|
Draai om je oren Jazz en meer - Weblog |
|
||
|
| |||
Concert Ja, wat speelt er allemaal zo rond de gehoordrempel? Daar speelt stemkunstenares Sanne Rambags, met haar Frieze Of Life. Sanne Rambags, dat kan niet anders, is ooit gevonden in de kolenkist in het souterrain van Greetje Bijma. Het grote verschil met La Bijma is dat La Rambags zich concentreert op de geluiden die wel of net niet meer hoorbaar zijn. Zo begon het eerste stuk van het optreden, 'Starry Night', vanuit het niets, vanuit de grote interstellaire leegte. Heel voorzichtig meldde pianist Jeroen van Vliet zich, al even bescheiden voegde percussionist Joost Lijbaart zich erbij, dan volgde de altviool van Roosmarijn Tuenter, al even behoedzaam, en tenslotte ging ook Rambags zich ermee bemoeien. Ik vraag me af of er sinds Erik Satie even weinig decibels in de muziek zijn waargenomen. Als je het zou moeten karakteriseren zou je kunnen denken aan imaginaire, abstracte en bijna volledig uitgewiste volksmuziek uit een vergeten dorpje in Dorset (of veertig kilometer van Râmnicu Vâlcea, dat zou ook kunnen). De ritmische structuren leidden onvermijdelijk richting boerenbruiloft. Maar dan nog steeds in het intieme, hè. Zoals gezegd, de leden van The Frieze Of Life trokken een lijn met de bescheiden Sanne Rambags. Zo manipuleerde Joost Lijbaart een soort belletjessnoer, waarvan het geklingel niet verder reikte dan circa twaalf centimeter van het instrument. Iets verderop zaten we dus onder de gehoordrempel. De muziek van het vierspan was vluchtig als een gedachte waar je niet meer op kunt komen. Onbewust, merkte ik, ging ik ademhalingsoefeningen doen. Gezond was dit recital zeker. Een van de meest intense momenten kwam toen Rambags en Tuenter in een onbegeleid duet terechtkwamen, volledig geïmproviseerd. Een weldadige oase met bij wijze van luchtspiegeling een transparante fries erboven. Tekst: Eddy Determeyer | Foto: Beate Driewer Labels: concert, Frieze Of Life, Jeroen van Vliet, Joost Lijbaart, Roosmarijn Tuenter, Sanne Rambags (Eddy Determeyer, 23.5.26) - [print]
- [naar boven] Cd Twee creatieve, authentieke geestverwanten die ook op deze cd volstrekt zichzelf zijn. Aanbevolen voor luisteraars die met focus, geest en oor openstaan voor een muzikaal-poëtisch avontuur vol schoonheid en improvisatie van dit duo. De overspanning van Fuchs' stem is als een elastiekje tussen de vingers dat je uitrekt en weer loslaat. Het gemak waarmee ze binnen haar stemspectrum van laag naar hoog schakelt en intoneert is frappant. Samen met de alom gerespecteerde en geprezen pianist Van Vliet, die al vaker concerteerde met Fuchs, werd dit nieuwe album er een dat opzien baart. De composities zijn geen meezingers die beklijven, zoals dat usance is bij freejazz-gerelateerde muziek. Maar haar vocale eigenheid staat als een huis en fascineert. Gesublimeerd met interactief harmonieus pianospel en soms ook een snuifje elektronica. De onomstotelijke chemie tussen beiden maken het een duoalbum van de buitencategorie. De opener 'Song Of Sapün' klinkt en ervaar je als de muzikale metafoor voor de titel van de cd. Gevolgd door 'Still', een geslaagde eigenzinnige uitvoering van een compositie van Ben Sluijs (een guilty pleasure van ondergetekende). Tot slot nog een voorbeeld van de variëteit van deze cd: het ritmische staccato 'Farmer’s Cat' als een positieve injectie om ons staande te houden in de roerige wereld van vandaag. Het album zal worden gepresenteerd op 1 mei in het Bimhuis tijdens het minifestival Spring Duets. Foto's: Cees van de Ven Labels: cd, Jeroen van Vliet, Kristina Fuchs (Cees van de Ven, 27.4.25) - [print]
- [naar boven] Vocaliste Sanne Rambags is een van die musici die op deze blog met een zekere frequentie voorbij komt, al was de laatste keer alweer drie jaar geleden, bij het verschijnen van het album 'Sonna'. In 2018 kreeg zij een compositieopdracht van November Music, waarvoor ze een negental schilderijen van de Noorse kunstenaar Edvard Munch als uitgangspunt nam. Deze collectie, waarvoor Munch menselijke aspecten als liefde, angst, dood en jaloezie als basis nam, noemde hij 'The Frieze Of Life: A Poem About Life, Love And Death' en exposeerde hij voor het eerst in Berlijn, in 1902. Rambags maakte evenzoveel stukken waarin ze op haar manier reflecteert op die schilderijen, soms haar stem inzettend als louter klank - wat ik toch altijd nog het meest boeiende vind - soms ook werkend met teksten, regelmatig gebaseerd op dagboekfragmenten van Munch. Na die première verdween deze cyclus in de la om er pas vorig jaar weer uit te komen. Met violiste Roosmarijn Tuenter, pianist Jeroen van Vliet en percussionist Joost Lijbaart legde ze de compositie vast en bracht deze eind vorig jaar uit als download bij haar eigen label, Sonna Records. Naar aanleiding daarvan startte een korte tour bij Paradox in Tilbug, voor Rambags een tweede huiskamer. Inmiddels verblijft ze al enige tijd in Oslo, bezig met een master. De liefde voor Noorwegen zit dus diep, iets dat we al geruime tijd terughoren in haar muziek en zeker ook in deze cyclus, die duidelijk aan zeggingskracht wint nu ze die schilderijen daar letterlijk binnen handbereik heeft. En ook in deze cyclus bemerken we dat Rambags door de jaren heen opvallend consistent bezig is geweest, want deze muziek had net zo goed gewoon vorig jaar gecomponeerd kunnen zijn; zo goed vergelijkbaar is het met alles wat ik de afgelopen jaren van haar hoorde, zowel op cd als live. Ook hier valt op hoe graag ze werkt met subtiele klanken en uitgebeende vormen. Zelden horen we in die stukken veel meer dan strikt noodzakelijk is. Rambags schuift twee stenen over elkaar, ademt eens diep in en uit; Van Vliet slaat slechts een paar noten aan, met die fluwelen aanslag, zo kenmerkend voor hem; Lijbaart beperkt zich regelmatig tot een paar belletjes of een enkele streek met een strijkstok langs een bekken en ook Tuenter heeft vaak genoeg aan wat pizzicato spel. Die paar stukken waarin er dan ineens wél sprake is van dynamiek klinken dan voor je gevoel veel harder als in werkelijkheid het geval is, zo gewend ben je aan dat subtiele, sterk gedoseerde spel. Direct al in dat eerste stuk 'Starry Night' bijvoorbeeld, gecomponeerd met die prachtige sterrenhemel van Munch in gedachten, horen we dat subtiele spel, bijvoorbeeld middels dat patroon dat Van Vliet speelt, prachtig aangevuld door Tuenter, spel dat door merg en been gaat. Diezelfde valt op in 'Madonna', al even subtiel en karig. Louter een bijzonder strak, pizzicato gespeeld motief, een enkele noot van Van Vliet, en Lijbaart met die strijkstok: het is allemaal precies genoeg en zeker niet meer dan dat.
Daartussen beweegt Rambags zich, met niet te preciseren klanken, zuivere ademhaling en soms met teksten, deze opdienend in Sprechgesang - bijvoorbeeld in 'Anxiety', met teksten uit het dagboek van Munch - of met veel gevoel en emotionele kracht de woorden naar buiten slingerend, zoals in 'The Voice'. Mooi is ook als Tuenter de tweede stem zingt, bijvoorbeeld in 'Woman Of Three Stages'. Bijzonder hoe die vocale klanken hier in elkaar grijpen, elkaar versterken. Rambags doet hier in alle opzichten recht aan dat bijzonder werk van Munch. Net zoals je bij die schilderijen altijd het gevoel hebt dat er nog een wereld achter ligt, dat Munch een sluier oplicht van zijn gevoelsleven, maar ook niet meer dan dat, zo krijg je ook bij Rambags het gevoel dat er nog veel meer te vertellen valt. Voeg daarbij dat Munch een Noor was en dat zeker de laatste tijd Rambags daar steeds dichter bij komt, steeds beter aanvoelt welke muziek er bij die peilloze dieptes van zijn schilderijen past: een combinatie van Scandinavische jazz, geïmproviseerd en de volksmuziek van daar. Muziek ook waar de leegte in doorklinkt. Goed dat ze deze cyclus opnieuw heeft opgepakt en nu ook voor ons heeft vastgelegd. Dat en haar verblijf in Noorwegen zal haar ongetwijfeld gaan inspireren tot verdere stappen. Klik hier om het album 'The Frieze Of Life' te beluisteren. Foto: Eddy Westveer Labels: cd, concert, Jeroen van Vliet, Joost Lijbaart, Roosmarijn Tuenter, Sanne Rambags (Ben Taffijn, 18.3.25) - [print]
- [naar boven] Een van de fijnste cd's die het afgelopen jaar het daglicht zag is zonder meer 'Little Dancer', waarop trompettist Angelo Verploegen en pianist Jeroen van Vliet hun niet geringe krachten samenbundelen. De geboorte van zijn kleinzoon Benjamin begin 2023 had een overweldigende emotionele impact op Verploegen en leidde uiteindelijk tot dit nieuwe album in een intimistische setting. De fluweelzachte klank van Verploegens fügelhorn past daar natuurlijk uitstekend bij. Uit een gevoel van intens geluk, gepaard met de nodige zorgen over de toekomst van een nieuwe generatie, ontstonden liedjes over liefde, hoop en troost, over leven en over kind zijn. Verploegen en Van Vliet zijn beide empathische muzikanten, die elkaar perfect aanvoelen en aanvullen, zoals vorige maand nog bleek tijdens een cd-presentatie bij Brebl in Nijmegen. Op 'Little Dancer' geeft het duo een even fijnzinnige als frisse interpretatie aan een mooi samengestelde selectie standards, zoals 'Always', 'Nature Boy', 'Smile' en het titelnummer, een compositie van Tom Harrell. Er staan ook twee solostukken op met 'Infant Eyes' (Van Vliet) en 'Over The Rainbow' (Verploegen), die beide gloedvolle uitvoeringen krijgen. De productie is zoals we gewend zijn bij Just Listen Records weer om door een ringetje te halen, het transparante geluidsbeeld versterkt het luistergenot. Op 5 januari werd dit programma uitgevoerd in het Bimhuis. In de Jazztube hieronder kun je het complete concert bekijken. Labels: Angelo Verploegen, cd, jazztube, Jeroen van Vliet (Maarten van de Ven, 11.1.25) - [print]
- [naar boven] Festival 'Het slotakkoord van 32 jaar Stranger Than Paranoia is een muzikale vreugdedans. Het optreden van het Paul van Kemenade Classic Quintet is urgent, straalt frisheid uit en is in hoge mate explosief. Na het ontkurken van de champagne wordt geheel in stijl, als ode aan het festival, het nummer 'Stranger Than Paranoia' gespeeld. Het laatste optreden is, om maar eens een cliché te gebruiken, de spreekwoordelijk kers op de taart van dit legendarische festival.' Op maandag 23 en dinsdag 24 december bezocht Louis Obbens Stranger Than Paranoia. In Paradox Tilburg zag hij concerten van Three Horns And A Bass, Egbert Derix & Leo Janssen, Maartje Simons & Budha Building a.k.a. Hans Timmermans, het Amsterdam Art Orchestra, Langenhuijsen/Wirken/Van Kemenade, Jeroen van Vliet & Kristina Fuchs, Eric van der Westen & Aron Raams en het Paul van Kemenade Classic Quintet. Klik hier om zijn festivalverslag te lezen. Foto: Cees van de Ven. Klik hier meer foto's van Stranger Than Paranoia 2024 door Louis Obbens. En klik hier voor een fotoverslag van de slotavond door Cees van de Ven. Labels: Aron Raams, Eric van der Westen, festival, Jeroen van Vliet, Kristina Fuchs, Louk Boudestijn, Niko Langenhuijsen, Paul van Kemenade, stranger than paranoia (Maarten van de Ven, 6.1.25) - [print]
- [naar boven] Nog een geluk dat er zo weinig tocht stond, woensdagavond in Brouwerij Martinus. Bij ieder zuchtje wind zou de muziek weggekringeld zijn, niet langer te horen. Jeroen van Vliets Moon Trio speelt procesmatige muziek. Cellen worden neergezet en om- en uitgebouwd. Er is hoogstens nog een geïmpliceerde beat. Parameters als verdichtingen en verdunningen, ostinato-structuren, organische groei, dynamiek en stemmingen, zeker ook stemmingen, bepalen het gebodene. Het openingsnummer, 'Gravity', was daar een voorbeeld van. Aarzelende, mijmerende noten om te beginnen, een elektronische schaduw achter de pianoklanken. Een zwaartepunt dat zich van de piano naar de contrabas (Cord Heineking) verplaatste, waarbij de leider zich gaandeweg tot accenten ging bepalen. Drummer Mark Schilders speelde zoals gezegd geen vaste beat, maar figuurtjes, licks en commentaar. 'Nafar' was een herinnering aan een ervaring in Syrië, een beeld van de woestijn daar. Een woestijn, zul je zeggen, wat is daar nou te beleven, behalve sterven van dorst? Nou, er huizen daar ook myriaden slangen en schorpioenen en kleine roze giftige torretjes. Best wel avontuurlijk, dus. Van Vliets uitgebeende, stemmige pianospel voerde ons ook terug naar de voorlaatste eeuwwisseling. Naar de salons waar aristocraten, schrijvers, cultuurliefhebbers en huwbare dochters zich verpoosden en waar de impressionistische muziek werd geboren. Had ook wel wat, die scene. Foto: Wim van de Vrugt Labels: concert, Cord Heineking, Jeroen van Vliet, Mark Schilders, Moon Trio, nov24 (Eddy Determeyer, 21.11.24) - [print]
- [naar boven] Trompet en flügelhorn zitten in mijn dna. Rond mijn achtste jaar volgde ik jaren trompetlessen aan de Eindhovense Muziekschool. Op mijn twaalfde werd ik kornettist bij de Philips Harmonie, net als mijn vader die er bugel speelde. Gedurende mijn militaire dienstplicht speelde ik fulltime bij het Fanfarekorps der Genie. Nadien werd ik muzikaal leider van een blaasorkest en bigbands. Destijds ging mijn belangstelling en voorliefde vooral uit naar bigband en jazz en bezocht ik veel concerten en festivals. In de loop der jaren heb ik veel trompettisten beluisterd en gezien, van naam en faam, met eigenheid, kwaliteit en creativiteit. Op 9 februari 2019 maakte ik kennis met trompettist/componist Markus Stockhausen (inderdaad, zoon van Karlheinz Stockhausen) op een uitstekend duoconcert met pianist Florian Weber. En ontmoette hem weer op 16 november 2023, tijdens het duoconcert met een van Nederlands belangrijkste pianisten, Jeroen van Vliet, op ons podium Pelt Jazz in CC Palethe. Vanaf het begin tot aan de slotnoot was dat een adembenemend luisterfeest voor alle aanwezigen. Het samenspel van Van Vliet en Stockhausen was verbluffend; alsof ze continu in een spirituele verbinding met elkaar verkeerden. Beiden voelden precies aan wat er op enig moment muzikaal opportuun was. Zo schetsten ze poëtische klanklandschappen, gelardeerd met pakkende melodische vergezichten. Van Vliets pianospel werd door Stockhausen soms ondersteund met verfijnde elektronica, effecten die hij ook gebruikte voor zijn trompetspel, vaak met hypnotiserend effect.
Na afloop trakteerde ik me op een driedubbel-cd van de Markus Stockhausen Group, 'Tales', met Jörg Brinkmann op cello, Christian Thomé op drums en Jeroen van Vliet op piano. Het was lang geleden dat ik zo'n kwaliteit heb gehoord. Zoveel schoonheid, vakmanschap, creativiteit en passie, ongeëvenaard! Stilaan de hoogste tijd dat we Markus Stockhausen vaker zien en horen in België en Nederland. Hij verdient een plaats op elk festival van naam, zoals Gent Jazz, Jazz Middelheim en North See Jazz, maar evenzogoed op andere podia, groot en klein. Het publiek zal er dankbaar voor zijn. Foto's: Cees van de Ven In de Jazztube hieronder zie je een optreden van de Markus Stockhausen Group in het kader van 'Tales', opgenomen op 11 mei 2021 in de Domicil Jazzclub, Dortmund. Labels: cd, concert, Florian Weber, jazztube, Jeroen van Vliet, Markus Stockhausen, nov23 (Cees van de Ven, 17.3.24) - [print]
- [naar boven] Tijdens twee concerten in het kader van November Music 2022 kwamen jazz en hedendaags gecomponeerd op mooie wijze samen. Accordeonist Rik Cornelissen, pianist Jeroen van Vliet, altviolist Oene van Geel en bassist Dion Nijland schreven ieder een stuk voor het project 'From Within, From Without', ieder stuk passend bij een schilderij als onderdeel van een kunstroute. De vier musici voerden het samen met altsaxofonist Miguel Boelens uit in de Azijnfabriek. 's Avonds was het de beurt aan Steve Coleman, die op verzoek van het Amstel Quartet de compositie 'Was Ankh Djed' schreef en het samen met de vier blazers van dit kwartet ook uitvoerde. Van Vliet schreef 'Panta', een mooi verstild stuk, helemaal in de traditie van deze pianist. Prachtig ook hoe hij hier de klank van piano en accordeon met elkaar verweeft tot een geheel. Bijzonder is de sterk ritmische frase net iets voorbij de helft, waarin Van Geel laat horen ook te kunnen drummen. Zittend op een cajon geeft hij met zijn handen een flitsende solo, terwijl hij met zijn linkervoet een tamboerijn bedient. Het typische Van Vliet-geluid horen we nog wat verderop, in een mooie triopassage van piano, contrabas en altviool, in de klassieke traditie. Nijlands 'We Are In This Together' vangt aan met een boeiend patroon op de piano, de opmaat tot een melodie die klinkt als een langzame dans. Steeds verder bouwen de musici het stuk uit, maar het is vooral Buelens die hier excelleert. Mooie dynamische frases verderop van Van Vliet en Van Geel, wederom op zijn 'kistje'. 'Shelter' van Cornellissen begint uiterst fragiel, met klassieke klanken tussen de noten van het trio accordeon, altviool en contrabas. Verderop valt de solo van Van Vliet op, met die voor hem zo typische fluwelen klank. Als Nijland en Buelens aansluitend aanhaken, horen we ineens klassiek in jazz omslaan. Krachtig spel zet de toon, tot het stuk uiteindelijk al even subtiel eindigt als dat het begon. Van Geel begint zijn 'Been Seen By What You Are Seeing' uiterst dynamisch, wederom gezeten op zijn cajon. Gaandeweg neemt het tempo wat af en krijgen Nijland en Van Vliet ruim baan, waarbij die eerste opvallend zangerig klinkt. Mooi ook hoe verderop eerst Buelens en dan Cornelissen de melodie vormgeven.
Foto's: Louis Obbens Labels: Amstel Quartet, concert, Dion Nijland, festival, Jeroen van Vliet, Miguel Boelens, nov22, november music, Oene van Geel, Rik Cornelissen, Steve Coleman (Ben Taffijn, 26.11.22) - [print]
- [naar boven] Bassist Eric van der Westen werkt al enige tijd aan een nieuw kunstwerk, zijn 'The Crown & Lobster Trilogy' , waarvan vorig jaar bij Greenbag de delen één en drie verschenen, het wachten is nog op het middendeel. Wat opvalt is dat hij per album wisselt van bezetting, althans bij de delen die tot nu toe zijn verschenen. Zo horen we hem in het eerste deel, dat de ondertitel 'PTM (XS) Modus Operandi' meekreeg, met gitarist Aron Raams, pianist Jeroen van Vliet en drummer Dirk Peter Kölsch en in deel drie, 'New Quadrant', met trompettist Joël Botma, trombonist Efe Erdem, violist Yannick Hiwat en wederom Raams. Maar het is niet alleen de bezetting waar Van der Westen mee varieert. De albums ademen ook allebei een totaal eigen sfeer. Wat daar zeker aan bijdraagt is het feit dat 'PTM (XS) Modus Operandi' een elektrisch georiënteerd album is - we horen Raams op elektrische gitaar, Van Vliet op keyboards en Van de Westen op elektrische bas - terwijl 'New Quadrant' - met twee blazers, een viool en Van der Westen op contrabas – nagenoeg volledig akoestisch is, met Raams als de enige uitzondering. De muziek op 'PTM (XS) Modus Operandi' is zeker jazz, maar tegelijkertijd sterk doortrokken van rock en funk. De titel van opener 'Keep On Moving' is daarbij zonder meer sterk gekozen. In 'Methamphetamorphose' en 'In The Light' ligt het tempo een stuk lager. In beide stukken valt het lome ritme op, naast de meeslepende klankwolken die van Vliet en Raams hier creëren. Aanstekelijke muziek, waarbij stilzitten je moeilijk afgaat. Zeker bij dat 'Keep On Moving' en bij een stuk als het ijverig stomende 'Like It Or Not'.
Labels: Aron Raams, cd, Eric van der Westen, Jeroen van Vliet (Ben Taffijn, 20.3.22) - [print]
- [naar boven] Lees verder in het archief...
|
Archief
Artikelen Cd-recensies Concertrecensies Colofon Festivalverslagen Interviews Jazz in memoriams Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken? |
