tijdens beide festivals.

De Verenigde Staten zijn goed vertegenwoordigd met muzikaal vuurwerk. Wat te denken van de vernieuwende pianist/componist Craig Taborn, het trio van de fabelachtige saxofonist James Brandon Lewis en het aanstekelijke Delvon Lamarr Organ Trio, dat zondag 30 oktober voor een feestelijke afsluiting zorgt.

De zonnige klanken komen dit jaar van het Braziliaanse Amaro Freitas Trio en de Afro-Venezolaanse ritmes van Raúl Monsalve y Los Forajidos. De stoere Frans-Caribische bassiste Adi Oasis en eigenzinnige Noorse drummer Gard Nilssen met zijn Acoustic Unity maken het interessante programma compleet.

Klik hier voor meer informatie over Festival Jazz International Nijmegen.

Foto: Louis Obbens

Labels: Craig Taborn, festival, Festival Jazz International Nijmegen, James Brandon Lewis, vooruitblik, Wolfert Brederode

(Maarten van de Ven, 25.10.22) - [print] - [naar boven]

Onvervalste jazz op deze tweede dag van North Sea Jazz. Han Bennink doet zijn tachtigste verjaardag nog eens dunnetjes over, Kris Davis laat met 'Diatom Ribbons' horen hoe je de jazz kunt vernieuwen en Tineke Postma en James Brandon Lewis laten horen hoe je de traditie een stap verder kunt brengen. Daartussen zit nog een concert van John McLaughlin & The 4th Dimension. De enige vandaag die morrelt aan de grenzen van het muziekgenre.

Han Bennink behoeft al lang geen krans meer. Ruim zestig jaar (!) zit hij inmiddels achter die drumkit. En hoe klein ook - in Ahoy was hij met zijn standaarduitrusting voor Benninks doen nog redelijk groot - Bennink haalt er een machtig geluid uit. Clowneske grappen blijven ook nu niet uit - de handdoek gaat op de trommels, over zijn hoofd en dient als stokken - maar gaan nooit ten koste van de timing en het grenzeloze gevoel voor ritme. Drie miniconcerten vandaag, waarvan de meest bijzondere de duoset is met pianiste Aki Takase. In 2011 brachten ze samen 'Two For Two' uit bij Intakt Records, een album waarin klassiekers uit de geschiedenis van de jazz worden afgewisseld met soms knotsgekke improvisaties. En gelukkig, hier bewandelen de twee dezelfde weg. "Dit is voor de inleiding van het concert", zegt Bennink. Wat daarna volgt is een explosie van piano- en slagwerkklanken, gevolgd door een mierzoete melodie. Iets dat het ICP Orchestra ook altijd zo goed kan. Hier voor de gelegenheid uitgebreid met Joris Roelofs op basklarinet en Ben van Gelder op altsax, maar zonder cellist Tristan Honsinger en met Joost Buis als vervanging voor Wolter Wierbos. Daar zit Han trots in het midden, vol uitgelicht. Het bevalt hem prima. Tussen deze twee miniconcerten zit er nog eentje van het trio dat Bennink vormt met gitarist Reinier Baas en Van Gelder. Ritmisch vormen Bennink en Baas een ware eenheid, die elkaar soepel aftasten. "Ga je gang", zeggen ze tegen Van Gelder, die zich dit geen twee keer laat zeggen.

Kris Davis is zonder meer een van de meest boeiende pianisten van dit moment. En hoera, vandaag is ze zelfs twee keer te horen. Met haar eigen project 'Diatom Ribbons' en als lid van het meest recente kwintet van altsaxofoniste Tineke Postma, waarmee ze in 2020 'Freya' maakte, dat hier nu live klinkt. In 2019 bracht Davis bij haar eigen Pyroclastic Records 'Diatom Ribbons' uit. Hoe je jazz kunt vernieuwen? Zo dus. Experimentele elektronica wordt hier op een grandioze wijze vermengt met bijzonder ritmische jazz. Val Jeanty kende ik nog niet, maar van deze dame moet ik absoluut meer horen. Geniaal hoe zij de meest bizarre elektronische uitingen en gesproken samples door Davis' composities mengt. Neem 'Kingfisher', een nieuw stuk, en de wijze waarop die woorden 'journey into sound' op alle mogelijke manieren door de muziek vervlochten worden, de rillingen lopen je over de rug. En dan hebben we als solist naast Davis nog tenorsaxofonist Tony Malaby. Over wie ik ooit schreef dat 'die fragiele en intense noten kan blazen, maar ook gevoel heeft voor het meer gruizige en ongepolijste werk'. Daar doe ik niets aan af. Verder een ritmesectie die als een stoomwals door de set gaat: Trevor Dunn op basgitaar en Johnathan Blake op drums. Kris, vooral doorgaan hiermee.

Veelzijdig als ze is, laat ze bij Postma een totaal andere kant horen. Maar wat een kwintet! Als je deze line-up bij elkaar weet te krijgen - naast Postma en Davis horen we trompettist Ralph Alessi, bassist Robert Landfermann en drummer Tristan Renfrow - behoor je tot de groten. En dat geldt zonder meer voor Postma. Een lyrische altsaxofoniste, die hier de abstractie zeker niet uit de weg gaat. En wat een prachtige stukken schreef ze, waarmee ze eens te meer laat horen ook een eersteklas componiste te zijn. En bijzonder opvallend: al deze vijf zeer uitgesproken musici krijgen volop de ruimte te laten horen hoe goed ze zijn. Grote klasse!

Dat geldt evenzeer voor het kwartet van tenorsaxofonist James Brandon Lewis. Twee bij Intakt Records uitgebrachte albums, 'Molecular' en 'Code Of Being' brachten ons al in de stemming. Maar hoe mooi ook, live overtreft Lewis alle verwachtingen. Met een ongekende energie razen hij en pianist Arùan Ortiz, bassist Brad Jones en drummer Chad Taylor door een prachtige collectie stukken. Heb je als luisteraar bij het laatste concert nog wel eens de neiging met je gedachten wat af te dwalen, na een uurtje of zes à zeven muziek zitten de hersens ook bij mij vol), niet hier. Lewis houdt je zonder meer bij de les.

Dat lukt John McLaughlin eerder op de avond minder goed, althans deels. Er zijn prachtige momenten, vol tegen rock aanleunende jazz, met flinke scheuten blues en altijd aangelengd met duidelijk aan de Indiase muziek ontleende patronen, een muziekvorm waar deze gitarist al minstens een halve eeuw in grasduint. Maar ik kan helemaal niets met het mierzoete, ongekend sentimentele 'The Creator Has A Master Plan'. En dan heb ik het niet alleen over de tekst die handelt over love en peace, maar vooral over de nietszeggende muziek. Helaas niet het enige moment waar hij de mist ingaat, wel het meest sprekende.

Klik hier voor een fotografisch verslag van de tweede dag van North Sea Jazz 2022 door Louis Obbens. Foto Tineke Postma Freya Group: John Ferguson, London Jazz News.

Labels: festival, Han Bennink, James Brandon Lewis, John McLaughlin, jul22, Kris Davis, north sea jazz, Tineke Postma

(Ben Taffijn, 18.7.22) - [print] - [naar boven]

Kort voor Covid-19 alles stil legde, in januari 2020, nam saxofonist James Brandon Lewis met zijn kwartet het album 'Molecular' op voor Intakt Records. Ruim een jaar later, in mei 2021, werd het album voor het eerst live gespeeld tijdens het Unerhört!-festival in Zürich. Toch in Zwitserland nam men in diezelfde maand de stukken op die terug te vinden zijn op het eind vorig jaar, eveneens bij Intakt, verschenen tweede album, 'Code Of Being'. 'Molecular' kwam hier nooit aan bod, daarom hier aandacht voor beide albums.

De kwaliteiten van Lewis, zonder meer een van de beste saxofonisten van dit moment, komen mooi tot uitging in de ballade 'First Importance', het tweede stuk op 'Molecular'. Uiterst fragiel, maar ook kleurrijk geeft hij hier zijn noten vorm, al even subtiel begeleid door ingetogen pianospel van Arùan Ortiz. In 'Helix' gaat het er dynamischer aan toe en krijgen we inzicht in de bijzondere ritmesectie, bestaande uit bassist Brad Jones en drummer Chad Taylor. Met name de solo van die laatste laat hier niets te wensen over. En toch, ik prefereer van deze musici de langzame stukken, zoals dat slome ritme in het titelstuk, 'Molecular'. Die stromende partij van Ortiz, zo perfect begeleid door Jones, dat wat nasale, licht getormenteerde spel van Lewis verderop, meebewegend op de stroom: het is gewoon perfect. Of neem het veel te korte 'Cesaire' en de prachtige wijze waarop Lewis hier iedere keer de melodie in abstracties laat oplossen, om het tegen het einde volledig te laten ontsporen.

'Breaking Code' is mooi vanwege Ortiz' spel - wat een fantastische pianist is dat - maar ook zeker door die ontroerend mooie partij van Lewis en tot slot het laatste nummer, 'Loverly' vanwege die prachtige solo van Jones. Daarnaast moet ook het meeslepende 'Neosho' worden genoemd. Het is vooral Ortiz die hier met zijn ritmische spel de toon zet en zo een uitstekende bedding legt voor het extraverte spel van Lewis. En met zo'n ritmesectie erbij wordt het dan helemaal een feest.

Op het album 'Code Of Being' borduurt Lewis voort op de ingeslagen weg. Het belangrijkste verschil is dat de nummers over het algemeen langer zijn en het kwartet dus ook meer de tijd neemt om de thema's uit te werken. Bassist Brad Jones en drummer Chad Taylor zijn dan ook direct in de vrij pittige opener 'Resonance' sterker aanwezig. Een ander belangrijk verschil is dat de diverse muzikale sferen op dit album meer door elkaar lopen. In die eerste twee stukken 'Resonance' en 'Archimedean' zitten zowel langzame als snelle delen. Maar het mooiste voorbeeld is zonder meer 'Where Is Hella', verderop op het album. Bijzonder is hier ook die afwisseling tussen uiterst melodieus, bijna dansbaar en vergaande abstractie.

'Every Atom Glows' is het eerste stuk dat in zijn geheel als ballade omschreven kan worden, met een bijzondere rol voor Jones en Taylor. Het is tevens ook het enige nummer dat volledig aan die kwalificatie voldoet, het enige stuk dat er nog enigszins in de buurt komt is het afsluitende 'Tessera'. Over het algemeen kunnen we dus stellen dat dit 'Code Of Being', het titelstuk is er een ander mooi voorbeeld van, een dynamischer album is geworden dan 'Molecular', met krachtige, grenzeloze solo's van Lewis en een ritmesectie die hier zichzelf overtreft. 

Op zaterdag 9 juli treedt het James Brandon Lewis Quartet op tijdens North Sea Jazz.

Labels: cd, James Brandon Lewis

(Ben Taffijn, 6.7.22) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.