Volgens mij gaat de samenwerking tussen saxofonist John Dikeman, bassist William Parker en slagwerker Hamid Drake terug tot 2014. Op 5 mei van dat jaar traden ze op in het Gentse La Resistenza, vastgelegd op het onvolprezen 'Live At La Resistenza', verschenen bij het daar gevestigde El Negocito Records. Twee dagen later stonden ze in Café Oto, waarvan de weerslag te vinden is op het alleen als download bij Otoroku verkrijgbare 'Cleaning The Mirror'. Live zag ik de heren twee keer, in 2015 stonden ze in het Bimhuis, in 2019 bij Onder Stroom in Antwerpen, een concert georganiseerd door Sound in Motion in de Oorstof-serie, in het kader waarvan ook dit concert in De Singer plaatsvond. Nu samen met trompettist Luís Vicente. Overigens niet de eerste keer dat deze vier musici samenspelen, want in 2020 verscheen 'Goes Without Saying, But It’s Got To Be Said' bij JACC Records, met opnamen van eerder dat jaar. Op dat album is er constant sprake van een stomend ritme, waar vooral Parker debet aan is en wat voor de twee blazers de perfecte voedingsbodem vormt voor de meest dwarse solo's denkbaar.

Het is van begin tot eind onverkort van toepassing op het concert in De Singer, een non-stop en bijzonder enerverende trip van zo'n anderhalf uur. Dikeman en Vincente beginnen tegelijkertijd, als kwetterende vogels, elkaar de loef afstekend. Vanaf het allereerste moment opgestuwd door dat bijzonder sterke ritmegevoel van Parker en Drake. Ik ken geen ritmetandem die dat zo sterk heeft als juist deze combinatie, je kunt waarlijk geen moment rustig op je stoel zitten! Een krachtige dialoog ontspint zich tussen de beide blazers, tomeloze energie die we inmiddels van de beide heren wel kennen. Dan nemen de beide blazers even pauze en valt pas echt op hoe krachtig de groove is die Parker en Drake hier neerleggen. Vicente sluit weer aan, nu echter in een iets lager tempo en met krachtige lyriek, afgewisseld met experimentelere en vaak onheilspellende klanken. Als Dikeman verderop het stokje overneemt is dat eveneens met die zo voor hem kenmerkende explosieve stijl van spelen: krachtige melodieuze patronen, gruizig, weerbarstig en vol emotie. En weer volgt een prachtige, ritmische frase van Parker en Drake. Het is dat de beide blazers al weer staan te trappelen, anders zou dat nog uren zo door kunnen gaan. Maar tijd weer voor een dialoog, soms redelijk lyrisch, met krachtige lijnen, maar vaker heerlijk experimenteel en ontregelend, een waar klankspel vol onverwachte uitweidingen. Tot op Dikeman ineens de blues neerdaalt en hij de ritmesectie meesleept in een alleszins overrompelende frase. Vicente kan niet anders dan luisteren en wachten. En wacht aansluitend samen met Dikeman tijdens weer zo'n uitmuntend ritmisch intermezzo. Hij ziet aansluitend de kans voor het produceren van opwindend springende noten, iets dat Dikeman vervolgens weer inspireert - mede door het gloedvolle ritme - tot doldwaze capriolen en diep doorleefd spel. En daar weer samen in een frase die klinkt als een climax, maar dat niet blijkt te zijn. Integendeel: het vormt de opmaat voor pure lyriek, gedrenkt in ritme, prachtig de traditie die zo ver terug gaat als New Orleans verklankend. De emoties lopen op en Parker kan het niet laten enthousiast mee te zingen met Dikemans overvloedige noten.

En dan, we zijn al bijna een uur bezig, mogen we voor het eerst applaudisseren. Is deze eerste improvisatie al meer dan geslaagd, dat geldt nog sterker voor de tweede. Mede doordat er hier ineens andere instrumenten opduiken. Vicente hanteert een vogelfluitje en verderop een bamboefluit, Dikeman bespeelt de achterkant van zijn mondstuk en ook Parker blijkt twee houten fluiten te hebben meegenomen, waaronder een Noord-Afrikaanse die met onze schalmei de wat nasale hoge klank gemeen heeft. Samen levert het een uiterst fragiel klanklandschap op, ondersteund door Drake die zijn trommels met de hand bespeelt. Ook nu sluipt verderop het ritme er weer in, het kan ook eigenlijk niet anders, dat Parker naar zijn guimbri doet grijpen, de basluit. Intussen heeft Vicente weer zijn trompet ter hand genomen en heeft Dikeman zijn tenorsax weer in elkaar gezet en kan het tempo weer oplopen en ook nu blijkt de traditie nooit ver weg. Na bijna anderhalf uur is het dan toch echt klaar, op een korte percussieve toegift van Parker en Drake na, al zit die eerste erbij alsof hij nog uren door zou kunnen gaan. Het was weer schoon.

Foto's: Jef Vandebroek

Labels: concert, Hamid Drake, John Dikeman, Luís Vicente, okt23, William Parker

(Ben Taffijn, 29.10.23) - [print] - [naar boven]

Traag maar gestaag blijft trompettist Luís Vicente zich naar de frontlinie van de Europese improvisatie wurmen en het lijkt erop dat de man op een scharniermoment in zijn carrière staat. Niet lang na onder meer een indrukwekkende solorelease en een gelauwerd album met Amerikanen William Parker, Hamid Drake en John Dikeman, staat hij er opnieuw, dit keer met zijn eigen trio. Dat pakt uit met even eenvoudige als efficiënte composities, een knoert van een hart en bakken vrijheid.

De voorbije zes à zeven jaar groeide Vicente uit tot een bevlogen en productief muzikant, die nog veel vaker dan de meeste van zijn landgenoten de grens overstak. Dat bracht hem regelmatig in onze contreien, maar ook in het gezelschap van kleppers uit Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en anderen. Zijn eigen werk laat hij nu horen met goed volk aan z'n zijde: de immens productieve en half-Nederlandse bassist Gonçalo Almeida en drummer Pedro Melo Alves, een van de centrale vertegenwoordigers van de generatie Portugese improvisatoren na Vicente en Almeida.

Een trompettrio, dat zie je niet zo vaak, dus ergens maakt hij er wel een statement mee, alsof hij wil zeggen dat zijn instrument - net als een sax, piano of gitaar - meer dan voldoende is om een trio aan te voeren en de strijd met een ritmesectie aan te gaan. Vicente mag dan wel de leider zijn, van een scheefgetrokken balans is geen sprake. Ze nemen alle drie het voortouw, doen meer dan zomaar ten dienste staan, houden elk op hun manier de muziek in beweging en in voortdurende transformatie. Vicente zorgde voor het thematisch materiaal, maar dat is summier, een springplank. Dit is geen muziek van de complexe soort, met gedetailleerde arrangementen, maar een evenwicht van houvast en vrijheid. Nauwer verwant aan de (free) jazz dan de meeste van hun andere projecten, maar te grillig om zich te laten labelen.

Twee van de composities introduceerde Vicente jaren geleden al via de band What About Sam?. Opener 'Anahata' gaat van start met een bassolo die de geest van Charlie Haden lijkt op te roepen, misschien wel de meest lyrische van de klassieke vrije(re) bassisten en ongetwijfeld van invloed op Almeida, die de voorbije jaren ook diep in de solopraktijk dook. Het is een aanzet die meteen een groot soortelijk gewicht implementeert, een intense statigheid die na goed 100 seconden transformeert in majestueus samenspel met een thema dat recht naar het hart gaat. Dat brengt vervolgens een trompetsolo op gang die steeds woeliger om zich heen cirkelt en een arsenaal aan technieken betrekt. Maar pik er de bas of drums uit en je hoort al net zo'n diepe betrokkenheid, met rituele toets.

De titeltrack vormt het hart van het album. Opnieuw mag Almeida de aanzet geven, deze keer met zingende strijkstok, terwijl Vicente zich er zacht murmelend bijvoegt en een vat vol melancholie opent. De manier waarop het stuk na een minuut of drie helemaal openbloeit is van een prachtige, ingetogen schoonheid; muziek die oprijst uit as en iets nieuws introduceert, met een warm gloeiende trompet die zweeft op die diep resonerende ritmesectie. Niet minder dan pakkend, al sluipt er ook hier een spanning in die connectie die de naden van het samenspel test en de sound net niet laat ontsporen. Vicente geeft opnieuw treffende voorbeelden van zijn instrumentbeheersing - virtuoos zonder goedkoop effectbejag, met aan het einde een herneming van het thema.

Die twee stukken vormen misschien wel het hart van het album, maar ze worden gecombineerd met nog een paar sterke tracks. 'Keep Looking' gaat vrij van start met korte, grillige statements, maar belandt al snel in een simultaan motief van bas en trompet met een haast komisch effect, alsof de twee samen een trap afdalen. Er wordt een versnelling opgezet, de aanleiding voor Vicente om zijn bereik en technieken uit de doeken te doen, met geschetter, gesputter, geruis en geschraap, terwijl zijn kompanen al net zo ongedurig zoeken en variëren of de boel even overnemen en naar de intense finale sturen.

Kortere stukken 'Connecting The Dots' en 'May’s Flavour' hanteren al net zo'n fijn evenwicht tussen elasticiteit en grove korrel, met het eerste dat vinnigheid aan zwalpende melodieën koppelt, en het tweede dat iets beheerster blijft, met zachte effecten op trompet en brushes op de drums die een mysterieuze waas over het samenspel gooien. Opnieuw zijn het momenten van totale spontaniteit met een stabiel element in het achterhoofd. Samen met de andere stukken zorgen ze voor een album dat zonder overdreven poeha z'n punt maakt. Vicente & co. maken gebruik van vaste elementen, maar overgieten die met een spontane saus die het geheel laat sudderen alsof er nooit een andere optie was.

Anders gezegd: dit is vrijheid met focus en controle. Niet omdat er iets in bedwang gehouden moet worden, maar omdat ze zo goed voorbereid aan de meet komen. Het is net omdat ze zo goed weten wat ze kunnen, wie ze zijn en wat ze te zeggen hebben, dat ze alles zo vrij kunnen omspelen. 'Chanting In The Name Of' is een prachtig staaltje modern samenspel van kerels die voorbestemd zijn om nog veel bijzondere dingen te doen. Pik hier in op een willekeurig moment en je hoort het.

Deze recensie verscheen ook op Enola.be | Foto's: Cees van de Ven

Labels: cd, Gonçalo Almeida, Luís Vicente, Pedro Melo Alves

(Guy Peters, 26.8.21) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

In memoriam
Cassandra Wilson
1955-2026
Foto: Cees van de Ven

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.