Het jazzpodium Paradox haalt met trompettist Nils Petter Molvær een van de meest gelauwerde artiesten binnen de eclectische muziek in huis. De Noor heeft recent 'Certainty Of Tides' uitgebracht. De muziek die vanavond wordt gebracht is grotendeels afkomstig van het vorig album 'Stiches' en moet volgens Nils Petter Molvær, samen met een nog te verschijnen derde deel, als een driedelige serie gezien worden.

Nils Petter Molvær speelt, in vele samenstellingen, trompet met toevoegde elektronica en andere randapparatuur. Molvær is vooral bekend geworden door het legendarisch album 'Khmer' uit 1997. Een bijna verslavend album, dat zowel door moderne jazz- als rockliefhebbers wordt gekoesterd. Hierin mengen trompetklanken zich met hippe ritmes en ondefinieerbare, elektronische geluiden. Destijds grensverleggend en ongeëvenaard sferisch en mystiek. Sindsdien is zijn status in een elektro-akoestische setting onveranderd hoog.

De trompettist weet zich omringd met Erland Dahlen op percussie & electronica en Jo Berger Myhre op basgitaar, elektrisch gitaar & elektronica. Achter in de zaal verzorgt Sven Persson het onmisbare sounddesign. De rol van percussionist Erland Dahlen is van onschatbare waarde. Hij vermengt het sferisch en beklemmend trompetspel met dampende beats, techno, trance en rockritmes op originele en bloedstollende wijze. Jo Berger Myhre verhoogt het atmosferische geluid niet alleen met de elektrische gitaar, maar ook door zijn pulserende, opwindende en kleurrijke basspel. Hij hanteert meer dan eens de strijkstok op zijn gitaren om sonisch effecten op en uit te rekken.

De enigszins verkouden Nils Petter Molvær integreert als geen ander de natuurlijke klanken van de trompet met talloze elektronische devices. Hij wisselt vervreemdende geluiden af met ruige statements. Langzaam en melancholisch spel vloeit over naar lyrische soundscapes, zonder uitzondering melodieus en bij vlagen met een onberispelijke vitaliteit. Het zorgt voor variatie en verhoogt de spanning. Het sounddesign van Sven Persson, ook betrokken bij 'Khmer', is een factor van belang bij het creëren van een mix van intieme, dromerige, introspectieve en duistere of meer zwaarmoedige soundscapes. Bovendien staat het gehele optreden bol van intervallen en ritmische plotwendingen.

Foto's: Louis Obbens. Klik hier voor zijn fotoverslag van dit concert.

Labels: concert, Erland Dahlen, Jo Berger Myhre, Nils Petter Molvær, okt23, Sven Persson

(Louis Obbens, 12.11.23) - [print] - [naar boven]

Het uit Hamburg afkomstige trio, met de Zweedse Martin Tingvall op piano, de Cubaanse bassist Omar Rodriguez Calvo en de Duitse drummer Jürgen Spiegel, heeft met album 'Birds' geleidelijk een andere richting gekozen. Scandinavische jazz heeft in twintig jaar tijd plaatsgemaakt voor ogenschijnlijk luchtige jazz, geïnfiltreerd met flarden wereldmuziek, pop en licht klassiek. Voor 'Birds', dat centraal staat bij het concert, is inspiratie gehaald uit de zangers uit de natuur. Naar verluid heeft Tingvall tijdens de coronapandemie in rust en stilte veel naar vogelgezang geluisterd. Vogels weerspiegelen in hun gezang migratiepatronen, het veranderende klimaat en de oorlog die in de nabijheid van Europa wordt gevoerd.

'Woodpecker' is een pakkende compositie waar de geluiden van deze vogel door middel van een zich herhalend motief worden weerspiegeld. Ook in andere stukken, direct vernoemd naar vogels zoals 'Humming Bird' (kolibrie) en 'Nuthatch' (boomklever), reflecteert het trio muzikaal en uitgebalanceerd op de vogel, bij vlagen met hectische tempowisselingen. Zonder uitzondering relatief kortdurend en laagdrempelig, maar krachtig en plezierig van toon.

In andere stukken worden de improvisaties langduriger en intenser verkend. Vaak is de ondertoon dan eerder weemoedig of ingrijpend, zoals bij 'S.O.S.' en 'The Day After'. De lenige, moddervette baslijnen van Rodriguez Calvo zijn in die composities robuust en meer dominant van aard. De melodieën en de dynamische interactie tussen Tingvall, Rodriguez Calvo en Spiegel zijn in zijn algemeenheid vloeiend en evenwichtig.

Het Tingvall Trio speelt ook enkele composities van het album 'Dance' uit 2022. De reggaebeats van 'Ya Man' en 'Cuban SMS' zijn smakelijk Latijns-Amerikaanse muzikale ontdekkingsreizen, waarin de ritmiek de dansbare frivoliteit van het trio accentueert. Ook milde funk wordt niet geschuwd. In 'Air Guitar' moeten we het stellen met een imaginaire Carlos Santana.

Twee toegiften - de ene lieflijk, de andere onstuimig - sluiten de warme avontuurlijke, muzikale avond met een actueel thema af.

Foto's: Louis Obbens. Klik hier voor zijn fotoverslag van dit concert.

Labels: concert, Jürgen Spiegel, Martin Tingvall, okt23, Omar Rodriguez Calvo

(Louis Obbens, 5.11.23) - [print] - [naar boven]

Het gebeurt maar zelden dat je op een druilerige zondag in oktober zomaar twee zonovergoten jazzconcerten kunt smaken. Verschillend van aard maar beide van grote klasse!

Het ochtendconcert vond plaats in het Bruggenhuis, waar eigenaar en gekend jazzliefhebber Rob Meijer van Putten een topduo programmeerde met Ivan Paduart en Olivier Ker Ourio. Zij speelden een repertoire van eigen werk, zoals onder andere Paduarts 'Draisiennes' en 'Résilience' en een compositie van Ker Ourio, 'Eva'. En de Toots-compositie 'For My Lady'. Voor goed volk dat ademloos genoot van hun spel en interacties.

Ourio wordt terecht gerekend tot een grootmeester op zijn instrument, de mondharmonica. Opvallend is zijn vermogen om het spel helemaal naar zijn hand te zetten qua dynamische nuancering, van fortissimo tot pianissimo en subtiele glissando en alles daartussen. Oorstrelend mooi. Dat geldt ook voor Paduart, de sympathieke door de wol geverfde componist-pianist. De toetsen op de uitstekend klinkende vleugel volgden zijn brein en de flow via zijn vingers organisch. Het werd een concert dat iedereen nog lang zal heugen.

Het tweede concert betreft een 'afternoon huiskamerconcert' bij jazzduizendpoot Guy Peters. Eindelijk was het gelukt om bij hem te geraken voor een duoconcert in het freejazz-idioom. Met de vermaarde saxofonist Dave Rempis en de mij nog onbekende Belgische drummer Nicolas Chkifi. "Rempis was ruim twintig jaar bezield programmator van ruim 900 concerten van Elastic en leverde hierdoor een niet te onderschatten bijdrage aan de zichtbaarbaarheid van jazz en geïmproviseerde muziek in Chicago en ver daarbuiten", aldus Peters in zijn inleiding.

De ontvangst was hartelijk, onder de bezoekers enkele bekende gezichten, gepokt en gemazeld in het freejazz-circuit. Geweldig dat gastheer en gastvrouw al 21 huiskamerconcerten hebben gehuisvest. Free music, free drinks, free contribution. Welcome! valt te lezen op hun Facebook. En inderdaad, je voelt je hier vanaf het moment dat je binnenstapt welkom, thuis en op je gemak.

Na de warming-up en introductie door Guy Peters gingen beiden van start. Dave Rempis op alt-, tenor- en baritonsax en Nicolas Chkifi op slagwerk met wat summier klein handwerkgerei, zoals een snoertje met belletjes. Maar al met al ruim voldoende voor ondergetekende om kennis te maken met deze voortreffelijke drummer en yogaleraar die naar verluid overeenkomsten heeft qua ingetogenheid en percussie-instrumentarium met Toma Gouband.

Echter vandaag stond hij voor hetere vuren. Geen klankschalen of allerhand percussiemateriaal. Vanaf de eerste tot de laatste minuut trakteerde Rempis, meestal op baritonsax, de toehoorders op één overdonderende set 'vrij werk', waarbij Chkifi hem perfect met gelijke munt van repliek diende. In deze huiskamer was alles prima voor elkaar. Naast schaaltjes knabbelwerk stond uit voorzorg ook een schaaltje oordopjes. Met hi-energy en creatief spel vulde het duo de ruimte en beyond.

Een ontketende Rempis was mogelijk het gevolg van een opmerking van Peters dat hij van omwonenden permissie had gekregen om de musici alle vrijheid te geven, zo stel ik me voor. Amai, van die permissie hebben beiden vervolgens dankbaar gebruik gemaakt.

Mijn eerste ontmoeting met Dave Rempis was een concert met Ken Vandemark 5 in Eindhoven op 8 maart 2004. Dat was memorabel, net als Rempis anno nu. Wat betreft Nicolas Chkifi was deze eerste kennismaking aanleiding genoeg om het album 'Breathe' van Fnussjen dat recent verscheen op W.E.R.F. Records tot me te nemen. Met Ann Eysermans (harp, zang), Christian Mendoza (piano) en Ananta Roosens (viool, zang). Bij deze van harte aanbevolen!

Foto's: Cees van de Ven. Klik hier voor een fotoverslag van het concert van Paduart en Ker Ourioen en hier voor dat van Rempis en Chkifi.

Labels: concert, Dave Rempis, Ivan Paduart, Nicolas Chifki, okt23, Olivier Ker Ourio

(Cees van de Ven, 4.11.23) - [print] - [naar boven]

Tenorsaxofonist Noah Preminger woont in Brooklyn, New York, en is in Nederland nog betrekkelijk onbekend, mede gezien de opkomst in Paradox. Ondanks het feit dat de relatief jonge saxofonist al meer dan 14 albums heeft uitgebracht, waarvan een belangrijk deel op het Nederlandse Criss Cross-label. Preminger maakte aanvankelijk muziek die geworteld is in de blues van de Mississippi Delta, zoals vastgelegd in 'Pivot: Live At The 55 Bar'. Zijn muzikale scope is inmiddels verbreed. Op 'Meditations On Freedom', uitgebracht op de dag van de inauguratie van Donald Trump, brengt Preminger een persoonlijk en muzikaal protest tegen de onheilspellende politieke ontwikkelingen in de VS. Meer recent heeft Preminger samengewerkt met rapper Tone860 en zich ook gewijd aan het componeren van filmmuziek.

Het Noah Preminger Quartet brengt op deze avond pure Amerikaanse jazzmuziek ten gehore. Maar wel met de kanttekening dat het oude format zeer urgent en eigentijds klinkt. Het kwartet put uit het brede arsenaal aan uitgebrachte albums. Pianist Julian Shore en bassist Phil Donkin zorgen voor elementen van rust in hun begeleidende rol en door spaarzaam te soleren. In de eerste drie stukken grossiert Preminger in glansrijke, hoogenergetische improvisaties, zoals in 'High Or Booze'. Zijn politiek standpunt steekt de saxofonist niet onder stoelen of banken. Hij illustreert dit door vervaarlijk en onstuimig de muzikale aanval te zoeken in 'FTGOP'. Pas in het vierde stuk krijgt het publiek weer tijd om adem te halen. Op sensitieve en bedaarde wijze interpreteert het kwartet op geheel eigen wijze de klassieke, religieuze compositie 'Ombra Mai Fu' van Händel. Met een ode aan het motorrijden musiceert Preminger in 'Sky Continous', vrolijk en in hoge registers, de vrijheid tegemoet.

In de tweede set wordt het muzikaal niveau geëvenaard door meer rockelementen te incorporeren, in woord en gebaar stil te staan bij het overlijden van pianist-componist Carla Bley en twee bitterzoete stukken te spelen in relatie tot een beroemd familielid, filmregisseur Otto Preminger. Met een fantastische uitvoering van Coltrane's 'Liberia' en een cover van 'Burning Man', afkomstig van Premingers album 'Songs We Love', wordt het optreden afgesloten.

Ondanks de logische structuren is de muziek van het begin tot het eind avontuurlijk door de niet-clichématige zeggingskracht vol expressieve vrijheidsdrang van saxofonist Noah Preminger.

Foto: Louis Obbens. Klik hier voor zijn fotoverslag van dit concert.

Labels: concert, Noah Preminger, okt23

(Louis Obbens, 3.11.23) - [print] - [naar boven]

Naar eigen zeggen waren Jimi Hendrix en Mark Knopfler de belangrijkste voorbeelden voor gitarist/zanger Omara 'Bombino' Moctar (1980). Maar als je hem zo op het podium in de weer ziet en hoort, lijkt hij vijftig jaar Anglo-Amerikaanse rockgitaargeschiedenis samen te ballen. Plus, voor de smaak, scheutjes reggae. Zijn wortels als Toeareg, in het noorden van Niger, hoor je terug in zijn teksten in het Tamasheq.

Ongetwijfeld handelen die over maatschappelijke misstanden en dwaalwegen, waarvan Niger het nodige voor zijn kiezen heeft gekregen. Liedjes bestaan soms uit niet meer dan drie of vier noten, die onder de hele song door blijven klinken. Als dat een tijdje duurt, lijken muzikanten en publiek weg te glijden in een soort trance. En dat is, laten we wel wezen, zo'n beetje het hoogste dat een mens kan bereiken.

Bombino spreekt een ongebruikelijk breed publiek aan, van frisse twintigers via tuinbroeken naar ver voorbij de uiterste houdbaarheidsdatum. Weinigen lukte het stil te blijven staan en al helemaal niet wanneer het trio gaandeweg het tempo listig opvoerde.

Foto: Martsen Hut via VERA

Labels: Bombino, concert, okt23, Omara Moctar

(Eddy Determeyer, 2.11.23) - [print] - [naar boven]

Zes jaar na het verschijnen van het titelloze debuutalbum is in mei 2023 het album 'Curious Objects' uitgebracht op Arjunamusic, het onafhankelijk platform voor elektronische en akoestische geluiden. De formatie Amiira bestaat uit Klaus Gesing op basklarinet en sopraansaxofoon, Björn Meyer op basgitaar en Samuel Rohrer op percussie, elektronica en synths.

Onafhankelijk van elkaar hebben de drie muzikanten een indrukwekkend muzikaal cv. Klaus Gesing heeft moderne opvattingen over jazz en geïmproviseerde muziek. Hij werkt samen met Norma Winstone en de wereldberoemde ud-speler Anouar Brahem. Op het album 'The Astounding Eyes Of Rita' is Gesing op basklarinet verantwoordelijk voor indrukwekkend synchroon samenspel met Brahem. Ook Björn Meyer heeft zijn sporen verdiend bij onder andere Brahem en gedurende tien jaar maakte hij deel uit van Ronin van Nik Bärtsch. Zijn opname 'Provenance' is van een muzikaal hoogstaand niveau en de eerste ECM-uitgave gewijd aan een solo elektrische basgitaar. Drummer Samuel Rohrer heeft samengewerkt met progressieve geesten in de geïmproviseerde muziek zoals Eivind Aarset, Jan Bang, Wolfert Brederode en Trygve Seim.

Amiira prefereert het totale groepsgeluid, waarbij de muzikanten gelijkwaardig zijn aan elkaar. Als trio zorgen zij voor een gedenkwaardig, ideeënrijk muzikaal concept. Amiira speelt in beide sets aaneengesloten contemplatieve en betoverende muziek. Van een letterlijke albumpresentatie is geen sprake. In de woorden van Gesing is het live exploreren een wezenlijk onderdeel van het proces. Zonder uitzondering is hierbij het genuanceerd oprekken van de klankkleuren van elk instrument een belangrijk facet. Tempo, energie, melodie en harmonische samensmelting van de instrumenten verschuiven op een gelijkmatige en kleurrijke wijze. Van langdradigheid is echter geen sprake. De muziek is vooral esthetisch, ingetogen en verwachtingsvol en de vloeiende extatische basgitaarklanken zorgen voor opwinding en voor een diepliggende groove.

De wijze waarop de zessnarige basgitaar wordt bespeeld is verbluffend. De bas-tapping-techniek en het bespelen van de basgitaar in de hogere registers verrijken de kleur en het bereik van het instrument. Dit geeft de muziek extra cachet. De subtiele, door elektronica beïnvloede percussieve klanken, soms als penseelstreken aangebracht, zijn van meerwaarde. Voeg de melancholie, de ingehouden spanning, het immense bereik van de basklarinet en de dromerige klanken uit de sopraansaxofoon hieraan toe en alle ingrediënten zijn voorradig om, met een imposante verteltrant, compositie en improvisatie te laten samenvallen.

Het optreden laat een beeld achter van vermenging van fascinerende soundscapes, voortgekomen uit vele culturele invloedssferen, in combinatie met vleugjes inventieve avant-garde. De muziek is moeilijk van een etiket te voorzien, met andere woorden: genreloos.

Foto's: Louis Obbens. Klik hier voor zijn fotoverslag van dit concert.

Labels: Amiira, Björn Meyer, concert, Klaus Gesing, okt23, Samuel Rohrer

(Louis Obbens, 31.10.23) - [print] - [naar boven]

Volgens mij gaat de samenwerking tussen saxofonist John Dikeman, bassist William Parker en slagwerker Hamid Drake terug tot 2014. Op 5 mei van dat jaar traden ze op in het Gentse La Resistenza, vastgelegd op het onvolprezen 'Live At La Resistenza', verschenen bij het daar gevestigde El Negocito Records. Twee dagen later stonden ze in Café Oto, waarvan de weerslag te vinden is op het alleen als download bij Otoroku verkrijgbare 'Cleaning The Mirror'. Live zag ik de heren twee keer, in 2015 stonden ze in het Bimhuis, in 2019 bij Onder Stroom in Antwerpen, een concert georganiseerd door Sound in Motion in de Oorstof-serie, in het kader waarvan ook dit concert in De Singer plaatsvond. Nu samen met trompettist Luís Vicente. Overigens niet de eerste keer dat deze vier musici samenspelen, want in 2020 verscheen 'Goes Without Saying, But It’s Got To Be Said' bij JACC Records, met opnamen van eerder dat jaar. Op dat album is er constant sprake van een stomend ritme, waar vooral Parker debet aan is en wat voor de twee blazers de perfecte voedingsbodem vormt voor de meest dwarse solo's denkbaar.

Het is van begin tot eind onverkort van toepassing op het concert in De Singer, een non-stop en bijzonder enerverende trip van zo'n anderhalf uur. Dikeman en Vincente beginnen tegelijkertijd, als kwetterende vogels, elkaar de loef afstekend. Vanaf het allereerste moment opgestuwd door dat bijzonder sterke ritmegevoel van Parker en Drake. Ik ken geen ritmetandem die dat zo sterk heeft als juist deze combinatie, je kunt waarlijk geen moment rustig op je stoel zitten! Een krachtige dialoog ontspint zich tussen de beide blazers, tomeloze energie die we inmiddels van de beide heren wel kennen. Dan nemen de beide blazers even pauze en valt pas echt op hoe krachtig de groove is die Parker en Drake hier neerleggen. Vicente sluit weer aan, nu echter in een iets lager tempo en met krachtige lyriek, afgewisseld met experimentelere en vaak onheilspellende klanken. Als Dikeman verderop het stokje overneemt is dat eveneens met die zo voor hem kenmerkende explosieve stijl van spelen: krachtige melodieuze patronen, gruizig, weerbarstig en vol emotie. En weer volgt een prachtige, ritmische frase van Parker en Drake. Het is dat de beide blazers al weer staan te trappelen, anders zou dat nog uren zo door kunnen gaan. Maar tijd weer voor een dialoog, soms redelijk lyrisch, met krachtige lijnen, maar vaker heerlijk experimenteel en ontregelend, een waar klankspel vol onverwachte uitweidingen. Tot op Dikeman ineens de blues neerdaalt en hij de ritmesectie meesleept in een alleszins overrompelende frase. Vicente kan niet anders dan luisteren en wachten. En wacht aansluitend samen met Dikeman tijdens weer zo'n uitmuntend ritmisch intermezzo. Hij ziet aansluitend de kans voor het produceren van opwindend springende noten, iets dat Dikeman vervolgens weer inspireert - mede door het gloedvolle ritme - tot doldwaze capriolen en diep doorleefd spel. En daar weer samen in een frase die klinkt als een climax, maar dat niet blijkt te zijn. Integendeel: het vormt de opmaat voor pure lyriek, gedrenkt in ritme, prachtig de traditie die zo ver terug gaat als New Orleans verklankend. De emoties lopen op en Parker kan het niet laten enthousiast mee te zingen met Dikemans overvloedige noten.

En dan, we zijn al bijna een uur bezig, mogen we voor het eerst applaudisseren. Is deze eerste improvisatie al meer dan geslaagd, dat geldt nog sterker voor de tweede. Mede doordat er hier ineens andere instrumenten opduiken. Vicente hanteert een vogelfluitje en verderop een bamboefluit, Dikeman bespeelt de achterkant van zijn mondstuk en ook Parker blijkt twee houten fluiten te hebben meegenomen, waaronder een Noord-Afrikaanse die met onze schalmei de wat nasale hoge klank gemeen heeft. Samen levert het een uiterst fragiel klanklandschap op, ondersteund door Drake die zijn trommels met de hand bespeelt. Ook nu sluipt verderop het ritme er weer in, het kan ook eigenlijk niet anders, dat Parker naar zijn guimbri doet grijpen, de basluit. Intussen heeft Vicente weer zijn trompet ter hand genomen en heeft Dikeman zijn tenorsax weer in elkaar gezet en kan het tempo weer oplopen en ook nu blijkt de traditie nooit ver weg. Na bijna anderhalf uur is het dan toch echt klaar, op een korte percussieve toegift van Parker en Drake na, al zit die eerste erbij alsof hij nog uren door zou kunnen gaan. Het was weer schoon.

Foto's: Jef Vandebroek

Labels: concert, Hamid Drake, John Dikeman, Luís Vicente, okt23, William Parker

(Ben Taffijn, 29.10.23) - [print] - [naar boven]

Soms houdt hij midden in een solo abrupt op. Dan zit Simon Nabatov roerloos achter de piano, wachtend tot ook het laatste laagfrequente gemompel aan de bar weggestorven is. Dat kan wel een halve minuut duren. "Dit is een erg levende ruimte," zegt hij achteraf verontschuldigend. "Ik hoor alles."

Hoorden wíj wel alles? Dat kun je je afvragen. Want het recital leek wel een muzikale quiz. "We weten niet wat we gaan spelen," had hij aan het begin van de avond met een onmiskenbaar sardonisch lachje gewaarschuwd. Met een afgelebberde karakteristiek mag je de Russisch-Amerikaans-Duitse toonkunstenaar een 'pianoleeuw' noemen en hij verscheurde componisten als Bill Evans, Miles Davis, Caetano Veloso en Ary Barroso net zo gemakkelijk. En Monk, vooral Monk. "Wisten jullie dat de jazzcomponist van wie de meeste liedjes op de plaat zijn gezet Thelonious Monk is, na Ellington?" Tja, die titels van Monkstukken, als Jon Hendricks er geen tekst op heeft gemaakt hou ik ze niet uit elkaar. Ik troost me dan maar met de gedachte dat voor Monk zelf de titels van zijn stukken wel het laatste waren waar hij zich om bekommerde.

Het was dus een sport om al die liedjes te herkennen, ook al waren ze uitgebeend of juist uitbundig versierd, versneden of ondergesneeuwd tot uitsluitend de contouren nog vaag zichtbaar waren. Simon Nabatov werkte met grote contrasten qua dynamiek, ritme en atmosfeer. Hij citeerde uit nog niet bestaande liedjes en soms leek het alsof hij de noten omgekeerd aan de piano ontfutselde. Alsof ze wegstervend begonnen en met een attack eindigden. Hij monteerde en demonteerde net zo rap. Dissonante noten werden afgewisseld met seriële passages. En bij dat alles zat hij stoïcijns achter het klavier, wachtend op wat komen ging.

De piano hield zich kranig, de hele avond.

Foto: Cees van de Ven

Labels: concert, okt23, Simon Nabatov

(Eddy Determeyer, 24.10.23) - [print] - [naar boven]

Een aantal Groninger jazzmuzikanten heeft een nieuwe concertreeks opgetuigd, op de zondagmiddag in Brouwerij Martinus en Het Roode Hert (Roderwolde). Onvrede over het gebrek aan speelmogelijkheden speelde daarbij een rol.

Afgelopen zondag bracht een kwartet onder leiding van gitarist Ronald Kamphuis gipsy swing in de Martinus. Een groep die tot dusver de AcoustiCasts heette, maar dan met een andere ritmegitarist en contrabassist. Het idioom is de Manouche Swing van de legendarische gitarist en componist Django Reinhardt. Nu heb je verspreid over de wereld honderden, zo niet duizenden combo's die zich in dit materiaal hebben vastgebeten. Maar Kamphuis en kompanen weten er toch een persoonlijke twist aan te geven. Voor de leider zijn het geluid en bepaalde loopjes overduidelijk geïnspireerd op Reinhardt, maar hij heeft voor een ietwat vrijere insteek gekozen. Dat hij ook een uitstekende bopvogel is bewees hij tijdens de jamsessie achteraf, waarin hij een onberispelijk 'Ornithology' voor zijn rekening nam.

Ook ritmegitarist Nick Daniëls stond solistisch zijn mannetje; zijn aandeel in 'Anouman' viel op vanwege het soulgehalte. En dan heb ik het dus over de soul van Grant Green, niet die van Prince. De belangrijkste functie van Daniëls was en bleef toch, samen met bassist Marco Kerver, het leggen van een oersolide ritmisch fundament voor de groep. Dat kwam misschien nog wel het beste uit de verf in het 'ouderwets' swingende 'Viper's Dream'. In 'Made In France' liet het kwartet nog maar weer even horen dat de muziek van Reinhardts Hot Club gebaseerd was op het vooroorlogse werk van het duo Joe Venuti-Eddie Lang, maar ook op de contemporaine valse musette die Parijs destijds beheerste.

Foto: Job Posthumus

Labels: concert, Gypsy Swings, Marco Kerver, Nick Daniëls, okt23, Ronald Kamphuis

(Eddy Determeyer, 21.10.23) - [print] - [naar boven]

Jef Neve en Turnhout vormen een speciale combinatie; de pianist is er geboren en organiseerde daar al vier keer zijn eigen festival. Nu was hij er om zijn nieuwe album 'That Old Feeling' te presenteren. Een bijzonder album, omdat Neve hier voor het eerst kiest voor een vooral vocaal album. Hij ging terug naar de muziek die hem inspireerde en beroerde en maakte daarop zijn eigen arrangementen. Hij zocht daarbij vocalisten die hem aanspreken en dat leverde een divers gezelschap op, met onder meer Sam Merrick, Madeleine Peyroux, Trijntje Oosterhuis en Typhoon.

Het is haast onmogelijk om alle vocalisten mee te nemen naar ieder liveoptreden, daarom toert Neve met twee vocalisten, Sam Merrick en Monique Harcum. En dat blijkt een goede keuze te zijn. Deze twee lijken alles aan te kunnen en doen je moeiteloos de andere vertolkers van het album vergeten. Merrick is in staat om net zo gemakkelijk als crooner over te gaan van de lage naar de hoge registers. Harcum heeft een evenzo groot bereik, maar is ook in staat om er zoveel gevoel in te leggen dat je er regelmatig kippenvel van krijgt.

Het podium is sober ingericht met wat barkrukken en sfeervolle schemerlampjes als Neve solo het podium opstapt en de avond opent met een mooi ingetogen versie van 'Afterglow', waarmee hij de zaal meteen inpakt. Later zal hij op dezelfde manier met een sereen solostuk de avond ook weer afsluiten. Er zitten een paar typische Neve-stukken slim verwerkt in deze eerste set. Bijvoorbeeld een hele fijne bewerking van 'Nothing But A Casablanca Turtle Slide Show Dinner', dat een opzwepende uitvoering krijgt en fraai ondersteund wordt door de blazers en de ritmesectie. En met een bijzonder klinkende Teus Nobel op trompet, die daarbij veel echo gebruikte. Het is een heerlijk instrumentaal uitstapje tussen alle vocale nummers. Een leuk moment volgt wanneer Neve extatisch dansend achter zijn vleugel helemaal losgaat.

Centraal in dit programma staat natuurlijk het nieuwe album 'That Old Feeling'. Ontstaan als gevolg van de coronaperiode en uit een ontmoeting met Madeleine Peyroux op Gent Jazz. Sam Merrick mag beginnen met de titelsong. Lekker laidback gezongen vormt het een mooie opening, waarbij deze standard van een passend nieuw jasje wordt voorzien. Ook weer met mooi solowerk van Nobel op bugel. In de Paul Simon-song 'Something So Right' tapt Merrick ineens uit een ander vaatje; hij trekt een heel zuiver, hoog register open. Het levert een bijzondere bewerking op, waarbij de strijkers die op de plaat te horen zijn nauwelijks worden gemist. Less is hier misschien wel more.

Vervolgens stapt Merrick achter het barretje met schemerlamp om ruimte te maken voor Monique Harcum, die de Shirley Horn-klassieker 'Here’s To Life' inzet. Op weergaloze wijze opent de blazerssectie, waarna Neve uiterst ingetogen en met veel gevoel het lied inleidt. Harcum laat ons voor een moment Trijntje Oosterhuis vergeten, die het nummer op de plaat inzong. Je kunt een speld horen vallen, iedereen hangt aan haar lippen. Het Curtis Mayfield-nummer 'Piece Of Clay' trekt de laatste twijfelaars over de streep, mochten die er nog zijn. Al mijn vragen over hoe Neve dit zou gaan oplossen met de vocalisten, verdwijnen compleet naar de achtergrond. Met Merrick en Harcum staan alle nummers als een huis.

In de setlist komen verder nog voorbij: een eigenzinnige uitvoering van Annie Lennox' 'Here Comes The Rain Again', 'The Nearness Of You' (op de plaat ingezongen door Typhoon, maar perfect neergezet door Merrick) en 'The Blower’s Daughter', waarin het volledige spectrum van Merricks kunnen wordt geëtaleerd en Nobel nogmaals uiterst gevoelig soleert.

Neve en Nobel zoeken elkaar trouwens regelmatig op en dat leidt steevast tot mooie dingen. Zo speelde Nobel ook mee op het album 'Mysterium' van Neve. En gaf hij me ooit in een interview al aan dat 'Here’s To Life' een van zijn favoriete songs is, onder het motto less is more. Bijzonder is ook Nobels bijdrage in de standard 'Cheek To Cheek'. Uitgevoerd in een bijzonder, bijna slapstick-achtig arrangement van Neve, waarin deze weer een totaal andere toon laat horen. Naast een mooie solo op sax van Neves echtgenoot Andy Dhondt en een frivole solo van Neve zelf horen we ineens de gedempte trompet van Nobel, swingend en soms ook kreunend en grommend.

Neve en Nobel, Neve en Turnhout, Neve en de band, Neve en de vocalisten en een goed glas Merlot: je krijgt gegarandeerd that old feeling. Een prima bezetting in de band en een gebalanceerde keuze van songs zorgen voor een zeer geslaagd concert. En het is live misschien nog wel beter dan de toch al uitstekende plaat.

Foto's: Johan Pape. Klik hier voor zijn fotoverslag van dit concert.

Labels: concert, Jef Neve, Monique Harcum, okt23, Sam Merrick, Teus Nobel

(Johan Pape, 19.10.23) - [print] - [naar boven]

De relatief onbekende Noorse formatie The Source bestaat al sinds 1993. Vanaf 2004 maken de muzikanten Per Oddvar, Øyvind Brække, Trygve Seim en Mats Eilertsen hier deel van uit, naast hun andere uiteenlopende muzikale projecten. Seim en Eilertsen, vertegenwoordigers van de roemrijke, ruimtelijke eclectische Nordic sound, zijn regelmatig te gast geweest in Paradox, in vele muzikale samenstellingen.

Om maar direct met de deur in huis te vallen: van uitgebreide 'nordic soundscapes' is in dit optreden geen sprake. De muziek blijkt expliciet beïnvloed door Amerikaanse jazzstijlen. Het pianoloze kwartet, bestaande uit sax, trombone, bas en drums, speelt vooral in de eerste set vol vrijheid met de muzikale vorm. Hierbij is zowel het collectieve als individuele improvisatiegehalte allesbepalend. Het openingsnummer is exemplarisch. Ruim een half uur doet de formatie de freejazz-opvatting eer aan. Afwisselend dringend en mild-subtiel van toon wordt zeer eigenzinnig gemusiceerd. Ritmes zijn aan verandering onderhevig en een mix van freejazz, swing en sporadische Noorse folk domineert het muzikale spectrum.

Trombonist Oyvind Braekke en saxofonist Trygve Seim tarten het publiek tot op het bot met messcherpe, energieke en soms rusteloze improvisaties, maar laten hun instrumenten ook mooi samensmelten. Drummer Per Oddvar Johansen en bassist Mats Eilertsen vervullen een niet te onderschatten rol. Afwisselend vloeiend en geagiteerd bepalen zij de ingenieuze muzikale onderstroom. Het gebruikelijke voorstelrondje, tussen de eerste en tweede track, is hilarisch door de gespeelde wanordelijkheid. Ter afsluiting van de eerste set transformeert de ingezette blues naar een theatrale, tegendraadse vrije wijze van musiceren.

De tweede set voltrekt zich al even spannend als de eerste, maar meer in een zachtaardig scenario. De uitgevoerde composities, zonder uitzondering van eigen hand, zijn korter en meer transparant. Dit biedt de luisteraar meer houvast. In het eerste stuk na de break vormt het repeterende basmotief een allesbepalend anker en worden ingrediënten van muzikale suspense en herkenbare oosterse mystiek opgediend. In het stuk 'Goodbye Mr. Mingus' spelen de muzikanten met meer ruimte tussen de noten, open en bol van de plotwendingen, in een lofzang op de baanbrekende bassist-componist Charlie Mingus. Het spelen met direct herkenbare muzikaal sentiment wordt niet geschuwd. De melancholische toegift is een hartenkreet aan de bevolking van Oekraïne.

The Source danst en swingt, vrij en onorthodox, op zeer onderscheidende wijze, mede door het ontbreken van een akkoordinstrument.

Foto's: Louis Obbens. Klik hier voor zijn fotoverslag van dit concert.

Labels: concert, Mats Eilertsen, okt23, Oyvind Braekke, Per Oddvar Johansen, The Source, Trygve Seim

(Louis Obbens, 17.10.23) - [print] - [naar boven]

De momenten waarop de instrumenten naar elkaar kruipen blijven je het meest bij. Dan beperkt pianist Albert van Veenendaal zich tot het behoedzaam aantikken van kleine klankschalen, terwijl drummer Makki van Engelen zijn snaartrommel beroert alsof ze een kopje porselein uit de Kim-dynastie is. Het volgend moment kan hij zo gruwelijk uithalen dat het lijkt alsof hij het complete servies in één mep wil vermorzelen.

Het duo ontmoette elkaar een jaar of drie geleden in de groep Playstation van gitariste en componiste Corrie van Binsbergen en het was liefde op het eerste gezicht. De Tale Tellers hebben veel te melden. Van de meeste nummers is het begin van een stuk bekend terrein, maar al snel slaan de heren zijpaadjes in waarbij ze elkaar nooit helemaal uit het oog verliezen.

Wanneer Van Veenendaal zijn snaren prepareert, duikt zijn instrument onder water en wordt de sfeer bezonken. Wanneer hij met een mallet voorzichtig langs de rand vóór de toetsen strijkt, staat er ineens een theremin in de zaak.

Voorzichtig vegen op de vellen roept een pianonoot op, waarna het duo de muziek organisch laat groeien. Ik vraag mezelf af waarom drummers niet méér met hun handen spelen, het levert zóveel nuances op. Dat gebeurt in het lange openingsnummer, 'No Hay Palabras' (er zijn geen woorden), waarvan de pianist de woorden ooit op een Spaanse muur aantrof. Eendrachtig bouwen de muzikanten de spanning op en weten die ook weer behoedzaam te laten verslappen.

Een beetje swingen gaat de muziek pas in 'From Tokyo To Paris', oorspronkelijk geschreven voor een balletvoorstelling.

Momenten dat het gebodene in de buurt van de gehoordrempel komt, overheersen. Een klikje verder omlaag en je hoort de moleculen in je gehoorgang hossen en botsen.

Foto: Freek

Labels: Albert van Veenendaal, concert, Makki van Engelen, okt23

(Eddy Determeyer, 11.10.23) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

In memoriam
Cassandra Wilson
1955-2026
Foto: Cees van de Ven

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.