De Amerikaanse saxofonist Joe Lovano blijft verrassen. Op 'Paramount Quartet', zijn laatste album, pakt hij uit met een nieuw kwartet waarin elke muzikant van een andere generatie is. Gitarist Julian Lage bracht eerder dit jaar al een album uit onder eigen naam: 'Scenes From Above'. Bassist, componist en bandleider Asante Santi Debriano speelde in de jaren 70 en 80 met Archie Shepp en Sam Rivers. Drummer Will Calhoun, ten slotte, zat sinds de jaren 80 achter de drumkit van de Amerikaanse popgroep Living Colour, die bekend was om zijn unieke mix van funk, metal, jazz en hiphop.

Aan zeven composities hebben Lovano en de zijnen genoeg om te overtuigen. Lovano schreef er vijf, 'First Song' is van Charlie Haden en 'Lady Day' - een hommage aan Billie Holiday - van Wayne Shorter. 'First Song' opent met intimistische gitaarklanken van Lage, waarna Lovano bijna fluisterend op zijn sax invalt. Het nummer ontspint zich als een zachte conversatie tussen twee geliefden en laat vooral een gevoel van grote schoonheid na. Lages gitaarpartijen zijn daarbij van een ontwapenende helderheid en doen me wat dat betreft soms denken aan die van 'onze' Bruno De Groote. 'Amsterdam' zet energieker en sneller in - omdat Amsterdam een bruisende stad is? -, met Lovano op taragot, een houten enkelriet blaasinstrument dat het uiterlijk heeft van een klarinet, maar waarvan de klank meer lijkt op die van een sopraansax. De bas en de drums geven flink van jetje en ook Lages gitaar steekt gaandeweg een tandje bij. Er gaat van deze track dan ook een gevoel van urgentie uit.

'The Call' is opnieuw bezadigder van aard. Lovano's sax klinkt alsof ze van fluweel gemaakt is en Debriano bespeelt zijn bas met de strijkstok. 'Fanfare For Unity' volgt het spoor van 'Amsterdam' en laat een kwieke en fitte indruk na. Lage grossiert in snelle loopjes, terwijl Lovano hem energiek van antwoord dient. 'Lady Day' is een van die bijzonder sterke composities waar Wayne Shorter een patent op had. Lage maakt op deze gevoelige track veel indruk met fijnzinnige partijen. Op'‘The Great Outdoors' drukt het kwartet flinke statements uit, maar daar heeft het - gelet op de titel van de track - dan ook alle ruimte voor. 'Congregation' is een waardige afsluiter van een gevarieerd, 44 minuten durend album waarop je sporen aantreft van americana, abstractie, freejazz en kamermuziek. Het bevat bovendien tal van texturen die samen een naadloze lappendeken vormen. Helende muziek, uitstekend geproducet door ECM-baas Manfred Eicher. Hopelijk laat Lovano's nieuwe kwartet in de toekomst nogmaals van zich horen!

Tekst: Patrick Auwelaert | Deze recensie verscheen ook in Jazz&mo'

Labels: Asante Santi Debriano, cd, jazztube, Joe Lovano, julian lage, Will Cahoun

(Patrick Auwelaert, 5.6.26) - [print] - [naar boven]

John Zorn heeft inmiddels meer dan iets met Den Bosch. In 1999 al opende hij De Toonzaal en op deze vrijdag en zaterdag bezocht hij November Music voor de derde keer in zes jaar. Eerder was hij er in 2017 en 2018. Natuurlijk niet alleen, maar met een gevolg aan musici die soms al decennia met hem samenwerken. Wat altijd opvalt bij zo'n marathon - en dat was met twaalf concerten in twee dagen ook nu weer het geval - is de hoge standaard die Zorn hanteert. Voor hemzelf, maar zeker ook voor de musici waar hij mee samenwerkt. Hij overlaadt ze met complimenten, maar voor het zo ver is moeten ze wel eerst laten zien en vooral horen dat ze het waard zijn. Zorn zoekt dan ook nauwkeurig uit wie hij welk deel van zijn inmiddels ontzagwekkende en nog altijd uitdijende oeuvre laat spelen en in welke combinaties. En dan is het ongetwijfeld eindeloos oefenen en Zorn zijn commentaar aanhoren en opvolgen, zo stel ik mij voor. Maar als luisteraar weet je aansluitend niet wat je hoort en ziet. Iedere keer weer denk je daarbij: aha, zo kan het dus ook! En vergelijkingen met andere concerten vallen daarbij niet altijd gunstig uit voor al die andere bands die het wat minder nauw nemen qua timing, samenspel en zuiverheid.

Het oeuvre van Zorn is niet alleen bijzonder groot, het is ook nog eens bijzonder divers. Niet alle fans vinden dan ook per definitie alles mooi, iets wat natuurlijk niet zo vreemd is bij een componist/musicus wiens oeuvre loopt van metal (Naked City en Painkiller), uiterst melodieuze muziek waarin Zorns Joodse wortels te horen zijn (Masada), aan rock verwante projecten (Chaos Magick en Simulacrum), free-jazz en improvisatie (The Classic Guide To Strategy en zijn orgelconcerten) en steeds meer composities die onder hedendaags gecomponeerd vallen. In deze marathon loopt het bovendien allemaal ook nog eens dwars door elkaar. Dus laat ik het hier maar eens wat meer clusteren en beginnen met die composities, zeker ook omdat die naar mijn mening binnen de wereld van de hedendaagse gecomponeerde muziek nog steeds niet de aandacht krijgen die ze verdienen, iets wat zeker te maken heeft met het feit dat de professionele muziekwereld nog steeds geen raad weet met componisten en musici die zich niets aantrekken van de grenzen tussen genres, iets dat voor Zorn natuurlijk zeker geldt.

Een hoogtepunt in dit genre zijn 'The Turner Études' uit 2019 voor solo piano. Naar eigen zeggen liet Zorn zich bij het schrijven van deze etudes inspireren door Bachs Goldberg variaties, de preludes van Debussy, de etudes van Ligeti en natuurlijk door de tekeningen van Turner die hij op prachtige wijze in muziek weet te vangen. Ze worden prachtig worden vertolkt door Stephen Gosling, Zorns vaste pianist voor dit type werk. In de achttien stukken horen we de eclectische wijze van componeren op grootse wijze terug. Sommige etudes zijn uiterst strak, voorzien van repetitieve ritmiek of juist van een opvallende melodie, andere zijn veel abstracter. Sommige zijn langzaam en verstild, anderen juist weer bijzonder hectische en dramatisch. Inderdaad, bij Zorn gaat het vaak om uitersten. Iets dat we ook terugvinden in de drie pianotrio's waarin we violist Chris Otto en cellist Jay Campbell - beiden van het JACK Quartet, waar Zorn eveneens intensief mee samenwerkt - samen horen met Gosling. Alle drie de trio's, 'The Aristos', 'Ghosts' en 'Hexentarot', zijn vrij abstract en verraden een grote aandacht bij Zorn voor de klank. 'Hexentarot' wijkt daarbij nog enigszins af van de andere twee door het hectische karakter. Wat hier ook opvalt - het geldt eveneens voor het pianokwintet 'Obscure Objects Of Desire', het strijkkwintet 'Sigil Magick' en het strijksextet 'Prolegomena', is het gebruik van alternatieve strijktechnieken en bij de pianotrio's het relatief vaak verkeren onder de klep door de pianist. Zo bespelen een violist en een altviolist in 'Prolegomena' hun instrument op de kop. Verder horen we in zowel 'Sigil Magick' en 'Prolegomena' een paar verrassende frases waarin de strijkers synchroon spelen, met een prachtig effect als gevolg. Zorn laat zich ook duidelijk inspireren door de geschiedenis van de westerse klassieke muziek. We zagen het hierboven al met die etudes, maar ook in 'Prolegomena' horen we duidelijk verwijzingen naar vroegere tijden, in dit geval de renaissance.

Er klonken natuurlijk ook andere soorten gecomponeerde muziek. Zo schrijft Zorn voor het kwartet Incerto, bestaande uit pianist Brian Marsella, gitarist Julian Lage, bassist Jorge Roeder en drummer Ches Smith, muziek die we gemakshalve onder de jazz kunnen scharen. Het is het concert waar de marathon vrijdagavond mee opent en waar voor de eerste keer dat perfecte samenspel opvalt, in een vaak stevige dynamiek wordt hier gemusiceerd op het scherpst van de snede. Die dynamiek is nog sterker aanwezig in de 'Suite For Piano', waarin we Marsella met Roeder en Smith horen en waarin met name Marsella en Smith loos gaan in een aantal overdonderende solos. Iets wat dan weer wel ten koste gaat van de fijnzinnigheid die de muziek van Incerto kenmerkt. Bijzonder is ook zeker het kwartet Heaven And Earth Magick, waarin we naast Roeder, Smith en Gosling de percussioniste Sae Hashimoto horen op vibrafoon. Dit is muziek op het snijvlak van jazz en hedendaags gecomponeerd, die vooral uitblinkt door het melodische gehalte. En met name Hashimoto betoont zich hier een ware virtuoos, die haar instrument tot in de puntjes beheerst.

We zouden het bijna vergeten, maar Zorn is natuurlijk ook nog altsaxofonist en tegenwoordig ook organist, iets waar het afsluitende concert in de Sint-Janskathedraal van getuigt. Als saxofonist horen we hem twee keer tijdens deze marathon. Allereerst als onderdeel van New Masada, waarmee hij sinds begin dit decennium het lijntje van zijn roemruchte kwartet doortrekt. Waarbij Zorn zelf overigens de enige constante factor is. In plaats van trompettist Dave Douglas horen we gitarist Julian Lage, terwijl Jorge Roeder en Kenny Wollesen Greg Cohen en Joey Baron vervangen. Maar de muziek is er niet minder goed door, ook hier weer die aantrekkelijke melodieën waarin Zorn het Joodse erfgoed verkent, prachtig gespeeld door deze topmusici. Zorn horen we ook solo, iets wat niet meer zo heel vaak gebeurt en eigenlijk ook niet de bedoeling was. Barbara Hannigan zou een aantal liederen van Zorn zingen, maar moest hals over kop naar Canada waar haar vader in het ziekenhuis is opgenomen. Een geluk bij een ongeluk dus, want Zorns verrichtingen op zijn altsax vormden zonder meer een van de hoogtepunten van deze marathon.

Addendum

Het concert van Chaos Magick, uitgevoerd door John Medeski op orgel, Brian Marsella op Fender Rhodes-piano, Matt Hollenberg op gitaar en Kenny Grohowski op drums liet weer een heel ander geluid horen dan de voorafgaande concerten. Het is echt onvoorstelbaar dat dit allemaal uit het brein van John Zorn komt. Ook hier valt de gedrevenheid van de muzikanten weer op. Grohowski die zo strak zit te drummen, Medeski die de Hammond het ene moment moment liefdevol beroert en het volgende moment er vol ingaat met zijn ellebogen of hele arm. En dan komt het moment dat Zorn plotseling het podium opspringt om het gezelschap te dirigeren. Dan blijkt hoe alert en geconcentreerd de mannen zijn.

Onvoorspelbare en spannende muziek, vol absurde wisselingen en uitermate strak uitgevoerd. De veelzijdigheid van Zorn werd tijdens November Music 2023 nog eens dik onderstreept.

Tekst: Ben Taffijn & Johan Pape (addendum)

Labels: Chaos Magick, Ches Smith, concert, festival, Incerto, Jay Campbell, John Zorn, julian lage, New Masada, november music, Stephan Gosling

(Ben Taffijn, 11.11.23) - [print] - [naar boven]

Ruim 40.000 bezoekers, 7 van de 10 dagen uitverkocht, 64 optredens, waarvan een flink aantal legendarisch. En dat alles in de mooie, sfeervolle ambiance van de Bijlokesite. We kunnen gerust zijn over het voortbestaan van het festival, zoveel is zeker. Mijn tweede festivaldag, met een fraai affiche, waaronder Lakecia Benjamin, Julian Lage en het Branford Marsalis Quartet.

Op het hoofdpodium trapte bassiste Lara Rosseel af met een uitgebreide bezetting, het Lara Rosseel Orchestra: ARK. Liefst 13 muzikanten op het podium, waaronder een strijkkwartet, een hobo en een xylofoon. Speciaal voor deze bezetting speelde Rosseel met het orkest gearrangeerd werk van haar eerdere cd's met een kleine bezetting, zoals 'De Grote Vrouw' en 'Hert'. Voor mij was het nieuw, maar ik werd meteen gegrepen door het bijzondere geluid. Rosseel speelde eerder onder andere met Zap Mama en heeft nu duidelijk een eigen richting gekozen die folk, jazz, kamermuziek, pop en elektronische muziek bijeen brengt. Een verrassend mooie opening van deze dag.

Op het tuinpodium had Vitja Pauwels zijn spullen in gereedheid gebracht. Hij bracht als one-man-band onder meer werk van zijn plaat 'Drift By / Sink In', een kruising tussen traditie en experiment en tussen de liefde voor jazz, americana, roots en elektronische muziek, inclusief drumcomputers en effectpedalen. Een stuk minder toegankelijk dan het eerdere concert. Naast welwillende aandacht zag je toch ook een deel van het publiek de aandacht verliezen. Pauwels verloor zichzelf in zijn experimenten en daarmee ook een deel van het publiek. Alleen de echte liefhebber kwam aan zijn trekken.

Hoe anders was dat bij Lakecia Benjamin, de altsaxofoniste uit New York die in een gouden glitterpakje meteen duidelijk maakte dat ze was gekomen om de show te maken. En dat deed ze met razendsnelle, gillende solo's, waarbij ze ondersteund werd door haar al even enthousiaste band. John Coltrane bleek haar grote inspiratiebron te zijn. Die naam viel dan ook regelmatig en Coltranes oudere werk werd van een fris jasje voorzien. Zo kwamen 'My Favorite Things' en een beknopte, maar doorleefde versie van 'A Love Supreme' voorbij. In haar missie geslaagd stapte ze zelfverzekerd het podium af om dwars door de tent naar buiten te lopen, waarbij ze toegejuicht werd door een volle tent. Heel overtuigend.

Alsof het niet op kon, stapte even later Julian Lage het hoofdpodium op, vergezeld van zijn vaste triogenoten, bassist Jorge Roeder en drummer Rudy Royston. Op zijn 35ste heeft hij al een imposante carrière achter zich en heeft hij zich een plaats verworven tussen de grote namen van jazzgitaristen. Hier minder show, maar het trio speelde met zoveel plezier en enthousiasme dat dat ook helemaal niet nodig was. Een volstrekt eigen geluid zonder enig effectbejag. Verrassende composities en fraaie bewerkingen, intens bevlogen gespeeld. Zo nu en dan veerde Lage van enthousiasme op uit zijn stoel om de perfecte timing te halen. Het trio is volmaakt op elkaar ingespeeld en genoot zelf zichtbaar van het concert. Wat een mooie set, met onder andere werk van zijn laatste plaat 'View With A Room'.

Branford Marsalis is een gevestigde naam en bekend van allerlei projecten en samenwerkingen, zoals onder andere met Sting en zijn eigen funkgroep Buckshot Lefonque. Constante is al jaren zijn kwartet met pianist Joey Calderrazzo, bassist Eric Revis en drummer Justin Faulkner. De rijke discografie van dit kwartet bevat verschillende prijswinnende platen. Maar het kwartet is op zijn allerbest als ze live spelen, dat werd deze avond maar weer eens bewezen. Na het openingsnummer gingen de jasjes uit en werd het tijd voor het echte werk. De vier muzikanten loerden naar elkaar, daagden elkaar uit en zweepten elkaar op. De zaal verkeerde - zo leek het - in extase, evenals de muzikanten zelf. De invloed van hardbop was voelbaar, maar Marsalis is als geen ander in staat om met een uiterst gevoelige ballad een andere snaar te raken. Het werd op die manier een non-stop aaneenschakeling van hoogtepunten, met een bewerking van Keith Jarrets 'The Windup', maar ook een bewerking van een Monk-nummer. Het gaat snel, met overtuiging en altijd origineel.

De interactie tussen de muzikanten was spectaculair, met name Faulkner was uitzonderlijk op dreef. Een perfect gedreven team dat elkaar tot grote hoogte opstuwde en waarbij de spelers individueel ook volop de ruimte kregen om te schitteren. Het publiek keek ademloos toe en een overweldigend applaus barstte telkens los, soms met enige vertraging, alsof men tijd nodig had om nog even te landen. De band kon er dan ook niet omheen om nog een toegift te spelen. En toen werd het kwartet opeens een kwintet met de toevoeging van trompettist Terence Blanchard. Met een fantastische apotheose als resultaat en een afsluiter in New Orleans-stijl die menigeen nog lang zal heugen.

Foto's: Cees van de Ven. Klik hier voor zijn fotoverslag van deze festivaldag van Gent Jazz.

Labels: Branford Marsalis, festival, Gent Jazz 2023, julian lage, Lakecia Benjamin, Lara Rosseel, Terence Blanchard, Vitja Pauwels

(Johan Pape, 22.7.23) - [print] - [naar boven]

Het Julian Lage Trio is een van de bands die speelde in de vernieuwde Madeira van het Ahoy-complex. De energie van het Julian Lage Trio, met bassist Jorge Roeder en drummer Dave King, was vreugdevol, kleurrijk en voorzien van vele emoties. Het trio speelde stukken van hun laatste album 'Squint' en het album 'Arclight' uit 2016. Het luisteren naar een optreden van Julian Lage is een verademing. Een positieve vibe, gekoppeld aan dartelende gitaarklanken met een diepgeworteld gevoel van ritme en dynamiek, en een samensmelting van de drie muzikanten, maakte de muziek een bijna volmaakte luisterervaring.

De groepsgeest van het kwartet van trompettist Avishai Cohen was een factor van belang voor het succes van het optreden. De vier muzikanten kennen elkaar door en door. Het kwartet speelde integraal de 9-delige suite van het album 'Naked Truth' uit 2022. In dit geval intens ceremonieel, vaak zachtaardig, bij vlagen triest en altijd met elegantie uitgevoerd. Deze poëtische stemming blijft tijdens het hele concert intact, maar het wordt nooit eentonig of langdradig. De muziek is steeds voorzien van cruciale, mooi geplaatste noten en voorzien van een stemmige en passende ritmiek. Zelfs een door Cohen voorgedragen gedicht van de spirituele dichter Zelda Schneurson Mishkovsky ontbrak niet tijdens deze avond. De naakte waarheid is zowel ingetogen als gewaagd!

Klik hier voor een fotografisch verslag van de tweede dag van North Sea Jazz 2022 door Louis Obbens.

Labels: avishai cohen, festival, jul22, julian lage, north sea jazz

(Louis Obbens, 20.7.22) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Jazzpic
Miles Davis (1926–1991)
Op 26 mei was het 100 jaar geleden dat deze legendarische trompettist werd geboren
Foto: Louis Obbens

Album van de maand:
Dave Douglas
- Transcend
Klik hier voor meer informatie

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.