De derde editie van het Tilburg Sax Summit heeft van 26 mei tot en met 1 juni op verschillende locaties in Tilburg plaatsgevonden. Naast optredens van nationale en internationale musici is er ruimte geboden aan workshops en speciale ontmoetingen. Het festival is georganiseerd voor zowel luisteraars als makers, met aandacht voor jongeren zoals bij Sax Summit Kids. Het festival heeft de steun van het Cultuurfonds en draagt een sterk educatief karakter. Op vrijdag concerteert in dit verband saxofonist Emma Rawicz met haar kwartet. De saxofonist, van Poolse afkomst maar opgegroeid in Engeland, is vorig jaar afgestudeerd aan de Royal Academy of Music. Rawicz heeft al twee albums, 'Incantation' en 'Chroma', op haar naam uitgebracht en recent een duo-album, 'Big Visit', met toetsenist Gwilym Simcock. Haar status als saxofonist en componist ontwikkelt zich als een komeet.

Direct bij het openingsnummer maakt Rawicz duidelijk dat deze avond geen zoete broodjes worden gebakken. De meeste stukken worden uptempo en met veel bezieling gebracht. De voortstuwende ritmesectie speelt hierin een niet te onderschatten rol. De saxofonist verkent het hele spectrum van de tenorsaxofoon en claimt binnen de composities ruimte om solistisch te excelleren. Met veel impact in een avontuurlijk en organisch geheel, passend bij de moderne opvattingen over improvisatie. De band speelt meerdere composities van het album 'Chroma'. De titels verwijzen naar obscure kleuren. Emma Rawicz heeft chromesthesie, waardoor zij bij het horen van geluiden kleuren waarneemt en dat heeft haar geïnspireerd tot dit album. Vol verve speelt zij 'Oak Tree', haar compositorische afstudeeropdracht. Slechts eenmaal, in 'Cowboys And Aliens', hanteert Rawicz de sopraansaxofoon in plaats van haar tenorsaxofoon en wordt eenmalig een dramatische ballad gespeeld.

In tegenstelling tot de muziek op haar mooie album 'Chroma' ontbreekt het live aan vocalen. Dit wordt gecompenseerd door de creatieve ruimte in te vullen met een wervelende en bij vlagen complex spelende Rawicz en de ritmisch uitstekende pianist Elliot Galvin. Kevin Glasgow op basgitaar en Asaf Sirkis op percussie hebben door hun hoogenergetische ritmes en vele fraaie breaks vooral een ondersteunende rol. Minder passend zijn de gelijksoortige solo's op de zessnarige basgitaar.

Emma Rawicz imponeert in lange, uitdagende en uitgesponnen stukken, waarin de improvisaties op tenor tot grote hoogten reiken. Onder deze intense uitspattingen schuilt een groot compositorisch talent met veel gevoel voor melancholie en melodie, een complex akkoordgebruik, vlagen van abstractie en een mateloos ritmegevoel. Rawicz bewijst dat ze geen aanstormend talent meer is, ze is definitief doorgebroken!

Foto's: Louis Obbens. Klik hier voor meer foto's van dit concert.

Labels: Asaf Sirkis, concert, Elliot Galvin, Emma Rawicz, Kevin Glasgow, mei25, Tilburg Sax Summit

(Louis Obbens, 15.6.25) - [print] - [naar boven]

Eerlijk gezegd was ik de dronemuziek een beetje uit het oor verloren sinds het werk van pionier La Monte Young in de jaren zestig. Doch een tijdje geleden ontdekte ik dat de Concertzender rond middernacht frequent laagfrequente ambientmuziek uitzendt. Er zijn kennelijk nog steeds componisten van en liefhebbers voor dit soort minimal music.

De grote zaal van VERA was leeggeruimd en verduisterd; de bar ging verscholen achter zwarte velums. Midden in de ruimte was een eiland van computers, synthesizers en mengpanelen gebouwd, geflankeerd door drie flambouwen. Daaromheen cirkels stoelen en zitzakken. Al bij binnenkomst werd je ondergedompeld in een fluisterzachte brom die allengs naar het zoemen van de airconditioning van een middelgroot warenhuis neigde. Langzaam, heel langzaam liet het duo All Are To Return het geluid aanzwellen en kreeg het gebodene een dreunend (dronend?) karakter. Even geleidelijk werden er dunne lagen lage tonen toegevoegd, als een ui die de tweede hoofdwet van de thermodynamica tartte en de entropie liet afnemen. Tot we uiteindelijk midden in een orkaan zaten.

Deze muziek hoor je niet alleen via je oren, maar maak je met je hele lijfje mee. Hoewel ze geen ritmische component bezat, betrapte ik mijn corpus erop dat het kennelijk percussieve elementen had opgepikt. Ook merkte ik dat ik het grootste deel van de avond met gesloten ogen had zitten luisteren - wat eigenlijk nooit voorkomt. En zo gingen we terug naar mijn vroegste babytijd. Toen ik nacht na nacht het verre geluid van eskaders Lancasters moet hebben gehoord, op weg naar Krupp. Het geluid van tweehonderd Rolls Royce Merlin-motoren op vijf kilometer boven mijn wiegje zal niet monotoon zijn geweest, maar periodiek aan- en afzwellend, als dat een woord is, vanwege atmosferisch omstandigheden en interferentie van de krachtbronnen. Weer terug op aarde hoorde ik plotselinge hoge flitsen, als een TGV die een tunnel uit komt stormen en tweehonderd meter verderop weer verdwijnt.

Het werk van Maurice de Jong alias Dragon Mastery ging naadloos verder waar All Are To Return zijn muziek liet uitdoven. Zijn stuk heette 'C', niet te verwarren met Terry Riley's bekende 'In C'. Hier was het geluid helderder en hoger, als een strijkerssectie bijna. Of het orgel van de Sint Jan in Den Bosch. De compositie/improvisatie was amorf van karakter. Nochtans meende ik hier een duidelijke driekwartsmaat te horen. Maar het is de vraag of ik die daadwerkelijk met mijn oren waarnam, of dat die op een andere manier in mijn hersenen werd geïnduceerd. Want dat dit soort klanken rare dingen doet in de hersenpan is wel duidelijk - met name vlak achter het voorhoofdsbeen was het een gegons van belang. Als een mistfront trok het geluid over het land, geaccidenteerd met doffe explosies.

Nog wat verder opgetuigd was het naamloze stuk waar Vigil de avond mee afsloot. Een soort sinustoon met verdichtingen en verdunningen. Er waren ook stereo-effecten, in deze context heel functioneel. Met periodieke hoge flitsen neigde dit naar 'echte' muziek.

Goh, je kunt een hoop meemaken in drie kwartier, concludeerde ik toen ik de deur uitstapte. Tot ik me realiseerde dat ik twee uur in de ban van de drone had verkeerd.

Foto's: Marc de Krosse via VERA

Labels: concert, Dragon Mastery, Dronestage, Maurice de Jong, mei25, vigil

(Eddy Determeyer, 31.5.25) - [print] - [naar boven]

'The 3Dom Factor' was de titel die de legendarische drummer Barry Altschul gaf aan een nieuw trio album dat hij in 2013 uitbracht met leeftijdgenoot en bassist Joe Fonda en de toen nog vrij jonge en onbekende Jon Irabagon. Dat smaakte naar meer en zoals dat dan vaker gaat werd de naam van het album de naam van het trio. Barry Altschul's 3Dom Factor bracht in 2015 'Tales Of The Unforseen' uit, in 2017 'Live In Krakau' en in 2021 'Long Tall Sunshine'. Het trio bestaat nog steeds en sloot een Europese tour deze vrijdagavond af in De Singer, Rijkevorsel. Dan tel ik het allerlaatste concert zaterdagavond in het Bimhuis niet mee, aangezien Altschul daarvoor Alexander von Schlippenbach als gast uitnodigde. In mijn eerdere verslag merkte ik reeds op dat dit trio met name opvalt door het sterke samenspel en de gelijkwaardige rol van de leden. Die conclusie kan ik nu wederom trekken, aangevuld met het geweldige spelplezier dat er in deze ruim een uur durende set werkelijk van afspat. Iets dat we onder andere gewaar worden door het geschreeuw tussen Alstschul en Fonda, de muziek ruimschoots overstijgend. Die klinkt overigens volledig akoestisch, wat hier meer dan voldoende is.

Twee klassiekers klinken er vanavond, 'Naima' van John Coltrane en 'Scrapple From The Apple' van Charlie Parker, naast 'GS 2' van Fonda helemaal aan het einde en verder de nodige improvisaties. Het concert begint in ieder geval direct in een fors tempo, waarbij Irabagon de leiding neemt en - onvermoeibaar in zijn spel - voorlopig ook houdt. Krachtig, melodieus en soms ook heerlijk ontsporend, alles uit zijn tenorsax persend wat erin zit. En dat natuurlijk fors opgezweept door een eersteklas ritmetandem. Als Irabagon even verderop eindelijk de tijd neemt om wat op adem te komen, horen we pas echt goed met wat voor musici we hier van doen hebben. Fonda mag aansluitend aan dit duet voor de eerste keer soleren. Ik ken hem met name van de samenwerking met Satoko Fujii en daardoor weet ik dat de man een excellente bassist is. Met niet alleen een uitstekend ritmegevoel, zo blijkt ook nu weer, maar ook met het vermogen om een melodie neer te zetten op zijn contrabas en dat is zeker niet iedere bassist gegeven. Altschul voegt zich er weer bij voor een abstract deel, waarin duidelijk sprake is van improvisatie en waarin Fonda zijn snaren aangenaam laat zingen. Tot Irabagon zich er weer bijvoegt en het geheel weer op stoom komt.

En ook dat is een constante in deze set, dat laveren tussen aan de ene kant vrij melodieuze patronen, waarin we die klassiekers terughoren, en de meer abstracte improvisaties aan de andere kant. Met die genadeloze groove als basis. Altschul en Fonda porren het vuur hoog op, sporen elkaar aan tot grote hoogte - zie dat hierboven genoemde speelplezier - en weten iedere keer ook weer Irabagon te inspireren tot bijzondere uitstapjes, waarbij hij naast de tenorsax ook de sopraninosax hanteert. U weet wel, de kleinste van de saxen met dat hoge, wat pregnante geluid. Irabagon laat hem snerpen en piepen tot onze oren ervan tuiten, met die solo waarbij hij gebruik maakt van de circulaire ademhalingstechniek als hoogtepunt. Voordat 'GS 2' klinkt, dat wederom met een solo van Fonda begint, horen we Altschul twee keer soleren. Als een onweer dat geleidelijk door de zaal trekt geselt hij snaredrum en bekkens, zijpaadjes bewandelend zonder de centrale ritmiek uit het oog te verliezen, spelend met iedere vezel van zijn lijf. En dat zien we Fonda ook doen aan het begin van het slot van deze enerverende set. We zien hem zich in het zweet werken op die harde snaren, diep geconcentreerd en met volledige overgave. Zonder meer een van de hoogtepunten van deze set. Mooi hoe hij de snaren laat zingen door zijn ene hand over de snaren te laten bewegen, terwijl hij met de andere hand plukt. Het loopt uit in een krachtige groove, waar mede Altschul voor tekent en die Irabagon begeleidt in intens en bezield spel. Van tenorsax overstappend op sopranino en weer terug, tot het sputterend stilvalt en het welverdiende applaus klinkt. Het publiek haalt ze terug voor de toegift, maar deze musici bedanken voor de eer. Alles is al gegeven.

Foto's: Jef Vandebroek

Labels: 3Dom Factor, Barry Altschul, concert, Joe Fonda, Jon Irabagon, mei25

(Ben Taffijn, 28.5.25) - [print] - [naar boven]

Concert
Verrassend parcours met inspirerend trio
Mete Erker Trio + 1, donderdag 15 mei 2025, Brebl, Nijmegen

Bij binnenkomst in een uitverkocht Brebl in Nijmegen was de verwachting al voelbaar. Alsof iedereen klaar was voor een feestje dat aanstaande was.

De samenwerking van saxofonist Mete Erker met pianist Floris Kappeyne, contrabassist Tijs Klaassen en drummer Wouter Kühne ontstond enkele jaren geleden in de coronatijd. Met een online uitgezonden liveconcert in Paradox werd de kiem gelegd voor de cd-releasetour 'Tilburg Noord' anno nu. Dat Mete Erker voor deze talentvolle, jonge topmuzikanten/-improvisatoren gekozen heeft zegt iets over een volgende fase in zijn muzikaal parcours.

Bekend is zijn aandeel in Artvark, het duo met zijn goede vriend Jeroen van Vliet, Anton Goudsmits Ton Petit, Van Binsbergen's Playstation e.a. Ideeënrijk, met een warm geluid op tenor- en sopraansax en een niet te missen zeggingskracht: het zijn zomaar wat metaforen voor de persoon Mete Erker. Vanavond kwamen we weer meer over hem te weten, over zijn zoektocht en muzikale identiteit.

Het Floris Kappeyne Trio (hier omgekat tot het Mete Erker Trio - Mete zelf is die '+ 1') met Tijs Klaassen en Wouter Kühne bestaat al een aantal jaren. Hun album 'Closer' uit 2023 met ambient muziek werd alom geprezen.

Na de opener, een sterke interpretatie van 'Ghost' van Albert Ayler, volgde 'Trinkle', een compostie van de leider. Een fraaie rustgevende composite die terecht veel bijval kreeg. Charlie Hadens 'Song For Ché' was als zodanig wel herkenbaar, maar kreeg hier een volstrekt eigen indringende remake. Met een solide bassolo van Klaassen en een fragiel flageolet-coda van Erker.

In de korte groepsimpro 'Slide Two' werden we bepaald verrast. Mete Erker speelde hier op een zeldzaam instrument; een schuifsaxofoon waarmee hij onlangs aan een verkenningstocht is begonnen. We horen glissandi als was het een klaagzang. Benieuwd wat we hier ongetwijfeld nog meer van gaan vernemen in de toekomst... In 'Spellbinder' van Jeroen van Vliet namen Kappeyne, Klaassen en Kühne ruimschoots de gelegenheid te baat hun bijzondere klasse te tonen. Zij spreidden een fascinerende bedding voor Mete Erkers impressionistische spel.

Na de pauze gunde de leider op deze avond een plaats aan altist Norbert Lensink, een leerling van Miguel Boelens en Mete Erker aan de ArtEZ University of Arts in Arnhem. Overtuigend en zonder schroom gaf hij in 'Lonely Woman' van Ornette Coleman een visitekaartje af van hemzelf en zijn muziekopleiding.

'Valse Triste' van Jean Sibelius in een arrangement van Erker kreeg een onontkoombare verklankte dramatiek, die onderhuids ging. Met 'Ja' van Mete Erker kwam er een einde aan deze memorabele concertavond en gaf het publiek met een staande ovatie nogmaals blijk van hun waardering en dankbaarheid. Een toegift kon dan ook niet uitblijven. Dat werd de standard 'Moonlight In Vermont'. Intiem, verhalend en broos gebracht. In een tempo zó traag dat het buiten meetbereik van een metronoom viel. Een adembenemend mooi einde.

Foto's: Cees van de Ven. Klik hier voor meer foto's van dit concert.

Labels: concert, Floris Kappeyne, mei25, Mete Erker, Tijs Klaassen, Wouter Kühne

(Cees van de Ven, 24.5.25) - [print] - [naar boven]

De éminence grise onder de Europese jazztrompettisten, geboren in 1939, waagt zich aan een geheel nieuw project met jonge muzikanten uit Italië. Naast Francesco Ponticelli (contrabas), Evita Polidoro (slagwerk) en oudgediende Francesco Diodati (gitaar) is Matteo Paggi (trombone) de ijzersterke substitutie van Gianluca Petrella. Ennrico Rava heeft een sterke voorkeur voor trombonisten in zijn bands, te verklaren door het feit dat hij zelf op dit instrument heeft gespeeld. Rava is echter geswitcht van trombone naar trompet nadat hij Miles Davis hoorde... De muziek bestaat uit nieuw en oud materiaal en is vorig jaar uitgebracht op het label Parco Della Musica.

Al direct bij aanvang van het openingsnummer wordt op overdonderde wijze duidelijk dat de versmelting tussen de gerijpte muzikale ervaring van Rava, gecombineerd met jeugdig elan, leidt tot hernieuwde en levendige muzikaliteit. In 'Lavori Casalinghi' ontwikkelt een schijnbaar licht volkswalsje zich tot een experimenteel-elektronisch en apocalyptisch spektakelstuk. Gedomineerd door zware tromboneklanken en inventieve noise-effecten uit de gitaar van Diodata. Rava heeft vaak tussen hardbop en avantgarde gelaveerd maar nog nooit zo compromisloos als vandaag. 'Lavori Casalinghi' is al in de jaren 70 opgenomen door het Enrico Rava Quartet, maar is in het Bimhuis genadeloos getransformeerd. Deze experimentele abstractie keert in de set nog een keer op weergaloze wijze terug. In een lange uitgesponnen compositie countert Rava's bugel in hoog tempo op de duistere trombonesolo en komt de spanning tot kookpunt door spacy gitaarspel en heftige percussie. Enrico Rava verwoordde de diepere betekenis van zijn Fearless Five-muziek als volgt: "With this group I feel like on an ideal island, where everyone gives and everyone receives what they need..."

De bijna telepathische verstandhouding blijft tijdens het gehele optreden intact. Het experimentele karakter wordt in het tweede deel van het concert weliswaar milder van aard, maar het inventieve gehalte blijft onverminderd van hoog niveau. Hemels gezang van slagwerker Evita Polidoro en relatief korte composities, waaronder een ballad en ragfijn samenspel van trombone en bugel. Rava raakt overigens zijn trompet tijdens het optreden, een enkele uitzondering daargelaten, nauwelijks aan. Mogelijk ingegeven door zijn fysieke gesteldheid, waardoor embouchure en lipspanning moeilijker zijn geworden? Of geeft Rava de voorkeur aan het warme geluid van de bugel? Wat het ook mag zijn: het optreden van Enrico Rava Fearless Five blijft muzikaal opwindend en energiek tot de laatste noot. Rava's toch al imposante loopbaan wordt verlengd met experimentele durf en vlijmscherp spel door alle bandleden en de maestro zelf doet daar niet voor onder.

Foto's: Louis Obbens. Klik hier voor meer foto's van dit concert.

Labels: concert, Enrico Rava, Evita Polidori, Fearless Five, Francesco Diodati, Francesco Ponticelli, mei25

(Louis Obbens, 19.5.25) - [print] - [naar boven]

Kijk, dat is jazz. Pianist David Berkman kondigt het nummer 'Laverne' aan, van Andrew Hill. Consternatie. Dat was niet afgesproken. Hoeveel maten? Tachtig, volgens een weliswaar ruime schatting. "Denk je dat ik het kan hóren?" vraagt drummer Wouter Kühne een tikje bezorgd. Een minuut later zitten we midden in het nummer en het is of er anderhalve dag op gezwoegd is. En Kühne kan het wel degelijk horen - hij is een powertrommelaar die iets van het overdonderende van Elvin Jones paart aan het speelse van Billy Higgins. Hij maakt er een feestje van, soleert melodisch, vindingrijk en energiek. Geeft het nummer 'Janine' de stootkracht van een Pratt & Whitney J-57.

Berkmans werk kun je het best met 'elegant' karakteriseren. Bij hem borrelen de associaties op met de nerveuze lineariteit van een Bud Powell en de finesse van een Hank Jones. 'Skylark' wordt een lieflijk, poëtisch verhaal.

De tweede set wordt geopend met 'We See' van Thelonious Monk. Alsof de muzikanten door een veld met struikeldraad dwalen, van de ene gordiaanse knoop naar het volgende terrein met straight-ahead swing.

De band heeft er kortom wel zin in en tenorist Jasper Blom misschien nog wel het meest. Hij beschikt over een licht geruwd, vol geluid en een pakhuis aan ideeën. Wat heet: hij neemt rustig de tijd om vol uit te pakken. In zijn coda van het genoemde 'Skylark' laat hij fier het fraaie laag van zijn instrument horen, afgewisseld door een doordringend hoog.

Het duurde een tijdje vooraleer het zaaltje een beetje was afgekoeld.

Foto: Hammie van der Vorst

Labels: concert, David Berkman, Jasper Blom, Joris Teepe, mei25, Wouter Kühne

(Eddy Determeyer, 17.5.25) - [print] - [naar boven]

Tenorist en componist James Brandon Lewis is een muzikant van weinig woorden. Liever laat hij de muziek voor zich spreken, gekenmerkt door een onmetelijke diepgang en immense dadendrang! Desondanks laat de tenorist het publiek achter met actuele uitspraken zoals: 'Don’t let the robots take over', 'We need music more than ever' en voegt hij hier 'Stay positive' aan toe. Er is niet veel fantasie voor nodig om deze uitspraken te plaatsen in de huidige tijdgeest.

Het trio speelt bijna ononderbroken in een uitverkocht Paradox. Het laatste album 'Apple Cores' is een unieke invulling van een ode aan trompettist Don Cherry, overigens zonder een trompettist aan de line-up toe te voegen. James Brandon Lewis speelt met een indrukwekkende ritmesectie. Josh Werner die bijzondere aandacht heeft voor groove, met zijn baslijnen hypnotiseert en elementen van hiphop toevoegt aan het basgeluid. Gerald Cleaver vervangt Chad Taylor en speelt indien nodig ingetogen en expressief als de muziek er om vraagt.

Het saxofoongeluid van Lewis is krachtig, gezaghebbend en opvallend genoeg regelmatig licht van aard en zelfs lieflijk. Zijn virtuoze techniek stelt hij ten dienste van zijn niet aflatende muzikale zoektocht naar vernieuwing en improvisatie. De geesten van grote saxofonisten uit het verleden zijn niet meer dan latent aanwezig als inspiratiebron voor een stortvloed aan instrumentale erupties en uitdagende soli. Echter, Lewis heeft een uniek geluid en bewandelt een zelfgekozen muzikaal pad.

De hoogstaande jazz wordt niet opgediend in muzikaal hapklare brokken. De energie en de rauwheid van emoties zijn leidend en de voortdurende temposchommelingen zijn al even natuurlijk als virtuoos. Bij vlagen onstuimig en onnavolgbaar inventief en indringend worden thema's omspeeld en teruggehaald. Compromisloos, puur en direct wordt een weg gevonden in een mix van vrije jazzvormen met een hoog spiritueel karakter. De solo's van zijn begeleiders zijn spaarzaam en effectvol, hun muzikale ondersteuning is empathisch en aangrijpend.

In het tweede deel van dit diepgravende optreden wordt geen gas teruggenomen maar wel met meer lichtheid geïmproviseerd. Een teder slaapliedje, een funky stuk en een ballade zijn hiervan de spreekwoordelijke voorbeelden. Hierna wordt het opnieuw spannend en keert de zindering terug. Met een onheilspellende verhaaltrant en compromisloze improvisatie. Gevolgd door een afwisseling van zwevende en gedempte saxofoongeluiden, waarbij zonder effectbejag de uitgebreide skills van Lewis over het voetlicht worden gebracht.

James Brandon Lewis heeft de beschikking over het meest felle en aanvallende saxofoongeluid in de moderne jazz. Maar hij kan ook ruimtes laten, effectvol herhalen en met houvast improvisaties vervolgen, cerebraal en emotioneel geladen. Onberispelijk en rijk gedetailleerd in de uitvoering, maar ook onbevreesd en boordevol verrassingen!

Foto's: Louis Obbens. Klik hier voor meer foto's van dit concert.

Labels: concert, Gerald Cleaver, James Brandon Lewis, Josh Werner, mei25

(Louis Obbens, 14.5.25) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Album van de maand
Jamie Peet - 'REFLEX: Daily New Beginning'
Klik hier voor meer informatie

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.