Toegegeven, met carnaval, als de optocht door Oeteldonk trekt, is de binnenstad drukker. Maar Jazz in Duketown hoefde zich allerminst te schamen voor de bezoekersaantallen. Gezellig druk, dat was het.

In het verleden is er wel discussie geweest over het ervaren van jazzmuziek op festivals versus de clubs en kleine cafés. Ook ik zie liever mijn zweet (of kwijl) op de schoenen van de saxofonist druipen dan dat ik op honderd meter afstand op de tweede rang sta. Maar van de andere kant: zo'n openluchtfestival trekt duizenden voor wie jazz (nog) geen levensbehoefte is. Zodat ze wellicht beseffen dat er ook nog leven naast Bolle Dries is. Zelf maakte ik ook ooit kennis met live jazz in, toevallig, hetzelfde Den Bosch. (The Skymasters tijdens 's-Hertogenbosch Muziekstad, in 1954, in de Casinotuin. Ha, welke Bosschenaar kan mij dat nazeggen?)

Voor de line-up van het festival was Koen Graat verantwoordelijk, bekend als jazzscribent, podcastmaker en programmeur van Paradox in Tilburg. Dus voor flauwekul hoefden we niet te vrezen. Het programma was lekker breed, zoals dat een goed festival betaamt. En om maar met de deur in huis te vallen: de vaderlandse souljazz deed het weer goed. De New Cool Collective Big Band maakte zijn naam als groovemachine meer dan waar. De grooves werden op smaak gebracht met de solo's van leider Benjamin Herman en zijn coryfeeën. Een daarvan was tenorist Efraïm Trujillo, die even eerder met zijn Preacher Men op een ander podium te horen was geweest. De Preacher Men funkten, zoals we wel weten, of de Dag des Oordeels (eindelijk) daar was. Een nieuw nummer was 'Lazy Sundays', dat Trujillo schreef toen het dashboard van zijn wagen als een kerstboom begon op te lichten en het voertuig elegant tot stilstand kwam. Dat was ter hoogte van Amersfoort en in de tijd dat Rob Mostert, zijn orgelman, nodig had om van het Arnhemse naar het Amersfoortse te racen met verlossende volts, ontstond de compositie. Als om de meterstand (2%) te evoceren liet Mostert het volume van zijn Hammond dalen tot omstreeks 2%. Even maar hoor.

Componist Tyn Wybenga had zoveel tijd nodig om de balans van zijn Brainteaser Orchestra in orde te krijgen dat het optreden al halverwege bleek toen ik begon te luisteren. Het orkest leek een kind van Kurt Weill en Carla Bley. We hoorden elkaar afwisselende klankvelden (mede dankzij de strijkers) en in een daarvan, 'TonePool Paradox', vochten de saxofonisten Kika Sprangers en Mete Erker een ouderwets duel uit.

Het optreden van tenorist Chris Potter vond ik wat mat. Hij bezit weliswaar een indrukwekkende toon, maar er gebeurde gewoon niet veel op het podium. Bassist Matt Drewer en drummer Kendrick Scott hielden de band strak, gelijk tuidraden. Maar daarmee brachten ze niet echt leven in de brouwerij.

Zien we elkaar volgend jaar weer op het terras van De Paternoster? Wel een beetje op tijd graag, anders zijn de Bossche bollen op.

Klik hier voor een fotoverslag van de optredens van Tyn Wybenga's Brainteaser Orchestra en Chris Potter door Louis Obbens.

Tekst: Eddy Determeyer | Foto's: Louis Obbens

Labels: Benjamin Herman, Brainteaser Orchestra, Chris Potter, Efraïm Trujillo, festival, Jazz in Duketown, Kika Sprangers, Mete Erker, New Cool Collective Big Band, The Preacher Men, Ton Wybenga

(Eddy Determeyer, 1.6.26) - [print] - [naar boven]

The Preacher Men werken in een achterafstraatje van de jazz. Een wat morsig achterafstraatje. Het orgelcombo werd eigenlijk nooit voor vol aangezien. Want: te vulgair. Tot dus die Incredible Jimmy Smith op het toneel verscheen die zijn Hammond B3 pure, razende bebop bleek te hebben geleerd. Rob Mostert lijkt me niet een echte bopper. Eerder refereert zijn legato laid-back stijl aan die van pionier Wild Bill Davis. Heel tof, hoor.

Efraïm Trujillo heeft gaatjes in de kleppen van zijn altsax geboord en noemt het instrument thans een blueshorn. Hij heeft ontdekt dat hij op deze manier meer bewegingsvrijheid heeft. Of je dat aan het resulterend geluid kunt horen weet ik eerlijk gezegd niet. De sound is in ieder geval spijkerhard, een beetje richting Lou Donaldson met iets van de weidsheid van een Tab Smith.

The Preacher Men houden het lekker simpel. En lekker effectief ook. Met het nummer 'Amen', een compositie van Donald Byrd (en de enige standard op het album) keren de Predikheren terug naar de bron. Hallelujah! Mostert jengelt hier hemels.

Het goede nieuws is dat het stel dat een paar maanden geleden in de Groninger Smederij per ongeluk in de slipstream van Mosterts Lesliespeaker was gaan zitten en in allerijl naar het Beatrixoord in Haren moest worden vervoerd, daar afgelopen week net voor zijn laatste controle is geweest en volledig genezen is verklaard.

Labels: cd, Chris Strik, Efraïm Trujillo, Rob Mostert, The Preacher Men

(Eddy Determeyer, 12.3.24) - [print] - [naar boven]

Twee orgeltrio's van eigen bodem. HOT, ofwel Het Orgel Trio, bestaat uit klarinettist Steven Kamperman, bassist Dion Nijland en organist Berry van Berkum, hier op een kerkorgel, een bezetting die je niet vaak ziet en dan doel ik vooral op de combinatie orgel-contrabas, alsof het orgel van zichzelf al niet genoeg bas heeft. Vaker zien we de bezetting zoals bij The Preacher Men. Die wordt gevormd door saxofonist Efraïm Trujillo, drummer Chris Strik en organist Rob Mostert, natuurlijk op een hammondorgel. Beide trio's hebben een nieuw album uitgebracht bij Zennez Records. HOT steekt de muziek van de zeventiende-eeuwse componist Jan Pieterszoon Sweelinck in een jazzjasje op 'Sweelinck - New Jazz From The 17th Century', terwijl The Preacher Men op 'Royal Flush' de traditie van het orgeltrio in de jazz weer op de kaart zet.

Eerder besteedde Het Orgel Trio ook aandacht aan de muziek van Duke Ellington ('Reflections Of Duke') en de nalatenschap van Charlie Parker, wat duidelijk maakt dat hommages brengen dit trio in het bloed zit. Maar liggen Parker en Ellington dan nog redelijk voor de hand, anders is dat natuurlijk met Sweelinck. En dus past een kerkorgel, die van de Utrechtse Nicolaïkerk, om precies te zijn. Het trio wijst erop dat Sweelinck, zelf organist, naast componist ook improvisator was - heel gebruikelijk in die tijd - en dat de stap naar jazz helemaal niet zo'n grote is. De stukken een beetje aanpassen, dat is eigenlijk alles. En dus horen we in opener 'Pavana Hispanica' zowel die zeventiende-eeuwse klanken, als die van de hedendaagse jazz. Voor het beluisteren van 'Pavana Lachrimae' is het echter wel handig als u ook de originele muziek van Sweelinck kunt waarderen, want daar blijft het trio hier wel heel erg dicht bij. Iets wat ook geldt voor de dans 'Ballo Del Granduca'. Met jazz heeft dit weinig te maken, hoe mooi het ook klinkt. En dat is zeker het geval, met name die lyrische bijdrage van Kamperman valt hier op. Voor Nijland is een belangrijke rol weggelegd in het verstilde 'More Palatino', waarin we hem zacht aan zijn bas horen plukken. Het is vooral muziek die de leden van dit trio in de gelegenheid stelt uitgesproken lyrisch te spelen. Op dit album is vrijwel geen dwarse noot te bekennen, dat bestond in Sweelincks tijd immers eenvoudigweg niet. Iets wat we bijvoorbeeld mooi terughoren in de twee delen 'Engelsche Fortuyn'. Een wat hoger jazzgehalte bezitten 'Est-ce Mars (Valeur Ajouté)' en 'Onder Een Linde Groen'. De eerste vooral vanwege de ritmiek, de tweede vanwege de prachtige solo van Kamperman.

Direct in 'Music For Blueshorn' geeft The Preacher Men zijn visitekaartje af. Trujillo blaast de stilte aan gort, Mostert vindt moeiteloos de blues uit de titel en Strik bakent met gerichte slagen het ritme af. Dit is de muziek waar dit trio in excelleert: jazz, blues en gospel, met volledige overgave gespeeld. Prachtig, dat duet in 'Amen' tussen Strik en Mostert: pure ritmiek, bijzonder overtuigend neergezet. En pure swing in 'Swing Like Eddie', de gouden jaren van de jazz worden hier schaamteloos mooi herdacht. Mooie lijnen van Trujillo, heerlijke overdaad van Mostert. Blijf hier maar eens bij stilzitten. En dan die solo van Mostert, pakkend en meeslepend, wat een genot! De ritmiek van 'Sweet Tooth', met een hoofdrol voor Strik, is evenmin te versmaden. En dan is er het relatief langzame 'The Freedom Trail', met wederom een overrompelende bijdrage van Mostert en een mooi subtiele en gevoelig geblazen solo van Trujillo. En natuurlijk gaan we op tempo naar buiten. Ritmisch doet het trio ons met 'Pacing' uitgeleidde. Het einde van een prachtig album.

In de Jazztube hieronder vertelt Efraïm Trujillo over de Eb saxofoon, de Blueshorn, die speciaal is gemaakt om een bluesy, southern swampy jazzgeluid te genereren. Daarna speelt HOT 'The Freedom Trail'.

Labels: cd, HOT, The Preacher Men, ZenneZ

(Ben Taffijn, 10.12.23) - [print] - [naar boven]

Het zal veertig jaar geleden zijn dat ik in Utrecht, in het versgeopende Vredenburg, de orgelbeesten Brother Jack McDuff, Richard "Groove" Holmes en Charles Earland aan het werk zag. Een vet bonkend festijn, dat kan men zich indenken. Vol van hallelujahammondklanken tolden we na afloop naar buiten. Was dit allemaal echt gebeurd? Hadden we een drummer horizontaal boven zijn kit zien zweven die ongenadige backbeats op zijn snaartrommel ramde? (Wis&3, Joe Dukes, als ik mij niet vergis.)

Ik zal niet beweren dat Rob Mostert het niveau heeft van een McDuff, Holmes of Earland. Hijzelf ook niet, denk ik. Ik zou hem trouwens eerder als een discipel van Doctor Lonnie Smith willen labelen. Bepaalde akkoorden en loopjes wezen in die richting. Hij is in ieder geval een beul die geen genade kent voor zijn B3. Saxofonist Efraïm Trujillo had het over twee instrumenten die het elektronische orgel herbergt: de toetsen en de bas(pedalen). Voeg daar maar gerust 'orkest' aan toe. Want met al die formidabel gonzende tonen en vetmakende boventonen die de machtige Lesliebox eruitslingert heb je een complete bigband tot je beschikking. Inclusief strijkers. In het hoog werden vruchtbare allianties aangegaan. Unisonolijntjes met de altsax, een sissend akkoord met de bekkens van Chris Strik.

Dat was kicken. Maar de grootste kick was toch wel het door merg, been, maag en darmkanaal gaande geluid van het orgel. (Hier kan men een krachtterm naar wens invullen.) Het echtpaar vooraan dat de volle laag van de Leslie kreeg was na de pauze verdwenen, afgevoerd waarschijnlijk naar een herstellingsoord. Mostert is ook geschapen voor het beulswerk. Fors gebouwd, massief hoofd, handen als de spreekwoordelijke kolenschoppen. Allebei afzonderlijk groot genoeg om de twee manualen van het instrument te beheersen.

Ondertussen blies Trujillo een stevig stomende souljazzstamppot bij elkaar. 'I Want A Little Girl', de enige standard die gespeeld werd, was een tedere ode aan altist Lou Donaldson. Die had hij ooit in het (oude, neem ik aan) Bimhuis in Amsterdam gezien en die had hem op het slechte pad geattendeerd.

Ook drummer Chris Strik moet het niet van de subtiliteit hebben. Hij is geen Philly Joe Jones (maar ja, wie is dat wel?). Nochtans opende hij het tweede gedeelte van het optreden met een soort vurige vingersymfonie: de handjes liet hij all over the place wapperen. Geleidelijk nam hij het volume terug tot slechts het fluisteren van een over het vel schuivende vinger resteerde. En vervolgens heerste er complete stilte, vijftien, twintig seconden lang. Het in dichtste bolstapeling toegestroomde publiek, inclusief de geijkte barbewoners, had inmiddels zijn druk geraas gestaakt. Zodat alles en iedereen, de hele natuur, een kwart minuut doodstil bleef. Voor de allereerste keer in zoveelendertig jaar concerten in De Smederij.

Om elf uur tolden en tuimelden de bezoekers verdwaasd nacht en nevel in. Precies zoals veertig jaar geleden in Utrecht.

Foto's: Hammie van der Vorst

Labels: Chris Strik, concert, Efraïm Trujillo, feb23, Rob Mostert, The Preacher Men

(Eddy Determeyer, 24.2.23) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Jazzpic
Miles Davis (1926–1991)
Op 26 mei was het 100 jaar geleden dat deze legendarische trompettist werd geboren
Foto: Louis Obbens

Album van de maand:
Dave Douglas
- Transcend
Klik hier voor meer informatie

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.