Concert
Goeie ouwe free jazz
Tatatacouf, woensdag 3 december 2025, SJIG, Brouwerij Martinus, Groningen

Met drie over elkaar schuivende klankvelden openen de muzikanten de performance. Lida Brouskari tovert een hoge, lang aangehouden toon uit haar kleine Korg-synthesizer. Raoul van der Weide strijkt de contrabas en slagwerker Thomas Jaspers laat een soort aangehouden gong klinken - achteraf bleek, dat er een mechanische muis op een gebutst deksel rond had gesnuffeld.

Welkom in de sferen van Tatacouf. Uit de velden vloeit een minimalistisch pianopatroon. Alsof er een sample uit Simeon ten Holts 'Canto Ostinato' is geknipt. Een klein koket Cantootje, zeg maar. Dan worden we de free jazz ingetrokken, die goeie ouwe free jazz. Cecil Taylor anno 1960, om de gedachten te bepalen. Met een mini-bekken (gejat van een kleinzoon?) plus strijkstok gaat Van der Weide zijn instrument te lijf.

De drie muzikanten vormen nochtans een eenheid. Dat blijkt wanneer de gezamenlijke chaos verstilt tot een 'echt liedje'. Je zou zweren dat het drietal met elastische koorden met elkaar verbonden is. Die koorden worden gevierd en aangehaald en soms lijken ze in de lucht op te lossen. Het trio schrikt er ook niet voor terug elkaars respectieve terreinen binnen te vallen. Op cd beluisterd zou je er nog een hele kluif aan hebben de individuen uit elkaar te houden.

Nu en dan komt het hele bedrijf stil te liggen. Maar dan zorgt het minste of geringste geluidje ervoor dat het proces over het kantelpunt wordt getild.

En dan te bedenken dat de artiesten nog tientallen gereedliggende fluitjes, rateltjes en onduidelijke dingetjes niet eens gebruikt hebben.

Tekst: Eddy Determeyer | Foto: Willem Schwertmann

Labels: concert, Lida Brouskari, Raoul van der Weide, Tatatacouf, Thomas Jaspers

(Eddy Determeyer, 9.12.25) - [print] - [naar boven]

Deze bezetting, genoemd naar een regel uit het boek The Waste Land van T.S. Eliot, ontstond in 2015. Saxofonist Jan Willem van der Ham wilde toen het oeuvre van Mulligan en Chet Baker exploreren. Sindsdien brengt hij eigen werk (op deze cd is alles van zijn hand). Bereid je voor op een mix van vrij toegankelijke mainstream jazz, met vrij verregaande bruitages en experimenten die de free-kant opgaan ('Bullets And Drones', 'Mist').

Zonder begeleidend instrument vormt dit een hele uitdaging (maar biedt het ook een grote vrijheid), maar de muzikanten interageren boeiend en brengen het beste van de muzikale energie die in hen zit naar boven, op een zeer gevarieerde en creatieve manier. Mooi zijn daarbij de soms fluweelzachte unisono's ('The Long Goodbye') en de dialogen tussen de baritonsax van Van der Ham en de cornet van Felicity Provan.

De composities bestaan uit een geheel van fragmenten en schilfers, deels gecomponeerd, deels geïmproviseerd. Die breuklijnen - soms wordt midden in een track het einde gesuggereerd - maken de plaat boeiend ('The Gap') en verrassen de luisteraar telkens weer.

Adequaat geritmeerd door bassist Raoul van der Weide en drummer George Hadow, is dit een schijf die misschien enkele luisterbeurten vraagt. Maar daarna geeft 'Strange Destination' haar geheimen en schoonheid prijs. Verrassend, origineel maar niet direct spek voor ieders bek, wellicht. Verrassend en degelijk!

Deze recensie verscheen ook in Jazz&Mo'

Labels: cd, Felicity Provan, George Hadow, Jan WIllem van der Ham, Raoul van der Weide

(Marc Van de Walle, 15.3.24) - [print] - [naar boven]

"Free music: is it okay if it swings?" De opener die Kevin Whitehead gebruikt in zijn liner notes is meteen de centrale vraag, en die wordt beantwoord met een volmondig 'ja'. Het voorbije decennium bleef dit pianotrio grotendeels onder het oppervlak en dat is zonde, want 'Chance And Change' bevestigt nogmaals dat ze als geen ander spannende vrijheid en onweerstaanbare joie de vivre in de lucht kunnen houden. Michiel Scheen is nog altijd het best bewaarde geheim van de Nederlandse improvisatie en met Raoul van der Weide en George Hadow beschikt hij over een ritmesectie die deelneemt aan een uitzonderlijke collectieve telepathie.

Ze hebben de stuwing van een pompend orkest, maken hoekigheid dansbaar en trippelen frivool langs het oeuvre van Monk en Herbie Nichols, maar dan met de nalatenschap van Misha en Han in het achterhoofd. Hun composities zijn levende, lillende oefeningen in groepsdynamiek, hun improvisaties zijn staaltjes van knetterende instant composing. En dan heb je nog die humor en dat haast kinderlijke spelplezier dat voortdurend voelbaar is. Topplaat van een topband die veel, veel meer aandacht verdient.

Klik hier om dit album te beluisteren.

Deze recensie verscheen ook in Jazz&Mo'

Labels: Blue Lines Trio, George Hadow, Michiel Scheen, Raoul van der Weide

(Guy Peters, 27.1.24) - [print] - [naar boven]

Bassist Raoul van der Weide is niet meer weg te denken uit de Nederlandse progressieve jazzwereld en ver daarbuiten. Reeds actief sinds eind jaren 70 van de vorige eeuw horen we hem vooral de laatste tien jaar steeds meer en meer. Onlangs voegde hij weer twee albums toe aan zijn reeds rijke discografie. Met gitarist Henk Zwerver maakte hij 'Modèles Volantes' en samen met trompettist en fluitist Roy Campbell, saxofonist John Dikeman, bassist Peter Jacquemyn en drummer Klaus Kugel is hij te horen op 'When The Time Is Right'.

Cellist en bassist is Van der Weide, maar hij mag ook graag stoeien met een keur aan hulpmiddelen, percussie en zijn crackle box. Soms echte instrumenten, maar vaak ook spullen die bij mij in de keuken of in de gereedschapskist belanden. En ik overdrijf niet, beluister 'Skin Sound', het openingsnummer van 'Modèles Volantes' maar eens. Ik heb moeite om hier 'echte' instrumenten in te ontdekken. Hier wordt geschaafd, geschuurd, gevijld en gezaagd - de bouwmarkt is weer eens geplunderd. Nu ja, verderop in dit veel te korte stuk ontwaar ik snaren, Zwervers getokkel leidt zelfs in 'Manières De La Main' tot het begin van een melodie. Heerlijk onbestemd gesputter en gerommel ook in 'Tomkes'. Dit is geluidskunst in zijn zuivere vorm, aangelengd met wat akkoorden. In de laatste drie stukken, 'Before The Beginning', 'Mimetisme' en 'L’Esprit Des Cordes', gaat het er iets melodischer aan toe en horen we zelfs wat exotische invloeden, al houden de heren ook hier het experiment hoog in het vaandel.

De opnamen voor 'When The Time Is Right' vonden plaats op 3 mei 2013 tijdens het Doek Festival in het Amsterdamse Bimhuis, ruim een half jaar voor de dood van Campbell, 9 januari 2014. Hij was pas eenenzestig. Een belangrijk album, dat gezien kan worden als een eerbetoon aan een reeds tijdens zijn leven legendarische trompettist. Belangrijk ook omdat dit de enige keer was dat dit kwintet in deze zeer bijzondere bezetting optrad. Opvallend aan de opnamen, in feite één lang stuk, is dat we direct in het strijdgewoel terechtkomen. We herkennen de overweldigende kracht van Dikeman op tenorsax, terwijl op de achtergrond Jacquemyn, Van der Weide - hier overigens niet op contrabas, dat instrument neemt Jacquemyn voor zijn rekening, maar op cello - en Kugel een heftig tempo neerzetten. Campbell speelt met eenzelfde intensiteit. Rond de achtste minuut ontwaren we Jacquemyn en Van der Weide in heftig duet, waarna Campbell te horen is in een spannende solo op cornet. Slechts een wat rustiger intermezzo in een overrompelend dynamische set. Als ik dit hoor, denk ik maar één ding: waarom was ik daar niet bij?! Dus, wat een geluk dat 577 Records dit concert nu alsnog uitbrengt, hulde!

Labels: cd, Henk Zwerver, John Dikeman, Klaus Kugel, Peter Jacquemyn, Raoul van der Weide, Roy Campbell

(Ben Taffijn, 27.1.22) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Jazzpic:
David Murray
@ North Sea Jazz, 12/07/2025
Foto: Louis Obbens

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.