Concert
Een diepzinnige conversatie
Guus Janssen & George Hadow, donderdag 25 juni 2026, Brouwerij Martinus, Groningen
Een diepzinnige conversatie tussen twee heren. Zo was het optreden van Guus Janssen (piano) en George Hadow (drums) misschien nog wel het best te omschrijven. De muzikanten luisterden naar elkaar, leverden commentaar en zo kreeg het gesprek voortdurend nieuwe wendingen. Wanneer ze dat lang genoeg zouden volhouden zou je vanzelf de aanzet tot een perpetuum mobile krijgen. (Met twee AI's zou het nog beter lukken.)
Janssen putte, behalve uit het arsenaal van de Nederlandse improvisatiemuziek en de meer traditionele jazz, ook uit de barok en de Zuid-Afrikaanse townshiptradities. Dat leverde vanzelfsprekend een boeiend relaas op. Vaak waren die ingrediënten niet meer dan vluchtige suggesties. Zo kwam het thema van 'Misty' slechts in vage mistvlagen voorbij. En in Janssens interpretatie van 'Island In The Sun' hoorde ik een maat of vier lang toch echt 'Moonlight Becomes You'. (De zon en de maan hebben bij benadering dezelfde booggrootte. Daar moet het mee te maken hebben.) 'Creole Love Call' werd gedemonteerd waar we bij zaten en net zo makkelijk weer geassembleerd. Van de meest vage suggestie maakte de pianist een liedje. Dat kon de vorm van bijvoorbeeld een kinderliedje aannemen. Daarbij was het zo dat wanneer Guus Janssen een bepaalde noot aansloeg hij wel degelijk die noot bedoelde en geen andere. Wat dat betreft kwam zijn aanpak overeen met die van zijn held Thelonious Monk.
George Hadow is een slagwerker die in melodische structuren denkt. Elke maffe bevlieging van de pianist kreeg gelijk lik op stuk. Zo versterkten de heren elkaars relazen.
En nu moeten we de maanden juni, juli en augustus braaf uitzitten voordat de Martinus zijn poorten weer openzet voor de jazzliefhebbers. Een normaal mens houdt dat niet vol.
Jazztube
3/4 Peace - 'Out Of The Dark'
zaterdag 13 juni 2026, Lokerse Jazzklub, Lokeren
In 3/4 Peace (wat staat voor three for peace) vinden drie sterke persoonlijkheden uit de Belgische scene elkaar in een subtiele vorm van kamerjazz. Het trio, bestaande uit saxofonist Ben Sluijs, pianist Christian Mendoza en contrabassist Brice Soniano, bouwt al meer dan vijftien jaar aan een hecht muzikaal verhaal waarin verfijning, luisterbereidheid en interactie centraal staan. Sluijs beschrijft de esthetiek van dit trio met een citaat van Sting: "Muziek spelen is liefde projecteren."
Hun repertoire beweegt zich vrij tussen eigen composities en gezamenlijke improvisaties, waarbij invloeden uit de jazz en de klassieke muziek naadloos in elkaar overvloeien. Technische beheersing staat daarbij steeds ten dienste van de muzikale zeggingskracht. Het resultaat is een transparante, gelaagde klankwereld waarin nuance, ruimte en stilte even belangrijk zijn als de gespeelde noten.
Op zaterdag 13 juni was 3/4 Peace te gast in de Lokerse Jazzklub. Cees van de Ven was er ook en maakte dit fotoverslag en de onderstaande video, die een mooie indruk biedt van de ingetogen intensiteit en het samenspel waarmee dit trio het aanwezige publiek wist te betoveren.
Tekst: Maarten van de Ven | Foto & video: Cees van de Ven
Cd's Arve Henriksen, Trygve Seim, Anders Jormin & Markku Ounaskari - 'Arcanum'
ECM, 2026 | Opname: maart 2023 Daniel Sommer, Arve Henriksen & Johannes Lundberg - 'Sounds & Sequences'
April Records, 2024 | Opname: 24 maart & 19 december 2022, 27-28 december 2023
De centrale figuur op deze twee albums is de Noorse trompettist en expert in subtiele elektronica Arve Henriksen. Op het bij ECM Records verschenen 'Arcanum' horen we hem met saxofonist Trygve Seim, bassist Anders Jormin en drummer, percussionist Markku Ounaskari. Op het bij April Records verschenen 'Sounds & Sequences' is hij te horen met bassist Johannes Lundberg, eveneens actief op elektronica en drummer Daniel Sommer.
'Arcanum' bevat zestien vrij korte stukken, slechts een enkele compositie komt boven de vier minuten uit. Het album vangt aan met het zo goed als unisono geblazen 'Nokitpyrt', althans voor het op boeiende wijze ontspoort. Op 'Blib A' horen we subtiele elektronica in de vorm van een aangename klanknevel, Ounaskari op bekkens scherpt de sfeer verder aan. Naadloos gaat het over in de bijzonder subtiele bassolo van 'Armon Lapset', gevolgd door een even intiem duospel van Seim, hier op sopraansax, en Henriksen. Het opwekkende 'Folksong' vormt een prachtig intermezzo, met stuwend spel van Ounaskari en een mooi springerige sopraansaxsolo van Seim. Zijn eigen compositie 'Trofast' is net zo goed door volksmuziek beïnvloed. Schitterend wat hij hier met die sopraansax doet, met de bas van Jormin discreet op de achtergrond. Verderop krijgt dit stuk meer dynamiek en vallen met name de bijdragen van de blazers op. Op het scherpst van de snede klinkt Henriksen aan het begin van 'Old Dreams', een heerlijk disruptief stuk te midden van dit harmonieuze album. Luisterrijk unisono spel wederom in 'Koto' en 'Elegy' en prachtige subtiliteiten in 'Polvere Uno', Hendriksens elektronica in combinatie met Seims sopraansax. Op trompet klinkt Henriksen weer zeer overtuigend in 'Morning Meditation'. Hier horen we duidelijk die subtiel meanderende klank waar zijn spel zo bekend om is. 'Le Fontaine' is de moeite van het noemen eveneens waard vanwege de solo op tenorsax van Seim en het stuwende slagwerk van Ounaskari. En dan nog een keer Henriksen, voor wat betreft dit album dan: 'Shadow Trail' is een titel die uitstekend past bij de wolken van klank die hij hier neerzet.
Ook 'Sounds & Sequences' bestaat uit over het algemeen vrij korte stukken en vangt aan met 'Vejen Til Epidemin', een stemmig, maar ook wat duister stuk. Henriksens trompet klinkt vrij pregnant en Sommer legt een sterke ritmiek neer, terwijl we Lundberg hier met elektronica in de weer horen, de duisternis verder vormgevend. Henriksen op trompet klinkt boeiend op 'Hey, Superhero', maar let hier ook zeker op de stuwende wijze waarop de ritmesectie hem begeleid. Het met ruim zes minuten lange 'Skyggespil' valt op door de sterke ritmiek en het boeiende spel van Henriksen. Bijzondere trompetklanken ook in 'Gothenburg Volume Three', prachtig hoe Henriksen het hier met behulp van elektronica omzet in subtiele klanknevels. Sommers slagwerk voegt hier iets wezenlijk aan toe. Qua slagwerk valt ook het titelstuk 'Sounds And Sequences' op. Sommer legt hier een aantrekkelijk ritmisch patroon, een perfecte bedding voor Henriksens trompetspel en de elektronica van Lundberg. En qua trompetspel is ook zeker 'Ego Ekko' bijzonder. U weet vast dat Henriksen ook vocaal actief is, al hoorden we dat tot nu toe niet. In 'Beautiful Daisy' mogen we dan eindelijk weer eens genieten van zijn hoge klanken in fantasietaal. Goed, dan nog een keer dat stuwende slagwerk van Sommer, nu in 'Powerglass'.
Concert
Grensmuziek zonder grenzen
Orkesta Mendoza, woensdag 10 juni 2026, VERA, Groningen
Gelijk in de eerste maat, met de knallende en doordringende bastrommel van Victor Villestas, wisten we: met deze Tex Mex-band waren we niet bepaald onderweg naar Mendocino. Het was rap duidelijk: de dagen van Doug Sahm liggen ver, ver achter ons en die van Freddy Fender nog veel verder. Ook die brachten fusies van rock en Tex Mex border music tot stand. Orkesta Mendoza deed het op zijn eigen, meer eigentijdse manier. Dus werd hier de Tex Mex niet alleen verrijkt met hardrock, maar ook met invloeden uit Cuba, Colombia en Brazilië. "We like all flavors," zegt grondlegger, leider, toetsenist en vocalist Sergio Mendoza eenvoudig.
De band werd in 2009 in Tucson, Arizona opgericht, maar Mendoza komt oorspronkelijk uit het grensstadje Ambos Nogales. Het eerste project was een eerbetoon aan mambo- en chacha-chapionier Pérez Prado, dus die internationale oriëntatie zat er van meet af aan in.
Wanneer je langs die diepe, zware basdreunen heenluisterde - niet bepaald een simpele uitdaging - en de orkestrale wolken trokken even open, dan hoorde je in de solo's van Mendoza (op met name accordeon), Paul Marques (trompet) en Quetza Guerrero (viool) wel degelijke echo's van de tradities van de grensstreek. Een trompet, ja: Mexicaanse muziek zonder trompet zou ook wel een beetje kaal zijn. Deze gasten, dat werd wel duidelijk, zijn allemaal meesters op hun respectieve instrumenten. Met zijn vioolsolo in 'Mambo Lupita' zou Guerro zó het podium van de New Yorkse Carnegie Hall kunnen betreden. De solo's van deze heren gaven de muziek adem en reliëf.
Het sterke punt van het Orkesta was evenwel de wonderschone vocal group, bestaande uit Mendoza, Guerrero en percussionist Ozzie Acosta. En ik vond de manier waarop 'Hernando's Hideaway' hier binnengesmokkeld werd in 'Ojos Negros' een vondst. Je woont in een grensstreek of niet.
Tekst: Eddy Determeyer | Foto: Marc de Krosse, meer foto's te zien via VERA
Breda: één groot openluchtjazzcafé
Met meer dan 25 podia en zo'n 275 concerten vormen de straten van Breda één groot openluchtjazzcafé. Naast vernieuwers en bigbands blijven de cool cats de dienst uitmaken - swing is en blijft de moedertaal. Het festival begon ooit als het eerste oude-stijl jazzfestival van Nederland en is inmiddels uitgegroeid tot een bruisend carnaval dat zo naar New Orleans zou kunnen worden geëxporteerd.
Vaste routes helpen de bezoeker een weg te vinden door het enorme aanbod. Het Vleesmarktplein is voor salsa - dit jaar bracht Josee Koning
er haar nieuwe programma met muziek van Sergio Mendes. Het bluespodium leunt tegen de Grote Kerk, zodat de whisky drinkende zondaar meteen kan gaan biechten. Swing en jive domineren rond KNA, terwijl bigbands knallen op het grote podium op de Markt en het Spaanjaardsgat.
Lokale helden staan naast internationale coryfeeën. Voor vader en zoon Antoine en Tijn Trommelen is het festival hun woonkamer. Pianist
Harry Kanters vierde zijn 50ste podiumverjaardag toepasselijk op het podium zelf. Trompettist Michael Varekamp nodigde, in het kader van zijn Miles Davis-eerbetoon, Erik Vloeimans en Ben van den Dungen uit voor een spetterend concert in Hotel Nassau. Vloeimans raakte met zijn vertolking van 'Footprints', en het knetterende Fender Rhodes-geluid van het trio met de rock-fusion sound gaf de blazers van Den Dungen en Varekamp vleugels. 'Miles100!' is een grootschalig project van Varekamp met concerten, theatervoorstellingen en een nieuw album.
Een van de muzikale hoogtepunten was het optreden van het Paradox Jazz Orchestra (PJO) met zangeres Anna Serierse. Dirigent Jasper Staps is druk bezig van het PJO een bigband te maken die de roem van de legendarische Skymasters naar het heden tilt. De derde cd in zijn serie 'Remembering The Skymasters' richt zich op The Vocal Years - en werd tijdens het festival nog overtuigender vertolkt dan op de opnames. De tweede Breda Festival Award ging naar drummer en vibrafonist Frits Landesbergen, die als residentieartiest elke dag met een andere formatie te horen was: als drummer bij Dutch Swing College, dan weer als vibrafonist met de West Coast Dream Band.
Antwerpen: kosmopolitisch en intiem
Jazz Middelheim heeft een lange maar bewogen geschiedenis. Na onderbrekingen, tweejaarlijkse periodes en zelfs een volledige stop in 2023
is het festival vorig jaar herrezen. De formule is kosmopolitisch, met een grote dosis plaatselijk talent en een breed scala van vernieuwers, waarbij jazz wordt aangevuld door wereldmuziek met improvisatieziel.
De Antwerpse tromboniste Nabou Claerhout trapte af in een al goedgevulde concertzaal. Haar album 'Indigo' kreeg grote zeggingskracht
door de uitvoering van bassist Trui Amerlinck, gitarist Gijs Idema en drummer Daniel Jonkers. Dit kwartet vindt een harmonische balans tussen compositie en improvisatie - geen solotrucjes, maar een conversatie tussen vier mensen die elkaar aanvullen en overlappen. Nabou was overtuigend zonder luid te zijn, en bracht het publiek op de been voor een staande ovatie. Piano- en monistische zanggoeroe Nduduzo Makhathini, binnenkort te gast in het Bimhuis, hypnotiseerde met zijn mengvorm van klassiek, Afrikaans, poëzie en monastieke zang.
De grote publiekstrekker was Flea - bassist van Red Hot Chili Peppers roem - die meer trompet dan bas speelde met zijn Honora Band. Dit
is zijn eerste uitstap naar geïmproviseerde muziek, en eerlijk gezegd werkt de cd beter dan het liveoptreden. Zangvogel Cécile McLorin Salvant was op dezelfde avond een klasse apart. Op zondag brachten BXL X en Tutu Puoane elk hun publiek in extase. Het pianotrio van Fred Hersch en bossanova-grondlegger Marcos Valle raakten de gevoelige snaren, altsaxofonist Immanuel Wilkins zette de hedendaagse hardbop krachtig neer, en herrezen 70's funkgroep Cymande bracht de beentjes van het gras.
Maandag sloot het festival af met grote namen als Chris Potter, Billy Cobham en Buena Vista Social Club - perfecte afsluiters voor een
festival dat garant staat voor Bourgondisch genieten op menselijke maat.
Klik hier voor foto's van Jazz Middelheim 2026 door Sophie Conin.
Tekst: Monica Rijpma | Foto's: Sydney Korsse & Daria Miasoedova
Concert
Kwintet wordt echt orkest
Sam Newbould Quintet, woensdag 3 juni 2026, Brouwerij Martinus, Groningen
Altsaxofonist en componist Sam Newbould (1990) weet twee saxofoons en een ritmesectie tot een compleet orkest te kneden. Vaak speelt hij eerste stem en tenorist Bernard van Rossum tweede, waardoor gonzende en glanzende harmonieën ontstaan, een enkele keer wordt er unisono uitgepakt, dan weer zoeken de muzikanten de buitengrenzen van de harmonische boventonen op. Er is veel tijd gestoken in denken, vormgeven, uitproberen en repeteren - dat hoor je. Dit kwintet zou ook niet goed werken met invallers, stel ik me voor.
Bij de combinatie alt- en tenorsaxofoon denk je al gauw aan het duo Lee Konitz-Warne Marsh, dat in 1955 zijn iconische album voor Atlantic opnam. Welnu, soms heeft de werkwijze en het resultaat bij Newbould wel iets weg van de Tristanotrance waarin Konitz en Marsh verkeerden. Met vrolijke lenteregens doorbreekt drummer Guy Salamons de betovering, heel creatief en muzikaal.
Het eerste nummer, 'Small Movement', doet qua sfeer en sound denken aan middeleeuwse Franse hofmuziek. Het ideaal, pure schoonheid, wordt bereikt in 'The Rod' (althans, zo verstond ik het), een uitgeschreven duet van Newbould met pianist Xavi Torres.
Sam Newbould is niet vies van een likje natuur. Het titelnummer van zijn laatste album, 'Homing', is geïnspireerd door een Poolse duif die een tijdje op zijn Amsterdamse terras kwam bivakkeren, alvorens zich terug te spoeden naar het baasje. Hier wordt het kwintet weer een echt orkest, waarbij de ritmesectie de band van levensreddende sappen voorziet, zoals Newbould zijn leenduif van granen en water. 'Beeline' schreef de componist toen hij een bij systematisch van bloemetje naar bloemetje zag zoemen, op hetzelfde terras. De harmonische mogelijkheden van het vijftal komen hier mooi uit de verf.
Echt ouderwets swingen gaat het Sam Newbould Quintet in de toegift, 'Doxy', dat door de zaal binnensmonds wordt meegezongen. Ter nagedachtenis aan de Newk, die onlangs door de ballotage van het engelenkoor kwam.
Concert
Muzikaal universum zonder beperkingen
ICP Orchestra, zondag 7 juni 2026, Misha Kosmos Festival, Bimhuis, Amsterdam
Zijn we nu reeds aan het oefenen voor het volgende carnaval? Trekt het circus naar de stad? Of is dit een hommage aan de Amerikaanse componist Charles Ives? Niets van dit alles en dit alles tegelijkertijd. Het is de Instant Composers Pool - volgend jaar bestaan ze 60 jaar - in een van die onvergetelijke composities van de oprichter en voormalige pianist van dit gezelschap: Misha Mengelberg. Inmiddels een instituut, dat onderhand wel eens de onderscheiding immaterieel erfgoed van Unesco mag krijgen, met nog altijd een grotendeels consistente line-up. Weliswaar horen we nu, hier in het Bimhuis, als onderdeel van het Misha Kosmos Festival, Oscar Jan Hoogland op piano - hij vervangt Guus Janssen - en is Harald Austbø op cello de permanente vervanger van Tristan Honsinger, maar verder is het als vanouds, met Thomas Heberer op trompet, Joost Buis op trombone, Michael Moore, Ab Baars en Tobias Delius op klarinetten en saxen, Mary Oliver op (alt)viool, Ernst Glerum op contrabas en Han Bennink op drums.
We wisten het natuurlijk al, maar dit concert met hoofdzakelijk stukken van Mengelberg maakt weer eens duidelijk wat een unieke componist deze man was. Zijn muzikale taal, waarin de traditie van zowel de klassieke muziek en de lichte muziek als de jazz op grootse wijze samenkomt, is altijd direct herkenbaar. Muziek waar je vrolijk van wordt, die troost biedt, je gedachten alle kanten opstuurt. De onverwachte wendingen, humoristische fratsen en buitenissige stemmingen, waar deze musici sinds jaar en dag uitstekend raad mee weten, kunnen niet camoufleren dat Mengelberg uitstekend wist wat hij deed en de Nederlandse jazz op een ongekend hoog niveau heeft gebracht. The New York Times zei ooit over de musici, zoals geciteerd op de site van het Bimhuis waar dit concert plaatsvond: 'they are scholars and physical comedians, critics and joy-spreaders'. Zo is het maar net.
En zo wisselen we heftige dissonanten op tenorsax en trombone af met onvervalste ritmiek - blijf hier maar eens bij stil zitten! - en een prachtige solo van Baars, heerlijk over de top zoals alleen hij dat kan, terwijl Hoogland met een bont scala aan speeltjes zijn elektronische clavinet ontregelt. Inmiddels zijn we beland in 'East Of The Sun, West Of The Moon', een van de weinige stukken die hier klinken die Mengelberg niet zelf schreef, maar waar hij wel een dusdanig eigen draai aan gaf dat er van het origineel niet bijster veel te herkennen valt. 'Andantino Expressivo' is wel van Mengelberg en laat mooi horen dat hij zijn opleiding startte in de klassieke muziek. Het strijktrio verklankt dat uitstekend. Zacht slagwerk van Bennink past er prima bij en de blazers verrijken het geheel aansluitend.
'Complex 9' klinkt dan weer veel experimenteler. Hoogland haalt hier zijn hart op met zijn koffer vol attributen, inclusief een cassettespeler met muziek van een tijd geleden. Het orkest reikt een ietwat belegen ritmiek aan, terwijl Hoogland onverstoorbaar blijft verstoren, door Moore en Delius gebruikt voor heerlijke solo' op altsax en tenorsax. 'Aan & Uit' is zo kort dat we amper doorhebben dat het klinkt, al is het aantrekkelijk speels, maar 'Flute' maakt veel goed. Weer zo'n typisch Mengelberg-stuk, springerig vrolijk met een repetitieve ritmiek. En ja, natuurlijk loopt dat uit in complexe chaos, staat iedereen door elkaar heen te tetteren en vraag je je af hoe dit nog goed kan komen. Welnu, dat komt het: gaandeweg pikken ze de ritmiek weer op om strak te eindigen.
De man heeft zo veel geschreven dat niet alles tot het standaardrepertoire behoort. Zo vonden ze onlangs 'Dan Nu, Dan H' terug. Een prachtig stuk dat begint met een marsachtig patroon, maar dan wel op z'n Mengelbergs. Militaire discipline is hier ver te zoeken, hoe strak het op zich ook klinkt. Steeds vrolijker wordt het, tot het culmineert in klarinetspel van Baars en een solo van Bennink. Een klassiek aandoend strijktrio, een kwetterende klarinet en aansluitend een blues: Mengelbergs muzikale universum kende op geen enkele wijze beperkingen, zo bemerken we ook weer op deze bijzondere middag. Muziek die nog decennia mee kan, wat zeg ik: eeuwen!
Tekst: Ben Taffijn | Foto's: John Dikeman & Cees van de Ven
Op zondag 7 juni overleed Sem van Gelder. Jarenlang was hij het gezicht van Swingmaster, de Groningse platenzaak die uitgroeide tot een begrip voor jazz- en bluesliefhebbers uit binnen- en buitenland.
Met zijn overlijden verliest de Nederlandse jazzwereld een kenner, verzamelaar, organisator en verbinder die gedurende bijna een halve eeuw een centrale rol speelde in het noordelijke muziekleven.
Zijn vriend Eddy Determeyer haalt mooie herinneringen op aan Sem in een persoonlijk in memoriam. Lees het hier.
Concert
Dena DeRose Trio betovert zaal
Dena DeRose Trio, dinsdag 26 mei 2026, De Smederij, Groningen
Nog even aansluitend op mijn recensie van het Duketown Jazz Festival (wel lezen die handel, hè): ik neig uiteindelijk toch naar de kleine jazzclub, ook als plek waar novieten kennis kunnen maken met de muziek. Zoals dinsdagavond in De Smederij - en veel kleiner kom je ze niet tegen. Volle bak voor pianiste/vocaliste Dena DeRose en overwegend een studentenpubliek, onder wie veel onbeschreven blaadjes. En genieten, hoor.
Op haar beurt werd Dena DeRose gegrepen door jazz toen ze pianisten als Hank Jones en Mulgrew Miller live hoorde. Ze hanteert een no-nonsense aanpak en heeft soms de neiging, voor in de tel te gaan zitten, wat de boel onder stroom, stoom en swing zet. Haar lijnen zijn lang, met duidelijke markeringen. Ze beweegt zich in principe niet rechtstreeks van A naar B, maar maakt tussenstops wanneer dat zo uitkomt. In vocaal opzicht is ze even onvoorspelbaar en avontuurlijk, getuige haar variaties in 'In A Mellotone'.
De avond was begonnen met een minuut stilte voor saxofoongigant en componist Sonny Rollins (1930-2026). Ook het programma was opgedragen aan Newk, al werden er geen specifieke nummers van hem gespeeld. Pas in het laatste stuk, 'On The Inside, Looking At The Outside', toen tenorist Daniel Torres zich bij het trio voegde, hoorden we 'St. Thomas' voorbijkomen. In een flits, zoals een ziel ten hemel stijgt.
De begeleiding was in de kundige handen van Joris Teepe en Frits Landesbergen, contrabas en drums respectievelijk. Teepe maakte indruk met lange en breed uitgesponnen solo's die je op het puntje van je stoel hielden. Mij in ieder geval wel. Dat was bijvoorbeeld het geval in het genoemde 'Inside'. Ook zijn intro voor Langston Hughes' 'Hold Fast To Your Dreams', vol uitweidingen en bespiegelingen, betoverde de zaal. Tip voor mevrouw DeRose in dit verband: check ook Sterling Brown.
Zo, wordt het zo langzamerhand niet weer eens tijd voor een echt jazzfestival?
Cd
Joe Lovano - 'Paramount Quartet'
ECM, 2026 | Opname: februari 2025
De Amerikaanse saxofonist Joe Lovano blijft verrassen. Op 'Paramount Quartet', zijn laatste album, pakt hij uit met een nieuw kwartet waarin elke muzikant van een andere generatie is. Gitarist Julian Lage bracht eerder dit jaar al een album uit onder eigen naam: 'Scenes From Above'. Bassist, componist en bandleider Asante Santi Debriano speelde in de jaren 70 en 80 met Archie Shepp en Sam Rivers. Drummer Will Calhoun, ten slotte, zat sinds de jaren 80 achter de drumkit van de Amerikaanse popgroep Living Colour, die bekend was om zijn unieke mix van funk, metal, jazz en hiphop.
Aan zeven composities hebben Lovano en de zijnen genoeg om te overtuigen. Lovano schreef er vijf, 'First Song' is van Charlie Haden en 'Lady Day' - een hommage aan Billie Holiday - van Wayne Shorter. 'First Song' opent met intimistische gitaarklanken van Lage, waarna Lovano bijna fluisterend op zijn sax invalt. Het nummer ontspint zich als een zachte conversatie tussen twee geliefden en laat vooral een gevoel van grote schoonheid na. Lages gitaarpartijen zijn daarbij van een ontwapenende helderheid en doen me wat dat betreft soms denken aan die van 'onze' Bruno De Groote. 'Amsterdam' zet energieker en sneller in - omdat Amsterdam een bruisende stad is? -, met Lovano op taragot, een houten enkelriet blaasinstrument dat het uiterlijk heeft van een klarinet, maar waarvan de klank meer lijkt op die van een sopraansax. De bas en de drums geven flink van jetje en ook Lages gitaar steekt gaandeweg een tandje bij. Er gaat van deze track dan ook een gevoel van urgentie uit.
'The Call' is opnieuw bezadigder van aard. Lovano's sax klinkt alsof ze van fluweel gemaakt is en Debriano bespeelt zijn bas met de strijkstok. 'Fanfare For Unity' volgt het spoor van 'Amsterdam' en laat een kwieke en fitte indruk na. Lage grossiert in snelle loopjes, terwijl Lovano hem energiek van antwoord dient. 'Lady Day' is een van die bijzonder sterke composities waar Wayne Shorter een patent op had. Lage maakt op deze gevoelige track veel indruk met fijnzinnige partijen. Op'‘The Great Outdoors' drukt het kwartet flinke statements uit, maar daar heeft het - gelet op de titel van de track - dan ook alle ruimte voor. 'Congregation' is een waardige afsluiter van een gevarieerd, 44 minuten durend album waarop je sporen aantreft van americana, abstractie, freejazz en kamermuziek. Het bevat bovendien tal van texturen die samen een naadloze lappendeken vormen. Helende muziek, uitstekend geproducet door ECM-baas Manfred Eicher. Hopelijk laat Lovano's nieuwe kwartet in de toekomst nogmaals van zich horen!
Tekst: Patrick Auwelaert | Deze recensie verscheen ook in Jazz&mo'
'De op 25 mei 2026 overleden saxofonist Walter Theodore 'Sonny' Rollins was een bedachtzame prater. In tegenstelling, misschien, tot zijn manier van improviseren, die vaak een stream-of-consciousness karakter had. Dat was zijn ideaal, zei hij, dat de muziek automatisch uit hem zou vloeien. Maar in de praktijk moest hij gewoon over elke noot nadenken.'
Met een interview dat hij in 1980 voerde met deze jazzlegende, blikt Eddy Determeyer terug op diens rijke en lange carrière.
Festival
De soul van Duketown
Jazz in Duketown, zondag 24 mei 2026, diverse podia, binnenstad Den Bosch
Toegegeven, met carnaval, als de optocht door Oeteldonk trekt, is de binnenstad drukker. Maar Jazz in Duketown hoefde zich allerminst te schamen voor de bezoekersaantallen. Gezellig druk, dat was het.
In het verleden is er wel discussie geweest over het ervaren van jazzmuziek op festivals versus de clubs en kleine cafés. Ook ik zie liever mijn zweet (of kwijl) op de schoenen van de saxofonist druipen dan dat ik op honderd meter afstand op de tweede rang sta. Maar van de andere kant: zo'n openluchtfestival trekt duizenden voor wie jazz (nog) geen levensbehoefte is. Zodat ze wellicht beseffen dat er ook nog leven naast Bolle Dries is. Zelf maakte ik ook ooit kennis met live jazz in, toevallig, hetzelfde Den Bosch. (The Skymasters tijdens 's-Hertogenbosch Muziekstad, in 1954, in de Casinotuin. Ha, welke Bosschenaar kan mij dat nazeggen?)
Voor de line-up van het festival was Koen Graat verantwoordelijk, bekend als jazzscribent, podcastmaker en programmeur van Paradox in Tilburg. Dus voor flauwekul hoefden we niet te vrezen. Het programma was lekker breed, zoals dat een goed festival betaamt. En om maar met de deur in huis te vallen: de vaderlandse souljazz deed het weer goed. De New Cool Collective Big Band maakte zijn naam als groovemachine meer dan waar. De grooves werden op smaak gebracht met de solo's van leider Benjamin Herman en zijn coryfeeën. Een daarvan was tenorist Efraïm Trujillo, die even eerder met zijn Preacher Men op een ander podium te horen was geweest. De Preacher Men funkten, zoals we wel weten, of de Dag des Oordeels (eindelijk) daar was. Een nieuw nummer was 'Lazy Sundays', dat Trujillo schreef toen het dashboard van zijn wagen als een kerstboom begon op te lichten en het voertuig elegant tot stilstand kwam. Dat was ter hoogte van Amersfoort en in de tijd dat Rob Mostert, zijn orgelman, nodig had om van het Arnhemse naar het Amersfoortse te racen met verlossende volts, ontstond de compositie. Als om de meterstand (2%) te evoceren liet Mostert het volume van zijn Hammond dalen tot omstreeks 2%. Even maar hoor.
Componist Tyn Wybenga had zoveel tijd nodig om de balans van zijn Brainteaser Orchestra in orde te krijgen dat het optreden al halverwege bleek toen ik begon te luisteren. Het orkest leek een kind van Kurt Weill en Carla Bley. We hoorden elkaar afwisselende klankvelden (mede dankzij de strijkers) en in een daarvan, 'TonePool Paradox', vochten de saxofonisten Kika Sprangers en Mete Erker een ouderwets duel uit.
Het optreden van tenorist Chris Potter vond ik wat mat. Hij bezit weliswaar een indrukwekkende toon, maar er gebeurde gewoon niet veel op het podium. Bassist Matt Drewer en drummer Kendrick Scott hielden de band strak, gelijk tuidraden. Maar daarmee brachten ze niet echt leven in de brouwerij.
Zien we elkaar volgend jaar weer op het terras van De Paternoster? Wel een beetje op tijd graag, anders zijn de Bossche bollen op.
Klik hier voor een fotoverslag van de optredens van Tyn Wybenga's Brainteaser Orchestra en Chris Potter door Louis Obbens.
