Draai om je oren
Jazz en meer - Weblog





 


Cd
Ingrid Laubrock & Andy Milne - 'Fragile' (Intakt, 2022)

Opname: 24 juni 2021

Na 'Kasumi' met Aki Takase uit 2019 en 'Blood Moon' met Kris Davis uit 2020 is 'Fragile' met Andy Milne het derde duo-album dat saxofoniste Ingrid Laubrock met een pianist opnam.

De composities van Laubrock zijn openhartig en spontaan geschreven na de corona-episode die voor iedereen zo'n grote impact heeft gehad. Zeker ook voor uitvoerende kunstenaars die hun wereld en inkomen zagen versmallen, maar desondanks nu hun creativiteit ruim baan geven en sensitief alle ervaringen en gevoelens van deze periode onderdeel laten worden van hun actuele muzikale identiteit.

Enkele stukken zoals 'Fragile' en 'Splinter' zijn voorbeelden van het inzetten van niet zo voor de hand liggende klankexploraties van zowel saxofoon als geprepareerde piano. Andere tracks leveren het bewijs dat deze twee grote muzikale karakters het gezegde "één plus één is meer dan twee" alle recht aandoen!

Daarvan is 'Fragile' het bewijs. Improvisatie, puurheid, kwetsbaarheid, subtiliteit en interactie zijn de kenmerkende elementen die gelden voor beider spel. Elke goed verstaander van vrije jazz zal het zeker weten te waarderen!

Klik hier om twee tracks van dit album te beluisteren.

Labels: , ,

(Cees van de Ven, 21.9.22) - [print] - [naar boven]



Cd / Cassette
Brave New World Trio - 'Seriana Promethea' (Intakt, 2022)

Opname: 28 november 2021
Devin Brahja Waldman & Hamid Drake - 'Mediumistic Methodology' (Astral Spirits, 2022)
Opname: december 2019

Hamid Drake hoorde ook bij de grote groep musici die aantrad tijdens het laatste door Sound in Motion georganiseerde Summer Bummer Festival. Niet alleen sloot hij het festival af in een duo-optreden met rietblazer Peter Brötzmann, ook hoorden we hem met basklarinettist Christer Bóthen en bassist Torbjörn Zetterberg. Recent verschenen er ook twee albums waarop we deze bijzondere drummer horen. Als onderdeel van het Brave New World Trio, dat hij vormt met saxofonist en basklarinettist David Murray en bassist Brad Jones, maakte hij 'Seriana Promothea' voor Intakt Records en samen met altsaxofonist Devin Brahja Waldman realiseerde hij de cassette 'Mediumistic Methodology' voor Astral Spirits.

Drake is vooral een zeer ritmische drummer, een kwaliteit die zich direct openbaart in het titelstuk 'Seriana Promethea', een perfecte voedingsbodem voor een uitmuntend swingende solo van Murray op basklarinet, die overigens alle stukken op dit album componeerde en verder vooral te horen is op tenorsax. En dit blijkt slechts de opmaat, vrijwel het gehele album bestaat uit stomende stukken waarin we de drie horen op het scherpst van de snede. Het bijna twee keer zo lange 'Necktar' laat horen dat Murray nog altijd tot de beste saxofonisten van zijn generatie behoort. Op perfecte wijze koppelt hij abstractie aan melodie. Andere mooie voorbeelden hiervan zijn 'Rainbows For Julia', 'Switchin’ In The Kitchen' en vooral in het swingende 'If You Want Me To Stay', met name vanwege de soepele wijze waarop hij zich hier door de melodie werkt, waarbij hij korte uitstapjes geenszins mijdt. Tussendoor krijgen we een perfecte kijk op de ritmesectie en het gevoel voor groove, waar zowel Drake als Jones in overvloed over lijken te beschikken. Blijf hier maar eens stil bij zitten. Een van de weinige uitzonderingen op dit gegeven is 'Metouka Shell (Ballad For Adrienne)'. Met onder andere een prachtige solo van Jones, een van de weinige momenten waarop de bassist zich van de strijkstok bedient. En dit mag dan een ballade zijn, Murray en de zijnen brengen ook hier de dynamiek naar binnen.

Zo spetterend als ‘Seriana Promothea’ aanvangt, zo ingetogen gaat het er in 'Knock Knock', de opener van 'Mediumistic Methodology', aan toe. Ietwat stroeve, nasale klanken horen we Waldman hier blazen, vergezeld van een enkele schermutseling van Drake. Een wonderlijk klankspel, dat op boeiende wijze de abstractie viert. Gaandeweg krijgt de muziek wat meer reliëf en diepgang, al blijft ook dan abstractie de boventoon voeren. Pas tegen het einde ontvouwt zich een bescheiden melodie. Dat melodieuze spel komt mooi tot bloei in de ballade 'Esprit Es-Tu Lá'. Opvallend is ook hier dat de bijdrage van Drake vrij bescheiden is. Bescheiden, maar wel uiterst doeltreffend legt hij precies de juiste accenten. Pas in 'Table-Turner', het lange nummer op de tweede kant van de cassette, komt het duo echt op stoom. Hier is ook de rol van Drake een stuk groter, wat zorgt voor strakke ritmische patronen waar Waldman goed raad mee weet. Een eindeloze stroom aan opwindende klanken ontlokt hij aan zijn altsax. En tussendoor zit een drumsolo, waaruit andermaal Drake's gevoel voor ritme blijkt.

Labels: , , , , ,

(Ben Taffijn, 17.9.22) - [print] - [naar boven]



Festival / Vooruitblik
Jubileumeditie Stranger Than Paranoia

Op 16 september start het Nijmeegse Podium JIN het nieuwe seizoen met een jubileumeditie van Stranger Than Paranoia. Dit verrassende en avontuurlijke festival bestaat 30 jaar.

Altsaxofonist en initiatiefnemer van het festival Paul van Kemenade beweegt zich soepel tussen verschillende muzikale settingen, van bop tot flamenco en van vrije impro tot klassiek. Dit jaar opent hij Stranger Than Paranoia met zijn Paul van Kemenade "Classic" Quintet met Jeroen van Vliet op piano, Louk Boudesteijn op trombone, Eric van der Westen op contrabas en Pieter Bast op drums.

Het Classic Quintet maakt al meer dan 30 jaar furore en speelde samen met onder anderen David Murray, Kenny Wheeler, Philip Catherine, Pierre Blanchard, David Linx en Les Frères Guissé. Wereldwijd waren zij te gast op toonaangevende festivals. Tegenwoordig komen ze alleen bij elkaar voor speciale gelegenheden. 30 jaar Stranger Than Paranoia is er zo een!

Bram Stadhouders Suite X is een collectie van acht originele barokmuziektracks voor onze tijd. Het resultaat van een jamsessie van Stadhouders met Nils Frahm, Arve Henriksen en een gereïncarneerde J.S. Bach? Nee, het zijn de out-of-the-box-denkers van Baroque Orchestration X met wie Stadhouders een onorthodox verbond is aangegaan. B.O.X is een Vlaams barokensemble dat hoofdzakelijk samenwerkt met acts uit de indiepop-scene, zoals recentelijk met Dez Mona, Efterklang en Spinvis. Een gedroomd pact voor het samensmelten van verschillende muziekwerelden. Voor deze editie van Suite X is een strijkkwartet uitgenodigd onder leiding van Benjamin Glorieux.

Met Suite X brengt Stadhouders een eerbetoon aan de weldadige barokklank, die hij op even logische als verrassende wijze met de sound van elektrische gitaar en live-electronics weet te mengen. De ene keer als klanklandschap, dan in een pakkende groove en met lyrische melodieën die zich meteen in het hoofd nestelen. Een meesterproef waarin heden, verleden, elektronisch, akoestisch en de kunst van het improviseren uit de rijke barok- en jazztradities samenvloeien.

De afsluiting is dit jaar in handen van dé jazzsensatie van dit moment, te weten gitarist Teis Semey met zijn even rauwe als verfrissende 'Mean Mean Machine'-Quintet.

Teis Semey groeide op in een klein dorp op het Deense platteland. Als kind studeerde hij klassiek piano, maar toen hij de gitaar ontdekte wist hij dat muziek alles was wat hij wilde, een uitweg naar de toekomst. Semey probeert met zijn muziek het gat tussen klassiek en punk te overbruggen. Op zijn veertiende verhuisde hij naar Zweden, om daarna in Amsterdam te belanden voor een conservatoriumstudie. Daar won hij het Princes Christina Jazz Concours en de prijs voor Beste Arrangement in de Keep An Eye-jazzcompetitie. Hij bracht een tijd in Los Angeles door, waar zijn debuutalbum 'Where The Fence Is The Highest' uitkwam, om later weer in Nederland te gaan wonen. 'Mean Mean Machine' is zijn derde release als bandleider. Met dit nieuwe album grijpt Teis voor het eerst terug op zijn Scandinavische roots.

Foto: Cees van de Ven

Labels: , , ,

(Maarten van de Ven, 12.9.22) - [print] - [naar boven]




Jazztube
Maripepa Contreras Quintet - 'Wie Weet'

Maripepa Contreras is een groot talent op de hobo. Ze heeft klassiek hobo gestudeerd in Spanje en in Amsterdam specialiseerde ze zich in de jazz. Er was toen nog geen jazzhobo-docent op het conservatorium, daarom kreeg ze les van saxofonist Ben van Gelder. De frasering van Maripepa op de hobo is bijzonder fraai. De hobo heeft een zeer karakteristiek geluid en die wat zachtere toon gaat zeer goed samen met jazz. Bovendien speelt Maripepa met een mooie flow en hoog energetisch gehalte.

Maripepa heeft onder andere ook deelgenomen aan het project 'High Dive' van Morris Kliphuis en een project van Bo van de Graaf. Ze speelde in het Marmoucha Orchestra, waarvoor ze ook de arrangementen schreef. Bij het Gaudeamus Festival 2022 had ze tijdens de openingsavond een prominente rol in een project van Rembrandt Frerichs.

Ook is ze een van de topmusici die verbonden is aan Splendor in Amsterdam, een club voor alle soorten muziek, verzonnen en opgericht door 50 topmusici en hun publiek. Kijk en luister in de Jazztube hierboven naar een fragment uit 2020, waar Maripepa speelde met haar eigen kwintet in LantarenVenster in Rotterdam als een van de grote talenten in het showcase-programma van Injazz. En in de afgelopen twee jaar heeft ze zoals gezegd bepaald niet stilgezeten.

Labels: ,

(Koen Scherer, 9.9.22) - [print] - [naar boven]



Festival
Summer Bummer 2022

Ook dit jaar slaagde Sound in Motion er weer in om in De Studio te Antwerpen Summer Bummer te organiseren, met wederom een groot aantal musici uit de wereld van de experimentele muziek. Dit keer opgedragen aan trompettiste Jaimie Branch, die enige dagen geleden, nog veel te jong, overleed. Opmerkenswaard daarbij is dat er in twee dagen geen trompet klonk, helemaal geen koper overigens. Wel veel rieten en heel veel snaren. Het mocht de pret niet drukken.

Een opmerkelijke editie dus, ook vanwege het feit dat een groot deel van de aanwezige musici afkomstig is uit het Midden-Oosten, iets dat alles te maken had met de residentie van het Praed Orchestra!, een initiatief van Praed, ofwel klarinettist Paed Conca en de met elektronica werkende Raed Yassin. Verder hoorden we deze twee dagen Maurice Louca, Youmna Saba, Sam Shalabi, Radwan Ghazi Moumneh en Khaled Yassine. In het optreden van dat Praed Orchestra!, zestien musici sterk en in allerlei afsplitsingen daarvan. Het leverde mooie momenten op van muziek die balanceerde tussen free jazz, rock en diverse vormen van Arabische muziek. Een van de hoogtepunten in het concert van het Praed Orchestra! zat aan het einde, met een bijzonder intens zingende Alan Bishop, terwijl in andere stukken juist de meer ingetogen klanken overheersten. Bijzonder was ook het concert van The Dwarfs Of East Agouza (Bishop, Louca en Shalabi) eerder op de dag. Shalabi opende hier met felle rock, terwijl Louca er verderop verslavende ritmes ingooide, wat leidde tot een meeslepende maalstroom aan klanken, vaak zo kenmerkend voor de Arabische (pop)muziek.

Ook op zaterdag een drietal concerten van musici die elkaar vonden tijdens de residentie de dagen voor Summer Bummer. Alle drie kenmerkten ze zich door hun ingetogen karakter en de nadruk op klank, wellicht nog wel het sterkst tot uiting komend in de laatste optreden, waarin we Martin Küchen, Hanne De Backer en Alan Bishop op rieten aantroffen, vergezeld van de fenomenaal spelende percussionist Michael Zerang. Vooral het laatste stuk ging om pure klank, met Zerang op een soort van gong, qua klank de drie blazers dicht benaderend. Maar bijzonder was zeker ook de eerste van de drie met Louca en vier vrouwelijke musici: violiste Elisabeth Klinck, die op meerdere momenten dit festival bewees van alle markten thuis te zijn; harpiste Ann Eysermans, die helaas zaterdag als onderdeel van het Praed Orchestra! verstek moest laten gaan; Youmna Saba op oed en Els Vandeweyer op vibrafoon. Maar Saba hoorden we hier ook met hartverwarmende vocalen, waarmee ze de muziek het spirituele introk.

Het bleef deze twee dagen zeker niet bij Praed en alle afsplitsingen. Ocean Eddie, bestaande uit saxofonist Viktor Perdieus en de ook in het Praed Orchestra! aanwezige pianist Andreas Bral en accordeonist Stan Maris, verraste direct al met een prachtig ingetogen, dromerige set, de ideale klankwereld om zo'n festival mee te openen. Dat terwijl mooie repetitieve ritmes eveneens een grote rol speelden. Iets dat we ook terugvonden in de soloset van gitarist Tashi Dorji, zonder meer een van de hoogtepunten van dit festival. Zeer bijzonder was ook het optreden van Christer Bóthen, een inmiddels legendarische basklarinettist, op zaterdag. Waar hij zijn faam aan ontleent werd hier weer eens onomstotelijk duidelijk. De prachtige klank, het verfijnde gebruik van circulaire ademhaling, de vernuftige wijze waarop hij stiltes inzette: het laat niets te wensen over. Vooral het eerste deel met bassist Torbjörn Zetterberg kan worden bijgeschreven in de annalen. Halverwege mocht als gast drummer Hamid Drake aantreden en verruilde Bóthen de basklarinet voor de piano. Het deed me soms wel wat denken aan Abdullah Ibrahim, net zo swingend, de blues eer betonend.

Foto's: Geert Vandepoele

Labels: , , , ,

(Ben Taffijn, 8.9.22) - [print] - [naar boven]



In memoriam
Jaimie Branch

Op 22 augustus overleed in Brooklyn, New York jazztrompettiste en componiste Jaimie Branch. Ze is slechts 39 jaar oud geworden.

Branch belichaamde de essentie van jazz: vrijheid om te musiceren, vrijheid om te experimenteren. Improvisatie als volwaardige en volmaakte kunst. Haar muziek was doordrongen van engagement, zonder er doekjes om te winden. Laffe politici werden niet gespaard. Zo is haar 'Love Song' gericht aan "assholes & clowns". Maar, zoals ze in een interview zei: "You know, even assholes need some love."

Jaimie Branch is niet uit het niets komen aanwaaien. De trompettiste maakte al een aantal jaren deel uit van de levendige muziekscene in Chicago toen zij naar New York verhuisde en daar wilde laten horen hoe Chicago klinkt. In januari 2016 begon ze in Brooklyn aan een reeks maandelijkse freejazzsessies met andere muzikanten uit Chicago en vanaf juni werkte ze een deel van de ideeën verder uit die improviserend waren ontstaan. Door haar voorkeur voor improvisatie en haar bijdrage aan de muziek van anderen in Chicago had Branch al goede contacten in het milieu. Zij wist zich in New York te omringen met celliste Tomaka Reid, bassist Jason Ajemian en drummer Chad Taylor. Met hen en nog vier gastmuzikanten maakte Jamie Branch haar 'Fly Or Die' stap voor stap tot een debuutalbum waar duidelijk aan gewerkt is. Het resultaat is een soort van suite met schitterende kleuren in uiteenlopende taferelen. (Danny De Bock)

Bij eerste beluistering lijkt 'Fly Or Die' een wat eigenaardige, soms zelfs bizarre plaat, maar al snel wordt duidelijk dat Branch er samen met haar kompanen in geslaagd is om een totaalwerk te creëren dat z'n heel eigen hoekje opeist. Het is jazz, er wordt vrij geïmproviseerd, aangeleund bij kamermuziek, lijfelijke grooves én collagekunst, maar de overheersende indruk is die van organische samenhang, een schier eindeloze creativiteit en een persoonlijke stempel die misschien wel even op zich liet wachten, maar dubbel zoveel indruk maakt door zijn treffende originaliteit. In een periode waarin soms de meest ordinaire scheten tot kunst verheven worden, is dit niet minder dan een revelatie. (Guy Peters)

Twee jaar later verscheen de opvolger, 'Fly Or Die II: Bird Dogs Of Paradise', waar we Branch ook als vocaliste horen, met messcherpe, maatschappelijk bevlogen teksten. Tot slot kwam vorig jaar 'Fly Or Die Live' uit. Koop dat album en je hebt een aardige impressie van het concert op Rewire [Festival in Den Haag, RED.]. Maar ook niet meer dan een impressie, want meer dan andere jazzmusici moet je Branch live horen. Haar zien dansen en bewegen over het podium, ze kan nog geen vijf seconden stilstaan. Haar horen blazen, op het scherpst van de snede, haar horen zingen, praten, schreeuwen, met grote urgentie. (Ben Taffijn)

In de Jazztube hieronder een korte documentaire over Jaimie Branch.
Foto: Louis Obbens

Labels: ,

(Maarten van de Ven, 4.9.22) - [print] - [naar boven]



Festival
ZomerJazzFietsTour 2022

"Dat het optreden van het Brusselse trio Don Kapot niet langs de geijkte banen zou verlopen kon je al vaststellen voordat er een noot was gespeeld. Een eigenwijs knopje maakte zich los van het instrumentarium en verdween rollend op de deel van de schuur in Krassum. Zelden zal men een triumviraat hebben gehoord met een vergelijkbare rauwe power. Een soort punkjazz was het, doorspekt met lyrische vlagen. Een mooi hecht trio met voor de verandering uitgesproken dansbare jazz. Niemand danste."

Op zaterdag 27 augustus bezocht Eddy Determeyer in het Groningse Reitdiepdal de ZomerJazzFietsTour. Hij zag er optredens van Sanem Kalfa, het Nationaal Jeugd Jazz Orkest o.l.v. Maarten Hogenhuis, Jan Klare 3000 en Don Kapot. Daags ervoor bezocht hij in popcentrum Simplon de Proloog met optredens van Louis Sclavis & Vincent Courtois en Flat Earth Society.

Klik hier om zijn festivalverslag te lezen.

Bekijk hier een fotoverslag van de ZomerJazzFietsTour 2022 door Willem Schwertmann.

Labels: ,

(Maarten van de Ven, 3.9.22) - [print] - [naar boven]



Festival
Jazz Middelheim 2022 Part 3

Aka Moon & João Barradas, Kurt Rosenwinkel Trio, Philip Catherine Piano Trio & Alexandre Cavaliere, Fred Hersch Trio & Desguin String Quartet, maandag 15 augustus 2022, Park Den Brandt, Antwerpen

Zoals ieder jaar heeft Jazz Middelheim ook nu weer een coachingstraject uitgestippeld, waarbij een beroemde jazzmuzikant studenten van het Conservatorium Antwerpen uitdaagt om zichzelf te overstijgen in een samen uitgewerkte set, die ze live brengen op het podium van Jazz Middelheim. Dit jaar is de Deense gitarist Jakob Bro die met Flight Of The Black Zebra zorgt voor een avontuurlijk begin van deze laatste festivaldag.

Aka Moon heeft een jubileum te vieren. In 1992 begonnen saxofonist Fabrizio Cassol, bassist Michel Hatzigeorgiou en drummer Stéphane Galland dit trio, genoemd naar een Pygmeeën-gemeenschap waar ze even daarvoor verbleven. Het trio kenmerkt zich nog steeds door de powervolle groove en pakkende thema's, die met aanstekelijk spelplezier worden gebracht. Gallands stuwende en strakke drumwerk in combinatie met Hatzigeorgiou's lekkere attack en stevige basgitaargeluid, soms met een funky inslag, staan garant voor een ijzersterke ritmesectie. Leuk detail: Galland werkt met twee snaredrums, beide verschillend getuned. Voor deze gelegenheid trad Aka Moon aan met de Portugese accordeonist João Barradas. Een geweldenaar op zijn instrument, dat hij stante pede kan muteren in een zogenaamde synth accordeon, waarna iemand die zich buiten de festivaltent bevindt zou kunnen denken dat er ook iemand op Fender Rhodes meedoet. Hij toont zich in zijn solo's al net zo meeslepend als Cassol, wiens priemende en zangerige altsax Aka Moon vervolmaakt. Gekend zijn hun oosters getoonzette stukken, die zich langzaam ontvouwen, vaak vanuit inleidend saxofoonspel. Maar ook voor extatisch werk met jazzrock-elementen draait het drietal zijn hand niet om. En plots kun je verrast worden door een razendsnelle unisono interlude van bas en accordeon. Een heerlijk concert.

Het trio van gitarist Kurt Rosenwinkel brengt op Middelheim een repertoire van wat minder bekende standards en een enkele eigen compositie, zoals te horen is op hun laatste album 'Angels Around' uit 2020. Met Rosenwinkels 'Simple #2' start het concert vrij mainstream, met een hard geluid en veel guitar-wizzardy. Heel wat beter is 'Self Portrait In Three Colors', een mooi rustig stuk geschreven door Charles Mingus. Hierin komt de triosound goed tot zijn recht. Het stevige 'Punjab' van Joe Henderson geeft Gregory Hutchinson ruimte voor een eerste, typisch Amerikaanse hard aangeslagen drumsolo. Zijn trading fours met rimshots in een stuk van Jobim zijn heel wat interessanter. Het spel van Rosenwinkel heeft meer zeggingskracht als hij het wat kleiner houdt, in de ballads bijvoorbeeld. Dan krijgt zijn gitaarspel en -klank ook meer reliëf. In een bluesy stuk horen we pure, relaxte gitaarklanken op een bedje van fijn brusheswerk. Het optreden eindigt memorabel met een opzwepende solo van Hutchinson, waarin hij alles uit de kast haalt.

Daarna is het tijd voor een levende gitaarlegende: Philip Catherine. Hij opent met een prachtige uitvoering van 'Lover Man'. Zijn drumloze trio is geweldig op elkaar ingespeeld. Met name de piano van Andrioli en de gitaar van Philip vormen een elkaar subliem aanvullende twee-eenheid. Ze dartelen om elkaar heen, maar gaan plots ook op in een volle unisono. Maar ook bassist Bart De Nolf maakt intrinsiek deel uit van het trio, met zijn warme basgeluid. Catherine verstaat de kunst van de 'kleine' noten, die hij belangrijk kan maken, al kan hij net zo goed rinkelende akkoorden aanslaan. Hij legt zoveel gevoel in zijn spel. Catherine's gitaarspel raakt je in het hart, maar ook Andrioli's parelende pianolijnen zijn van een adembenemende schoonheid. Verstild soms, haast contemplatief. Tranentrekkend mooie lijnen strooit hij schijnbaar moeiteloos uit zijn mouw. Dan sluit violist Alexandre Cavaliere aan voor het aan Catherine's kleinzoon opgedragen 'Clement', een duo voor gitaar en viool. Een fijn tweegesprek. 'Broken Wing' volgt, een song die de gitarist nog speelde met Chet Baker. Mooi detail: Catherine die alles stillegt voor een echte pianosolo van Andrioli, waarna de viool elegant aanhaakt. Culminerend in een soort danser à deux. Het concert wordt besloten met een gevoelige interpretatie van het Oekraïense volkslied 'Sjtsje Ne Vmerla Oekrajiny', wat zoveel betekent als 'Oekraïne is nog niet vergaan'. Een mooi hart onder de riem.

Al van jongs af aan is Fred Hersch gefascineerd door de klank van het strijkkwartet. In de concertloze coronajaren putte de pianist kracht en inspiratie uit meditatie en nam hij een album op waarin hij zijn jazztrio laat samenvloeien met een strijkkwartet: het eind vorig jaar verschenen 'Breath By Breath'. Op Jazz Middelheim brengt Hersch dit project met een Europese setting: het Antwerpse Desguin Quartet, de Nederlandse bassist Clemens van der Feen en de Duitse drummer Jonas Burgwinkel. De vertolkte Sati Suite maakt indruk met prachtige, zwierige thema's en ademt een sfeer van elegantie en grandeur, in een mooie podiumopstelling: het trio staat in een halve boog rondom het strijkkwartet dat vooraan zit. De combinatie voelt heel naturel aan; nergens klinkt het ook maar een moment als geforceerd, mede dankzij de sterke composities - die zeker ook een zalvende en meditatieve inslag hebben - en gelaagde arrangementen. Een experimenteler stuk valt op door het slimme gebruik van ruimtes tussen de noten en pizzicatospel door de strijkers. Impressionistisch en subtiel. Na de suite speelt de groep nog enkele losse stukken, waaronder 'Pastorale' - een hommage aan Robert Schumann, jazz in perfecte symbiose met klassiek - en Monks 'Pannonica', solo ingeleid door Hersch en strijkend overgenomen door Van der Feen. Een waardige afsluiting van wederom een prima editie van Jazz Middelheim.

Klik hier voor een fotografisch verslag van de vierde dag van Jazz Middelheim door Cees van de Ven.

Labels: , , ,

(Maarten van de Ven, 2.9.22) - [print] - [naar boven]



Cd's
Ocean Eddie - 'Ocean Eddie' (El Negocito, 2022)

Augusto Pirodda Septet - 'The Monkey And The Monk - Concerto For Jazz Septet In Three Movements' (El Negocito, 2022)
Opnames: 17-19 november 2021
Les Chroniques De l'Intutile - 'L'Occurence' (El Negocito, 2021)
Opnames: 6 april | 30 oktober 2019

De komende tijd hier aandacht voor nieuwe uitgaven van musici die te zien en te horen waren op het vorig weekend gehouden Summer Bummer [EEN RECENSIE VAN DIT FESTIVAL VOLGT NOG, RED.]. Te beginnen met Ocean Eddie, dat het festival vrijdag opende. En als we dan toch bezig zijn met El Negocito, waar hun titelloze debuut verscheen, kunnen hier direct twee andere albums aan bod komen. Pianist Augusto Pirodda tekent met zijn septet voor 'The Monkey And The Monk' en eind vorig jaar bracht Les Chroniques De l'Inutile het tweede album, 'L'Occurence (Concert Takes)', uit, dat hier ook nog niet aan bod kwam.

Accordeonist Stan Maris, pianist Andreas Bral en saxofonist Viktor Perdieus vormen samen Ocean Eddie, daarmee verwijzend naar een maalstroom of draaikolk die kan ontstaan op zee. Vreemd is die benaming niet, want zoals ook reeds bleek tijdens het concert, is dit trio sterk in het creëren van meeslepende ritmische patronen. Opener 'Ochre' vormt daar direct een mooi voorbeeld van, maar ook als hier wat minder sprake van is, zoals bijvoorbeeld bij 'Isme' of het zeer ingetogen 'Spirit Plumbing', heeft de muziek toch een dwingend en meeslepend karakter. En het is prachtig hoe mooi de klanken van deze drie instrumenten in dit laatste stuk met elkaar samenvallen. De spanning komt ook goed tot uiting in 'Gioite', waarin Perdieus' sopraansax een voorname rol speelt. In 'Ask' en het vrij lange 'Molanopedie 3' is het Bral die de kar trekt, in het eerste stuk met vederlichte patronen op de piano, in het tweede middels met donkere klankwolken ontlokt aan het harmonium, waar Maris prachtig bij aansluit. Een van de mooiste stukken van dit boeiende album.

Met 'The Monkey And The Monk - Concerto For Jazz Septet in Three Movements' maakt pianist Augusto Pirodda eveneens een debuut en wel met dit nieuwe septet, waarin we verder aantreffen: Ben Sluijs op altsax en -fluit, Sam Comerford op klarinet, tenor- en bassax, Laurent Blondiau op trompet en bugel, Manolo Cabras op bas, Marek Patrman op drums en tot slot neemt Lynn Cassiers vocalen en elektronica voor haar rekening. Voorwaar een bijzondere line-up met een aantal van de belangrijkste jazzmusici van dit moment. In 'The Monkey And The Monk' gaat Pirodda naar eigen zeggen op zoek naar de scheidslijn tussen het volwassen ik en het kind dat altijd aanwezig blijft en het voor ons allen aanwezige spanningsveld daartussen, mooi verwoord in de titel. Dat krijgt prachtig muzikaal vorm, met als mooiere momenten die solo's van Sluijs (weinigen kunnen zo mooi fragiel een solo neerzetten), Blondiau en van Pirodda zelf in het derde deel. Een belangrijke rol ligt er ook voor de teksten - gelukkig afgedrukt op het inlegvel bij de cd - treffend vertolkt door Cassiers. En natuurlijk is het niet altijd verstilde muziek die er klinkt, die twee kanten in ons zijn immers ook regelmatig met elkaar in gevecht, iets dat mooi verklankt wordt in het tweede deel. De lp bevat als aanvulling het bijna een kwartier durende 'The Unbearable Lightness Of Freedom', ongetwijfeld verwijzend naar Milan Kundera's beroemde roman 'De ondragelijke lichtheid van het bestaan'. We horen hier Pirodda solo op piano.

In mei 2017 besprak ik het eerste album van Les Chroniques De l'Inutile, het eveneens bij El Negocito verschenen 'Virgule'. Bijna vijf jaar later, eind vorig jaar, verscheen de opvolger, 'L'Occurence (Concert Takes)'. De bezetting is nagenoeg hetzelfde gebleven, alleen tenorsaxofonist Gregor Siedl is niet langer van de partij. Nu is deze band onder leiding van gitarist Benjamin Sauzereau dus een sextet. Erik Bogaerts en Pierre Bernard nemen de rieten voor hun rekening en verder horen we pianist Eric Bribosia, ook actief op de Fender R, bassist Lennart Heyndels en drummer Jens Maurits Bouttery. We kennen Sauzereau inmiddels wel en weten dus zo ongeveer wat we kunnen verwachten: beeldende klanken, hecht doortimmerde harmonische structuren, muziek kortom die vaak meer wegheeft van hedendaags gecomponeerd of van filmmuziek dan van jazz. Neem dat prachtige 'L'Autee Malentendu', met die voorzichtige noten van Bribosia, terwijl de blazers op de achtergrond subtiele lijnen trekken. Gaandeweg wordt de muziek ruiger en zetten met name de blazers het geheel op scherp. Want ook dat is Sauzereau: uitstapjes naar de free jazz en de rock zijn hem zeker niet vreemd. Sauzereau zelf horen we uitgebreid in het krachtig swingende 'Une Question Impertinente Est Une Question Pertinente', heerlijke titel overigens. Zo lekker stomend klinkt bij vlagen ook 'La Subterfuge', met al even boeiend gitaarspel, al lees je dat aan het dromerige begin niet direct af. De Fender Rhodes komt prachtig van pas in 'Presque Convive', waarin duistere klanknevels ontsnappen aan mijn luidsprekers die worden versterkt door Sauzereau's gruizige gitaarspel. Prachtig is ook dat verhalende 'Les Aventures d'Ignace Dabrowski', met onder andere een knetterende solo van Bogaerts en boeiend drumwerk van Bouttery.

Labels: , , , ,

(Ben Taffijn, 30.8.22) - [print] - [naar boven]



In memoriam
Joey DeFrancesco

Op donderdag 25 augustus overleed op 51-jarige leeftijd multi-instrumentalis Joey DeFrancesco. Hij was er voor een groot deel verantwoordelijk voor dat het hammondorgel weer opnieuw in de mode kwam in jazzkringen. Daarnaast speelde hij ook trompet en saxofoon.

Geboren en getogen in Philadelphia begon DeFrancesco al op vierjarige leeftijd met spelen, onder het toeziend oog van zijn vader, organist John DeFrancesco. Hij kwam uit een familie van drie generaties jazzmuzikanten. Zijn grootvader en naamgenoot was een organist die in 2013 de Living Legend Award ontving van de Oklahoma Jazz Hall of Fame.

Joey DeFrancesco was er vroeg bij. Op tienjarige leeftijd speelde hij al samen met saxofonist Hank Mobley en drummer Philly Joe Jones. Zijn leven stond in het teken van muziek. Zijn grote idool was Jimmy Smith. Hij ging door de middelbare school met een beurs aangeboden door de Philadelphia Jazz Society en ging naar de Philadelphia School for the Creative and Performing Arts. Hij won meerdere prijzen. Ook was hij finalist op de eerste Thelonious Monk International Jazz Piano Competition. Op 16-jarige leeftijd tekende DeFrancesco zijn eerste platencontract bij Columbia Records en reeds op 18-jarige leeftijd begon hij te toeren met zijn eigen band.

Hij bracht meer dan 30 albums uit onder zijn eigen naam en nam uitgebreid op als sideman met vooraanstaande jazzartiesten als trompettist Miles Davis, saxofonist Houston Person en gitarist John McLaughlin. Zijn laatste album 'More Music' werd vorig jaar uitgebracht. In 2013 werd hij benoemd tot lid van de Hammond Hall of Fame voor zijn revolutionaire en innovatieve bijdragen op de Hammond B3.

'Weinig jazzartiesten in welk tijdperk dan ook hebben de muzikale taal en het populaire beeld van een instrument gedomineerd zoals DeFrancesco deed met het orgel', aldus het Amerikaanse National Public Radio.

Foto: Gloria DeFrancesco

Labels: ,

(Maarten van de Ven, 28.8.22) - [print] - [naar boven]



Festival
Amersfoort World Jazz Festival 2022

"Wat tot voor kort Rabobank Amersfoort Jazz heette, vindt tegenwoordig plaats onder de naam Amersfoort World Jazz Festival. De vierdaagse is anno 2022 uitgebreid tot een 11-daags evenement, met meer dan 100 concerten. Er is nog maar één hoofdpodium in de buitenlucht, op het Lieve Vrouwekerkhof, waar in de weekenddagen de grote orkesten en publiekstrekkers neerstrijken. Het zonovergoten plein aan de voet van de markante Onze Lieve Vrouwetoren, omzoomd met gezellige horecaterrassen, wordt met lampjes en stoeltjes omgetoverd tot een stads openluchttheater, in de stijl van mediterrane jazzfestivals."

Storm Bakker doet verslag van het Amersfoort World Jazz Festival 2022. "Al met al een enerverende editie, die smaakt naar meer."

Klik hier om zijn festivalverslag te lezen.

Foto: Nico Brons

Labels: ,

(Maarten van de Ven, 24.8.22) - [print] - [naar boven]



Festival
Jazz Middelheim 2022 Part 2

Grand Picture Palace, Bert Joris ft. Sam Joris Octet, Jef Neve 'Mysterium', Toots 100 - Brussels Jazz Orchestra & Metropole Orkest, zondag 14 augustus 2022, Park Den Brandt, Antwerpen

De zondag van Jazz Middelheim is traditioneel de jazzdag of de familiedag. Na het rockgeweld van de avond ervoor konden jazzliefhebbers hun hart ophalen met deze derde festivaldag, waar volop genoten kon worden van mooie (samen)klanken, memorabele melodieën en fijne arrangementen. Al was de finale met twee grote orkesten, het Brussels Jazz Orchestra en het Metropole Orkest, misschien nét iets teveel van het goede.

De aftrap werd gegeven door bassiste Anneleen Boehme met haar Grande Picture Palace, een bijzondere samensmelting van een jazzkwintet en een strijkkwartet. Ook de gehanteerde combinatie van blaasinstrumenten - trompet, basklarinet en tuba - geeft deze formatie een heel eigen klank. We horen gedragen en elegante exposés, oriëntaalse invloeden en fijnmazige klankkleuren. Boehme heeft sinds haar beginjaren bij het LABtrio echt stappen gemaakt. Haar romige en woody basgeluid staat als een huis en grondvest Grande Picture Palace, waarmee ze in 2019 voor het eerst aantrad op Jazz Middelheim. Drie jaar later en met een album onder de riem is deze formatie uitgegroeid tot een bijzondere luisterervaring.

Ter gelegenheid van zijn 65ste verjaardag trad trompettist Bert Joris, een van de grootmeesters van de Belgische jazz, aan met het octet van zijn zoon Sam. Het feitelijke nonet manifesteerde zich als een soort pocket-bigband, eentje van het stevige soort met mooie krachtige unisono lijnen. Met het openingsnummer 'My Playground' betoonde Joris senior zich schatplichtig aan Park Den Brandt, waar hij niet alleen speelde als kind, maar ook jazzgrootheden zag als Clark Terry en Freddie Hubbard. Typerend voor de trompettist is en blijft zijn mooie ronde toon. Zo klinkt hij omfloerst en weemoedig in een nummer dat hij tijdens de coronapandemie schreef. Met de fijne collectieve begeleiding als balsem voor de ziel. Maar de band is evengoed in staat om lekkere hardbop neer te zetten.

En toen was het tijd voor een hoogtepunt van het festival. Jef Neves 'Mysterium'-project is alleen al bijzonder vanwege het feit dat een drummer ontbreekt. De Deense bassist Jasper Høiby, gekend vanwege zijn energieke aanpak, en Neves piano zorgen hier voor de voortstuwing, voor de groove. Dat past deze formatie perfect. Het zorgt voor een bijzonder en afwisselend klankpalet. Soms zelfs met invloeden uit de minimal music. Dan horen we weer een echt typisch swingnummer, dat herinnert aan de hoogtijdagen van de bigband. Met snel rollend en hamerend pianowerk van Neve, maar waar ook Teus Nobel schittert met een gestopte trompetsolo. Neves levenspartner Andy Dhondt zit ook in de band, hij is een van de saxofonisten. Het tweede pianoconcert van Johannes Brahms, een muziekstuk dat Neve altijd meeneemt op tour "om even alles los te kunnen laten", vormde de inspiratiebron voor 'The Final Curtain Call'. De set is bij momenten spectaculair. Neve verstaat de kunst warmbloedige stukken te componeren, waarin hij telkens weer blijft verbazen met zijn gepassioneerde en sprankelend krachtige pianospel.

Daarna was het tijd om de peetoom van Jazz Middelheim te eren, Toots (zijn achternaam is even overbodig als die van Elvis). In 2001 stond het Brussels Jazz Orchestra nog op het Middelheim-podium met de mondharmonicaspeler en vroeger ook gitarist - in dat kader was het mooi dat Philip Catherine een paar keer als gast kwam meespelen. De zwaarste rol van de avond was natuurlijk voor Grégoire Maret. De Zwitser kweet zich naar behoren van zijn taak, al kon hij Thielemans (daar is hij dan toch) geen moment doen vergeten, daarvoor zijn de voetstappen van de Brusselaar simpelweg te groot, met diens unieke gevoel van timing en toonzetting. Gastzangeres Tutu Puoane zorgde voor een welkome afwisseling, met een sterke interpretatie van 'The Man I Love' en een song van Miriam Makeba, die haar als geboren Afrikaanse naadloos paste. Nathalie Loriers verving de verhinderde Kenny Werner aan de piano.

Het tweede deel van de ode was voor het Metropole Orkest onder leiding van Vince Mendoza. Nog nooit zal het Middelheim-podium zo druk bevolkt zijn geweest. De volle orkestklank omlijstte Marets "broodje" (dixit Toots) perfect. Het mooie uitgebalanceerde totaalgeluid, zeer helder en gelaagd, kende tal van subtiele klankschakeringen. De samenwerking van dit orkest met Toots gaat terug tot 1961. Wat zal die warme bedding van echte strijkers de mondharmonicaspeler goed hebben gepast - heel wat beter dan die synthetische strings waarmee hij het in kleine bezetting moest doen. Een mooie break was er met 'Black Orpheus', een trio van mondharmonica (Maret), gitaar (Catherine) en piano (Hersch als verrassende gast). De bijdragen van Pedro Samoraez, die een aantal Braziliaanse stukken van Toots zong en scatte, kon mij minder bekoren. Fraaier was de uitvoering van 'Smile', een lied geschreven door Charlie Chaplin, door Puoane en het bisnummer 'What A Wonderful World', met een glansrol ook voor de strijkers.

Klik hier voor een fotografisch verslag van de derde dag van Jazz Middelheim door Cees van de Ven.

Labels: , , , , , ,

(Maarten van de Ven, 22.8.22) - [print] - [naar boven]



Festival
Jazz Middelheim 2022 Part 1

Karen Willems Terre Sol Four, Alabaster dePlume, TaxiWars, Thurston Moore Group, Iggy Pop, zaterdag 13 augustus 2022, Park Den Brandt, Antwerpen

Eindelijk, na twee jaar is er weer eens een 'ouderwetse' Jazz Middelheim. De snikhete tweede dag van het festival is stijf uitverkocht en slotact Iggy Pop pookt de temperatuur nog eens extra op met een concert dat dezelfde annalen in zal gaan als het legendarische optreden dat Patti Smith in 2016 op het Middelheim-podium gaf. Haar "Fuck the chairs!"-uitroep zorgde ervoor dat de festivaldagen met rock-, pop- en hiphop-acts staconcerten zijn geworden. Al nemen bij de eerste twee concerten toch nog heel wat bezoekers in de grote festivaltent plaats op een uit het park meegenomen klapstoeltje. Voor zolang het zou duren...

De verbindende factor in de concerten van Terre Sol Four en Alabaster dePlume is drummer Karen Willems, die indruk maakt met even gevarieerd als subtiel percussiespel en en passant ook nog een belangrijke vocale bijdrage levert aan de chants die het optreden van de spirituele saxofonist Angus Fairbairn aka Alabaster dePlume karakteriseren. De Mancunian toont zich gepassioneerd in woord - "Thank you for living! A lot of people don't do it, but you do. So go on, keep on living!" - en daad, met zijn extatische saxofoonspel, dat soms wat doet denken aan Gato Barbieri.

Daarna is het de beurt aan TaxiWars, dat met verve zijn kokende en catchy mix van jazz en rock het hongerige publiek inslingert. Laat dat maar over aan hun charismatische showman par excellence Tom Barman met zijn bezwerende vocalen. Of aan die priemende saxofooninjecties van Robin Verheyen. En anders zijn daar nog altijd de groovende baspartijen van Nicolas Thys en het superstrakke en gelaagde slagwerk van Antoine Pierre. Mooi ook dat Verheyen met zijn additionele piano- en keyboardspel het bandgeluid nog wat extra dimensies mee weet te geven. Enkele rustige songs zorgen voor de nodige variatie.

Fijn om Thurston Moore, een van de grondleggers van het legendarische Sonic Youth, nog eens aan het werk te kunnen zien. Dat de muziek van deze New Yorkse experimentele noiserockband nog steeds diep in zijn poriën zit, bewijst Moore door het concert te openen met het optrekken van kenmerkend instrumentaal bouwwerk, waarin hij zijn gitaar samen met die van Debbie Googe en James Sedway vervlecht tot een tranceachtige noise. Daarna zijn er geleidelijk wat meer vaste structuren te ontwaren, die uitmonden in songs die herinneren aan de hoogtijdagen van Sonic Youth. Als uitsmijter worden we getrakteerd op een cover van de Velvet Underground-semiklassieker 'Temptation Inside Your Heart'. In de handen van Moore cum suis wordt deze lieflijke outtake binnenstebuiten gekeerd, om te eindigen in een prettige kakofonie.

En dan is het tijd voor de godfather of punk, Iggy Pop. Al na een nummer gaat het jasje van de 75-jarige zanger uit en toont hij zijn doorleefde ontblote bovenlichaam. Gaat normaal gesproken het lopen bij hem zeer moeizaam, op het podium valt daar weinig van te merken, zoals hij over het podium stiefelt en kronkelt. Met zijn uitstekende band vuurt hij een salvo van Stooges-songs af op het uitzinnige publiek. Zo krijgen 'T.V. Eye' en 'Search And Destroy' krachtige uitvoeringen, waarbij de bijdragen van trompettist Leron Thomas en trombonist Corey King zeker niet onvermeld mogen blijven. Met name het spel van Thomas kruidde de songs lekker op. De meeste composities van Iggy Pops laatste album 'Free' uit 2019 zijn bovendien van zijn hand. Niet gek dus dat naast de titeltrack het pakkende 'James Bond' een plaatsje had gekregen in de setlist. Naast zijn grote hits greep Iggy ook terug op zijn Berlijnse periode, met een swingende uitvoering van 'Sister Midnight' en het donkere 'Mass Production'.

Klik hier voor een fotografisch verslag van de tweede dag van Jazz Middelheim door Cees van de Ven.

Labels: , , , , , ,

(Maarten van de Ven, 19.8.22) - [print] - [naar boven]



Downloads
ICP Orchestra - 'ICP 30 Year Jubileum, 1997 - Day 1-3' (ICP, 2022)

Opnames: 30 oktober-1 november 1997

Drummer Han Bennink werd op 17 april jongstleden tachtig. Geen reden om te stoppen, Bennink gaat rustig door. Zo was hij aanwezig op het North Sea Jazz Festival om zijn eigen verjaardagsfeestje luister bij te zetten. Natuurlijk met het ICP Orchestra, waar hij al zo ongeveer zijn hele leven aan verbonden is. In 1997 bestond dat orkest dertig jaar, het feestje duurde toen drie dagen. Het orkest zette onlangs de opnames op Bandcamp. Verder aandacht voor solo opnames van de man achter het orkest, Misha Mengelberg.

Die eerste avond was op 30 oktober in het oude Bimhuis, met twee collega-musici die we nu nog wel eens live zouden willen horen, saxofonist Steve Lacy en trombonist Roswell Rudd. Voor de rest is alles vrijwel ongewijzigd, de line-up is nagenoeg gelijk aan die van nu, vijfentwintig jaar later! De aanwezigheid van Ernst Reijseger als tweede cellist valt op en verder mis ik alleen violiste Mary Oliver en natuurlijk pianist Misha Mengelberg, die nu boven een trio heeft gevormd met Lacy en Rudd. Rudd mag de set beginnen, solo, we horen hem blazen en schreeuwen, in zijn eigen 'An Original Composition By The Famous Trombonist Bill Harris'. De muziek van Herbie Nichols is het orkest dierbaar, dat gold duidelijk ook voor Lacy, die we hier de solo in '12 Bars' met grote perfectie horen vertolken. Het is ongetwijfeld het speelse element in de muziek van Nichols dat de band zo aanspreekt, een perfect voorbeeld is '2300 Skidoo', met wederom prachtige solo's, onder andere van trompettist Thomas Heberer.

Ook op de tweede dag stond de band in het Bimhuis, nu met als gasten pianist Cor Fuhler, drummer Louis Moholo en wederom Roswell Rudd. De set begint met 'Leec', een tweedelige compositie van Fuhler, waarin intiem snarenspel van Ernst Reijseger en Ernst Glerum een grote rol speelt. Prachtig is ook dat 'Een Beetje Zenuwachtig' van Mengelberg met een heerlijk nerveus blazende Rudd. En het is Moholo die met een loom ritmisch patroon Mengelbergs 'Jaloers, Ik?' opent. De muziek van Mengelberg had vaak een belangrijk speels element, dat zie je al af aan de titels en een relatie met de wereld van het circus en het variété. Iets waar Floris Schuiling uitgebreid op ingaat in zijn boek 'The Instant Composers Pool And Improvisation Beyond Jazz'. Een mooi voorbeeld van dit fenomeen in deze set is 'Volgend Onderwerp'. Aan het einde van de set speelt het orkest de vijf 'Rollo’s'. Mengelberg kondigt ze aan, met de hoop dat het nu wellicht wel eens een plaat zou worden. Vijfentwintig jaar later is het zover, alleen mocht Mengelberg het niet meer mee maken.

Een dag later trad de band op in het Stedelijk Museum, met Rudd als enige gast. Het bijzonder ritmische, zeg maar gerust tribale 'Kraaloog' zet direct de toon. En dan is het Ab Baars, met die voor hem zo kenmerkende allesverzengde stijl die het ritme met zijn tenorsax volledig aan gort blaast. In de zesdelige 'Picnic Suite' komt de klassieke achtergrond van Mengelberg prachtig aan bod: ingetogen passages voor de beide cellisten en een knappe bijdrage van Michael Moore op klarinet, gevolgd door een prachtige solo van Han Bennink in het derde deel.

Foto: Cees van de Ven

Labels: , , ,

(Ben Taffijn, 17.8.22) - [print] - [naar boven]



Lp
Karen Willems - 'Grichte' (W.E.R.F., 2022)

Toen ik bijna twee jaar geleden stilstond bij Karen Willems' 'Grondwerken Willems', 'Seslerde' en 'Bentillse Berber' - oftewel de tot dat moment verschenen delen van haar doorlopende werk 'Terre Sol' - dacht ik nog dat het bij dit trio zou blijven. Kort erna verscheen echter 'Schreve', de vierde cassette op rij en onlangs voegde ze hier nog de dubbel-lp 'Grichte' aan toe, dialect voor geruis, geluid, kabaal. Een toepasselijke titel voor het experimentele werk van deze percussioniste die zich ook nu weer niet tot het drumstel wenst te beperken.

Die eerste lp nam ze solo op, in een studio in het Vlaamse Zottegem. We horen veldopnames, elektronica en ja, ook percussie. En het begint spannend met 'De Lichte In Zottegemse Velden', bescheiden veldopnames en na verloop een ritueel aandoend, intens ritmisch patroon. De spanning fungeert als rode draad en doemt weer op in 'Ennio', zich hier vooral uitend door elektronische klanken. Prachtig is het 'Zingende Winden Vergaan', waarin de betekenis van de titel van dit album optimaal tot uiting komt. Kraakgeluiden en ruis vormen hier voor Willems het uitgangspunt voor een boeiende klankcollage. In 'De Stinker En De Blinker' speelt spanning ook een grote rol, maar nu vormgegeven door pulserend ritmische elektronische klanken, afgewisseld met samples waarin we iemand zachtjes horen praten. Een veelzijdigheid die tekenend is voor Willems' brede muzikale belangstelling en eclectische aanpak en die hier volop tot uiting komt. Daarbij valt op dat dit niet alleen een experimenteel album is in de zin van ongewone klanken, maar ook in de zin van het experiment aangaan, in de zin van uitproberen en verkennen. Echt een lijn is er op deze eerste plaat dan ook niet te ontdekken.

Op de tweede lp, opgenomen in De Werf in Brugge, krijgt Willems gezelschap. We horen de drie saxofonisten - Marc De Maeseneer, John Snauwaert en Vincent Brijs - aangevuld met een aantal extra gasten. En staat op de eerste lp de experimentele elektronica centraal, wat leidt tot een bijzonder diverse klankwereld; hier is dat die van de jazz, met een flinke scheut punk en rock. Direct al in opener 'Reset' zet ze de toon. Dat wil echter geenszins zeggen dat dit geen eclectische schijf is. Zo valt in 'Van Roodkapje Naar De Woestijn' aanvankelijk het terloopse ritme op en de meer bij de eerste plaat passende klankwereld. Pas verderop gooien de saxofonisten die andere sfeer erin, wat zorgt voor een aantrekkelijke combi van jazz en punk. Tevens treffen we in dit stuk oriëntaalse invloeden, iets dat ook geldt voor 'Tsjien Tsjan'. De combinatie van jazz en punk bereikt zijn ritmische hoogtepunt in 'Hold On'. Mooi hoe Willems, de drie saxofonisten en pianist Frederik Croene als extra gast hier de boel op zijn kop zetten. In 'Ben Vrackie' horen we Willems overtuigend in haar rol van drummer, naast een elektrificerende rol van gitarist Jürgen Augusteyns, waarna we met 'Honking For Love' een tweede voorbeeld krijgen van Willems' grote gevoel voor stomende ritmische structuren.

Op zaterdag 13 augustus staat Karen Willems met haar kwartet Terre Sol Four op het podium van Jazz Middelheim.

Labels: ,

(Ben Taffijn, 10.8.22) - [print] - [naar boven]



Cd
Loek van den Berg - 'Wayfarer' (ZenneZ, 2022)

Opnames: mei 2021

Met de deur in huis vallen, de eerste klap is daalder waard, een visitekaartje afgeven, goede wijn behoeft geen krans, de toon is gezet, wat goed is komt snel. Al dit is van toepassing op dit album van componist, arrangeur en rietblazer Loek van den Berg.

Het eerste wat opvalt bij het beluisteren van de cd zijn de sterke composities en interessante arrangementen. Het is bijzonder dat dit alles is geschreven door de nog jonge Van den Berg (1996). Inspiratie voor de composities van 'Wayfarer' deed hij op tijdens tournees naar onder andere Malta en India. Verder een eervolle vermelding voor de andere instrumentalisten van het kwintet.

Trombonist Nathan Surquin (België) is een lust voor het oor. Zowel in het ensemblespel als solistisch neemt hij je onontkoombaar mee met zijn kleurrijke en fantasierijke spel. Op 16 december 2021 speelde hij met de WE Big Band van Carlo Nardozza op het Pelt Jazz-podium en sprong toen al in het oog. Bassist Cas Jiskoot hoorde ik bij de uitreiking van de Boy Edgar Prijs aan Jasper Blom op 4 december 2019. Hij heeft een fraai en warm geluid met veel hout, zoals men dat zegt. Met pianist Aseo Friesacker en drummer Jens Meijer is het prettig kennismaken. Zij completeren een hecht kwintet dat elkaar perfect verstaat en dat ook tot klinken weet te brengen.

Bijvoorbeeld 'Montagne D’Hiver' of het groovy 'When Mist Creeps' zijn meer dan voldoende om mijn stelling dat het hier een must-have-cd betreft, te beamen.

Het zou me niet verbazen als Van den Berg ons nog veel fijne jazz gaat bezorgen en ik ben er haast zeker van dat composities en arrangementen van zijn hand zoals deze nog eens uitgevoerd gaan worden door het Metropole Orchestra of het Jazz Orchestra van het Concertgebouw. Hulde voor dit veelbelovende debuut!

Kijk en luister hier naar een animatie van de titeltrack van dit album.

Labels: ,

(Cees van de Ven, 8.8.22) - [print] - [naar boven]



Vooruitblik / Festival
Jazz Middelheim 2022

Musiceren in de breedte; dat is wat er op Jazz Middelheim deze zomer zal gebeuren. Het oudste jazzfestival van België pakt van 12 tot 15 augustus uit met internationale klasbakken als Iggy Pop, Thurston Moore Group, Fred Hersch Trio en Alabaster dePlume, maar ook Belgische jazzgrootheden als Jef Neve, Aka Moon en Bert Joris. Vaste waarden als Karen Willems, Bert Joris, TaxiWars en Blackwave tekenen eveneens op het appel. Het al aangekondigde verjaardagsconcert ter ere van de 100ste verjaardag van Toots Thielemans wordt begeleid door het Metropole Orchestra en het Brussels Jazz Orchestra.

Vrijdag 12 augustus wordt de perfecte openingsdag, gewijd aan de muziek van de toekomst. Nabou Claerhout kon als winnaar van Jong Jazztalent haar Trombone Ensemble Nabou Trombone Ensemble realiseren, een band met maar liefst zes trombonisten. Ze wordt gevolgd door de Belgisch-Ghanese multi-instrumentaliste Esinam die muziekstijlen uit verschillende culturen en fascinerende ritmes verweeft tot een uniek en eigentijds geluid. Er volgen nog enkele namen voor die dag, maar afsluiten zal alvast in stijl gebeuren, want Middelheimhabitués Lander Gyselinck en Adriaan Van de Velde brengen hun '360° Ground Floor Aftershow' vol zomerse clubvibes.

Daags nadien, op 13 augustus, ligt de focus op avant-garde en rockmuziek. Toen men Iggy Pop ooit vroeg wie hij graag in het voorprogramma van The Stooges wilde, klonk het vastberaden: "Sun Ra". En dat gebeurde ook. Twee jaar geleden nog verleende de zanger zijn stem aan het jazzalbum 'Loneliness Road' van pianist Jamie Saft, bassist Steve Swallow en drummer Bobby Previte. En vorig jaar zong hij op twee tracks van 'Breathe', de laatste plaat van Dr. Lonnie Smith. Ook op zijn eigen 'Free' uit 2019 zette hij al een forse stap richting jazz. Het past helemaal op een dag vol nostalgie, avontuur en muzikaal spelplezier, dus eentje waarop Sonic Youth-gitarist Thurston Moore met zijn groep de brug legt tussen experimentele muziek, noise en jazz. Het TaxiWars van Tom Barman en Robin Verheyen zorgt dan weer zoals gewoonlijk voor gierende tripjes tussen jazz en rock, terwijl Alabaster dePlume en Karen Willems Terre Sol Four vakkundig balanceren op de lijn tussen sfeervolle jazz en experimentele muziek.

Zondag 14 augustus eert Jazz Middelheim de grootste jazzmuzikant uit de Belgische geschiedenis met het Toots 100 Official Anniversary Closing Concert. De peetvader van het festival zou dit jaar honderd jaar geworden zijn, reden genoeg voor een eerbetoon met een set die zowel op zijn filmmuziek als op zijn jazzrepertoire inzoomt. Als opwarming passeert die dag het beste uit de Belgische jazzscene. Pianist en publiekslieveling Jef Neve komt er zijn 'Mysterium'-project voorstellen, trompettist Bert Joris bundelt voor zijn 65ste verjaardag de krachten met zoon Sam, bassiste Anneleen Boehme en haar Grand Picture Palace gaan de concurrentie aan met de grandeur van Kasteel den Brandt.

Op de slotdag maandag 15 augustus staat een bijzonder project van Aka Moon op de affiche om het dertigjarig bestaan van de band in de verf te zetten. Ze worden aangevuld door het Fred Hersch Trio & Desguin String Quartet en het Trio Kurt Rosenwinkel. Zo blijft ook de meer traditionele jazzliefhebber niet op zijn honger zitten. En omdat Jazz Middelheim ook een kweekvijver wil zijn voor muzikanten en daarvoor samen werkt met de jazzafdeling van het Antwerps Conservatorium opent het festival die dag met het bijzonder project Flight Of The Black Zebra ft. Jakob Bro.

Foto's: Cees van de Ven & Don Was

Labels: , , , , , ,

(Maarten van de Ven, 6.8.22) - [print] - [naar boven]



Fotografie / Festival
Gent Jazz 2022

Bijna 42.000 muziekliefhebbers bezochten Gent Jazz, dat plaatsvond van 7 tot en met 16 juli op de Bijlokesite. Deze 21ste editie was er een waarop een aantal grote namen het podium betraden: Van Morrison, Melody Gardot en Sting. Jazzlegende Archie Shepp (85), die samen met pianist Jason Moran optrad, zorgde bij velen voor kippenvelmomenten.

Daarnaast was er zoals ieder jaar ook weer veel excellente jazz te versmaden, met optredens van onder anderen De Beren Gieren, Charles Lloyd & Bill Frisell en SoundPrints (het Dave Douglas & Joe Lovano Quintet).

Cees van de Ven was ook dit jaar weer aanwezig om fotografisch verslag te doen van een mooie editie van Gent Jazz. Klik hier om zijn beste zwart-witfoto's van Gent Jazz 2022 te bekijken.

Labels: , , , ,

(Maarten van de Ven, 31.7.22) - [print] - [naar boven]



Festival
North Sea Jazz 2022 Dag 3

Charles Lloyd & The Marvels, Archie Shepp & Jason Moran, Vijay Iyer Trio, zondag 10 juli 2022, Ahoy, Rotterdam

Sinds jaar en dag is North Sea Jazz ook het festival dat de helden van weleer eert. De mannen - ja, toen vrijwel altijd nog mannen - die de jazz in de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw vormgaven. Herbie Hancock was dit jaar artist in residence, maar er waren ook concerten van Ron Carter, Han Bennink, Charles Lloyd en Archie Shepp. Verder op de zondag het trio van Vijay Iyer, eerder te horen tijdens de laatste editie van November Music.

Charles Lloyd is inmiddels vierentachtig, maar actiever dan ooit. Met zijn Marvels sloeg hij enkele jaren geleden een nieuw en bijzonder succesvol pad in. Met gitarist Bill Frisell en pedal-steelgitarist Greg Leisz legt hij de verbinding tussen jazz aan de ene kant en country en folk aan de andere kant. Het mooiste bewijs is het uit 2018 stammende 'Vanished Gardens' dat het kwintet opnam met Lucinda Williams. De muziek van Lloyd heeft altijd iets uiterst relaxed, zelfs in de meer uptempo stukken. Een stijl waar de ritmesectie, bestaande uit Reuben Rogers en Eric Harland, prima bij past. Dat de laatste tijdens dit concert wordt vervangen door Kendrick Scott doet daar gelukkig niets aan af. De man zelf heeft er nog steeds duidelijk plezier in en geeft de ene na de andere boeiende, maar ook diepgravende solo. Meestal op tenorsax, soms op fluit.

De conditie van Archie Shepp, inmiddels vijfentachtig, laat helaas wel het een en ander te wensen over. Als je hem ziet strompelen over het podium houd je je hart vast. Zelfs de tenorsax moet hem in handen worden gegeven. Alleen dan komt het, zodra het mondstuk zijn lippen beroert. Echt herrie maken kan hij niet meer, die tijd van activisme is voorgoed voorbij, maar zolang hij zich beperkt tot ballades, prachtig vormgegeven in duet met pianist Jason Moran, gaat het eigenlijk best goed. Sterker nog, als Shepp met gebroken, getormenteerde stem gaat zingen, spirtuals als 'Motherless Child' en 'Let My People Go', maakt dat diepe indruk. Prachtig zijn ook die paar duetten die hij met Marion Rampal zingt. Vooral klassieker 'Ain’t Misbehavin’' valt daarbij op. Moran heeft al eerder bewezen open te staan voor het klassieke jazzrepertoire, bijvoorbeeld met zijn album 'All Rise: A Joyful Elegy For Fats Waller' uit 2014 en laat ook hier horen dit repertoire met veel gevoel voor het voetlicht te kunnen brengen. Een memorabel concert, zeker gezien de fysieke conditie van Shepp. De kans dat we dit nog een keer mee gaan maken, acht ik niet groot.

Dat geldt waarschijnlijk niet voor Vijay Iyer, al krijgt niemand garanties in het leven. Ik stond reeds eerder stil bij 'Uneasy', het bij ECM Records verschenen debuut van dit onwaarschijnlijk goede trio, een van de meest bijzondere pianotrio's van dit moment, dat Iyer vormt met bassiste Linda May Han Oh en drummer Tyshawn Sorey. Kenmerkend, schreef ik al, is 'het enorme ritmegevoel en het vermogen om de luisteraar vast te pakken en gedurende dit vrij lange album niet meer los te laten'. Voeg daar de live-ervaring aan toe. Ik stond er reeds bij stil naar aanleiding van het concert november jongstleden en doe dat hier nog maar eens. Simpelweg omdat wat hier gebeurt zo onwaarschijnlijk goed is. Drie bijzonder eigenzinnige musici die samen streven naar eenheid en daar meer dan overtuigend in slagen. Alle drie verkeren ze op eenzame hoogte, samen zijn ze onverwoestbaar.

Iyer excelleert met de meest creatieve ritmische patronen, zich bewegend tussen jazz, folk en klassieke muziek. May Han Oh voegt er onvervalste swing aan toe en Sorey laat horen - het lijkt Han Bennink wel - dat je kwaliteit als drummer niet schuilt in de grootte van het drumstel. Een snaredrum, een basdrum en drie bekkens, maar wat een geluid, wat een groove! En dan na twee stukken, die zo ongeveer het hele concert in beslag nemen, zegt Iyer: "I think we open the space a little bit". Geen idee wat hij daarmee bedoelt, maar wat volgt is een prachtige, bijzonder introspectieve pianosolo, al even fragiel ondersteund door May Han Oh en Sorey en heel langzaam bouwt het trio die solo verder uit, krijgt het stuk vleugels. Een mooiere afsluiting van een alleszins geslaagd vijftigste editie van North Sea Jazz is niet denkbaar.

Klik hier voor een fotografisch verslag van de derde en laatste dag van North Sea Jazz 2022 door Louis Obbens.

Labels: , , , , , ,

(Ben Taffijn, 26.7.22) - [print] - [naar boven]



Concert / Cd
Gregov/Serries/Vanderstraeten

vrijdag 24 juni 2022, PlusEtage, Baarle-Nassau
Hydra Ensemble - 'Vistas' (A New Wave Of Jazz, 2022)
Opname: 16 april 2021

In dit vierde concert dat gitarist Dirk Serries vanuit A New Wave Of Jazz organiseert bij de PlusEtage in Baarle-Nassau treedt hij aan met celliste Lucija Gregov en percussionist Kris Vanderstraeten. En omdat we Gregov vooral kennen van het Hydra Ensemble, hier ook maar meteen aandacht voor het recent bij A New Wave Of Jazz verschenen 'Vistas' van dit ensemble.

Een zomeravond en dus de ramen wijd open. Alleen waar je dan niet op rekent is op een amateurkoor, waarvan de leden buiten een wedstrijd lijken te houden in wie het meest vals kan zingen. Dan de ramen maar weer dicht en gelukkig weten deze drie musici de kunsten van dit koor al vrij snel te overstemmen. Terwijl Gregov en Serries elkaar afwisselen met krachtige interventies, weet Vanderstraeten de vrij gevallen gaten netjes op te vullen met een breed scala aan klanken. Vanderstraeten is geen drummer, ik vraag me af of hij nog ergens een onvervalst drumstel heeft staan, maar een verzamelaar van allerlei attributen waarmee je geluid kunt maken, letterlijk een koffer vol. Een handvol kleine trommeltjes dient daarbij vaker als ondergrond dan als instrumenten om zelf te bespelen. Vrije improvisatie moet je vooral zien en dat geldt des te meer als Vanderstraeten aan het werk is.

Er klinken 'mooie noten', maar zeker zo vaak gaan deze drie musici op zoek naar stroeve, schurende, ruwe en ongepolijste klanken. Precies datgene wat de leraar vroeger verbood, trekt nu aan. En net als we dan dankzij Gregov in een melodische groove geraken, gaat het brandalarm af. Het duurt even voor het tot ons doordringt dat we naar buiten moeten, het is immers meestal voor niets. Gelukkig blijkt eenmaal buiten dat er ook nu weer niets aan de hand is. Na dit ongeplande intermezzo vervolgt Serries met een mooi ritmisch patroon, waarna de drie al weer snel in de flow zitten.

Het koor is inmiddels uitgezongen, de ramen kunnen weer open, de bierglazen zijn weer bijgevuld en dus kan de tweede set beginnen. Nu zijn het de vogels die hun mond niet kunnen houden, maar erg kunnen we dat niet vinden. Sterker nog: onze musici lijken er rekening mee te houden. Voorzichtig beginnen ze deze set, op de grens van stilte en geluid. De opmaat tot een aanmerkelijk ingetogener deel, al loopt de spanning ook nu gaandeweg op. Het mooiste moment is als Vanderstraeten zijn strijkstok erbij pakt en daarmee een houten instrumentje aangesloten op de elektriciteit bespeelt. Het levert een prachtig duet op met Gregov en een van de hoogtepunten van dit concert.

Eind vorig jaar verscheen het debuutalbum van het Hydra Ensemble, 'Voltas'. Inmiddels ligt er al weer een opvolger: 'Vistas'. Een bijzonder kwartet, bestaande uit Rutger Zuydervelt, bassist Gonçalo Almeida en twee cellisten: Nina Hitz en de hierboven reeds genoemde Gregov. Aan de hand van dit debuut definieerde ik de muziek van dit kwartet als een geluidswereld die het midden houdt tussen experimentele elektronica, geïmproviseerde muziek en hedendaags gecomponeerde kamermuziek. Een uitspraak die onverkort van toepassing is op dit tweede, al even spannende album.

Na een vrij strak en ritmisch eerste deel valt ons 'Vista II' op, een uiterst beheerste klanksculptuur, vol onverwachte, vaak opvallend percussieve geluiden. En verderop doet de melancholie op meesterlijke wijze zijn intrede. In het derde deel is de klankwereld soms nog subtieler, al valt dit deel met name op door de dwingende onderstroom, uitmondend in een overdonderend ritmisch patroon. Zuydervelt kleurt het vierde deel, door de akoestische verrichtingen op subtiele wijze met zijn elektronische geluiden te verrijken. De overdonderende diversiteit, waarin hedendaagse kamermuziek experimentele elektronica ontmoet, komt wellicht nog wel het beste tot uiting in het ritmische vijfde deel en het afsluitende stuk van dit boeiende album.

Labels: , , , , ,

(Ben Taffijn, 24.7.22) - [print] - [naar boven]



In memoriam
Herbert Noord

Op 12 juli overleed op 78-jarige leeftijd Hammondorganist Herbert Noord.

In 1967 formeerde Herbert Noord zijn eerste eigen groep met onder meer Hans Dulfer. In 1969 bracht hij met deze groep het debuutalbum 'Live At The Bohemia Jazza Club' uit. In de zeventiger jaren maakte Herbert platen met onder anderen Alan Laurillard, de Amerikaanse saxofonist Harvey Kaiser en de Amerikaanse gitarist Paul Weeden. Met Kaiser tourde Herbert diverse malen door de Verenigde Staten.

In 1989 formeerde hij met tenorsaxofonist Rinus Groeneveld en drummer Pierre van der Linden de zeer succesvolle formatie Advanced Warning. De band bracht verschillende cd's uit, speelde diverse keren op het North Sea Jazz Festival, tourde regelmatig door Duitsland en Zwitserland en was een graag geziene gast op de belangrijke podia en festivals in Nederland.

Tussen 2005 en 2016 was Herbert als columnist verbonden aan Draai om je oren. Daarin beklaagde hij zich regelmatig over de stand van zaken wat jazz betreft. In 64 kritisch-humoristische columns behandelde hij een scala aan onderwerpen, variërend van het verdwijnen van radiozender Arrow Jazz tot 'foute uitgangspunten die leiden tot de oprichting van een jazzblad'. "De kans dat kamikazepiloten hun op vernietiging gerichte actie overleefden mag vele malen hoger worden ingeschat dan de overlevingskans van een jazzblad in ons land."

In 2005 had Jacques Los een interview met Herbert Noord, dat je hier nog eens kunt lezen. "Wat mij betreft moet muziek aan twee voorwaarden voldoen: het moet spannend zijn en het moet swingen."

Foto: Cees van de Ven

Labels: ,

(Maarten van de Ven, 23.7.22) - [print] - [naar boven]



Festival
North Sea Jazz 2022 Dag 2

Julian Lage Trio, Avishai Cohen Quartet, zaterdag 9 juli 2022, Ahoy, Rotterdam

Het Julian Lage Trio is een van de bands die speelde in de vernieuwde Madeira van het Ahoy-complex. De energie van het Julian Lage Trio, met bassist Jorge Roeder en drummer Dave King, was vreugdevol, kleurrijk en voorzien van vele emoties. Het trio speelde stukken van hun laatste album 'Squint' en het album 'Arclight' uit 2016. Het luisteren naar een optreden van Julian Lage is een verademing. Een positieve vibe, gekoppeld aan dartelende gitaarklanken met een diepgeworteld gevoel van ritme en dynamiek, en een samensmelting van de drie muzikanten, maakte de muziek een bijna volmaakte luisterervaring.

De groepsgeest van het kwartet van trompettist Avishai Cohen was een factor van belang voor het succes van het optreden. De vier muzikanten kennen elkaar door en door. Het kwartet speelde integraal de 9-delige suite van het album 'Naked Truth' uit 2022. In dit geval intens ceremonieel, vaak zachtaardig, bij vlagen triest en altijd met elegantie uitgevoerd. Deze poëtische stemming blijft tijdens het hele concert intact, maar het wordt nooit eentonig of langdradig. De muziek is steeds voorzien van cruciale, mooi geplaatste noten en voorzien van een stemmige en passende ritmiek. Zelfs een door Cohen voorgedragen gedicht van de spirituele dichter Zelda Schneurson Mishkovsky ontbrak niet tijdens deze avond. De naakte waarheid is zowel ingetogen als gewaagd!

Klik hier voor een fotografisch verslag van de tweede dag van North Sea Jazz 2022 door Louis Obbens.

Labels: , , ,

(Louis Obbens, 20.7.22) - [print] - [naar boven]


Lees verder in het archief...







Menupagina's:






Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.