Je hebt vocalisten die zó geconcentreerd te werk gaan dat het lijkt dat ze uitsluitend voor zichzelf zingen. Je hebt er die in eerste instantie voor de band zingen, als 'een van de boys'. En je hebt vocalisten die zich primair tot het publiek richten. Voor al die concepten is wel iets te zeggen.

Masha Bijlsma is een van de boys. Maar, haast ze zich daaraan toe te voegen, "in de hoop dat ik de mensen ook meekrijg." Wel, de mensen gingen een heel eind mee, zondag in de middeleeuwse Jacobuskerk in Feerwerd. Terwijl het gebodene dus niet uitgesproken makkelijk of publieksvriendelijk was.

Al het materiaal was door muzikanten geschreven. Zangeres Abbey Lincoln reken ik dan voor het gemak ook maar even tot de instrumentalisten. Van haar werden een aantal indringende songs vertolkt, zoals die ook op Bijlsmas album 'For Love Of Abbey' terecht zijn gekomen. Het is duidelijk dat de Twentse uit hetzelfde hout is gesneden als haar New Yorkse voorbeeld. Of dat hun respectieve stammetjes in ieder geval in hetzelfde bos stonden.

Bijlsma is volstrekt gelijkwaardig aan de leden van haar kwintet, ook wat de collectieven betreft. Soms zijn die lijntjes unisono, soms harmonieert ze voorbeeldig met tenorist Ben van den Dungen en trombonist Ilja Reijngoud. Vaak is haar stem moeilijk te traceren in het sonore, orkestrale totaalgeluid van de band. Ze fraseert ook als een blazer, met name in een 'echt' jazznummer als 'Moanin’'. Daar hoorden we ook hoe viriel die Van den Dungen blaast. De groep speelt spatgelijk; de arrangementjes zijn deels van de hand van wijlen Rob van den Broeck, de voormalige pianist van de band. In de cohesie van het vijftal speelt bassist Ruud Ouwehand een cruciale rol. Zijn ritmische vamps houden de boel bij elkaar.

De instrumentale soli zijn to the point, lange exercities uit den boze. Reijngoud liet maar weer eens horen ('Brother Where Are You?') dat de trombone in feite niets meer of minder is dan de menselijke stem, maar dan van koper.

Intrigerend was Bijlsma's vertolking van het nummers 'Strollin’' van Charles Mingus. Ik had me nooit zo gerealiseerd dat dat liedje ook een verse heeft, een soort prelude dus. Het zal van de pen van George Gordon zijn geweest, geschreven voor zijn zus Honi. Die nam het in 1962 op. En Masha Bijlsma houdt het dus in leven.

Foto's: Jan Tempel

Labels: Abbey Lincoln, Ben van den Dungen, concert, feb23, Ilja Reijngoud, Masha Bijlsma, Ruud Ouwehand

(Eddy Determeyer, 4.3.23) - [print] - [naar boven]

Een wereld van verschil. Een duo dat grossierde in extraverte improvisatie-erupties en een trio dat introverte kamerjazz serveerde. Trombonist Ilja Reijngoud en slagwerker Lucas van Merwijk - alias Klomp - stelden het incasseringsvermogen van de aanwezigen danig op de proef. Het repertoire bestond voor een deel uit beproefde latin-evergreens als 'Bésame Mucho' en 'Perfidia'. Maar hier dus geen bolero's of rumba's, wat je misschien zou verwachten gezien Van Merwijks achtergrond (de vermaarde Cubop City Big Band). Hooguit gebruikte de drummer flarden van de oorspronkelijke ritmen in zijn avontuurlijke begeleidingspartijen en improvisaties.

De uitspraak van Max Roach, dat het drumstel een instrument is waar niet op gehengst dient te worden, maar dat met toewijding en smaak bespeeld moet worden, heeft Van Merwijk kennelijk ter harte genomen. Er zijn maar weinig percussionisten die hun kit binnen een of twee maten een vergelijkbaar aantal verschillende ritmen weten te ontfutselen. Maf hoor: een componist zou vier maanden nodig hebben om alle hier gespeelde structuren uit te schrijven, waarna een slagwerkgroep nog eens twee weken bezig zou zijn om het werk onder de knie te krijgen.

Het hielp natuurlijk dat de drummer over een stuk of zeven handen en een zeker zo groot aantal voeten beschikt. Nauwkeuriger gezegd: zijn linkervoet bediende een heel scala aan kleine onderdelen, zodat je een aantal malen geen flauw idee had wat de bron was van weer een nieuw ritmepatroon. Heel raar: ik kreeg het beeld door van een klassieke cochon de lait. Een speenvarken zoals dat in de binnenlanden van westelijk Louisiana een aantal uren boven een vuurkuil wordt geroosterd, waarna elk van de aanwezigen er om beurten onder het genot van een blikje Bud en een reefer zijn of haar stukje van afsnijdt. Net zolang tot je alle onderdelen, elke vezel van het dier geschat en gesavoureerd hebt. (Ja, zo wil iedereen wel varkensvlees eten.)

Met gemak bleef Ilja Reijngoud in deze barrages overeind. Met knopjes verbreedde hij het spectrum van zijn trombone. Met een daarvan creëerde hij een echo van zichzelf, zodat we ons allemaal in berg en dal bevonden, waar zoals bekend hoorngeschal klinkt. Met een ander knopje evoceerde Reijngoud een compleet bazuinkoor.

Na de branie van het duo excelleerde het trio van tenorist Simon Richter in smaakvolle interpretaties van selecties uit het Great American Songbook. Daarbij leek de lineariteit van de Lennie Tristano-school een leidraad. Dat resulteerde in songs met myriaden permutaties, waarbij met name gitarist Alexander Brott de grenzen van de melodieën opzocht. Daarbij waagde hij zich aan onmogelijke sprintjes en sprongetjes. Hier kwam, qua grip op het materiaal, niet zozeer een speenvarken als wel gitaargod Jimmy Raney in beeld.

Gedurende de uitvoering van de gruwelijk mooie ballad '’Tis Autumn' stapte een slanke, rijzige blondine met een breedgerande hoed en witte handschoenen tot de elleboog nippend aan een Martini op me af, of ik een vuurtje had.

Klik hier voor foto's van dit concert door Willem Schwertmann.

Labels: concert, Ilja Reijngoud, Lucas van Merwijk, mrt22, Simon Richter

(Eddy Determeyer, 3.4.22) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Album van de maand:
Dave Douglas
- Transcend
Klik hier voor meer informatie

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.