Draai om je oren
Jazz en meer - Weblog





 


Artikel | Festival
New Orleans Jazz & Heritage Festival 2026

'En zo zie ik mezelf ook dit jaar weer terugkeren in de moederschoot van de gospelmuziek, in de daarvoor opgerichte Gospel Tent van het jaarlijkse Jazz And Heritage Festival op de drafbaan van New Orleans. Precies als 43 jaar geleden, toen ik voor het eerst oog in oor stond met de cultuur van de Crescent City. Natuurlijk, het was ook geweldig om al die oude helden in levenden lijve te horen. Red Tyler, Earl King, Deacon John, Jessie Hill, Tommy Ridgeley, Lee Dorsey en de Dirty Dozen Brass Band. Destijds was dat het hemelbestormende jeugdige koperorkest dat de straatmuziek infuseerde met bebop en funk. Anno 2026 staat het nog steeds op het Jazz Fest. Verder is iedereen dood, inmiddels.'

Eddy Determeyer reisde naar New Orleans en bezocht er andermaal het New Orleans Jazz & Heritage Festival, beter bekend als Jazz Fest. Hij doet op kleurrijke wijze verslag van dit jaarlijkse jazzfestijn, waarin muziek, kunst, cultuur en het erfgoed van New Orleans wordt gevierd.

Klik hier om zijn festivalverslag te lezen.

Labels: , , ,

(Maarten van de Ven, 10.5.26) - [print] - [naar boven]



Artikel | Cd
Tuur Moens vindt veerkracht in zijn muziek

"Als mens leer je te overleven, je emoties te dragen en te herstellen na tegenslag. Als muzikant leer je diezelfde veerkracht om te zetten in klank, ritme en melodie. Het ene voedt het andere: de uitdagingen van het leven vormen het materiaal voor de muziek, en de muziek helpt je weer die uitdagingen te overkomen."

Met deze woorden presenteert slagwerker, componist en producent Tuur Moens de eerste single van zijn album 'Resilience' dat begin volgend jaar zal uitkomen. Veerkracht - of standvastigheid - is niet alleen de titel, maar ook het fundament van het project. Het leeuwendeel van de composities is ontstaan tijdens de pandemie, een periode van stilstand en reflectie, waarbij een uitputtende immigratieprocedure voor zijn Togolese partner tijdens de lockdown een bureaucratische lijdensweg werd, die in de muziek wordt omgezet in klank.

De eerste single is nu al beschikbaar via alle streamingdiensten. De titel 'Sougri' betekent 'wijsheid' in de Afrikaanse taal van Moens' schoonvader. Dit werk is doordrenkt met Afrikaanse polyritmiek die subtiel verschuift en de luisteraar steeds op het verkeerde been zet. De blazers zweven als vogels op weg naar het zuiden over de harmonieën en het slagwerk. In de brug komt het ensemble samen in een zwoel, oldschool geluid. Onder de bas- en pianosolo ontvouwt zich het slagwerk, net als onder het lang uitgesponnen outro. Versterkt door percussionist Steven Brezet ontsteekt hier het vuurwerk.

Later deze maand (28 oktober) verschijnt de tweede single: 'Van ’t kaske naar de muur'. Moens vertelt: "Deze compositie gaat van een zenuwachtige groove naar open, kalme passages die hoop en rust uitdrukken - en weer terug." Het nummer zit vol humor: blazers klinken als toeterende claxons die de drukte van de moderniteit verbeelden. Trompet en saxofoon versmelten in het afwisselende en strakke arrangement tot één stem waaruit een ontsnapte saxofoonsolo de frustratie klank geeft.

De negen composities op 'Resilience' zijn ritmisch krachtig, melodisch expressief en met zorg geproduceerd. Het studiogeluid is verfijnd en gedetailleerd, zonder de rauwe energie van de vastberadenheid te verliezen. Moens' muzikale idioom vermengt jazz, latin, Afrikaanse ritmes en funk tot een swingende, wereldse mix.

Het kwintet is zorgvuldig samengesteld naar aanleiding van eerdere samenwerkingen en met het precieze geluid dat Moens voor ogen had. Met Jeroen Vierdag op contrabas en basgitaar werkte hij onder andere samen bij de Teus Nobel Liberty Group. Moens ontmoette de internationaal bekroonde pianist Xavi Torres recent via een samenwerking voor Stichting Marmoucha. Álvaro Jiménez op trompet en Jesse Schilderink op saxofoon spelen de arrangementen naadloos, als twee handen op een buik en leven zich dan overtuigend uit in sprekende solo's.

Twee composities worden verder opgetild door gastoptredens. Een lyrisch, naar binnen gericht nummer - 'Introspection' - krijgt door de bijdrage van de Spaanse flamencozanger en altsaxofonist Antonio Lizana een diepere lading. Verderop is het de dwarsfluit van Braziliaanse Morgana Moreno die het nummer 'Spring' zijn authenticiteit geeft.

Moens' muzikale reis begon vroeg. Hij groeide op in een muzikaal gezin: zijn vader speelde drums en gitaar, zijn moeder bracht wereldmuziek in huis. Nog vóór hij op achtjarige leeftijd startte met klassieke percussie bij Nik Goovaerts in Mechelen, had hij al grootheden als Youssou N'Dour en Salif Keita live zien optreden. Zijn ontwikkeling verliep "achterstevoren": eerst de wereld, dan de opleiding. Tijdens zijn studie aan Codarts Rotterdam koos hij bewust voor jazz- en wereldmuziek. Als muzikant én ondernemer toont hij veerkracht: via het crowdfundingplatform Voor de Kunst en met de steun van het Sena Muziekproductiefonds en het Amartefonds bracht hij het budget voor 'Resilience' bijeen. Op zijn website en Linktree zijn eerdere producties en tourdata te vinden.

Het volledige album 'Resilience' verschijnt januari 2026 in eigen beheer. Het is een muzikaal testament geworden van weerbaarheid, ritmische rijkdom en wereldse verbinding.

Tekst: Monica Rijpma | Foto: Ruben van Eeckhout

Labels: , , , , , , ,

(Monica Rijpma, 11.10.25) - [print] - [naar boven]



Artikel
Een onbekend zwart universum

Al 23 jaar werkt Draai-scribent Eddy Determeyer voor de Concertzender, waar hij twee programma's heeft: Holiday for Hipsters ('De crimineelste jazz en blues van de jaren 30, 40 en 50') en Het Grote Geluid, met bigbands. Sinds mei is daar een nieuw programma aan toegevoegd: Jump!, waarin hij aandacht besteedt aan bekende en onbekende R&B-artiesten in alle soorten en maten, zoals Big Maybelle, Bessie Smith en Lionel Hampton.

"Het zullen bruine bonen zijn geweest. Bruine bonen met spek, gekookte piepers, appelmoes en een botersausje. De sla - zonder dressing! - in een apart kommetje. Mijn lievelingsmenu, destijds. Negen was ik, we zaten aan het avondmaal en op de distributieradio werd 'Flamingo' van altsaxofonist Earl Bostic gedraaid. Bij de eerste maten sprongen de bonen onbekommerd in het rond en kreeg mijn broertje een klodder appelmoes in zijn oog. Dus zó kon muziek ook klinken!"

Eddy Determeyer verhaalt over zijn liefde voor rhythm-and-blues en jazz. Hoe is die fascinatie ontstaan? In de loop der jaren heeft hij honderden Amerikaanse muzikanten uit met name het swing- en R&B-tijdperk geïnterviewd, waarvan vele ook op Draai om je oren te lezen zijn.

Klik hier om het artikel te lezen.

Foto: Hammie van der Vorst

Labels: , , , , ,

(Maarten van de Ven, 24.6.25) - [print] - [naar boven]



Artikel
Nederland aan de blues

In 1926 stuurde dagblad De Telegraaf zijn muziekrecensent Louis Arntzenius naar Amerika. Hij moest verslag uitbrengen over het culturele leven aldaar. Arntzenius bracht een bezoek aan een 'colored theater' in Newark, New Jersey, waar hij een avond met zwarte artiesten meemaakte. 'Ik ben de aller-eenigste van ander ras,' schreef hij. De ster van de show was Clara Smith, een van de zogeheten 'classic blues singers'. 'De kreet!' kraste de scribent. 'Van achter de coulissen komt hij, luid en klagend: de noot der blues... Opeens staat Clara daar, het lichaam als een vlam, in fel oranje en zwart om 't bruin der huid. Wijd open is de mond, als in een trance ligt 't hoofd achterover. En hard, wreed klinkt de blues-noot als 'n pijnschreeuw, ons allen opjagend en verschrikkend. Luid, luid, diep trillend uit de keel gescheurd, de gil van een gekweld, gemarteld dier.'

Eddy Determeyer beschrijft de opkomst van de blues onder een jong publiek in de jaren zestig en laat zien dat Nederland daarbij een soort voortrekkersrol heeft gespeeld.

Klik hier om het artikel te lezen.

Labels: , ,

(Maarten van de Ven, 25.3.25) - [print] - [naar boven]



Artikel
Zo vindt de mens een schat

Sja, hoe gaat dat. Zo eens in de zoveel tijd moet ik even aanwippen bij Sem van Gelders Swingmaster (nog altijd de beste platenzaak voor jazz en blues in Nederland). Ook al omdat ik Sem sinds 1970 ken. Voor een praatje - Swingmaster is de dorpspomp hier in Groningen - en om de collectie thuis een beetje op een gezond peil te houden.

Ik moest maar even achterin de zaak kijken, zei Sem, daar stonden nog wat 78-toeren platen die hij uit zijn eigen verzameling had gevist. Doch echt goedkoop zouden die niet zijn, waarschuwde hij. Maar goed, Sem matst mij altijd, dus ik was niet bang. Hij vroeg voor vier exemplaren 25 euro, niet onredelijk inderdaad. Zo kwam ik in het bezit van Vogue V. 3264, van Tab Smith and his Fabulous Alto and his Orchestra; Blue Star No 215, van Charlie Ventura and his Orchestra; Jazz Selection J.S. 587, van J.C. Heard and his Orchestra en Savoy 592, van Herbie Fields' Hot Seven. Allemaal favorieten en om ze naar de juiste plek in de 78-toeren kast te dirigeren sloeg ik Jepsens 'Jazz Records' op. Juist ja, Savoy 592 van 5 mei 1945, opgenomen in New York en hee, kijk eens, met ('possible') ene Miles Davis op trompet. Raar hoor: het platendebuut van Davis was toch zijn Savoy-sessie van 26 november met Charlie Parker's Reboppers. Nou ja, dat wil zeggen, hij had, eveneens met een gelegenheidsorkestje onder leiding van diezelfde Herbie Fields, met zanger en danser Henry 'Rubberlegs' Williams twee weken eerder, op 24 april, zijn debuut gemaakt, ook voor Savoy. Maar daar was hij slechts in wat obligato's op demper te horen, achter de vocalen. Alsof hij off-mike was opgenomen. Dus gelijk de Jazz-Research Group ingeschakeld, een internetforum van musicologen, muziekjournalisten, muzikanten en andere kenners, waarop de leden elkaar prangende vragen voorleggen, zoals, onlangs, heeft Artie Shaw echt een lamp gemaakt van zijn klarinet? (Antwoord: niet erg waarschijnlijk, Shaw was wel apart, maar niet gek.)

De goegemeente reageerde verdeeld. Niemand die de opnamen kende; er was nooit iets van heruitgebracht. Hoe kan het in godsnaam dat deze opnamen niet in de Miles Davis-canon staan, vroeg violist en labeleigenaar Anthony Barnet zich af. 'I think I have never heard Miles play like that before,' aldus Jan Lohman, auteur van 'The Sound of Miles Davis: The Discography - A Listing of Records and Tapes 1945-1991'. Maar ook: 'This sounds like young Miles shaking in his shoes,' aldus Marcello Piras, die verbonden is aan het Center for Black Music en de University of Michigan. Van dichter bij huis reageerde de Spaanse, in Amsterdam woonachtige trompettist Pablo Castillo Gómez de la Torre: "Yes! That is Miles Davis' record debut as far as I know (...) Great sides, nice to hear Miles so much influenced by swing music!" De geleerden zijn er nog niet helemaal uit, met andere woorden.

Zelf dacht ik aanvankelijk dat het voor 75% zeker was dat we hier inderdaad met Davis van doen hebben. Inmiddels, mede nadat ik alle andere suggesties had overwogen en verworpen, ben ik er voor 95% zeker van (vier procent voor Joe Morris, een procent voor een willekeurige trompettist). Het is uiteraard leuk om zo'n kennelijk zeldzaam, nimmer heruitgebracht plaatje in huis te hebben. De reden dat de nummers nooit op lp of cd zijn uitgebracht zou kunnen zijn dat op één kant van de schijf sprake is van oversturing bij de opnamesessie - althans, zo hoor ik dat. In ieder geval een euvel dat een beetje geluidsrestaurateur wel op kan lossen, lijkt mij.

Nogmaals, heel grappig, zo'n artefact en wellicht zou ik er op een gespecialiseerde veiling of platenbeurs best wat munten voor kunnen krijgen. Ik kan me voorstellen dat er wel wat malloten zijn die dit Portrait of the Artist as a Young Man in huis zouden willen hebben. (Hoho, Madonna, jou bedoel ik uiteraard niet.) Maar aardiger nog zou zijn dat dit spul onder het volk komt. Dus contact opgenomen met Universal, dat Concord vertegenwoordigt, de eigenaar van de Savoy catalogus. Leuk, zeldzaam plaatje heb je daar, was de reactie. Verder niks. Terwijl ik al een heel album voor ogen had. In 1992 heb ik namelijk in St. Louis Eddie Randall Jr geïnterviewd. Hij is (was?) de zoon van trompettist, bandleider en begrafenisondernemer Eddie Randall, die begin jaren veertig zijn Blue Devils leidde, waarin Miles debuteerde. Bij die gelegenheid liet hij me opnamen van dat orkest horen, met voor zover ik me kan herinneren een duidelijk aanwezige Miles. Ook die registraties zijn nimmer op de plaat verschenen. Mijn idee zou zijn: spoor die opnamen op, via de erven Randall of een plaatselijke universiteit. Combineer die met 'Pointless Mama Blues', 'Deep Sea Blues' en 'Bring It on Home' van Rubberlegs, voorts de twee opnamen op Savoy 592, dan zijn eerste platen met Parker, plus nog een willekeurige obscure jamsessie of radio-opname uit die tijd (Royal Roost?). Dan heb je een gouden plaat, zo niet de plaat van het jaar.

Maar ja, je weet: bij platenmaatschappijen houden ze zich al jaren uitsluitend bezig met het aanslijpen van hun algoritmes.

Foto: Francis Wolff

Labels: , , , , ,

(Eddy Determeyer, 16.2.25) - [print] - [naar boven]



Artikel
Western swing

"Topacts van de zogeheten Western Swing, zoals Bob Wills en Spade Cooley, trokken frequent 10.000 bezoekers op hun avonden. Zoveel lui pasten er natuurlijk niet in de reguliere ballrooms. Dus werden er dansavonden gehouden op sportterreinen en in boerenschuren. In staten als Kentucky en Virginia werden de geoogste tabaksbladeren gedroogd in reusachtige hallen. Wanneer die oogst daar een tijdje had gehangen werd hij naar de fabrieken getransporteerd om daar tot de bekende witte gifstaafjes te worden verwerkt. Aldus de weg vrijmakend voor een platte aanhanger met daarop een band plus zang en dans."

Eddie Determeyer belicht een bijna vergeten muziekgenre: de Western Swing, gedurende de jaren dertig en veertig de populaire muziek van de witte bevolking van het zuidwesten van de Verenigde Staten, van Texas tot Californië.

Klik hier om het artikel te lezen.

Foto: University of Missouri

Labels: , , , ,

(Maarten van de Ven, 8.2.25) - [print] - [naar boven]



In memoriam | Artikel
Benny Golson

Vandaag, 25 januari, is het 96 jaar geleden dat saxofonist Benny Golson werd geboren. Een jazzicoon wiens carrière meerdere decennia omspande, waarin hij de moderne jazz enkele van zijn grootste hits gaf, zoals 'Blues March', 'Along Came Betty', 'I Remember Clifford' en 'Killer Joe'. Alle reden voor saxofonist Ben van den Dungen om eens uitgebreid stil te staan bij Golson, die op 21 september vorig jaar overleed.

Van den Dungen gaat onder andere in op Golsons speelstijl en muzikaal karakter, en belicht zijn uitstap naar Hollywood als arrangeur en componist. Bovendien kom je te weten waarom Dinah Washington hem Reverend (eerwaarde) noemde.

Klik hier om zijn artikel te lezen.

Foto: Cees van de Ven

Meer weten?
In 2011 had Eddy Determeyer een interview met Benny Golson dat je hier kunt lezen.

Labels: , ,

(Maarten van de Ven, 25.1.25) - [print] - [naar boven]



Vooruitblik
Going out with a bang: adieu Paul!

Paul van Kemenade, altist, componist, organisator/producer en workshopleider, zal eind 2024 zijn roemrijke muzikale carrière afsluiten. Dit gebeurt op gepaste wijze tijdens het traditionele Stranger Than Paranoia festival. De 32ste editie van dit festival wordt op 19 en 20 december in het Bimhuis gehouden en sluit af in 'zijn' Paradox op 21, 22, 23 en 24 december 2024.

In juli 2011 beleeft de creatieve improvisator zijn ultiem moment van erkenning. Het gezaghebbende jazzmagazine DownBeat beoordeelt het album 'Close Enough' als meesterwerk (*****). DownBeat prijst niet alleen de expressiviteit en muzikale persoonlijkheid van de instrumentalist, maar is ook lovend over de verscheidenheid aan stijlen en bezettingen met een vocaal renaissance-ensemble, een duobezetting, Three Horns And A Bass en wat al niet meer...

Van Kemenades muzikale nalatenschap is onmetelijk groot en staat in verbinding met moderne opvattingen binnen de geïmproviseerde muziek. Altijd op zoek naar avontuur, nieuwe muzikale wegen en kruisbestuivingen (zowel nationaal als internationaal). En met een open blik, grensoverschrijdend en vol passie zijn oeuvre verrijkend. Zijn geluid op de altsaxofoon, uiteraard beïnvloed door grootheden uit het illustere verleden, is uit duizenden herkenbaar. Kenmerkend is zijn emotionele gelaagdheid, scherpe toon, lyriek en intense bevlogenheid.

Paul van Kemenade is gelauwerd als muzikant, met onder meer de Brabantse Cultuurprijs. Deze prijs betreft ook zijn niet aflatende inzet bij het organiseren van het meerdaagse festival rond kerst en oud en nieuw: Stranger Than Paranoia. Dit jaar komt ook aan dit geesteskind van Paul van Kemenade een eind. Hij zet tijdens zijn laatste Stranger Than Paranoia Festival een punt achter zijn illustere carrière van 50 jaar.

Klik hier voor de agenda en het programma van Paul van Kemenades Last Call Concerts & Stranger Than Paranoia 2024.

Foto: Louis Obbens

Labels: , , , ,

(Louis Obbens, 27.10.24) - [print] - [naar boven]



Artikel | Interview
Tanzania, een muzikale safari

Hij claimt niet minder dan 200.000 liedjes verzameld te hebben. De goedlachse John Kitime is de officieuze muziekarchivaris van Tanzania. In zijn kantoor op het terrein van de Nafasi Art Space aan Eyasi Road in Dar es Salaam staan de singles, op 78- en 45-toeren, lp's, cd's, reel-to-reel- en videotapes en vooral cassettes, veel cassettes, hoog opgetast. Als diskjockey en zanger/gitarist onderhoudt hij goede contacten met de circa tweehonderd radiostations van het land.

Eddy Determeyer zocht Kitime op in Tanzania en sprak met hem over zijn muzikale ontwikkeling. Daarnaast pikte Eddy nog een live performance mee van plaatselijke muziek op het snijvlak van traditie en moderniteit bij de Alliance Française, waar hij de band van zangeres Mariam Hukwe Zawose aan het werk zag.

Klik hier om het artikel te lezen.

Foto: Hans Determeyer

Labels: , , ,

(Donata van de Ven, 30.11.23) - [print] - [naar boven]



Artikel | Interview
Lock en bop

"Bebop ontstond in het begin van de jaren veertig als reactie van jonge muzikanten op het heersende, als rigide ervaren bigband-regime. Dat is het narratief dat je in veel jazzgeschiedenisboeken kunt vinden. Eerlijk gezegd ben ik altijd sceptisch geweest ten aanzien van deze opvatting. In de loop der jaren heb ik tientallen boppers van het eerste uur geïnterviewd en nooit gemerkt dat er iets als animositeit jegens de bigbands bestond waar ze in hadden gewerkt. Integendeel: de meesten uitten zich positief over die bands en de financiële zekerheid die dat werk opleverde."

Uiteindelijk schreef Eddie Determeyer een compleet essay hierover. "Terwijl mij alleen maar een inleiding voor een interview met tenorsaxofonist Eddie 'Lockjaw' Davis over de bebop voor ogen stond. Maar van de andere kant: ik vond het tijd worden om de zaken eens degelijk op een rijtje te zetten, met dank aan het internet."

Klik hier om het artikel te lezen.

Foto: Esmond Edwards

Labels: , , , ,

(Maarten van de Ven, 12.8.23) - [print] - [naar boven]



Artikel | Festival
New Orleans Jazz & Heritage Festival 2023

'Voor ons was het 53ste Jazz & Heritage Festival al een dag eerder begonnen. Toen we 's avonds een luchtje gingen scheppen, hoorden we in de verte het onmiskenbare geluid van een brassband.

Als enige witmensen strutten we enthousiast mee door de zoete reeferdampen. Het is duidelijk dat dit niet echt een officiële, georganiseerde parade betreft: van begeleidende politiewagens geen spoor, als het stoplicht op rood springt, houdt de hele stoet halt. Wanneer we door het viaduct onder Claiborne Avenue dansen, zwellen de ritmes aan tot orkaankracht. Een snaartrommelaar laat tot twee keer toe een stick vallen, een bastrommelaar zoekt even de stoep op om zijn veters te strikken, een baby glipt van een schouder.'

Eddy Determeyer reisde naar New Orleans en bezocht er het kleurrijke New Orleans Jazz & Heritage Festival, beter bekend als Jazz Fest. Hij doet op even kleurrijke wijze verslag van dit jaarlijkse jazzfestijn, waarin muziek, kunst, cultuur en het erfgoed van New Orleans wordt gevierd.

Klik hier om zijn artikel te lezen.

Labels: , , ,

(Donata van de Ven, 22.5.23) - [print] - [naar boven]



Artikel | Interview
Teus Nobel, de mens centraal


'De themathiek van 'Human First' loopt als een rode draad door ons gesprek heen. Door corona merkte Nobel dat de identiteit die je aan je beroep ontleent uiteindelijk heel broos en kwetsbaar is. En door de genoemde persoonlijke omstandigheden werd sterk benadrukt hoe belangrijk en elementair menselijke relaties zijn. Dit bracht hem bij een uitspraak van Herbie Hancock, die zei:
I am human first, musician second.'

Johan Pape sprak met Teus Nobel over zijn nieuwe project 'Human First'.

Lees het hier.

Foto: Johan Pape

Labels: , ,

(Maarten van de Ven, 13.4.23) - [print] - [naar boven]



In memoriam / Artikel
Barry Harris

Zijn fameuze wekelijkse workshops vormden jarenlang de ruggengraat van de New Yorkse bebopscene. In een ziekenhuis in Weehawken, New Jersey overleed woensdag 8 december pianist Barry Harris aan de gevolgen van corona. Twee weken eerder was hij er opgenomen; de pianist werd op een week na 92.

Barry Doyle Harris zag het levenslicht in Detroit en maakte daar in de jaren vijftig snel naam als een ideale begeleider en een begaafd solist. Hij kan beschouwd worden als een representant van de tweede generatie boppianisten. Pianist Michael Weiss, een leerling van Harris, vatte zijn stijl samen: "Barry orkestreerde de melodieën en bouwde zijn improvisaties op in een relaxt, ongehaast en los narratief - een lyriek die geserveerd werd met een laissez-faire houding, waarbij hij nooit overging tot virtuositeit om de virtuositeit, maar complex of eenvoudig naar gelang de behoefte."

"Eigenlijk is hij een logische voortzetting van Bud Powell en het komt mij altijd voor dat Barry Harris dingen speelt die Powell had willen spelen," schreef pianist Rein de Graaff over zijn "wonderbaarlijke" collega. Klik hier om het artikel te lezen.

Labels: , ,

(Eddy Determeyer, 14.12.21) - [print] - [naar boven]



In memoriam
Chick Corea


Op 9 februari 2021 overleed de Amerikaanse toetsenspeler, bandleider en componist Chick Corea. Hij leed aan een zeldzame vorm van kanker.

In een afscheidsboodschap op Facebook bedankte hij "iedereen die tijdens mijn reis het vuur van de muziek zo fel heeft laten branden. Ik hoop dat degenen die de neiging voelen om te spelen, schrijven, op te treden of wat dan ook, dat ook doen. Als het niet voor jezelf is, dan voor ons allemaal."

Eddy Determeyer haalt herinneringen op aan de pianist. "Chicky speelt spaarzaam, met veel aandacht voor alle individuele funky noten. De architectonische finesse van zijn solo's valt op, net als zijn rijkgeschakeerde toucher en uitgekiende pedaalgebruik."

Klik hier om zijn artikel te lezen.

Foto: Cees van de Ven

Labels: , ,

(Maarten van de Ven, 15.2.21) - [print] - [naar boven]



Artikel / Jazztube
Rahsaan Roland Kirk

Volgens Ken Kesey waren Lord Buckley, Neal Cassady en Rahsaan Roland Kirk de meest waanzinnige personen, de heiligste barbaren die hij ooit had ontmoet. Wacht even - Kirk kennen we, maar Ken Kesey? Neal Cassady? Lord Buckley?

Eddy Determeyer belicht de vader van de hippies, diens hippe chauffeur, een geniale stand-up jazzdichter en natuurlijk ook de al even geniale rietblazer Kirk, die met gemak drie instrumenten van de saxofoonfamilie simultaan bespeelde en daar ook nog een melodie uithaalde.

In de Jazztube zien we de multi-instrumentalist aan het werk tijdens het Mezinarodni Jazz Festival in Praag op 19 oktober 1967. In ruim drie kwartier krijgen we een mooie dwarsdoorsnede van de wereld volgens Kirk: een popnummer, wat van Ellington, eigen werk en alles op het hele arsenaal aan instrumenten.

Klik hier om het artikel te lezen en de Jazztube te bekijken.

Labels: , ,

(Eddy Determeyer, 7.2.21) - [print] - [naar boven]



Cd
Jacqueline Hamelink, Aart Strootman & Stevko Busch - 'Derelict' (Sounding Bodies, 2017)

Opname: 9 september 2016

Celliste Jaqueline Hamelink is op geen enkele manier vast te pinnen, zelfs met de aanduiding 'celliste' doen we haar tekort. Klassiek opgeleid en met een voorliefde voor hedendaags gecomponeerde muziek schrikt zij allerminst terug voor popmuziek en geïmproviseerd en werkt ze samen met theatermakers en dansers, bijvoorbeeld in 'swan[remix]', dat onlangs in première ging en waarvoor ze samenwerkt met hiphopdanser Johnny Lloyd. Het maakt voor Hamelink allemaal niet uit, zolang ze haar verhaal maar kan vertellen.

Onlangs verscheen haar eerste cd 'Derelict', die binnenkort ook als vinyl verkrijgbaar zal zijn. Voor dit album nodigde ze in september 2016 twee musici uit, pianist Stevko Busch en gitarist Aart Strootman, om te komen improviseren in een verlaten fabriekshal in Tilburg, aan de noordkant van het station. Niet de minsten. Strootman is primair actief als componist en won vorig jaar de Gaudeamus Award en de uit Zuid-Afrika afkomstige Busch kennen we hier met name van zijn samenwerking met saxofonist Paul van Kemenade. Strootman en Busch kenden elkaar niet, maar beiden hadden wel samengewerkt met Hamelink. Ruim anderhalf uur aan materiaal van dit concert is hier teruggesnoeid tot een klein uur en verdeeld over zeven stukken.

We horen allereerst Busch met zijn warme poëtische pianospel en de echo van die enorme hal, aangevuld met onbestemde geluiden van Strootman en Hamelink, tot Hamelinks cellospel de ruimte doorklieft. In het tweede titelloze stuk - de stukken worden aangeduid met symbolen - bouwt Strootman de spanning op met zijn enigmatische gitaarspel, waar Busch en Hamelink aansluiting bij zoeken. Busch plukt aan de snaren, waardoor we een stuk voor strijktrio krijgen. Een voorlopig hoogtepunt bereikt het trio in het derde stuk, waarin we dat rustgevende pianospel van Busch weer horen. Kristalheldere miniaturen in combinatie met dito gitaarspel van Strootman, terwijl Hamelink hier zorgt voor een atmosferische klanknevel. Droommuziek.

De fabriekshal diende oorspronkelijk voor het onderhoud van locomotieven. Het moet in de gedachte van de muzikanten hebben gezeten bij het vierde stuk. Wie hier nu precies welke hoge klanken voortbrengt blijft wat onduidelijk. We horen de meest rechtse toetsen van Busch' piano en Strootman is hier ook te onderscheiden, maar ook onmiskenbaar een locomotief die langzaam op gang komt. Het repeterende geluid dat in snelheid toeneemt tot hij op volle snelheid is, gesymboliseerd door het symbool van een trap. In het vijfde deel is het Hamelink die verrast, door de wijze waarop ze Busch' lieflijke spel op getormenteerde wijze doorsnijdt en later in een eclectisch duet met Strootman haar klassieke achtergrond alle eer aandoet.

Het absolute hoogtepunt is het eerste deel van het zesde stuk, waarin we de de celliste aanvankelijk solo horen, optimaal gebruikmakend van de kracht die ruimte biedt. Rauw, heftig, gekweld en dan een Zuid-Afrikaans ritme opbouwend. Strootman klinkt op de achtergrond met zijn drone en dan klinkt er geschreeuw, echoënd door de ruimte. Hamelink? Busch? Het is in ieder geval ijselijk hoog, het klinkt aards en mengt zich met Strootmans hoge gitaarnoten. Een wonderlijk moment op een wonderlijk album.

Klik hier om dit album te beluisteren.

Labels:

(Ben Taffijn, 19.4.18) - [print] - [naar boven]



Artikel
De geesten van Kaycee


"Iedereen die hier werkt of er de laatste tijd is geweest heeft een soort mystieke ervaring gehad. Er komen hier ook wel paranormaal begaafde mensen, die zijn het ermee eens. It's a great marketing tool. Maar ik heb inderdaad dingen meegemaakt, stemmen gehoord – en er is niemand die me kan vertellen dat dat niet echt gebeurd is. Er was ook een nacht met erg veel activiteit. Veel stemmen, veel dingen. En als er geen getuigen bij waren geweest had ik kunnen zeggen, na. Maar we zagen bollen, you know, orbs they talk about all the time in mystical... Die zweefden overal! We hebben een foto aan de wand, een tamelijk onscherp beeld, waarvan ik me altijd heb afgevraagd of Mary Lou Williams daarop staat. Die nacht, toen er ook paranormaal begaafde lieden bij waren, hadden we weer rondvliegende bollen. Ik vroeg, ben jij dat? En een van die bollen vloog naar de bovenkant van die foto, waar die bleef hangen.""

Eddy Determeyer reisde naar Kansas City en sprak met Anita Dixon, vice-president van de Mutual Musicians Foundation, Michael Sweeney, directeur van het American Jazz Museum en met Janie McShann, dochter van blues- en swingpianist, bandleider en zanger Jay 'Hootie' McShann. Over het rijke muzikale verleden van deze legendarische jazzstad.

Klik hier om het artikel te lezen.

Labels:

(Maarten van de Ven, 4.7.17) - [print] - [naar boven]



Artikel
Op zoek naar Irma Thomas


"De mensen die naar Algiers willen, aan de overkant van de Mississippi, worden getrakteerd op staaltjes sublieme kwartetzang, zoals je dat in New Orleans nog zelden hoort. Of ze misschien weten waar Irma Thomas morgen zingt, informeer ik bij de oudste vocaliste wanneer we de veerboot oplopen. Van muzikanten had ik begrepen dat die in een baptistenkerk aan South Claiborne Avenue te horen zou zijn. Maar ja, die gasten dachten ook al dat ik drumgoeroe Jim Chapin was – een vergissing die ik wel vaker meemaak. Nee, van een optreden door Irma Thomas weet mevrouw niets: zij en haar vriendinnen komen uit Birmingham, Alabama. Welkom in New Orleans."

Eddy Determeyer maakte andermaal een muzikale reis naar New Orleans. Hij zag een aantal concerten tijdens het French Quarter Festival en sprak er onder meer met auteur/archivaris Lynn Abbott over de verschrompelende impact van gospelmuziek in New Orleans.

Klik hier om het artikel te lezen.

Lees ook dit artikel over New Orleans: 'Achter de brassbands aan'.

Labels:

(Maarten van de Ven, 30.6.16) - [print] - [naar boven]



Nieuws / Artikel
Buma Boy Edgarprijs 2016 voor Wilbert de Joode

Wilbert de Joode krijgt dit jaar de Buma Boy Edgarprijs, zo is vrijdag 24 juni tijdens InJazz in LantarenVenster, Rotterdam bekendgemaakt. De uitreiking van de prijs zal plaatsvinden tijdens een concert op 7 december in het Bimhuis waarvoor De Joode volledig de vrije hand heeft. Aangezien ondergetekende dit jaar plaats mocht nemen in de jury van de prijs en van meet af aan vond dat De Joode de prijs nu, eindelijk, eens moest krijgen, wil ik hier graag toelichten waarom dat 'moest'!

In 'Northern Sun, Southern Moon' schetst Mike Heffley de opkomst van de free jazz in Europa in navolging van de ontwikkelingen in de Amerikaanse jazz halverwege jaren zestig. In dit boek citeert hij Kevin Whitehead over de unieke positie van de Nederlandse stijl in die beweging: "There are a number of traits peculiar to Dutch improvised music, not all of them on this list: an ability to abstract from the music of American jazz masters; an impulse toward theater, role play, humor and ironic distance from one' own creations; killer chops that make all the horsing possible, the virtuosity that assures any fuck-up is delibarate; a certain clunkiness Louis Andriessen calls "lousy Dutch wooden-shoe timing." (New Dutch Swing - 1998).

Heffley voegt hier nog een interessant element aan toe. De Nederlandse vrije improvisatie is veel minder dan bijvoorbeeld de Duitse of de Scandinavische gericht op ritme. Leggen we nu het spel van Wilbert de Joode naast bovenstaande beschrijvingen, dan zien we genoeg overeenkomsten om deze ook op hem van toepassing te verklaren. En ondanks dat De Joode niet bij de eerste lichting pioniers zat - Mengelberg, Breuker en Bennink - behoort hij wel tot een grotere groep die het estafettestokje overnam en in de laatste dertig jaar het gezicht van de geïmproviseerde Nederlandse muziek bepaalde. Dat hij dat op een zeer onopvallende manier doet en dat hij dat 'bepalen' zelf graag mag relativeren, doet aan deze stelling niets af. Dat gegeven op zich is al genoeg reden hem deze prijs toe te kennen.

Maar er is meer. De Buma Boy Edgarprijs is namelijk niet alleen een oeuvreprijs waarmee een musicus beloond wordt die veel betekend heeft. Het is ook een prijs die vooruitkijkt. Het kwam in onze gesprekken uitgebreid aan bod en ook hierin gooit De Joode hoge ogen. Hij mag dan geboren zijn in 1955 en dus geen twintiger meer zijn, optrekken met jonge musici doet hij maar al te graag. Daar staat geenszins een man die zich te goed voelt om aan jongeren de vrije improvisatie over te dragen. Integendeel, het zal verklaren waarom jongeren zo graag met hem samenwerken (bijvoorbeeld in het trio Govaert-De Joode-Stadhouders) en waarom hij op dit moment een van de drijvende krachten is in de springlevende improvisatiescene in Amsterdam Noord met Café De Ruimte als kloppend hart.

En dan is daar nog zijn spel. Volgens Wilbert hoeven we daar niet lang bij stil te staan. Zoals hij zelf zegt in het eerder opgenomen filmpje, want hij is op dit moment op vakantie in IJsland, is dat heel gewoon; hij kan niets anders. En dat klopt wellicht. De Joode is autodidact en dus een natuurwonder. Want zijn spel is wel degelijk bijzonder. Als geen ander weet hij de meest subtiele, breekbare klanken uit zijn bijzondere bas - een klein model gebouwd door John Lott in 1840 - te halen. De Joode hanteert daarbij, zoals een musicus uit de impro-scene betaamt, een grote diversiteit aan technieken. Natuurlijk gebruikt hij zijn strijkstok, doch regelmatig op onorthodoxe wijze. Hij mag daarnaast graag met zijn vingers werken. Het tactiele in combinatie met zijn ene oor dicht bij de snaren geeft hem de mogelijkheid iedere nuance te zoeken en zo een totaal eigen geluid te creëren.

Dus ja, die Buma Boy Edgarprijs. Welverdiend, Wilbert. En zie het vooral als een aanmoediging, zodat we nog enkele decennia van je spel mogen genieten.

Kijk hier naar de reactie van Wilbert de Joode op de toekenning van de prijs, in een interview met Vera Vingerhoeds.

Labels: ,

(Ben Taffijn, 26.6.16) - [print] - [naar boven]



Artikel / Boek
Jazz en leiderschap: Take Five

'Yes To The Mess: Surprising Leadership Lessons From Jazz' door Frank Barrett, 2012

'If it sounds clean and slick, I’ve been doing it too long.' (Miles Davis)

"Trompettist Miles Davis is waarschijnlijk de bekendste bandleider uit de jazzmuziek. Als je hem op het podium bezig ziet, valt er iets op. Met een subtiel, nonverbaal signaal vertelt hij een van zijn muzikanten dat er een solo gespeeld mag worden. Davis draait zich met zijn rug naar het publiek. Alle aandacht moet immers naar de solist. Maar Davis gaat wel door met leiding geven."

Wat kunnen leiders leren van jazzmuzikanten? Die vraag beantwoordt de Amerikaanse professor/jazzpianist Frank Barrett, onder andere in zijn boek 'Yes To The Mess: Surprising Leadership Lessons From Jazz'. Erno Mijland bespreekt het in een artikel dat je hier kunt lezen.

Labels: ,

(Maarten van de Ven, 25.5.16) - [print] - [naar boven]


Lees verder in het archief...








Menupagina's:




In memoriam
Cassandra Wilson
1955-2026

Foto: Cees van de Ven









Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.