Concert
Een gelukkig huwelijk tussen twee bands
Ben van Gelder: Manifold, zondag 10 december 2023, NH Kerk, Garnwerd
De combinatie jazzorkest-orgel is niet erg gebruikelijk. Uit het verleden kennen we Bill Doggett, Gerald Wilson (met Richard Groove Holmes), Duke Ellington (met Wild Bill Davis) en Oliver Nelson (met Jimmy Smith) en - van meer recente datum - Radam Schwarz. Dat waren overigens allemaal hammondorgels. Niet zo raar, die schaarse samenwerkingsverbanden: het orgel is immers ook een orkest en je moet van goeden huize komen om die twee werelden op een succesvolle manier aan elkaar te koppelen. Welnu, kennelijk komt altsaxofonist/fluitist Ben van Gelder van zo'n goed huis. Hij is erin geslaagd zijn septet en het kerkorgel van Garnwerd tot een symbiotisch geheel te smeden.
Het recital begon sfeervol met het nummer 'Glass', een ingetogen duet tussen de stem van Anna Serierse en het negentiende-eeuwse Van Dam-orgel van de plaatselijke Hervormde Kerk. Kid Downes zat zondagmiddag achter de manualen en de pedalen. Vervolgens voegden de drums van Martijn Vink en uiteindelijk het complete orkest zich bij de stem. Daarmee werd het stramien duidelijk: het orgel ging verschillende duetten aan met de respectieve blazers en ritmemensen. Daarbij benutte Downes het hele spectrum, van ijle herdersfluiten die aarzelend de ruimte binnentrippelden tot bombastische bombardementen die monolithisch diezelfde ruimte op zijn bomveiligheid testten. Soms werd het orgelgeluid bijna tastbaar, zo massief. We kunnen gerust zijn: het orgel en zijn kerk zullen het wel uithouden tot de Laatste Dag.
Downes liet het instrument ook zachtjes brommen en een enkele keer kreeg het ten gehore gebrachte ritmische dimensies door het kraken van de pedalen. Hij leverde de akkoorden waarop de instrumentalisten konden improviseren. Een heel precieus duet hoorden we in het nummer 'Spectrum', een samenspraak tussen Downes en bassist Tijs Klaassen. Voor de twee laatste nummers, 'Voice Of Reason' en 'Black Is The Colour', marcheerden de blazers - minus Joris Roelofs, wiens basklarinet trouwens de hele range van het kerkorgel bestreek - naar boven. Om gezamenlijk met de organist de gelovigen vanuit den hoge te zegenen.
Foto: Hammie van der Vorst
Labels: Anna Serierse, Ben van Gelder, concert, dec23, Joris Roelofs, Kid Downes, Martijn Vink, Tijs Klaassen
(Eddy Determeyer, 20.12.23) - [print]
- [naar boven]
Concert
Gevoel en verstand verbonden
Sjoerd van Eijck's OAK, woensdag 6 december 2023, Paradox, Tilburg
In 2021 heeft Sjoerd van Eijck met zijn kwartet OAK, een kwinkslag naar z'n achternaam, het debuutalbum 'Aurora' uitgebracht, met trompettist Koen Smits, bassist Nathan Wouters en drummer Willem Romers. Dezelfde formatie staat bij de feestelijke albumpresentatie van 'Eight' op het podium van Paradox. Voorafgaand aan de eerste muzikale klanken legt Van Eijck aan het publiek uit dat de composities van het nieuwe album zijn geïnspireerd door de muziek van Ennio Morricone uit Quentin Tarantino's film 'The Hateful Eight'. Op zijn beurt is de beroemde Italiaanse filmcomponist beïnvloed door de componist en muzikale vernieuwer Olivier Messiaen.
Wanneer je niet bekend bent met de muziek van Messiaen is het ondoenlijk vast te stellen in hoeverre de door OAK gespeelde stukken gevoed zijn door de compositieleer van Messiaen. Duidelijk is wel dat Sjoerd van Eick nieuwe bronnen heeft aangeboord, in zijn drang tot experimenteren met klankkleuren en harmonieën. De eerste live-uitvoering maakt niet alleen inzichtelijk dat Van Eijcks composities diepgeworteld zijn in de jazz en geïmproviseerde muziek, maar ook dat de luisteraar geen hapklaren brokken krijgen opgediend. De muziek heeft veel ruimte tussen de gespeelde noten en wordt in sterke mate voortgedreven door complexe ritmes. Geen wonder dat essentiële skills worden gevraagd van bassist Nathan Wouters en drummer Willem Romers.
Gevoel en verstand, beide van belang in de muziek, zijn ook bij dit concert onderling verbonden, maar het cerebrale karakter domineert op verbluffende wijze. Bij de les blijven is voor musici en publiek een absolute must. De inventieve composities wedijveren met de vaak intense improvisaties om aandacht. De weelderige en kleurrijke solo's worden grotendeels opgeëist door Van Eijck en Smits. Bewonderingswaardig is dat deze solistische bijdragen onmiskenbaar samenhang vertonen met de uitgeschreven composities. Dit zorgt voor zowel contemplatie bij de doordacht uitgeschreven delen als het oproepen van emoties bij de avontuurlijke solo's en verrassende muzikale plotwendingen.
De release van het album 'Eight' van OAK is nog live te bewonderen in de Thiemeloods in Nijmegen op 8 februari 2024 en in de Verkadefabriek in Den Bosch op 18 februari 2024. Het mooi geproduceerde album is uitgebracht bij het Nederlandse ZenneZ-label.
Foto's: Louis Obbens. Klik hier voor zijn fotoverslag van dit concert.
Labels: concert, dec23, Koen Smits, Nathan Wouters, OAK, Sjoerd van Eijck, Willem Romers
(Louis Obbens, 13.12.23) - [print]
- [naar boven]
Lees verder in het archief...
