Met het eerste nummer, 'Breathe', was gelijk de toon gezet. Bassist Frank Fielder refereerde hier aan de klassieke baslijn die Paul Chambers en Ron Carter ooit voor het nummer 'All Blues' van trompettist Miles Davis hadden gebruikt. Het was donderdag meer jazz dan pop wat de klok sloeg in studio Het Rode Hert. Dat was voor een belangrijk deel te danken/wijten aan het exuberante, lenige saxofoonspel van Hans Wijnbergen ("Het enige nadeel van Pink Floyd was dat er te weinig saxofoons werden gebruikt"). Dat wil niet zeggen dat er donderdag geen bewondering en genegenheid voor de Floyds doorsijpelde. Ondanks dus het spierballenvertoon, waar ook toetsenspeler Ruben Mulder ruimhartig zijn aandeel aan leverde.

Toen de Engelse groep hier rond 1967/68 doorbrak werd haar muziek niet slechts door het poppubliek omarmd; ook de jazzo's en - naar ik aanneem - de klassieke kaste zagen wel wat in die experimentele mix van popmuziek, bombarie en ruimtevaart. Vandaar dat het eerbetoon van Another Side Of The Moon prima uitpakte. De band van Wijnbergen en de niet minder exuberante Mulder legde niet zozeer de nadruk op de etherische aspecten van de muziek, maar des te meer op de vitaliteit, het aardse, van Pink Floyd. Wijnbergen heeft een uitgesproken fysieke manier van spelen, waarin echo's van Illinois Jacquet en King Curtis doorklinken. Wanneer hij vervolgens zijn EMI (Electronic Wind Instrument) ter hand neemt is dat ineens niet langer een soort 'veredelde blokfluit', maar een heel functioneel hulpmiddel om de compositie 'Shine On You Crazy Diamond, Parts 6-9' van kleur te voorzien.

Daarmee is Another Side Of The Moon niet het zoveelste coverbandje dat ons teistert, van Glenn Miller tot, zag ik deze week op een affiche, George Michael. De groep van Wijnbergen en Mulder zou het, stel ik me voor, heel goed doen op een verjaarspartijtje van een van de overlevende leden van de Floyd - die inmiddels rond de tachtig zijn. Tja, wie niet.

Wat ik tenslotte echt een beetje miste was een ouderwetse lightshow. De Floyds waren een van de eerste bands die vloeistofprojecties bij hun shows gebruikten. De lichttovenaars van het jongerencentrum Chappaqua (A.D. 1969-1971), voor zover nog in leven, hadden hun expertise vast nog wel eens op Another Side Of The Moon willen loslaten.

Don't bogart that joint, my friend.

Tekst: Eddy Determeyer | Foto: Hammie van der Vorst

Labels: Another Side Of The Moon, concert, Frank Fielder, Hans Wijnbergen, Pink Floyd, Ruben Mulder

(Eddy Determeyer, 27.8.25) - [print] - [naar boven]

In de elf knappe composities hoor je duidelijk de roots van de Japans-Weense pianist Aseo Friesinger, en niet alleen door het gebruik van Japanse instrumenten. Ook de melodieën vertellen een en ander: de oorspronkelijke bedoeling van de groep was om oude volksliederen naar een moderne context te brengen, maar dat is een beetje uit de hand gelopen. De muzikanten vonden gaandeweg een mooie mix van traditioneel-Japanse muziek en daarbij horende meditatief-creatieve jazz. Dat de nummers vrij lang zijn, is daar wellicht een gevolg van.

De pianist bewijst zichzelf als een volwaardige, beheerste maar begeesterde jazzimprovisator, zowel begeleidend als solerend. Maar ook als componist - vier werken zijn van zijn hand - en arrangeur: in afgewogen en netjes gestructureerde composities komen alle instrumentalisten creatief aan bod. De klank van de fluit speelt hierin een beslissende rol. Mooi is ook dat de stem, scattend en zingend, netjes geïntegreerd wordt in het geheel. Een plaat met elf erg mooie, sfeervolle, boeiende tracks, waarin jazzy spel en Japanse traditie tot hun recht komen. Knap werk!

Aseo Friesacher (piano), Waka Otsu (vocals), Kana Fuesfuki (shinobe, shakuhutchi, dwarsfluit), Johannes Fend (bas), Joost Lijbaart (drums, percussie)

Tekst: Marc Van de Walle | Deze recensie verscheen ook in Jazz&mo'

Labels: Aseo Friesacher, cd, Johannes Fend, Joost Lijbaart, Kana Fuesfuki, Waka Otsu

(Marc Van de Walle, 26.8.25) - [print] - [naar boven]

Jazzimprovisatie | VR-installatie | Film
Cinematografische hallucinaties
'Homage Au Pair' door De Utvalgte, zaterdag 16 augustus 2025, Noorderzon in VERA, Groningen

De Utvalgte is een klein in 1994 opgericht Noors theatergezelschap dat een soort Gesamtkunstwerk produceert, met muziek, projecties, 3D-ervaringen en live action. In 'Homage Au Pair' krijgt het publiek koptelefoons op, waarmee het naar een geprojecteerd huiselijk tafereeltje in een nogal burgerlijke flat in Oslo kijkt en luistert. Het begint met een bijna dadaïstische confrontatie tussen een saxofonist en een abstracte zangeres, met op de achtergrond een ramenlappende au pair. Een soort mix van een ruzie en de 'Ursonate'.

Dan schuiven we naar een andere rij krukken, met VR-headsets, waarmee het 'verhaal' naar de keuken van de flat verplaatst wordt. Dat wil zeggen, wanneer de apparatuur wil meewerken, wat bij uw verslaggever eerst na meerdere pogingen het geval was. Zo snijdt en bakt de waarnemer virtueel een malse steak. Dan verschuift het beeld heel surrealistisch naar een Aziatische tempel, om te eindigen met een nietig embryo in een gigantische zaalachtige baarmoeder. Een tikje raadselachtig misschien, tot je je herinnert dat de actrice die de au pair speelt heeft laten weten dat ze zwanger is.

Het gezelschap schuift door naar een nieuwe rij krukjes voor twee schermen die onder een hoek met elkaar staan opgesteld, waardoor de projecties een driedimensionale kwaliteit krijgen. We zien hoe de zwangere au pair Noorse les krijgt, aan de hand van een kinderboekje en een formulier van de overheid. Dan zitten we op de een of andere manier ineens in het zwembad dat kennelijk bij de flat hoort. Hm, zwembad, baarmoeder?

Intussen is achter onze ruggen een draaibaar podiumpje geplaatst, met stoelen, een tafeltje en speelgoed. Plus de acteurs, maar dan 'echt'. De buik van de au pair is de afgelopen maanden spectaculair gegroeid. Maar dat is niet het eerste wat de aandacht vraagt. Dat is de dartelende zwerm vliegen boven het tafereeltje. Verdomd, hoe hebben die Noren dat klaargespeeld? Tot je beseft dat die vliegen al langer in VERA woonachtig waren en nu in Brownse beweging in de spots boven de hoofden van de spelers dansen.

Even opzij staan de saxofonist en de zangeres, vraag me niet naar de namen, die heb ik niet kunnen ontdekken. Maar onwezenlijk hoor, daar staat dat mens dat je een paar minuten eerder zo dwingend in je VR-bril aanstaarde. De saxofonist tempert zijn free jazz en brengt de beker van zijn alt voorzichtig tot vlakbij de buik van de au pair. Kom maar op, fluistert het instrument.

Kunt u er inmiddels een Brosje van bakken? Nou, ik niet.

Tot ik later diezelfde avond op NPO 2 Joachim Triers monumentale 'Verdens Verste Menneske' zie, die eveneens hoofdzakelijk in Oslo speelt en waarin hoofdrolspeelster Renate Reinsve eveneens zwanger is. En ik meen een secondelang een van de leden van De Utvalgte in een bijrolletje te zien. En nu we het toch over cinematografische hallucinaties hebben: de kerel van de hoofdrolspeelster is striptekenaar en diens scabreuze 'Lynx' wordt verfilmd, zeer tot ongenoegen van de maker, die van mening is dat zijn creatie door fatsoensrakkers geweld is aangedaan. Lijkt dat niet op het gedoe destijds rond stripicoon Robert Crumb, schepper van Fritz the Cat? Waarvan de stripversie eveneens de woede van Crumb opriep, wegens het in seksueel opzicht temmen van zijn Fritz?

Dit verhaal, dat is duidelijk, is nog niet klaar. Wat gaat er bijvoorbeeld met de baby gebeuren? Is er kans dat Fritz the Cat reïncarneert in bijvoorbeeld Felix, of, wat natuurlijk het mooist zou zijn, in Krazy?

Hooggeëerd publiek, het seizoen is geopend. Nu alleen nog iets bedenken voor die vliegen.

Tekst: Eddy Determeyer

Labels: De Utvalgte, film, Homage Au Pair, jazzimprovisatie, theater, virtual reality

(Eddy Determeyer, 21.8.25) - [print] - [naar boven]

Vandaag aandacht voor twee van de drie genomineerden voor de Edisons van dit jaar, binnen de categorie 'Nieuwkomers': het bij Dox Records als lp verschenen 'Midnight Resets' van pianiste Chaerin Im en haar kwartet en het door Zennez Records op cd uitgebrachte 'Turning Thoughts' van collega-pianist Chris Muller en zijn bigband. Drie totaal verschillende albums, iets dat weer eens aantoont hoe veelzijdig de jazz tegenwoordig benaderd wordt.

De Koreaanse Chaerin Im voelt zich thuis in Nederland en timmert driftig aan de weg. Ze werkt regelmatig samen met al wat bekendere musici als Pablo Held, Ben van Gelder en Sun-Mi Hong en debuteerde in 2022 met haar experimentele album 'The Back Of Beyond'. En vorig jaar benoemde de NRC haar nog tot Young Artist of the Year. 'Midnight Resets' is dus haar tweede album, nu van haar kwartet, dat verder bestaat uit gitarist Siebren Smink, bassist Matteo Mazzù en drummer Ludvig Søndergaard. Een uitermate geschikte bezetting voor het uitwerken van haar muzikale ideeën. Want Im is een jazzmusicus, zo horen we bijvoorbeeld mooi terug in haar pianospel in opener 'Bad News', maar beperkt zich daar geenszins toe. Met name haar keuze voor de synthesizer in de rest van de stukken valt daarbij op. Het titelstuk 'Midnight Resets' associeer ik dan ook eerder met ambient, met een flinke scheut pop dan met jazz. Iets dat nog sterker geldt voor het langzaam voortkabbelende 'Khyte'. Ims geluid wordt daarbij passend ondersteund door Smink en Mazzù, waarbij die laatste zich bedient van een elektrische basgitaar en een bassynthesizer. 'Dancer Dom' heeft wat meer dynamiek en doet mij sterk denken aan de synthesizermuziek zoals die in de jaren 80 van de vorige eeuw veel gemaakt werd door onze oosterburen. Maar zoals reeds gezegd, met jazz heeft dit allemaal vrij weinig te maken. Zeker dit nummer is gewoon popmuziek en als ik eerlijk ben: dit hebben we vaker gehoord en ook beter. Al met al een aardig album, maar een nominatie voor een Edison is mijns inziens toch iets te veel van het goede.

Over het jazzgehalte van 'Turning Thoughts' hoeven we het niet te hebben: dit is een pure, authentieke bigband, met de bijpassende muziek. De titel slaat daarbij op de levensloop van Muller. Als afgestudeerd natuurkundige koos hij, zijn hart volgend, uiteindelijk toch voor de muziek: "De overstap naar het muzikantenbestaan was niet makkelijk, maar ik ben nu blij dat ik mijn technische achtergrond als muzikant kan inzetten. De natuurkunde heeft me veel geleerd over hoe de wereld in elkaar zit, en dat helpt me nu bijvoorbeeld bij het schrijven van nieuwe muziek." We beginnen met 'Anticipation', een mooi dynamisch stuk, dat Muller schreef tijdens de pandemie, waarin hij zich een voorstelling probeerde te maken van het leven erna. We horen onder andere Muller zelf in een onderhoudende pianosolo. Bijzonder origineel klinkt 'Running Around', met name vanwege de puntige ritmiek, met een hoofdrol voor de ritmesectie, bestaande uit gitarist Yannik Sieburg, bassist Ton Felices en drummer David Puime. Als musicus sta je op de schouders van reuzen, die van Wayne Shorter en Chick Corea bijvoorbeeld. 'Yes Or No' eert de ene, 'Waltze For C.C.' de andere. 'Meant To Be Different' is een typische liefdesballade, gezongen door Nicola Missing en met een gastbijdrage van saxofonist Jasper Blom. Als pianist horen we Muller weer prachtig in 'Brainfreeze', naast een mooie solo van Sieburg. 'Lost Changes' is evengoed een prachtig ballade, waarbij de titel slaat op wat we allemaal ervaren: "Er zijn een aantal keuzes die je in je leven maakt die offers met zich meebrengen, en dat is niet altijd even makkelijk. Ik heb geprobeerd dit in een harmonieuze ballade te vatten." Voor mij is het helder, dit album moet de Edison in deze categorie winnen.

Tekst: Ben Taffijn

Labels: cd, Chaerin Im, Chris Muller, Edison, lp

(Ben Taffijn, 19.8.25) - [print] - [naar boven]

"Mijn hele leven heb ik in bussen doorgebracht. Maar we hadden het naar onze zin, we waren allemaal jong. Lester Young zat erbij - de Basie band was wat mij betreft het beste orkest ter wereld. Omdat de topsolisten erbij zaten. En we hadden meer vuur dan wie ook. Elke avond was het feest, een en al swing."

Op 5 februari 1977 sprak Eddy Determeyer met Harry 'Sweets' Edison, lid van de trompetsectie van het legendarische Count Basie Orchestra.

Klik hier om het interview te lezen.

Labels: Count Basie, Harry 'Sweets' Edison, interview

(Maarten van de Ven, 16.8.25) - [print] - [naar boven]

De zangeres was al een tijdje gefascineerd door Lebo Mashile's gedichtenbundel 'In A Ribbon Of Rhythm', omdat ze er een weerspiegeling in zag van de sociaal-culturele problematiek van haar Zuid-Afrikaanse landgenoten. Die poëzie stimuleerde haar om, samen met Pierreux, een selectie van de teksten met muziek te ondersteunen. Zo ontstonden de songs voor dit album. En kijk eens wat voor bezetting ze kon samenbrengen om haar ideeën vorm te geven: het zijn niet de minsten die aan dit album meewerkten. En dat hoor je dan ook.

De muziek is gaaf, de zang is transparant en licht, en Puoane bereikt veel met haar eigen stembereik en timbre. Zij legt de teksten mooi neer, met gepaste sensitiviteit. 'From The Outside In' bijvoorbeeld blinkt uit in expressieve kracht, ook al door het mooie samenspel met Bert Joris. 'Together', de afsluiter, grijpt naar de strot. Altijd slaagt Puoane erin de zang gepast te integreren in de muziek. Muzikaal en qua engagement is dit een zeer geslaagd album geworden, dat toch eerder balanceert tussen een singer-songwriterkarakter en jazzy en funky (Goldings) invloeden. Dat is geen kritiek, dat is een vaststelling.

Jammer is wel dat de teksten van de gedichten nergens terug te vinden zijn - een gemis, want die zijn onmisbaar in het verhaal. De titel suggereert ook dat we een tweede cd mogen verwachten. Wat ons betreft: laat maar komen!

Tutu Puoane (zang), Ewout Pierreux (piano), Clemens van der Feen (bas), Dré Pallemaerts (drums), Tim Finoulst (pedal steel, gitaar), Bert Joris (trompet), Larry Goldings (orgel)

Deze recensie verscheen ook in Jazz&mo'

Labels: Bert Joris, cd, Clemens van der Feen, Dré Pallemaerts, Tutu Puoane

(Marc Van de Walle, 12.8.25) - [print] - [naar boven]

Festival
Jazztherapie in Italië

"Als je een Italiaanse vakantiedestinatie hebt gekozen kan je er sowieso zeker van zijn dat je, ongeacht je bestemming, overal wel een liveconcert kan meepikken. Behalve de grote steden programmeren ook kustplaatsen zoals Rapallo, La Spezia en Genua culturele evenementen als een vanzelfsprekende afspraak voor de zomeragenda. Het publiek luistert respectvol of danst en zingt uit volle borst mee. Je kan niet anders dan bewonderend deelnemen bij het zien van zoveel passie."

In juli maakte Monica Rijpma tijdens haar vakantie een tour langs de Italiaanse jazzfestivals Umbria Jazz, Il Grande Galà del Jazz a Porto Antico di Genova en La Spezia Jazz. Zij zag daar onder meer John Patitucci, Joey Calderazzo, Dado Moroni & Christian Meyer, Incognito en Stewart Copeland's Police Deranged For Orchestra.

Klik hier om haar verslag te lezen.

Foto: Donato Aquara

Labels: Dado Moroni, festival, Il Grande Galà del Jazz a Porte Antico di Genova, Incognito, La Spezia Jazz, Stewart Copeland, Umbria Jazz

(Maarten van de Ven, 8.8.25) - [print] - [naar boven]

Het leek iemand wel een goed idee, het album 'Rita Reys Meets Oliver Nelson' uit 1965 nog eens dunnetjes over te doen. Ditmaal met het Jazz Orchestra Of The Concertgebouw, plus de vocalisten Fay Claassen, Anna Serierse en Esther Van Hees bij wijze van de gezamenlijke erven Reys. Waarom eigenlijk?

Oliver Nelson was destijds een Grote Naam, met zijn platen onder eigen naam en voor derden, onder wie organist Jimmy Smith. Zijn curieuze stijl was een soort traditionele swing, opgepept met een hoogst persoonlijke funk-tic. Doch erg consistent was zijn output niet - een dieptepunt was zijn lp 'Monk's Blues' uit 1968, met pianist en componist Thelonious Monk. Ook zijn verrichtingen met Reys zijn weinig indrukwekkend. Een gelegenheidsorkest van Amerikaanse en Europese topmuzikanten voeren het werk uit, ongetwijfeld na een te korte repetitietijd. De arrangementen zijn nogal middle-of-the-road, nauwelijks representatief voor Nelsons kunnen. Het commentaar van de zangeres zelf, in haar biografie 'Lady Jazz' laat aan duidelijkheid weinig te wensen over: 'Ik vond het eigenlijk verschrikkelijk.' De onderhavige plaat is bepaald niet haar beste.

'The Second Time Around' is vooral interessant vanwege de zangeressen en de contrasten tussen hen. Gelukkig probeert niemand la Reys te imiteren - daarvoor zouden we misschien het beste Helen Merrill kunnen opgraven (of de Nederlandse diva zelve, uiteraard). De uit Turnhout afkomstige en in Amsterdam woonachtige Esther Van Hees zingt het meest ingetogen, bescheiden. Alsof ze zich voor ons verontschuldigt, om niet te zeggen wegcijfert. Anna Serierse heeft inmiddels een naam opgebouwd als een bijzonder veelzijdig en consequent zuiver zingend fenomeen. Haar verrichtingen hier stralen een onmiskenbare warmte uit. Ze is de kalmte zelf.

Fay Claassen tenslotte is een echte jazzchick (voor de zekerheid heb ik maar niet gecheckt of je dat vandaag de dag nog mag zeggen). Haar stem en haar voordracht zijn lenig en dynamisch. Haar timing is onberispelijk. Haar invoelings- en expressievermogen grijpen je naar de strot. Heehee, een beetje voorzichtig met die keel, Fay.

Labels: Anna Serierse, cd, Esther Van Hees, Fay Claassen, Jazz Orchestra Of The Concertgebouw

(Eddy Determeyer, 6.8.25) - [print] - [naar boven]

"Het repertoire van Lady Blackbird wordt gedragen door haar larger-than-life stemgeluid, dat op haar album 'Black Acid Soul' bij uitgave direct werd opgemerkt en zorgde voor haar internationale doorbraak. Juist deze kleine bezetting laat horen dat haar wortels in de jazz zitten met gevoel voor timing en improvisatie, die hier wordt gebracht door vier mensen die met de oren wijd open staan te spelen."

Op zondag 13 juli bezocht Monica Rijpma het North Sea Jazz Festival. Zij doet verslag van de concerten van Sarah-Jane, Mr. Jetfly and The Black Excellence Kawina Orchestra, Aki Rissanen & Steven Kamperman, Tin Men & The Telephone, Jacob Collier & Metropole Orkest, Lady Blackbird, Christie Dashiell Quartet en Kurt Elling & Yellowjackets.

Klik hier om haar festivalverslag te lezen.

Foto: Louis Obbens. Klik hier voor een fotoverslag van de derde dag van North Sea Jazz 2025.

Labels: festival, Lady Blackbird, North Sea Jazz 2025

(Maarten van de Ven, 3.8.25) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Jazzpic:
David Murray
@ North Sea Jazz, 12/07/2025
Foto: Louis Obbens

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.