Met 'Tilburg Noord / Tilburg B-Side' heeft saxofonist en componist Mete Erker met zijn Trio + 1 misschien wel zijn beste werk tot nu toe uitgebracht. Je zou dit dubbelalbum kunnen beschouwen als een soort suite over het ontwikkelen van identiteit, herinneringen en de poëzie die schuilt in de kleuren en het mysterie van zijn jeugd - als een kind van een Turkse vader en Nederlandse moeder opgroeiend in een typisch jaren 70 Vinex-wijk in Tilburg. Samen met Floris Kappeyne (piano), Tijs Klaassen (contrabas) en Wouter Kühne (drums) creëert Erker een fascinerende klankwereld, waarin vrijheid en structuur elkaar mooi in evenwicht houden.

Met dit album slaat de saxofonist, bekend van samenwerkingen met onder anderen Jeroen van Vliet, Anton Goudsmit (Ton Petit+), Oene van Geel (Estafest) en het Artvark Saxophone Quartet een nieuwe, avontuurlijke weg in. Erkers muziek beweegt zich ergens tussen eigentijds Europees impressionisme en de vrije, extraverte jazz van Albert Ayler en Charlie Haden, maar altijd met een zeer persoonlijke insteek. Het is een ijzersterke staalkaart van zijn niet geringe kunnen.

De dubbel-lp is verdeeld in een studioalbum ('Tilburg Noord', opgenomen in Osnabrück) en een livealbum ('Tilburg B-Side', opgenomen in zijn geliefde jazzpodium Paradox in zijn geboortestad Tilburg). Mete's warme en vaak intimistische sound komt mede dankzij de uitstekende opname en mastering door Steffen Lütke en de mooie productie door Erker zelf uitstekend tot zijn recht op 'Tilburg Noord', waarop pakkende eigen composities worden afgewisseld met sterke interpretaties van Albert Aylers 'Ghosts', Charlie Hadens 'Song For Chè' en Karl Suessdorfs 'Moonlight In Vermont', een compositie met een mooie melodielijn, die we onder andere kennen van het Gerry Mulligan Quartet met Chet Baker. De 'Valse Triste' van Sibelius krijgt een tweede leven als een gedragen jazzballad en ook Jeroen van Vliet levert met het enerverende 'Spellbinder' een compositie die het kwartet past als gegoten.

Tijdens de coronapandemie kreeg Erker de gelegenheid om een livestream concert te geven in een verder lege Paradox, waarbij hij Kappeye, Klaassen en Kühne voor het eerst muzikaal ontmoette. Het klikte meteen, met opener 'Frisk Baglaens' als een overtuigend bewijs; als uit een onbedwingbare honger naar samenspelen vinden de muzikanten elkaar in deze enerverende compositie van Marilyn Mazur, waarin Kühne de zaak lekker oppookt. Erg mooi is ook hoe Erkers compositie 'Ja!' ontspringt uit een eerste versie van 'Ghosts', met een melodielijn in de lijn van Ayler en een parelende pianosolo van Kappeyne. 'Song For Chè' krijgt een fijnmazige en serene uitvoering, met warme saxofoonklanken en enkele basnoten die het stuk verstild uitluiden. Ongelooflijk eigenlijk hoe vertrouwd de band hier klinkt. Als een baken in donkere tijden.

'Tilburg Noord / Tilburg B-Side' documenteert de verbluffende ontwikkeling van dit bijzondere Trio + 1. Een absolute aanrader.

In de Jazztube hieronder zie en hoor je het concert dat het Mete Erker Trio + 1 op zondag 1 februari gaf in het Bimhuis, Amsterdam.

Tekst: Maarten van de Ven

Labels: cd, Floris Kappeyne, jazztube, Mete Erker, Paradox, Tijs Klaassen, Wouter Kühne

(Maarten van de Ven, 30.3.26) - [print] - [naar boven]

Het optreden van saxofonist Mete Erker begon met het nummer 'Ghosts' van Albert Ayler en werd afgesloten met zijn eigen compositie 'Ja!'. Dat was, in een notendop, wel zo ongeveer het karakter van het concert.

Ayler is een van de helden van Erker - via John Coltrane, zijn vroegste voorbeeld. En met 'Ja!' bevestigde hij de optimistische, lyrische teneur van het recital. Hij bezit een zingende kwaliteit die zich uitstrekt over het hele expressiegebied van de tenorsax, van zacht zalvend tot rauw raspend. Die kwaliteit werd misschien het duidelijkst geëtaleerd in 'Realm Of Nows', een stuk van Jeroen van Vliet. Het begon met ijle, fluisterzachte boventonen die het gefluister aan de bar ongenadig in het volle licht zetten. Hij kon ook à la Ayler rapsodiëren, wat hij demonstreerde in onder meer het reeds genoemde 'Ja!'.

Pianist Floris Kappeyne was van de begeleiders - Tijs Klaassen op bas en Wouter Kühne op drums – de primus inter pares. Hij was degene die met zijn linkerhand de moods van de avond naar zijn hand zette. Zo kreeg de muziek soms trance-aspecten. Een brug tussen McCoy Tyner en Simeon ten Holt. Van het viertal was hij het romantische hart. Dat de groep al langere tijd samenspeelt hoorde je in de unisono momenten van piano en saxofoon.

Kwam iedereen, inclusief de Ayler-fans dus aan zijn trekken? Ja!

Tekst: Eddy Determeyer | Foto: Wim van de Vrugt

Labels: Albert Ayler, concert, Floris Kappeyne, Mete Erker, Tijs Klaassen, Wouter Kühne

(Eddy Determeyer, 16.2.26) - [print] - [naar boven]

Concert
Verrassend parcours met inspirerend trio
Mete Erker Trio + 1, donderdag 15 mei 2025, Brebl, Nijmegen

Bij binnenkomst in een uitverkocht Brebl in Nijmegen was de verwachting al voelbaar. Alsof iedereen klaar was voor een feestje dat aanstaande was.

De samenwerking van saxofonist Mete Erker met pianist Floris Kappeyne, contrabassist Tijs Klaassen en drummer Wouter Kühne ontstond enkele jaren geleden in de coronatijd. Met een online uitgezonden liveconcert in Paradox werd de kiem gelegd voor de cd-releasetour 'Tilburg Noord' anno nu. Dat Mete Erker voor deze talentvolle, jonge topmuzikanten/-improvisatoren gekozen heeft zegt iets over een volgende fase in zijn muzikaal parcours.

Bekend is zijn aandeel in Artvark, het duo met zijn goede vriend Jeroen van Vliet, Anton Goudsmits Ton Petit, Van Binsbergen's Playstation e.a. Ideeënrijk, met een warm geluid op tenor- en sopraansax en een niet te missen zeggingskracht: het zijn zomaar wat metaforen voor de persoon Mete Erker. Vanavond kwamen we weer meer over hem te weten, over zijn zoektocht en muzikale identiteit.

Het Floris Kappeyne Trio (hier omgekat tot het Mete Erker Trio - Mete zelf is die '+ 1') met Tijs Klaassen en Wouter Kühne bestaat al een aantal jaren. Hun album 'Closer' uit 2023 met ambient muziek werd alom geprezen.

Na de opener, een sterke interpretatie van 'Ghost' van Albert Ayler, volgde 'Trinkle', een compostie van de leider. Een fraaie rustgevende composite die terecht veel bijval kreeg. Charlie Hadens 'Song For Ché' was als zodanig wel herkenbaar, maar kreeg hier een volstrekt eigen indringende remake. Met een solide bassolo van Klaassen en een fragiel flageolet-coda van Erker.

In de korte groepsimpro 'Slide Two' werden we bepaald verrast. Mete Erker speelde hier op een zeldzaam instrument; een schuifsaxofoon waarmee hij onlangs aan een verkenningstocht is begonnen. We horen glissandi als was het een klaagzang. Benieuwd wat we hier ongetwijfeld nog meer van gaan vernemen in de toekomst... In 'Spellbinder' van Jeroen van Vliet namen Kappeyne, Klaassen en Kühne ruimschoots de gelegenheid te baat hun bijzondere klasse te tonen. Zij spreidden een fascinerende bedding voor Mete Erkers impressionistische spel.

Na de pauze gunde de leider op deze avond een plaats aan altist Norbert Lensink, een leerling van Miguel Boelens en Mete Erker aan de ArtEZ University of Arts in Arnhem. Overtuigend en zonder schroom gaf hij in 'Lonely Woman' van Ornette Coleman een visitekaartje af van hemzelf en zijn muziekopleiding.

'Valse Triste' van Jean Sibelius in een arrangement van Erker kreeg een onontkoombare verklankte dramatiek, die onderhuids ging. Met 'Ja' van Mete Erker kwam er een einde aan deze memorabele concertavond en gaf het publiek met een staande ovatie nogmaals blijk van hun waardering en dankbaarheid. Een toegift kon dan ook niet uitblijven. Dat werd de standard 'Moonlight In Vermont'. Intiem, verhalend en broos gebracht. In een tempo zó traag dat het buiten meetbereik van een metronoom viel. Een adembenemend mooi einde.

Foto's: Cees van de Ven. Klik hier voor meer foto's van dit concert.

Labels: concert, Floris Kappeyne, mei25, Mete Erker, Tijs Klaassen, Wouter Kühne

(Cees van de Ven, 24.5.25) - [print] - [naar boven]

Concert | Jazztube
Van een niet mis te verstane eigenheid
Matthias Van den Brande Quartet feat. Jean-Paul Estiévenart, donderdag 20 februari 2025, CC Palethe, Pelt

Vers van de pers presenteerde het kwartet bij PELT JAZZ in CC Palethe deze avond hun nieuwe cd 'Fields Of Color'. Deze week ontving ik de opnamen die onze audiomaster Piet Vermonden maakte van het concert. Een welkome hulp en herbeleving bij het schrijven van deze recensie.

Na de opener 'Lunar Landscape' volgt 'The Subway'. We horen klip en klaar dat alle musici van dienst hun brevet van vermogen al jaren op zak hebben. Zoals hier bassist Tijs Klaassen, met een lange loepzuivere pizzicato solo impro van hoog tot laag.

'Yellow Fields' [ZIE JAZZTUBE HIERONDER] opent met een sprankelende feature van trompettist Jean-Paul Estiévenart, scherp op de snede met inzet van het hele instrumentregister. Saxofonist Matthias Van den Brande vervolgt met een aansprekend muzikaal betoog, dat aan duidelijkheid niets te wensen overlaat. De compositie eindigt met een gedecideerd coda van drummer Wouter Kühne en tutti slot.

Verder gaat het met de ballad 'Nostalgia', met een vrije intro van tenorsax en een substantiële bijdrage van de contrabas. Weemoedig, breekbaar, verhalend en mijmerend zijn de associaties hierbij. 'Multiforms' begint met een pittig muzikaal duel van drums en saxofoon. Maar dan komt Estiévenart tussenbeide en maant tot kalmte. Zoals gebruikelijk in een formatie die zich onderling perfect verstaat wordt ruimschoots een weerwoord geboden aan Kühne. En dat doet de drummer terdege, veelzeggend en overtuigend.

De heerlijk lome ballad 'Seagram Murals' wordt door Klaassen geopend op een keyboard met summiere ter zake doende basale klanken, gevolgd door Van den Brande solo en uitgeschreven ensemblespel. Aansluitend soleert Estévenart met een improvisatie om U tegen te zeggen. Tot besluit presenteert Kühne met zijn rijke inventieve spel de finale 'klappen op de vuurpijl'.

De toegift 'Wow' is een compositie in uptempo van Kühne. Een kers op de taart, waarbij de rillingen over het lijf lopen met de stratosferische improvisatie van Estiévenart, een van de toptrompettisten van België. Behendig, trefzeker qua techniek en met een 'mals' geluid. Daarna improvisaties van Van den Brande en Klaassen van eenzelfde hoog niveau. Kortom, een van de vele hoogtepunten van het concert.

De composities, merendeels van de leider, zijn origineel, spanningsvol en van een niet mis te verstane eigenheid, die zijn klasse kenmerkt. En met dit kwartet werd de uitvoering ervan gesublimeerd.

Ten slotte spreek ik de hoop uit dat dit kwartet vaker te horen is op podia in België, Nederland en verder. Het bijwonen van een liveconcert als hierboven beschreven kan zomaar als memorabel worden ervaren, alle cd-opnamen ten spijt. Dit laat onverlet dat de recent verschenen cd 'Fields Of Color' een aanrader is. Mede omdat in de bijgaande liner notes Matthias Van den Brande uitleg geeft waarom hij bij het componeren al vanaf zijn jeugd inspiratie put uit het werk van kunstenaar Mark Rothko.

Foto's: Cees van de Ven. Klik hier voor meer foto's van dit concert.

Labels: concert, feb25, jazztube, Jean-Paul Estiévenart, Matthias Van den Brande, Tijs Klaassen, Wouter Kühne

(Cees van de Ven, 10.3.25) - [print] - [naar boven]

Een van de winnaars van de Edisons dit jaar in de categorie 'Jazz' is de Schotse, maar in Nederland woonachtige trompettist Alistair Payne. Hij wint in de categorie 'Nieuwkomer' met zijn bij Bimhuis Records verschenen album in de serie 'Reflex: Live At Bimhuis'. We horen Payne hier samen met de spoken word-artiest Tongo Eisen-Martin, vocaliste Marta Arpini, altsaxofonist José Soares, pianist Floris Kappeyne, bassist Tijs Klaassen en drummer Sun-Mi Hong. Inmiddels ligt er van hetzelfde gezelschap ook al weer een nieuw album: het bij Dox Records verschenen 'This Thread Walks'.

Op de Bandcamp-pagina van dit laatste album vertelt Payne hoe de samenwerking met Eisen-Martin tot stand kwam: 'Just around the time I started composing, a small poetry book by Tongo Eisen-Martin turned up on my bedside table. My partner has purchased the book on a recommendation and had left it there. I decided, with very little thought, to pick it up and read over the first few passages. Not only did I finish the book that very evening, I was absolutely swept away by it.' Hij benaderde de dichter, die direct openstond voor samenwerking, voorlopig resulterend in deze twee albums.

Een gelijkmatig patroon van Kappeyne op synthesizer, passend bij het fietsen, en zang van Arpini kenmerken 'Cycle Song', de opener van 'Reflex: Live At Bimhuis'. Gaandeweg sluiten Soares en Payne aan en dan Eisen-Martin met zijn donkere stem. Payne verrast solo, met opvallend experimenteel geluid, in 'Interlude'. Naadloos loopt het over in 'Box Too Small', waarin Payne versterking krijgt van Soares. Ritmisch spel van Hong brengt aansluitend een stroom aan woorden van Eisen-Martin op gang. Een geheel andere sfeer brengt Kappeyne aansluitend binnen: een prachtige pianosolo, pure jazz. De spanning loopt op, de opmaat voor onder andere een al even indringende saxsolo van Soares. Eisen-Martin kruist wederom de degens met Hong in 'Those Voids', iedere zin doet ertoe. Bijzonder is ook het langgerekte patroon dat de twee blazers met een zekere regelmaat toevoegen. 'Rusty Nails Have No Wings' bevat aansluitend weer prachtig spel van Payne, mooi ondersteund door Kappeyne en Klaassen. Heerlijk experimenteel spel van Payne bij het verhaal van Eisen-Martin in 'Impro' en mooie ingetogen klanken in 'Exit Influenced'. De twee blazers gedijen uitstekend op Hongs spel met de vilten stokken. Met een 'Encore' sluiten we dit boeiende concert en de cd af.

'This Thread Walks' nam het ensemble op in de studio. Ik kan het niet hard maken, aangezien er geen opnamedata te vinden zijn, maar ik ga ervan uit dat die gemaakt weren na het hierboven genoemde concert dat plaatsvond in september 2022. Kappeyne opent met een intieme pianosolo in 'Chorale', waarna we Arpini's vocale klanken horen, die zich verderop vermengen met de beide blazers tot één boeiend geheel. Eisen-Martin voegt zich erbij, evenals de ritmesectie. Speels en experimenteel klinkt het slot, met een boeiende bijdrage van Payne zelf. Arpini horen we voor het eerst met een tekst in 'Ashitaka', op een staccato gespeeld patroon onder handen van Kappeyne. Meer pop dan jazz, dit stuk, maar zonder meer een leuk tussendoortje. Twee stukken vinden we zowel op het livealbum als op dit studioalbum: 'Cycle Song' en 'Encore'. In 'Discord' vallen aanvankelijk de strakke, meeslepende ritmiek en de solo van Soares op, terwijl het verderop de veel meer ingetogen klanken van met name Kappeyne op synthesizer zijn, die de aandacht vragen. In 'Perfectly' horen we Eisen-Martin in een ontwapenend mooi duet met Arpini, waarna de blazers zich erbij voegen. Arpini, wederom met kraakheldere zang, is het ook die 'I Chose My Gods (Those Voids)' opent, samen met Kappeyne op synthesizer en Hong bescheiden drummend op de achtergrond. En dan horen we nog eens Eisen-Martin samen met Hong, elkaar aanvurend.

Labels: Alistair Payne, cd, Floris Kappeyne, José Soaris, Marta Arpani, Sun-Mi Hong, Tijs Klaassen, Tongo Eisen-Martin

(Ben Taffijn, 6.12.24) - [print] - [naar boven]

Concert
Tijs Klaassen denkt orkestraal
Tijs Klaassen Quintet, woensdag 22 mei 2024, Brouwerij Martinus, Groningen

Als er een gemeenschappelijk kenmerk van de huidige generatie jonge jazzmuzikanten aan te wijzen is, is dat misschien toch wel hun veelzijdigheid. Ze schrijven en spelen net zo makkelijk neo-bop als impro of fusion.

Bassist Tijs Klaassen (1993) is zo iemand. Zijn horizon reikt van impressionisme à la Bill Evans tot kamermuziek van de laatste honderd jaar. Hoewel hij een competente, puntig spelende bassist is die exact weet en voelt waar welke noten geplaatst moeten worden, is zijn werk als componist interessanter. Hij denkt uitgesproken orkestraal en weet met de combinatie alt- en tenorsaxofoon en keyboards wonderschone harmonieën te realiseren. Millimeterwerk met kleine tolerantie, zoals we dat in de werktuigbouw zeggen.

Nochtans blijft er tussen de bedrijven door veel ruimte voor de solisten. Mo van der Does reist op de klarinet tot voorbij waar Jimmy Giuffre ophield. Dat liet hij horen in de compositie 'Nelles' - genoemd naar het Amsterdamse verzorgingshuis Nellestein, waar Klaassen tijdens de covidperiode met de bewoners werkte ("een beetje tegenop gezien, maar achteraf een zeer positieve ervaring"). In 'Adhocism', het titelstuk van de nieuwe cd van het kwintet, ging toetsenspeler Floris Kappeyne een flink eind de ruimte in.

Drummer Wouter Kühne was de enige die buiten de leider een compositie had aangedragen. Hij droeg 'Shallow Reflections' op aan zijn helden, wier werk hij nooit zou evenaren, doch slechts vlakke spiegelingen ervan kon realiseren. Gezien zijn spel met versnellingen en vertragingen zou Martin van Duynhoven zomaar een van die helden kunnen zijn.

Foto: Willem Schwertmann

Labels: concert, Floris Kappeyne, mei24, Mo van der Does, Tijs Klaassen, Wouter Kühne

(Eddy Determeyer, 30.5.24) - [print] - [naar boven]

Het recital begon sfeervol met het nummer 'Glass', een ingetogen duet tussen de stem van Anna Serierse en het negentiende-eeuwse Van Dam-orgel van de plaatselijke Hervormde Kerk. Kid Downes zat zondagmiddag achter de manualen en de pedalen. Vervolgens voegden de drums van Martijn Vink en uiteindelijk het complete orkest zich bij de stem. Daarmee werd het stramien duidelijk: het orgel ging verschillende duetten aan met de respectieve blazers en ritmemensen. Daarbij benutte Downes het hele spectrum, van ijle herdersfluiten die aarzelend de ruimte binnentrippelden tot bombastische bombardementen die monolithisch diezelfde ruimte op zijn bomveiligheid testten. Soms werd het orgelgeluid bijna tastbaar, zo massief. We kunnen gerust zijn: het orgel en zijn kerk zullen het wel uithouden tot de Laatste Dag.

Downes liet het instrument ook zachtjes brommen en een enkele keer kreeg het ten gehore gebrachte ritmische dimensies door het kraken van de pedalen. Hij leverde de akkoorden waarop de instrumentalisten konden improviseren. Een heel precieus duet hoorden we in het nummer 'Spectrum', een samenspraak tussen Downes en bassist Tijs Klaassen. Voor de twee laatste nummers, 'Voice Of Reason' en 'Black Is The Colour', marcheerden de blazers - minus Joris Roelofs, wiens basklarinet trouwens de hele range van het kerkorgel bestreek - naar boven. Om gezamenlijk met de organist de gelovigen vanuit den hoge te zegenen.

Foto: Hammie van der Vorst

Labels: Anna Serierse, Ben van Gelder, concert, dec23, Joris Roelofs, Kid Downes, Martijn Vink, Tijs Klaassen

(Eddy Determeyer, 20.12.23) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Brad Mehldau
Winnaar Edison Oeuvre Jazz Prijs 2026
Klik hier voor een interview in de
Volkskrant | Foto: Louis Obbens

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.