Dit orgeltrio speelt al ruim dertig jaar samen, het eerste album 'Intimacy Of The Blues' stamt uit 1991. Nu pas speelde het trio voor het eerst in Paradox, waar ze met gepaste trots werden ontvangen. Inmiddels heeft het trio negen albums en twee dvd's uitgebracht en kan het putten uit een rijk oeuvre, dat voor een deel bestaat uit bewerkingen van standards en voor een deel uit eigen composities.

Hammondorganist Larry Goldings is een veelgevraagde sideman en werkte onder andere samen met Michael Brecker, Jim Hall, Maceo Parker, Madeleine Peyroux, Pat Metheny, John Scofield en met folk-pop icoon James Taylor. Daarnaast schrijft hij muziek voor films en tv-series en hangt hij getooid met een pruik de komiek uit als 'Hans Groiner'. Gitarist Peter Bernstein is van hetzelfde kaliber. Hij werkte onder meer met Lou Donaldson, Bobby Hutcherson, Lee Konitz, Sonny Rollins, Dr. Lonnie Smith, Brad Mehldau, Diana Krall en Joshua Redman. Drummer Bill Stewart tenslotte verleende zijn diensten aan muzikanten als Michael Brecker, Lee Konitz, Pat Metheny, Joshua Redman en Maceo Parker. Kortom, er stond wel wat op het podium.

Het concert werd geopend met 'Let’s Get Lots' van het in 2022 verschenen album 'Perpetual Pendulum'. Het werkte als een mooie introductie van de band: drie virtuozen die elkaar moeiteloos weten te vinden, fraai solerend, om elkaar weer terug te vinden in het mooie thema. Wayne Shorters 'United' werd vervolgens van een volledig eigen interpretatie voorzien met een schitterende solo van Stewart als hoogtepunt. Als eerbetoon aan de onlangs overleden Burt Bacharach werd vol overgave een interpretatie van 'This Guy’s In Love' gespeeld. Het blijft een fantastische melodie, die door de heren subtiel en met respect uitgebouwd werd met gedurfde en speelse improvisaties.

Het volgestroomde Paradox laafde zich dankbaar aan deze bron van moois en was gul met applaus en toejuichingen. Zo nu en dan leek Goldings in de rol van zijn alter ego Hans Groiner te kruipen en stuntelde hij wat met microfoons en bladmuziek. Gelukkig bleef de muziek overheersen en werd Bill Stewarts compositie 'F U Donald' ingezet. Een groter contrast met het vorige nummer was niet mogelijk geweest. Een ogenschijnlijk anarchistische chaos, die toch weer perfect terugkeerde naar een strak ritmisch thema. 'Prelude', gebaseerd op een werk van Gershwin, had weer een heel andere, bluesy invalshoek.

Zo bleef het trio op hun top een gevarieerde set uitserveren. Ook na de pauze een mooie mix van eigen werk en van anderen, waaronder 'Libra' van Gary Bartz en een compositie van Peter Bernstein, 'The Things That Fall Away', een heerlijk ingetogen ballad die door Bernstein op gitaar werd ingezet en door Goldings van een mooi uitgewerkte orgelsolo werd voorzien. Als altijd subtiel, maar degelijk en creatief ondersteund door Stewarts drumwerk.

De variatie in het repertoire bleef uitstekend en na een staande ovatie werd nog een sterke toegift neergezet met 'Vegan', die voor velen als een oorwurm moet hebben gewerkt.

Nu maar hopen dat het trio zijn weg naar Paradox gevonden heeft en met enige regelmaat terugkeert.

Klik hier voor foto's van dit concert door Johan Pape.

In de Jazztube hieronder zie je het concert dat het trio een dag later gaf in het Bimhuis met een iets andere setlist.

Labels: Bill Stewart, concert, feb23, jazztube, Larry Goldings, Peter Bernstein

(Johan Pape, 7.3.23) - [print] - [naar boven]

Luna d'Argentu is een hommage aan Palazzo Adriano, het Siciliaanse geboortedorpje van Pierre Vaiana's ouders. Dit kleine dorpje diende als decor voor de film Cinema Paradiso van Giuseppe Tornatore uit 1988. De laatste jaren verbleef de saxofonist (geboren in Waterschei) langdurig op Sicilië, waar hij inspiratie vond voor nieuwe composities. Met melodieën die beklijven, zoals te horen is op het aanbevelingswaardige album 'Amuri & Spiranza'. In tegenstelling tot de kwintetbezetting op de cd werd het concert in Lokeren uitgevoerd in triovorm.

De Lokerse JazzKlub was volzet en de sfeer was als vanouds gemoedelijk. Naarmate het concert vorderde werd het publiek onontkoombaar deelgenoot van de warmte, de zon en de schoonheid van Sicilië.

Vaiana's geluid op sopraansaxofoon is rond, puur, vol zeggingskracht en proefde als de beste olijven en olijfolie van Sicilië. Opvallend waren het fascinerende spel en de improvisaties van gitarist Artan Buleshkaj en cellist Lode Vercampt.

De composities, het spel, de teksten, de duidingen en de zang van Pierre Vaiana creëerden hier als het ware een muzikale verhalenbundel van formaat. Voorzien van relevante klemtonen en leestekens door Buleskaj en Vercampt!

Het concert opende rustig en melodieus met het oorstrelende 'Bianca Muntagna', om plotseling over te gaan in chaos en wanorde, waarna Vercampt de rust weer terugbracht. Een metafoor voor wat er in onze complexe wereld en de menselijke geest plaatsvindt. Ook in 'Waterschei' - Viana's vader werkte in de mijn - verhaalt hij muzikaal op invoelbare wijze van de onderlinge broederschap van de Italianen aldaar, de gezamelijke Italiaanse etentjes, het dansen op 78 toerenplaten en hun weemoedig gemis naar hun land en familie...

Dit concert met talrijke melodische parels had een menselijke maat en stal alle harten. Pierre Vaiana en zijn kompanen ontkwamen niet aan een toegift. Dat werd de toepasselijke compositie 'Soleil' en die straalde deze avond volop in de Lokerse JazzKlub.

Klik hier voor foto's van dit concert door Cees van de Ven.

Labels: Artan Buleshkaj, concert, feb23, Lode Vercampt, Pierre Vaiana

(Cees van de Ven, 5.3.23) - [print] - [naar boven]

Je hebt vocalisten die zó geconcentreerd te werk gaan dat het lijkt dat ze uitsluitend voor zichzelf zingen. Je hebt er die in eerste instantie voor de band zingen, als 'een van de boys'. En je hebt vocalisten die zich primair tot het publiek richten. Voor al die concepten is wel iets te zeggen.

Masha Bijlsma is een van de boys. Maar, haast ze zich daaraan toe te voegen, "in de hoop dat ik de mensen ook meekrijg." Wel, de mensen gingen een heel eind mee, zondag in de middeleeuwse Jacobuskerk in Feerwerd. Terwijl het gebodene dus niet uitgesproken makkelijk of publieksvriendelijk was.

Al het materiaal was door muzikanten geschreven. Zangeres Abbey Lincoln reken ik dan voor het gemak ook maar even tot de instrumentalisten. Van haar werden een aantal indringende songs vertolkt, zoals die ook op Bijlsmas album 'For Love Of Abbey' terecht zijn gekomen. Het is duidelijk dat de Twentse uit hetzelfde hout is gesneden als haar New Yorkse voorbeeld. Of dat hun respectieve stammetjes in ieder geval in hetzelfde bos stonden.

Bijlsma is volstrekt gelijkwaardig aan de leden van haar kwintet, ook wat de collectieven betreft. Soms zijn die lijntjes unisono, soms harmonieert ze voorbeeldig met tenorist Ben van den Dungen en trombonist Ilja Reijngoud. Vaak is haar stem moeilijk te traceren in het sonore, orkestrale totaalgeluid van de band. Ze fraseert ook als een blazer, met name in een 'echt' jazznummer als 'Moanin’'. Daar hoorden we ook hoe viriel die Van den Dungen blaast. De groep speelt spatgelijk; de arrangementjes zijn deels van de hand van wijlen Rob van den Broeck, de voormalige pianist van de band. In de cohesie van het vijftal speelt bassist Ruud Ouwehand een cruciale rol. Zijn ritmische vamps houden de boel bij elkaar.

De instrumentale soli zijn to the point, lange exercities uit den boze. Reijngoud liet maar weer eens horen ('Brother Where Are You?') dat de trombone in feite niets meer of minder is dan de menselijke stem, maar dan van koper.

Intrigerend was Bijlsma's vertolking van het nummers 'Strollin’' van Charles Mingus. Ik had me nooit zo gerealiseerd dat dat liedje ook een verse heeft, een soort prelude dus. Het zal van de pen van George Gordon zijn geweest, geschreven voor zijn zus Honi. Die nam het in 1962 op. En Masha Bijlsma houdt het dus in leven.

Foto's: Jan Tempel

Labels: Abbey Lincoln, Ben van den Dungen, concert, feb23, Ilja Reijngoud, Masha Bijlsma, Ruud Ouwehand

(Eddy Determeyer, 4.3.23) - [print] - [naar boven]

"If there were no Wayne Shorter, there was no me", verklaart trompettist Terence Blanchard vlak voor zijn toegift, Shorters 'Diana'. Overdreven? Wellicht, maar het klonk zeker oprecht. En beluister de muziek van Blanchard en vergelijk die met die van Shorter en je hoort zeker overeenkomsten. Dat bleek ook in een volledig uitverkocht Muziekgebouw aan 't IJ, het organiserende Bimhuis bleek veel te klein, waar we hem hoorden met zijn uit pianist Fabian Almazan, gitarist Charles Altura, bassist, David Ginyard en drummer Oscar Seaton bestaande E-Collective, aangevuld met de strijkers van het Turtle Island Quartet.

Overigens een bijzondere combinatie. Ligt bij het E-Collective de nadruk op elektronica - we horen Almazan ook op synthesizer, Ginyard speelt elektrische bas en Altura elektrisch gitaar, terwijl ook Blanchard zijn trompetgeluid elektronisch bewerkt - het Turtle String Quartet speelt volledig akoestisch. En is de stijl van de eerste geworteld in de postbop en fusion van de jaren 70, die van het strijkkwartet wortelt in de klassieke muziek, met een flinke scheut folk. Vandaar ook dat 'The Second Wave', een stuk van violist David Balakrishnan en het enige waarin we alleen het kwartet horen, heel anders klinkt dan de rest van de avond. Hier overheerst melodieuze hedendaags gecomponeerde muziek in combinatie met folk, culminerend in een opvallend ritmisch energieke frase aan het eind. Het applaus is ernaar. Mooi, want ik schat zo in dat voor een deel van het publiek dit de eerste keer is dat ze een strijkkwartet live horen en wie weet waar dit nog toe leidt.

Ook op andere momenten levert dit kwartet echter toegevoegde waarde, bijvoorbeeld in die hierboven genoemde ballade van Shorter, 'Diana', een stuk dat zij, op bepaald melancholieke wijze, mogen aftrappen en dat verder opvalt door die loepzuivere solo van Blanchard. Maar ook in Blanchards eigen 'I Dare You', waarvoor het kwartet een opvallend ritmische introductie verzorgt, is hun spel volledig op zijn plaats.

Stukken die ook terug te vinden zijn op het vorig jaar verschenen 'Absence', een album dat Blanchard opnam met deze bezetting en dat we mogen zien als een eerbetoon aan Shorter. Met nummers van deze inmiddels legendarische saxofonist, Blanchard zelf en van de bandleden, zeg maar in de geest van. Daaronder vallen 'Envisioned Reflections' van Ginyard en 'Dark Horse' van Altura. Die eerste is een mooi fragiele ballade, waarin we ook dat voor Blanchard zo typische, vrij ijle trompetspel terughoren, de tweede heeft met name verderop een wat pittiger karakter en bevat een prachtige gitaarsolo. Bijzonder is ook 'Soldiers', Blanchards eerbetoon aan de social workers die zoveel goed werk verrichten in de Amerikaanse steden, een stuk waarmee de trompettist zijn politieke en sociale betrokkenheid toont, maar ook een nummer met een heerlijke groove en een bluesgevoel.

Op dinsdag 2 maart is Wayne Shorter op 89-jarige leeftijd overleden.

Foto's: Cees van de Ven

Labels: concert, E-Collective, feb23, Terence Blanchard, Turtle Island Quartet, Wayne Shorter

(Ben Taffijn, 3.3.23) - [print] - [naar boven]

Het spande er even om of de inmiddels 84-jarige éminence grise van de jazz, Alexander von Schlippenbach, naar brouwerij Martinus in Groningen zou komen. Een tijdje geleden had hij zijn been gebroken, dus reizen naar Groningen lag niet meteen voor de hand. Maar leeftijd en een pas gebroken been schenen hem nauwelijks te deren, want hij stapte - inmiddels weer redelijk hersteld - gewoon, met krukken, op de trein in Berlijn en reisde af naar Groningen. Toch een rit van zo'n acht uur. Maar als een geluk bij een ongeluk moest zijn vrouw, de pianiste Aki Takase, wel met hem mee als zijn reisbegeleider.

Het concert van Schlippenbach stond in het teken van zijn cd 'Slow Pieces For Aki' uit 2020. Alexander zocht grommend z'n weg over het toetsenbord en construeerde prachtige ingetogen en abstracte improvisaties. Hij speelde eigen werk, een fraaie improvisatie op Bach en bij Schlippenbach is Monk natuurlijk nooit ver weg, maar hij verpakt ze altijd prachtig gecamoufleerd in z'n eigen composities. Die zijn een beetje als de man zelf: 'bescheiden' en ontroerend. Takase zag van een afstandje hoe Schlippenbach zijn eerste set vormgaf. Na elk afgerond nummer was zij de eerste die het applaus startte. 

In de pauze gonsde het al een beetje rond, zou Aki ook nog even spelen? En dat gebeurde, al was het even omschakelen voor het publiek, want na de verfijnde abstracte composities van Schlippenbach stak Aki met veel vaart en vol energie van wal en vulde haar deel van het onverwachte dubbelconcert met minder abstracte, meer melodieuze composities. Bij haar eerste furieuze aanslagen zag je het publiek even terugdeinzen. Waar Schlippenbach het toetsenbord als een minutieus onderzoeksobject lijkt te gebruiken, gaat Takase zelfverzekerd en met grote stappen over het wit en het zwart.

Het hoogtepunt van de avond was een mooie quatre-mains, voorafgegaan door een kort overleg tussen de echtgenoten - wie eerst aan de hoge kant van het toetsenbord ging zitten en wie aan de lage kant. Maar dat probleem losten ze ook samen op. Niets dan respect voor deze jazzgiganten, die omwille van hun muziek en hun publiek bereid zijn de ongemakken die bij de leeftijd horen opzij te schuiven en gewoon af te reizen naar een ver concertpodium. De sympathieke Schlippenbach blijft ontroeren en prachtige muziek maken. En als de Stichting Jazz in Groningen het aandurft om hem de komende jaren nog eens uit te nodigen... aan Schlippenbach (en Aki) zal het, denk ik, niet liggen.

Klik hier voor foto's van dit concert door Willem Schwertmann.

Labels: Aki Takase, Alexander von Schlippenbach, concert, feb23

(Willem Schwertmann, 1.3.23) - [print] - [naar boven]

Matt Carmichael, geboren in de buurt van de Schotse kustplaats Inverness, leert al snel de schoonheid van de saxofoon kennen op school in East Dunbartonshire. Hij ontwikkelt zijn natuurlijke aanleg voor het instrument en studeert af op de Jazz Course aan het Royal Conservatoire of Scotland in Glasgow. In 2019 ontvangt Carmichael de Peter Whittingham Development Award. Met additionele crowdfunding brengt hij, voor de eerste covid-lockdown, zijn debuutalbum 'Where Will The River Flow' uit. Eind vorig jaar verscheen zijn tweede album 'Marram' (helmgras) met dezelfde bezetting als bij het optreden in Tilburg, met naast de saxofonist Fergus McCreadie op piano, Ali Watson op contrabas, Tom Potter op drums en Charlie Stewart op viool.

Het is tijdens het optreden meer dan evident waar Carmichael muzikaal op uit is. Hij wil compositorisch traditionele Keltische muziek laten vermengen met jazz. Hierin slaagt de saxofonist met vlag en wimpel. De viool versterkt op weemoedige wijze het gevoel voor Schotse folklore. De ruimtelijkheid, uitgestrektheid en eenzaamheid van het Schotse (kust)landschap komt muzikaal tot volle wasdom. Deze Schotse samensmelting van jazz en folk vertoont in zekere zin parallellen met de zogenoemde Nordic Sound, maar dan wel met een unieke zeggingskracht. De aandacht voor melodie en het oproepen van dramatiek zijn hierbij essentieel.

Fergus McCreadie is zonder tegenwerping een partner in crime. Zijn abstracte pianospel, op vrije jazz geïnspireerd, spreekt boekdelen. Fijnmazig of pulserend, spannend of sensitief, introspectief of uitbundig, de pianist beheerst al deze facetten. Het saxofoonspel en de solo's van Matt Carmichael zijn over het algemeen beheerst, warm en soms uitbundig, maar vertonen uiteindelijk te veel overeenkomsten. En het kwintet als geheel hanteert te vaak het effect van het uitgestelde einde. Dan ligt voorspelbaarheid op de loer. Maar gezien de leeftijd en ervaring van Carmichael ligt er nog veel in het verschiet. Tijd en ruimte voor verdere ontwikkeling is in potentie aanwezig. Met als kanttekening dat de cohesie van jazz met Schotse folklore wel zorgt voor een uniek geluid en een blijvend concept.

Klik hier voor foto's van dit concert door Louis Obbens.

Labels: concert, feb23, Fergus McCreadie, Matt Carmichael

(Louis Obbens, 26.2.23) - [print] - [naar boven]

Concert | Jazztube
Routeplanner door een denkbeeldige stad
Steven Kamperman - City Maps, donderdag 16 februari 2023, CC Palethe, Pelt

Componist en klarinettist Steven Kamperman en zijn band met daarin ook de bekende trompettist Bart Maris uit Gent namen het publiek mee op een muzikale reis door een denkbeeldige stad.

De visuele projecties op twee schermen links en rechts op het podium van veejay Henrietta Müller illustreerden diverse plaatsen, sferen en karakteristieken van een stad. Het ene moment de chaos van het verkeer, op een ander moment de rustige plekjes die er in elke stad ook te vinden zijn. Aan de hand van een uitgereikte City Map beleefde het publiek een boeiend, spannend en muzikaal hoogstaand concert, dat gezien het applaus zeer werd gesmaakt.

Voor twee bezoekers van rond de tachtig met een open mind was het hun eerste jazzconcert. De een viel voor de warme toon en het spel van contrabassist Dion Nijland en de ander had veel oog en oor voor trompettist Bart Maris. Ze waren zo enthousiast dat ze gelijk reserveerden voor het volgende concert op donderdag 16 maart aanstaande [LARA ROSSEEL QUINTET, RED.].

Het kwartet speelde het repertoire van hun goed ontvangen 'City Maps'-cd. Er was veel ruimte voor individuele improvisaties.

Steven Kamperman was voor dit concert speciaal overgekomen uit Meudon, waar hij in residentie verblijft in het Van Doesburghuis op uitnodiging van het Nederlandse Fonds Voor Podiumkunsten. Kamperman is een muzikale ondekkingsreiziger pur sang en speelde vanavond alt- & b-flat klarinet en drums. De bas van Dion Nijland was als vanouds warmbloedig en vertrouwd. Jorrit Westerhof imponeerde op elektrische gitaar en trompettist Bart Maris als The Wizard of H(G)ent fascineerde met vindingrijke solo's die peper en zout waren op deze smaakvolle muzikale 'City Maps'-routeplanner.

Klik hier voor foto's van dit concert door Cees van de Ven.

In de Jazztube hieronder zie je een gedeelte van het City Maps-concert in Pelt Jazz.

Labels: Bart Maris, City Maps, Dion Nijland, feb23, jazztube, Jorrit Westerhof, Steven Kamperman

(Cees van de Ven, 25.2.23) - [print] - [naar boven]

Het zal veertig jaar geleden zijn dat ik in Utrecht, in het versgeopende Vredenburg, de orgelbeesten Brother Jack McDuff, Richard "Groove" Holmes en Charles Earland aan het werk zag. Een vet bonkend festijn, dat kan men zich indenken. Vol van hallelujahammondklanken tolden we na afloop naar buiten. Was dit allemaal echt gebeurd? Hadden we een drummer horizontaal boven zijn kit zien zweven die ongenadige backbeats op zijn snaartrommel ramde? (Wis&3, Joe Dukes, als ik mij niet vergis.)

Ik zal niet beweren dat Rob Mostert het niveau heeft van een McDuff, Holmes of Earland. Hijzelf ook niet, denk ik. Ik zou hem trouwens eerder als een discipel van Doctor Lonnie Smith willen labelen. Bepaalde akkoorden en loopjes wezen in die richting. Hij is in ieder geval een beul die geen genade kent voor zijn B3. Saxofonist Efraïm Trujillo had het over twee instrumenten die het elektronische orgel herbergt: de toetsen en de bas(pedalen). Voeg daar maar gerust 'orkest' aan toe. Want met al die formidabel gonzende tonen en vetmakende boventonen die de machtige Lesliebox eruitslingert heb je een complete bigband tot je beschikking. Inclusief strijkers. In het hoog werden vruchtbare allianties aangegaan. Unisonolijntjes met de altsax, een sissend akkoord met de bekkens van Chris Strik.

Dat was kicken. Maar de grootste kick was toch wel het door merg, been, maag en darmkanaal gaande geluid van het orgel. (Hier kan men een krachtterm naar wens invullen.) Het echtpaar vooraan dat de volle laag van de Leslie kreeg was na de pauze verdwenen, afgevoerd waarschijnlijk naar een herstellingsoord. Mostert is ook geschapen voor het beulswerk. Fors gebouwd, massief hoofd, handen als de spreekwoordelijke kolenschoppen. Allebei afzonderlijk groot genoeg om de twee manualen van het instrument te beheersen.

Ondertussen blies Trujillo een stevig stomende souljazzstamppot bij elkaar. 'I Want A Little Girl', de enige standard die gespeeld werd, was een tedere ode aan altist Lou Donaldson. Die had hij ooit in het (oude, neem ik aan) Bimhuis in Amsterdam gezien en die had hem op het slechte pad geattendeerd.

Ook drummer Chris Strik moet het niet van de subtiliteit hebben. Hij is geen Philly Joe Jones (maar ja, wie is dat wel?). Nochtans opende hij het tweede gedeelte van het optreden met een soort vurige vingersymfonie: de handjes liet hij all over the place wapperen. Geleidelijk nam hij het volume terug tot slechts het fluisteren van een over het vel schuivende vinger resteerde. En vervolgens heerste er complete stilte, vijftien, twintig seconden lang. Het in dichtste bolstapeling toegestroomde publiek, inclusief de geijkte barbewoners, had inmiddels zijn druk geraas gestaakt. Zodat alles en iedereen, de hele natuur, een kwart minuut doodstil bleef. Voor de allereerste keer in zoveelendertig jaar concerten in De Smederij.

Om elf uur tolden en tuimelden de bezoekers verdwaasd nacht en nevel in. Precies zoals veertig jaar geleden in Utrecht.

Foto's: Hammie van der Vorst

Labels: Chris Strik, concert, Efraïm Trujillo, feb23, Rob Mostert, The Preacher Men

(Eddy Determeyer, 24.2.23) - [print] - [naar boven]

Achtentachtig is hij inmiddels, Adolph Johannes Brand, beter bekend als Abdullah Ibrahim, de naam die hij in 1968 aannam toen hij zich bekeerde tot de islam. Een paar jaar eerder was hij doorgebroken, met dank aan Duke Ellington die hem introduceerde bij het platenlabel Reprise. Hij woonde toen in Europa, in ballingschap voor het onmenselijke regime in zijn geboorteland Zuid-Afrika. Een afkomst die altijd een bijzondere rol zou blijven spelen in zijn jazzmuziek. Vrijdag 10 februari stond hij in de net niet uitverkochte grote blauwe zaal van De Singel, Antwerpen.

Jaren ben ik al fan van deze man, niet eerder zag ik hem optreden. Dan laat je zo'n kans natuurlijk niet voorbijgaan. Vooral niet omdat hij waarschijnlijk niet lang meer onder ons zal zijn. Overigens belette leeftijd hem niet om een prachtig concert te verzorgen. Weliswaar had hij hulp nodig om op het podium de afstand naar zijn piano af te leggen, maar daar eenmaal achter zittend vielen die achtentachtig jaren weg. Wat ik vooral zo boeiend aan Ibrahims spel vind is die integratie van Zuid-Afrikaanse muziek in de jazz. Zo koesterde ik het uit begin jaren 70 stammende 'The Pilgrim', dat hij maakte met bassist Johnny Dyani.

Die Zuid-Afrikaanse wortels hoorden we ook zeker terug in dit soloconcert, al was het minder expliciet. Iets dat overigens ook geldt voor het uit 2021 stammende 'Solotude', dat als aanrader geldt voor wie het navolgende wil kunnen plaatsen. Hij zat nog niet koud achter zijn instrument of de eerste akkoorden klonken al. Een aantal patronen volgden, opvallend genoeg van elkaar gescheiden door verhoudingsgewijs lange momenten van stilte. Iets dat er een opvallend effect aan gaf; als luisteraar krijg je immers de tijd om de muziek op je te laten inwerken. In die eerste fase overheerste ook de abstractie. Het bewoog naar een melodie, zonder dat het ook echt gebeurde en het bewoog richting een ritme, zonder het te worden. Beide kwamen pas later.

Ibrahim is sterk beïnvloed door Duke Ellington en Thelonious Monk, zeker in zijn melodievorming. Maar wat die twee niet hadden is natuurlijk die Afrikaanse achtergrond. Het duurde in De Singel vrij lang voordat die expliciet werd en de fragmenten waren vrij kort. Maar ze waren wel heel kenmerkend voor zijn stijl: de ritmische patronen gespeeld met de linkerhand, sterk repetitief en voorzien van de meest aansprekende groove denkbaar. Daarin komen volksmuziek, gospel en blues op effectieve wijze samen. Een ander kenmerk van zijn muziek hoorden we vaker. En dat is het vermogen om met heel weinig noten, een paar akkoorden de sfeer neer te zetten, je als luisteraar te pakken en mee te trekken in het verhaal. En verhalen waren er genoeg. Korte verhalen, aaneengeregen tot een recital van een uur, waarna nog twee toegiften volgden, de eerste op piano, waarin het bovenstaande samenkwam, de tweede met een ontwapenende vocale bijdrage, zijn Afrikaanse wortels verklankend.

Foto's: Marina Umari & Michael Hoefner

Labels: Abdullah Ibrahim, concert, feb23

(Ben Taffijn, 22.2.23) - [print] - [naar boven]

Het openingsnummer van het concert is overdonderend. Onder aanvoering van de effectvolle slagkracht van Sun-Mi Hong wordt met een onstuimige oerkracht en onder een hoge spanningsboog het staccato saxofoon- en trompetspel vermengd met een pulserende bas en rauw gitaarspel. Energiek zoals de Britse punkgroepen in hun beste jaren.

Primair verantwoordelijk voor deze woeste uitbarsting is de Deense gitarist en componist Teis Semey. Ondanks zijn afkomst maakt hij al enige tijd deel uit van de vernieuwende Nederlandse jazzscene. Semey is bandlid van Tijn Wybenga & AM.OK en heeft optredens achter zijn naam met Guy Salamon Group, Fuensanta Mendez Ensemble en met Jasper Hoiby. In Paradox presenteert het Teis Semey Quintet het album 'Mean Mean Machine' uit 2021.

De high-speed jazz, gelardeerd met elementen uit de punk, wordt nog twee keer beproefd in twee nieuwe titelloze nummers. Repetitief van karakter, effectvol en rebels. Daarnaast wordt avontuurlijk en in vrije improvisatievorm gemusiceerd, waarbij het totale groepsgeluid vooropstaat. De muziek is afwisselend sensitief, melancholiek en getergd, altijd vol passie en met jeugdig elan. De drang tot authenticiteit staat hoog in het vaandel, maar voelt nooit geforceerd aan.

De gekozen maatsoorten zijn hoorbaar inventief en gevarieerd, aangevuld met tegendraadse effecten. De relatief korte solo's passen smaakvol in het harmonieuze en muzikale geheel. Vooral de inventieve Alistair Payne op trompet springt in het oog. De stukken zijn niet alleen afkomstig van het album 'Mean Mean Machine'; het kwintet geeft ook een inkijkje in het toekomstig album door een reeks nieuwe nummers te spelen. Deze worden gematigd experimenteel, direct en met een zekere luchtigheid gespeeld.

Teis Semey is weliswaar de leider en originele componist, maar toont zich niet als een instrumentalist die zich etaleert door een ultieme virtuositeit op zijn gitaar. De Deen is een creatieve en veelzijdige gitarist die gelijkwaardigheid onder musici omarmt via een samensmeltend muzikaal collectief. Het optreden is een waar luistergenot.

Klik hier voor foto's van dit concert door Louis Obbens.

Labels: Alistair Payne, concert, feb23, Teis Semey

(Louis Obbens, 19.2.23) - [print] - [naar boven]

Saxofonist Rolf Delfos, bassist Eric van der Westen en drummer Pascal Vermeer hebben de afgelopen decennia ieder afzonderlijk een bijzondere band opgebouwd met Zuid-Afrikaanse musici en hun muziek. Inmiddels hebben zij vele malen opgetreden in het land en altijd was er de uitwisseling, de samenwerking en de behoefte deze muziek te beleven. Met het nieuwe sextet Songs Of South Africa zetten ze het spotlicht vol op de aanstekelijke, melodische en swingende jazz die uit het Afrikaanse land afkomstig is. Onder meer nummers van Abdullah Ibrahim (Dollar Brand), Winston Mankunku en Bheki Mseleku staan op het repertoire. Het concert in Paradox bleek ook te worden opgenomen voor een later dit jaar te verschijnen live-cd. Het eerdergenoemde trio Zuid-Afrika veteranen werd uitgebreid met de jonge honden Koen Smits op trompet, Jeroen Verberne op trombone en Rein Godefroy op piano.

Eind jaren 80 bezocht ik op North Sea Jazz een bijzonder concert van Abdullah Ibrahim, waar ik zodanig van onder de indruk was dat ik hem ben gaan volgen. Tijdens dit concert werden maar liefst drie composities van hem uitgevoerd, waardoor er een paar lijntjes mooi bij elkaar kwamen.

Het concert werd geopend met 'Spring' van Winston 'Mankunku' Ngozi. De toon voor de avond werd gezet met een goed uitgewerkte solo van Delfos. Het heerlijke Afrikaanse ritme werd krachtig en speels neergezet door Van der Westen en Vermeer. De setlist bleek uiteindelijk tien nummers te bevatten, die met smaak waren uitgekozen en voor een mooie balans op het album zullen zorgen. Bovendien kwamen alle leden van het sextet hierdoor helemaal tot hun recht. Heerlijk hoe Van der Westen in Ibrahims 'Calypso Minor' een vette groove aan zijn bas ontlokte, terwijl Verberne en Delfos mooie solo's produceerden op trombone en sax. De telkens wisselende ritmes hadden die typisch Zuid-Afrikaanse vrolijkheid in zich, die onderstreept werden door de spannende schema's en patronen die Godefroy uit de vleugel toverde.

Al na drie nummers wist ik: die plaat wil ik hebben als hij straks klaar is. En er moesten nog zeven nummers komen. Ondertussen werd de zaal opgeroepen zich vooral te laten horen; dat is goed voor de opnamen. Het Paradox-publiek heeft een reputatie hoog te houden, dus daar was geen verdere aansporing voor nodig.

Zo nu en dan voorzagen Van der Westen of Delfos het concert van achtergrondinformatie. Daarbij viel op hoe geraakt ze zijn door hun ervaringen in Zuid-Afrika en de samenwerking met muzikanten van daar. Overtuigend zette het sextet neer dat de "witte neven", zoals ze daar werden genoemd, geen enkele behoefte hadden aan de haal te gaan met het repertoire; met dit concert brachten ze een oprecht gevoeld eerbetoon aan hun Zuid-Afrikaanse maten. En dus bleef het gezelschap verbazen met een gevarieerde setlist met pareltjes van Zuid-Afrikaanse jazzstandards, zoals het mooie en ingetogen 'Yakhal’ Inkono' en de gedragen 'Song For Bra Des Tutu' van Winston Mankunku.

Dat het een liveplaat met sfeer gaat worden staat vast. Het publiek klapte vaak en meestal spontaan, zonder aanwijzing vanaf het podium. Het sextet begon zich steeds meer op zijn gemak te voelen en reeg met enthousiasme de ene solo aan de andere improvisatie. Zo werd het een uitbundig en feestelijk concert.

Het wachten is nu op het resultaat. Het album wordt aan het eind van het jaar verwacht. Op dat moment wil het sextet ook gaan touren met dit programma. Houd het in de gaten, het is zeer de moeite waard.

Klik hier voor foto's van dit concert door Johan Pape.

Labels: concert, Eric van der Westen, feb23, Pascal Vermeer, Rolf Delfos, Songs Of South Africa

(Johan Pape, 16.2.23) - [print] - [naar boven]

Dit nieuwe trio van de van oorsprong Canadese bassist Zack Lober heeft zeker potentie. Precisie is het sleutelbegrip van NO FILL3R en de leider speelt niet slechts gefocust, maar ook zeer zelfverzekerd. Zijn dames zijn rijzende sterren. Suzan Veneman is tegenwoordig zo ongeveer de meest spraakmakende trompettist/bugelblazer van het land. In Martinus liet ze vooral haar lyrische kwaliteiten op de bugel horen. Zo nu en dan stapt ze uit haar comfortzone. Dan blaast ze noten, verbuigingen en hybride keelklanken die je niet zo gauw op dat instrument zou verwachten. In ieder geval onderstreept ze maar weer eens waarom ze tegenwoordig een belangrijke stem is in het Jazz Orchestra Of The Concertgebouw.

Nochtans: een band moet groeien. Een legering functioneert ook nog niet als zodanig wanneer je de afzonderlijke componenten zomaar in een bakje gooit, al is alles nog zo goed afgewogen. Het was nu eerder een soms adembenemende optelsom van drie sterke individuen.

Wanneer iemand daar wat aan zou kunnen doen is het drummer Sun-Mi Hong. Zij kan haar trommels drommels laten donderen, maar maakt nog de meeste indruk met haar verfijnde brushes-spel. Haar timing is loeistrak en ze luistert met olifantsoren naar de verrichtingen van de anderen. In een enkel nummer heeft haar aanpak een serieel of aleatorisch karakter.

De gespeelde tempi zijn langzaam tot medium. Mede daardoor heeft de muziek een verstild karakter. Eerder intense kamermuziek dan vet groovende jazz. De composities zijn, neem ik aan, voor het grootste deel van de leider. Voor zover er geen pure improvisaties bijzitten. Pregnant klinkt het resultaat niet bepaald; misschien is het een idee de twee andere leden ook dingetjes te laten schrijven.

In de loop van de maand komt het eerste album van de groep uit, op ZenneZ.

Klik hier voor concertfoto's door Willem Schwertmann.

Labels: concert, feb23, NO FILL3R, Zack Lober

(Eddy Determeyer, 14.2.23) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Album van de maand:
Dave Douglas
- Transcend
Klik hier voor meer informatie

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.