Concert
Rond de gehoordrempel
Sanne Rambags' Frieze Of Life, donderdag 14 mei 2026, Brouwerij Martinus, Groningen

Ja, wat speelt er allemaal zo rond de gehoordrempel? Daar speelt stemkunstenares Sanne Rambags, met haar Frieze Of Life. Sanne Rambags, dat kan niet anders, is ooit gevonden in de kolenkist in het souterrain van Greetje Bijma. Het grote verschil met La Bijma is dat La Rambags zich concentreert op de geluiden die wel of net niet meer hoorbaar zijn.

Zo begon het eerste stuk van het optreden, 'Starry Night', vanuit het niets, vanuit de grote interstellaire leegte. Heel voorzichtig meldde pianist Jeroen van Vliet zich, al even bescheiden voegde percussionist Joost Lijbaart zich erbij, dan volgde de altviool van Roosmarijn Tuenter, al even behoedzaam, en tenslotte ging ook Rambags zich ermee bemoeien. Ik vraag me af of er sinds Erik Satie even weinig decibels in de muziek zijn waargenomen. Als je het zou moeten karakteriseren zou je kunnen denken aan imaginaire, abstracte en bijna volledig uitgewiste volksmuziek uit een vergeten dorpje in Dorset (of veertig kilometer van Râmnicu Vâlcea, dat zou ook kunnen). De ritmische structuren leidden onvermijdelijk richting boerenbruiloft. Maar dan nog steeds in het intieme, hè.

Zoals gezegd, de leden van The Frieze Of Life trokken een lijn met de bescheiden Sanne Rambags. Zo manipuleerde Joost Lijbaart een soort belletjessnoer, waarvan het geklingel niet verder reikte dan circa twaalf centimeter van het instrument. Iets verderop zaten we dus onder de gehoordrempel.

De muziek van het vierspan was vluchtig als een gedachte waar je niet meer op kunt komen. Onbewust, merkte ik, ging ik ademhalingsoefeningen doen. Gezond was dit recital zeker. Een van de meest intense momenten kwam toen Rambags en Tuenter in een onbegeleid duet terechtkwamen, volledig geïmproviseerd.

Een weldadige oase met bij wijze van luchtspiegeling een transparante fries erboven.

Tekst: Eddy Determeyer | Foto: Beate Driewer

Labels: concert, Frieze Of Life, Jeroen van Vliet, Joost Lijbaart, Roosmarijn Tuenter, Sanne Rambags

(Eddy Determeyer, 23.5.26) - [print] - [naar boven]

Op 10 januari 2026 was het 10 jaar geleden dat een van de meest invloedrijkste rockmuzikanten overleed. Naast zanger was Bowie ook muziekproducer, trendzetter en stijlicoon. Zoals bekend wisselde hij voortdurend van personages. De Volkskrant heeft recent een groot artikel gewijd aan zijn acteerwerk. Vermeldingswaardig en relatief onbekend is dat David Bowie in zijn prille carrière saxofoon heeft gespeeld. Dit instrument is dan ook van betekenis in zijn oeuvre. Niet in het minst door de rol van saxofonist Donny McCaslin op zijn zwanenzang 'Blackstar'.

Yuri Honing heeft altijd een voorliefde gehad voor de muziek van David Bowie en diens nalatenschap is regelmatig een bron van inspiratie voor het Acoustic Quartet. Dit kwartet bestaat naast de tenorsaxofonist uit Wolfert Brederode op piano, Gulli Gudmundsson op contrabas en Joost Lijbaart op drums. Wie verwachtingsvol heeft uitgekeken dat het kwartet zeer bekende nummers zou spelen zoals 'Ziggy Stardust' of 'Fame' komt van een koude kermis thuis. Daar waar Honing al nummers van David Bowie speelt, zijn dit de meer obscure liedjes uit zijn repertoire zoals de single 'John, I Am Only Dancing' en 'Letter To Hermione'. Allereerst is de aanpak erop gericht dat naar de geest van Bowie wordt gespeeld, met veel ruimte voor vrijheid en interpretatie. Daarnaast is het opvallend dat Honing een liedjesstructuur verkiest met relatief korte, catchy nummers met overwegend korte improvisaties. Het karakteristiek verhalende en emotioneel geladen saxofoongeluid contrasteert mooi met de minutieuze sensitiviteit van Brederode. Gudmundsson en Lijbaart voegen hier een sprankelend ritme aan toe. De muziek wordt vaak in de vorm van midtempo of ballad opgediend: puur, warm in zijn klankkleur, verraderlijk luchtig en altijd ruimtelijk.

In 'Heaven On My Mind' klinkt Yuri Honing indringend en onstuimig en klinkt het pianospel van Wolfert Brederode als een parel. Veel indruk maakt de compositie 'Avalon', afkomstig van het album 'Avalon Songs', geschreven tijdens de pandemie. Mistroostig en ritmisch verhaalt het over het rijk van Koning Arthur als reflectie op de duistere, geïsoleerde periode van een aantal jaren geleden. In een abstracte vorm omarmen de fragiele saxofoonklanken en het intieme pianogeluid elkaar op waarachtige wijze. In de kortstondige toegift 'The Man Who Sold The World' grijpt Honing nog een keer naar een compositie van David Bowie, hoewel dit stuk legendarisch is gemaakt door Nirvana. Deze herinterpretatie blijft dichter bij het origineel, maar ook nu blijft de eigenheid van het Yuri Honing Acoustic Quartet fier overeind!

Klik hier voor een fotoverslag van dit concert door Louis Obbens.

Tekst & foto's: Louis Obbens

Labels: concert, David Bowie, Gulli Gudmundsson, Joost Lijbaart, Wolfert Brederode, Yuri Honing

(Louis Obbens, 11.3.26) - [print] - [naar boven]

In de elf knappe composities hoor je duidelijk de roots van de Japans-Weense pianist Aseo Friesinger, en niet alleen door het gebruik van Japanse instrumenten. Ook de melodieën vertellen een en ander: de oorspronkelijke bedoeling van de groep was om oude volksliederen naar een moderne context te brengen, maar dat is een beetje uit de hand gelopen. De muzikanten vonden gaandeweg een mooie mix van traditioneel-Japanse muziek en daarbij horende meditatief-creatieve jazz. Dat de nummers vrij lang zijn, is daar wellicht een gevolg van.

De pianist bewijst zichzelf als een volwaardige, beheerste maar begeesterde jazzimprovisator, zowel begeleidend als solerend. Maar ook als componist - vier werken zijn van zijn hand - en arrangeur: in afgewogen en netjes gestructureerde composities komen alle instrumentalisten creatief aan bod. De klank van de fluit speelt hierin een beslissende rol. Mooi is ook dat de stem, scattend en zingend, netjes geïntegreerd wordt in het geheel. Een plaat met elf erg mooie, sfeervolle, boeiende tracks, waarin jazzy spel en Japanse traditie tot hun recht komen. Knap werk!

Aseo Friesacher (piano), Waka Otsu (vocals), Kana Fuesfuki (shinobe, shakuhutchi, dwarsfluit), Johannes Fend (bas), Joost Lijbaart (drums, percussie)

Tekst: Marc Van de Walle | Deze recensie verscheen ook in Jazz&mo'

Labels: Aseo Friesacher, cd, Johannes Fend, Joost Lijbaart, Kana Fuesfuki, Waka Otsu

(Marc Van de Walle, 26.8.25) - [print] - [naar boven]

Vocaliste Sanne Rambags is een van die musici die op deze blog met een zekere frequentie voorbij komt, al was de laatste keer alweer drie jaar geleden, bij het verschijnen van het album 'Sonna'. In 2018 kreeg zij een compositieopdracht van November Music, waarvoor ze een negental schilderijen van de Noorse kunstenaar Edvard Munch als uitgangspunt nam. Deze collectie, waarvoor Munch menselijke aspecten als liefde, angst, dood en jaloezie als basis nam, noemde hij 'The Frieze Of Life: A Poem About Life, Love And Death' en exposeerde hij voor het eerst in Berlijn, in 1902. Rambags maakte evenzoveel stukken waarin ze op haar manier reflecteert op die schilderijen, soms haar stem inzettend als louter klank - wat ik toch altijd nog het meest boeiende vind - soms ook werkend met teksten, regelmatig gebaseerd op dagboekfragmenten van Munch. Na die première verdween deze cyclus in de la om er pas vorig jaar weer uit te komen. Met violiste Roosmarijn Tuenter, pianist Jeroen van Vliet en percussionist Joost Lijbaart legde ze de compositie vast en bracht deze eind vorig jaar uit als download bij haar eigen label, Sonna Records. Naar aanleiding daarvan startte een korte tour bij Paradox in Tilbug, voor Rambags een tweede huiskamer.

Inmiddels verblijft ze al enige tijd in Oslo, bezig met een master. De liefde voor Noorwegen zit dus diep, iets dat we al geruime tijd terughoren in haar muziek en zeker ook in deze cyclus, die duidelijk aan zeggingskracht wint nu ze die schilderijen daar letterlijk binnen handbereik heeft. En ook in deze cyclus bemerken we dat Rambags door de jaren heen opvallend consistent bezig is geweest, want deze muziek had net zo goed gewoon vorig jaar gecomponeerd kunnen zijn; zo goed vergelijkbaar is het met alles wat ik de afgelopen jaren van haar hoorde, zowel op cd als live. Ook hier valt op hoe graag ze werkt met subtiele klanken en uitgebeende vormen. Zelden horen we in die stukken veel meer dan strikt noodzakelijk is. Rambags schuift twee stenen over elkaar, ademt eens diep in en uit; Van Vliet slaat slechts een paar noten aan, met die fluwelen aanslag, zo kenmerkend voor hem; Lijbaart beperkt zich regelmatig tot een paar belletjes of een enkele streek met een strijkstok langs een bekken en ook Tuenter heeft vaak genoeg aan wat pizzicato spel. Die paar stukken waarin er dan ineens wél sprake is van dynamiek klinken dan voor je gevoel veel harder als in werkelijkheid het geval is, zo gewend ben je aan dat subtiele, sterk gedoseerde spel. Direct al in dat eerste stuk 'Starry Night' bijvoorbeeld, gecomponeerd met die prachtige sterrenhemel van Munch in gedachten, horen we dat subtiele spel, bijvoorbeeld middels dat patroon dat Van Vliet speelt, prachtig aangevuld door Tuenter, spel dat door merg en been gaat. Diezelfde valt op in 'Madonna', al even subtiel en karig. Louter een bijzonder strak, pizzicato gespeeld motief, een enkele noot van Van Vliet, en Lijbaart met die strijkstok: het is allemaal precies genoeg en zeker niet meer dan dat.

Daartussen beweegt Rambags zich, met niet te preciseren klanken, zuivere ademhaling en soms met teksten, deze opdienend in Sprechgesang - bijvoorbeeld in 'Anxiety', met teksten uit het dagboek van Munch - of met veel gevoel en emotionele kracht de woorden naar buiten slingerend, zoals in 'The Voice'. Mooi is ook als Tuenter de tweede stem zingt, bijvoorbeeld in 'Woman Of Three Stages'. Bijzonder hoe die vocale klanken hier in elkaar grijpen, elkaar versterken. Rambags doet hier in alle opzichten recht aan dat bijzonder werk van Munch. Net zoals je bij die schilderijen altijd het gevoel hebt dat er nog een wereld achter ligt, dat Munch een sluier oplicht van zijn gevoelsleven, maar ook niet meer dan dat, zo krijg je ook bij Rambags het gevoel dat er nog veel meer te vertellen valt. Voeg daarbij dat Munch een Noor was en dat zeker de laatste tijd Rambags daar steeds dichter bij komt, steeds beter aanvoelt welke muziek er bij die peilloze dieptes van zijn schilderijen past: een combinatie van Scandinavische jazz, geïmproviseerd en de volksmuziek van daar. Muziek ook waar de leegte in doorklinkt. Goed dat ze deze cyclus opnieuw heeft opgepakt en nu ook voor ons heeft vastgelegd. Dat en haar verblijf in Noorwegen zal haar ongetwijfeld gaan inspireren tot verdere stappen.

Klik hier om het album 'The Frieze Of Life' te beluisteren.

Foto: Eddy Westveer

Labels: cd, concert, feb25, Jeroen van Vliet, Joost Lijbaart, Roosmarijn Tuenter, Sanne Rambags

(Ben Taffijn, 18.3.25) - [print] - [naar boven]

Aan het einde van de presentatie van zijn nieuwe album 'Bustle' reikt trompettist Gijs Levelt, in een spaarzaam verlicht Bimhuis, het eerste exemplaar uit aan Jan Douwe Kroeske. Kroeske heeft naamsbekendheid gekregen door radioprogramma's als Twee Meter De Lucht In en de Twee Meter Sessies. Na de opnames voor Twee Meter Sessies heeft Levelt in 2021 het initiatief genomen om een eigen kwartet op te richten, na jaren als sideman actief te zijn geweest. Gijs Levelt voelt zich kennelijk schatplichtig aan Kroeske, maar zijn toespraak is zelfingenomen.

Het album 'Bustle' (drukte) is een vervolg op Levelts solo-exercitie 'Spoken'. De muziek is opgenomen tijdens een chaotische tijd na een coronalockdown. Een periode waarin de samenleving naarstig in wil halen wat in 1,5 jaar heeft ontbroken aan sociale activiteiten. Na wat korte schetsen op papier zijn de ideeën voor de muziek ontstaan in samenspraak met de overige groepsleden: toetsenist Stefan Schmid, basgitarist Mark Haanstra en drummer Joost Lijbaart.

Gijs Levelt is sinds enige tijd geïnspireerd door het elektronisch gemanipuleerd trompetgeluid van illustere voorgangers. De sounds van de livebands van Miles Davis uit zijn elektrische periode, de vorig jaar overleden trompettist Jon Hasall en Nils Petter Molvaer zijn hoorbare inspiratiebronnen. Het muzikale gedachtengoed van deze legendarische trompettisten is nauw verweven met het totale groepsgeluid van het Spoken Quartet. Overwegend donker van toon en vol hectiek schotelt de band spanningsvolle fusion voor in een set van ruim een uur. De rotsvaste ritmische tandem van Haanstra's vervanger Manuel Hugas op basgitaar en Joost Lijbaart op drums vormt de spreekwoordelijke ruggengraat van het groepsgeluid. Het zijn de perfecte beats en de immense groove die de muziek van identiteit voorziet.

De elektronische toetsen en de gehanteerde samples van Stefan Schmid in combinatie met het opgerekte trompetgeluid, onder meer door gebruik van loopings, zorgen voor de vervolmaking van de trancerijke en psychedelische muziek. De gebruikte elektronica, het veelvoud aan randapparatuur en de meterslange wirwar aan kabels over de houten vloer van het Bimhuis zijn de stille getuigen voor het expressieve en bij vlagen sinistere muzikale beeld.

Klik hier voor foto's van dit concert door Louis Obbens.

Labels: concert, Gijs Levelt, Joost Lijbaart, sep22, Spoken Quartet

(Louis Obbens, 1.10.22) - [print] - [naar boven]

Halverwege de première van het Gijs Levelt Spoken Quartet vertelt de trompettist vol trots over de ontstaansgeschiedenis van zijn groep. Levelt, bekend van de Amsterdam Klezmer Band, STriCat en Spinifex, heeft in coronatijd in de thuisstudio solostukken voor trompet met effectapparatuur opgenomen. Via crowdfunding heeft dit uiteindelijk geleid tot de realisatie van een cd met als titel 'Spoken'. Na opnames voor de 2 Meter Sessies heeft Levelt, na jarenlang als sideman actief te zijn geweest, zijn eigen kwartet opgericht. Naast de bandleider maken toetsenist Stefan Schmid, basgitarist Mark Haanstra en drummer Joost Lijbaart deel uit van deze groep.

Gijs Levelt maakt direct duidelijk dat zijn muziek is geïnspireerd door het elektronisch gemanipuleerd trompetgeluid van illustere voorgangers. De sounds van de livebands van Miles Davis uit de jaren 70 en de dit jaar overleden trompettist Jon Hassell zijn geïncorporeerd in het totale groepsgeluid. Vooral het dynamisch gebruik van de elektronische toetsen van Stefan Schmid draagt in hoge mate bij aan afwisseling en spanning in kenmerkende fusion. De tijdsbewaking van het kwartet is adequaat, de complexe ritmes zijn rijk en voorbeeldig en benadrukken de veelzijdigheid van drummer Joost Lijbaart. In deze constellatie is Lijbaart niet alleen muzikaal fijnzinnig; hij drumt ook bevlogen, meedogenloos en funky.

Zonder deze schakels van onheilspellende sounds, bedwelmende passages en breaks zou de cross-over van jazz, rock en space aan muzikale expressie hebben ingeboet. Levelt speelt met het timbre van zijn instrument door afwisselend de demper te gebruiken. Door toevoeging van elektronica zoals loopings worden de trompetdistortions verder doorgevoerd, waardoor vaak korte bezwerende soundscapes ontstaan. Ook de spaarzame, staccato ingezette trompetklanken en de daarmee gepaard gaande stiltes worden herhaaldelijk toegepast. Op de dag van de uitvaart van Ack van Rooyen draagt Levelt de compositie 'Dizzy' op aan de meester met zijn prachtige, ronde en akoestische toon. Na een intense bassolo van Mark Haanstra wijkt de groep nog een keer af van het fusion-soundscape idioom en wordt in 'Dolmus Havasi' op lieflijke wijze een klezmer ten gehore gebracht. Hierdoor ontstaan creatieve intermezzo's die de mogelijk te eenzijdige muzikale reis tijdig kunnen afwenden.

Klik hier voor foto's van dit concert door Louis Obbens.

Labels: concert, Gijs Levelt, Joost Lijbaart, Mark Haanstra, nov21, Stefan Schmid

(Louis Obbens, 6.12.21) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

In memoriam
Cassandra Wilson
1955-2026
Foto: Cees van de Ven

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.