2026 is een goed jaar voor gitariste Ella Zirina, die in maart door het blad Gitarist werd gekozen tot beste jazz/fusiongitarist van de Benelux. Daarmee was ze de enige vrouw in deze poll, een fantastische prestatie voor een jonge vrouw die zo'n tien jaar geleden op haar zeventiende vanuit Letland naar Nederland kwam om aan het conservatorium te studeren. Sinds enkele jaren duikt ze als een 'shooting star' overal in het jazzfirmament op, in bezettingen met zo ongeveer het hele spectrum aan jong en gevestigd talent in de Benelux. Ze nam recent het duoalbum 'Dark Yellow' op met die andere eigenzinnige gitaarheld, Teis Semey, en heeft inmiddels vier albums op haar naam staan, naast medewerkingen aan enkele andere producties. Onlangs trad ze twee keer op in verschillende bezettingen, en niet met haar eigen trio.

De eerste gelegenheid was het voorlaatste concert van dit seizoen van On The Roof, op het dakterras van gebouw HoogtIJ in Amsterdam-Noord. Deze concertserie brengt verrassende ensembles samen voor innovatieve samenwerkingen. Dit keer waren het drie bijzondere talenten die daarvoor nooit eerder samen hadden gespeeld. Bassist Clemens van der Feen (1980) was ooit zelf NextGen-talent en leerling van onder anderen John Patitucci, en is inmiddels uitgegroeid tot een gevestigde naam. Hij speelde wel eerder met saxofonist Ben van Gelder (1988) op North Sea Jazz, bij de uitvoering van diens compositieopdracht 'The Whole World Is Round'. Van Gelder speelde op zijn beurt vier jaar eerder met gitariste Ella Zirina (1997) bij het Bimhuis JazzFest-minifestival, dat gevestigde namen koppelt aan nieuw talent. Een gelegenheidsformatie dus, waarin de improvisatie overheerst.

Het concert opent met twee vrij korte, dromerige stukken van Ella Zirina, waarbij het direct herkenbare timbre van altsaxofonist Van Gelder sterke kleuren toevoegt over een ritmisch aangezette donkere bas. Zirina heeft een geheel eigen, fysieke aanpak in het bespelen van haar instrument: ze tokkelt met beide handen, waarbij haar rechterhand beweeglijk is en soms omhoogschiet naar de hals, met het plectrum omhoog of omlaag geslagen. De klankkleur varieert van folkachtig en Wes Montgomery-fluweel tot klassiek, elektro of flamenco. Het is niet te horen dat de musici niet eerder als trio samenspeelden of het moet zijn door de luisterende kwaliteit van elke muzikant, die zoekend of vragend deelneemt om dan de leidende rol op te pakken. Het is nergens een klassiek trio; de steeds wisselende verhoudingen leiden tot een driegesprek met veel wendingen. Veel improvisatie en beperkte uitgeschreven momenten. De thema's wisselen van ballad naar modaal, latin-getint.

Het tweede concert was onderdeel van het Delft Jazz Festival, op locatie in de Lucaskerk, met een akoestiek die de klanken van Ella Zirina en pianist Wolfert Brederode uitstekend ten goede kwam. Hun samenwerking begon in 2025 toen er meteen een sterke muzikale klik was. Het duo is ontstaan via het Bimhuis, waar ze meededen aan Spring Duets, een jaarlijkse serie waarin het Bimhuis nieuwe ontmoetingen tussen musici organiseert door duo's te vormen die live op het podium improviseren, min of meer dezelfde gedachte die ook bij het On The Roof-concert werd gevolgd. Na hun ontmoeting in 2025 namen Brederode en Zirina onder meer een pocket concert op, dat in zijn geheel op YouTube te zien is.

Ze delen een klassieke achtergrond gekoppeld aan de liefde voor jazz en improvisatie, en dat is in hun samenspel steeds hoorbaar. Daarnaast maken ze beiden gebruik van elke uithoek van hun instrument. Pedalen, pianosnaren, klankkast: elk stukje doet mee. Bij het pocketconcert overheerst het pianogeluid enigszins, terwijl in de Luterse kerk een volledige verweving ontstaat, die langs een breed landschap van akoestisch en elektronisch geluid gaat zonder ergens afstandelijk te worden.

Waar Zirina's gitaar zweeft, tokkelt en kleurt, legt Brederode's spel er een klassiek geschoolde brede klank van arpeggio's en akkoorden onder. Hij trekt lange lijnen en creëert harmonische ruimte, die Zirina invult met textuur en beweging. Ook hier is het geen begeleider-solist-verhouding, maar gaat het om een dialoog waarin beide instrumenten elkaar afwisselend leiden en volgen: Zirina's fysieke, bijna vocale gitaarspel, dat lijkt te aarzelen tussen fluisteren en uitbarsten, krijgt richting door de piano. Jazz Delft vermeldt in het programma dat hun spel zich kenmerkt door poëzie, eigenzinnigheid en avontuurlijke improvisatie en daarin is geen woord teveel gezegd.

Zirini kreeg voor haar eerste album 'Intertwined' meteen een Edison-nominatie. Brederode behoort al wat langer tot de internationale top en maakte meerdere albums voor het prestigieuze ECM-label. Voor zijn laatste album, 'Ruins And Remains', won hij een Edison en hij speelt ook in 2025 en 2026 nog regelmatig werk van dat album, naast zijn trio- en duo-optredens. In Delft speelden Brederode en Zirina stukken uit hun pocketconcert, zowel van zijn als van haar hand.

Net als op het dakterras werd het publiek bijna direct meegenomen in de hypnotische tonen van het duo, dat op rustige, haast ingetogen wijze grenzen doorbreekt zonder een moment toegankelijkheid te verliezen. Daardoor nemen ze nieuwe luisteraars mee op een intieme, meeslepende reis door het eigenzinnig universum van geïmproviseerde muziek waarbij het label onbelangrijk wordt. Magie.

Tekst: Monica Rijpma | Foto's: Sophie Conin

Labels: Ben van Gelder, Bimhuis, Clemens van der Feen, concert, Delft Jazzfestival, Ella Zirina, On The Roof, Wolfert Brederode

(Monica Rijpma, 29.8.26) - [print] - [naar boven]

Op 10 januari 2026 was het 10 jaar geleden dat een van de meest invloedrijkste rockmuzikanten overleed. Naast zanger was Bowie ook muziekproducer, trendzetter en stijlicoon. Zoals bekend wisselde hij voortdurend van personages. De Volkskrant heeft recent een groot artikel gewijd aan zijn acteerwerk. Vermeldingswaardig en relatief onbekend is dat David Bowie in zijn prille carrière saxofoon heeft gespeeld. Dit instrument is dan ook van betekenis in zijn oeuvre. Niet in het minst door de rol van saxofonist Donny McCaslin op zijn zwanenzang 'Blackstar'.

Yuri Honing heeft altijd een voorliefde gehad voor de muziek van David Bowie en diens nalatenschap is regelmatig een bron van inspiratie voor het Acoustic Quartet. Dit kwartet bestaat naast de tenorsaxofonist uit Wolfert Brederode op piano, Gulli Gudmundsson op contrabas en Joost Lijbaart op drums. Wie verwachtingsvol heeft uitgekeken dat het kwartet zeer bekende nummers zou spelen zoals 'Ziggy Stardust' of 'Fame' komt van een koude kermis thuis. Daar waar Honing al nummers van David Bowie speelt, zijn dit de meer obscure liedjes uit zijn repertoire zoals de single 'John, I Am Only Dancing' en 'Letter To Hermione'. Allereerst is de aanpak erop gericht dat naar de geest van Bowie wordt gespeeld, met veel ruimte voor vrijheid en interpretatie. Daarnaast is het opvallend dat Honing een liedjesstructuur verkiest met relatief korte, catchy nummers met overwegend korte improvisaties. Het karakteristiek verhalende en emotioneel geladen saxofoongeluid contrasteert mooi met de minutieuze sensitiviteit van Brederode. Gudmundsson en Lijbaart voegen hier een sprankelend ritme aan toe. De muziek wordt vaak in de vorm van midtempo of ballad opgediend: puur, warm in zijn klankkleur, verraderlijk luchtig en altijd ruimtelijk.

In 'Heaven On My Mind' klinkt Yuri Honing indringend en onstuimig en klinkt het pianospel van Wolfert Brederode als een parel. Veel indruk maakt de compositie 'Avalon', afkomstig van het album 'Avalon Songs', geschreven tijdens de pandemie. Mistroostig en ritmisch verhaalt het over het rijk van Koning Arthur als reflectie op de duistere, geïsoleerde periode van een aantal jaren geleden. In een abstracte vorm omarmen de fragiele saxofoonklanken en het intieme pianogeluid elkaar op waarachtige wijze. In de kortstondige toegift 'The Man Who Sold The World' grijpt Honing nog een keer naar een compositie van David Bowie, hoewel dit stuk legendarisch is gemaakt door Nirvana. Deze herinterpretatie blijft dichter bij het origineel, maar ook nu blijft de eigenheid van het Yuri Honing Acoustic Quartet fier overeind!

Klik hier voor een fotoverslag van dit concert door Louis Obbens.

Tekst & foto's: Louis Obbens

Labels: concert, David Bowie, Gulli Gudmundsson, Joost Lijbaart, Wolfert Brederode, Yuri Honing

(Louis Obbens, 11.3.26) - [print] - [naar boven]

Wat vrij vertaald op het hoesje staat: 'Onze muziek navigeert vrijelijk in het rijk van de oneindigheid van de verbeelding'. Dat hoor je al onmiddellijk in het eerste nummer.

Het begint rustig, consonant en traditioneel melodieus - zeg maar zeer toegankelijk beluisterbaar - en het evolueert op een subtiele manier naar een wereld van dissonanten, bruitages die eerder doen denken aan de sfeer bij het nachtelijk blauw van sommige schilderijen van Magritte. De composities krijgen dan een bevreemdende structuur en boeien door het samenspel van de (bas)klarinet die grillige lijnen tekent, begeleid door tintelende arpeggio's van de piano die alle kanten opgaan, ondersteund door het subtiele, dikwijls minimalistische drumwerk.

De gitarist gebruikt zijn instrument van clean tot overstuurd, netjes volgens het soms heldere, soms donkere karakter van de melodische lijnen.

Deze zeer boeiende manier van musiceren wordt de hele plaat door op hoog niveau aangehouden. Genot verzekerd!

Guillermo Celano (gitaar), Joachim Badenhorst (klarinet, basklarinet, tenorsaxofoon), Marcos Baggiani (drums), Wolfert Brederode (piano)

Tekst: Marc Van de Walle | Deze recensie verscheen ook in Jazz&mo'

Labels: cd, Guillermo Celano, Joachim Badenhorst, Marcos Baggiani, Wolfert Brederode

(Marc Van de Walle, 14.2.26) - [print] - [naar boven]

Dit Sound of Europe Festival, verspreid over twee dagen, laat ook mooi zien hoe de muziek in ons deel van Europa de afgelopen decennia steeds kleurrijker geworden is en hoe groot de invloed van diverse niet-westerse culturen op het muzikale landschap inmiddels is. De conservatoria dragen daar overigens in belangrijke mate aan bij. Studenten van over de gehele wereld weten Nederland steeds beter te vinden en hebben nogal eens de neiging na afloop te blijven hangen. Kijk maar naar de Amsterdamse jazzscene, die inmiddels voor een groot deel bestaat uit musici van over de hele wereld. Die muzikanten nemen instrumenten mee die we hier niet kennen, zoals de kemancheh en de kora en anders wel ritmes en maatsoorten die we hier niet gewoon zijn. Het kwam ook op de tweede dag van Sound of Europe, zaterdag 13 april, weer prachtig samen.

De grote verrassing daarbij was zonder enige twijfel de Zuid-Koreaanse pianiste Sujin Park. Zij verzorgde met trompettist Koen Smits, bassist Jeroen Vierdag en drummer Jasper van Hulten het openingsconcert. Direct in het openingstuk 'Nowhere', de eerste van een serie eigen composities, valt op wat een ongelofelijk knappe composities deze dame, die nota bene nog studeert, schrijft. Stuk voor stuk meeslepende stukken met een duidelijke structuur. In vrijwel alle gevallen vormt een duidelijke groove de basis, maar veroorlooft Park zich spannende zijpaadjes en kronkelwegen. En prachtig pianospel, dat me in dat 'Nowhere' wel wat doet denken aan dat van Abdullah Ibrahim, al heeft Park geheel andere wortels. En wat een vondst om Smits te vragen, een idee overigens van pianist Sjoerd van Eijck, die dit project heeft geïnitieerd. Een vondst, omdat zijn stijl en die van Park bijzonder goed bij elkaar passen: lyrisch, maar vooral uiterst fijnzinnig. Het komt prachtig tot uiting in 'My Way', dat voor een groot deel bestaat uit een duet tussen deze twee musici. En mooi zoals Vierdag en Van Hulten zich erbij voegen, het stuk meer dynamiek gevend. Nu al zo goed, dat belooft wat voor de toekomst! Een dame om in de gaten te houden.

Emine Bostanci komt uit Istanbul en bespeelt de kemancheh, een instrument dat wij hier niet kennen. Het lijkt qua vorm wat op een viool, maar wordt rechtopstaand - als een cello dus - bespeeld. De klank lijkt echter op geen van beide instrumenten. Iets wat mooi duidelijk wordt omdat we in Dareyn, de groep waarmee ze hier optreedt, ook de celliste Maya Fridman vinden. Verder bestaat het kwartet uit pianist Franz von Chossy en percussionist Vinsent Planjer. Vier musici waarvan we weten dat ze graag buiten de hokjes kleuren. De kemancheh, een gewoon instrument in het oosten van Turkije en de Kaukasus, klinkt voor ons als vrij melancholiek, al bewijst Bostanci dat dit instrument zich ook prima leent voor vrij heftige passages. Het is die combinatie van muzikale sferen die dit concert en het album 'Q.7' bijzonder de moeite waard maakt.

De combinatie jazz, wereldmuziek en klassiek komen we ook tegen in de uitvoering van 'Ruins And Remains', de veelgeprezen compositie van Wolfert Brederode. Het album, verschenen bij ECM Records, viel niet voor niets bij de laatste Edison-uitreiking in de prijzen. Volkomen onterecht kwam het hier nooit aan bod, zo blijkt ook nu bij de integrale uitvoering, waarin we naast Brederode op piano en Joost Lijbaart op drums en percussie het Matangi kwartet horen in een voor hen wat ongewone rol. Het lange stuk begint en eindigt nagenoeg op dezelfde wijze, met ingetogen pizzicato spel van het kwartet, terwijl er door Lijbaart wordt gestreken langs metalen percussie. Tussen die twee rustige momenten in voltrekt zich opvallend melancholische muziek, maar wat wil je ook met zo'n titel. Vaak verstild en introspectief, maar regelmatig ook behoorlijk dynamisch meeslepend.

Het tweede echte hoogtepunt, na het optreden van Park, zit voor mij vrij laat op de avond: de tweede set van de Zwitserse rietblazer Jan Galega Brönnimann, de uit Israël afkomstige percussionist Omri Hason en de Senegalese zanger, koraspeler Prince Moussa Cissokho. De ballade 'Diber', wat staat voor 'zondag', ontlokt aan Hason de opmerking dat het voor Cissokho op vrijdag zondag is, moslim immers, voor Hason zaterdag en voor Brönnimann iedere dag, die is jazzmuzikant. Een mooi stuk dat ook nog door iets anders sterk opvalt: de dans van buikdanseres Sophia la Rubia, die het trio onlangs ontmoette in Amsterdam. 'Embrace your sensuality' staat op haar kaartje, iets wat ze hier volop doet. En het inspireert een Senegalese bezoeker om in een volgende opzwepende percussiefrase, waarin we ook Cissokho en Brönnimann op deze instrumenten horen, spontaan het podium op te springen! Maar wat een concert, wat een samenspel laten deze drie musici hier horen, zonder enige overdrijving en zonder enig effectbejag.

Foto's: Mischa Keijser

Labels: Dareyn, Emine Bostanci, festival, Jan Galega Brönnimann, Omri Hason, Prince Moussa Cissokho, Sound of Europe, Sujin Park, Wolfert Brederode

(Ben Taffijn, 29.4.24) - [print] - [naar boven]

Festival
#Trumpetstuff 2023
Lachlan Craven Quartet | Suzan Veneman & Wolfert Brederode | Teus Nobel & Gileno Santana Quintet, zaterdag 13 mei 2023, Paradox, Tilburg

Voor de tweede maal in successie presenteert trompettist Teus Nobel het tweedaagse festival #Trumpetstuff. Centraal staat de (jazz)trompet, een blaasinstrument uit de familie van de koperblazers. Een expressief instrument met een van nature vrij hoog klankgeluid en heldere doordringende toon. Het geluid van de trompet is de laatste decennia geëvolueerd door variatie in speelwijze, waarbij ook dempers en elektronica en zelfs een vierde ventiel (Maalouf) zijn toegevoegd.

Het festival biedt op de tweede dag een gevarieerd programma met jong talent in het Lachlan Craven Quartet, een verrassend duo met Suzan Veneman & Wolfert Brederode en Gileno Santana als speciale gast in het Teus Nobel-Gileno Santana Quintet.

Aan de aftrap van het zeer overtuigende minifestival #Trumpetstuff staat, op voorspraak van trompetdocent Jarmo Hoogendijk, de jonge Canadese trompettist Lachlan Craven. De leider en naamgever van het kwartet studeert aan het conservatorium van Amsterdam. Aan de vooravond van zijn loopbaan als trompettist speelt de veelbelovende Craven werk van, of gelieerd aan, de onderschatte Amerikaanse trompetspelers Kenny Dorham en Donald Byrd. Uiterst geïnspireerd, met jeugdig elan en een mooie stijl speelt het kwartet hoofdzakelijk hardbop-repertoire. Ze werpen een ander licht op het materiaal door de strak gespeelde swing 'Lex' van Donald Byrd, de standard 'Invitation' en een schurende versie van Sonny Rollins' 'East Broadway Run Down'.

Een week na de eerste kennismaking tussen de twee aansprekende instrumentalisten speelt het duo Suzan Veneman & Wolfert Brederode eigen composities. In een melange van overwegend contemplatieve stukken vindt een verfijnde muzikale omarming plaats. Veneman speelt hoofdzakelijk op haar bugel, niet zelden met lang aanhoudende klanken, bij vlagen sacraal maar in haar compositie 'Lockdown Song' opvallend levenslustig. Brederode rijgt verstilling en poëzie aan elkaar. Zijn spel biedt ruimte voor verbeelding vanwege het schetsmatig karakter. Ondanks de verfijning wordt muzikale spanning aangebracht bij dit vooralsnog eenmalig concert.

Ook het Teus Nobel & Gileno Santana Quintet, met twee bijzondere trompetsolisten, is speciaal voor het festival #Trumpetstuff geformeerd. Deze indrukwekkende set staat in het teken van de trompetgiganten Freddie Hubbard en Woody Shaw. Santana, een relatief onbekende, veelzijdige trompettist, speelt met een vloeiende stijl en een warme klank. Nobel geniet vanzelfsprekend veel meer bekendheid in Paradox. Hij voelt zich dan ook als een vis in het water met zijn verbluffende techniek, zijn veelzijdigheid op trompet en bugel, maar vooral door zijn niet aflatende melodische verteltrant. De machtige trompetskills van Nobel en Santana, soms in een onderling schijngevecht, interpreteren op meesterlijke wijze 'Hub Tones' en 'Little Sunflower' van Freddie Hubbard en Katrina Ballerina en 'All Things Being Equal Are Not' van Woody Shaw.

Het festival #Trumpetstuff wordt gelukkig voortgezet en verdient vanwege het verrassend gevarieerd karakter beslist een groter publiek.

Klik hier voor foto's van dit concert door Louis Obbens.

Labels: #trumpetstuff, festival, Gileno Santana, Lachlan Craven, mei23, Suzan Veneman, Teus Nobel, Wolfert Brederode

(Louis Obbens, 27.5.23) - [print] - [naar boven]

Al zes jaar (afgezien van noodgedwongen afgelaste 2020-editie) presenteert Festival Jazz International Nijmegen in het najaar een verscheidenheid aan artiesten uit binnen- en buitenland. Een meerdaags festival dat door de hele stad op diverse podia avontuurlijke jazz laat klinken. Naast het uitnodigen van toonaangevende internationale artiesten uit de hedendaagse jazzscene laat het festival het publiek ook kennis maken met jong, lokaal talent en biedt het een podium aan unieke projecten. Ook dit jaar is de organisatie erin geslaagd een veelzijdig programma uit te rollen met artiesten uit zeven verschillende landen.

Pianist Wolfert Brederode trapt op woensdag 26 oktober af met zijn bijzondere project Ruins And Remains. Nieuwkomer, en van origine Nijmegenaar, Loek van den Berg neemt je mee op reis met zijn kwintet en het in Rotterdam residerende bastalent Alessandro Fongaro is dit jaar leider van The Pack Project. Dit talententraject, geïnitieerd door RAUW (Jazz International Rotterdam), geeft jaarlijks een getalenteerde artiest de kans zijn of haar droomproject te realiseren en te presenteren aan het grote publiek tijdens beide festivals.

De Verenigde Staten zijn goed vertegenwoordigd met muzikaal vuurwerk. Wat te denken van de vernieuwende pianist/componist Craig Taborn, het trio van de fabelachtige saxofonist James Brandon Lewis en het aanstekelijke Delvon Lamarr Organ Trio, dat zondag 30 oktober voor een feestelijke afsluiting zorgt.

De zonnige klanken komen dit jaar van het Braziliaanse Amaro Freitas Trio en de Afro-Venezolaanse ritmes van Raúl Monsalve y Los Forajidos. De stoere Frans-Caribische bassiste Adi Oasis en eigenzinnige Noorse drummer Gard Nilssen met zijn Acoustic Unity maken het interessante programma compleet.

Klik hier voor meer informatie over Festival Jazz International Nijmegen.

Foto: Louis Obbens

Labels: Craig Taborn, festival, Festival Jazz International Nijmegen, James Brandon Lewis, vooruitblik, Wolfert Brederode

(Maarten van de Ven, 25.10.22) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

In memoriam
Cassandra Wilson
1955-2026
Foto: Cees van de Ven

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.