De centrale figuur op deze twee albums is de Noorse trompettist en expert in subtiele elektronica Arve Henriksen. Op het bij ECM Records verschenen 'Arcanum' horen we hem met saxofonist Trygve Seim, bassist Anders Jormin en drummer, percussionist Markku Ounaskari. Op het bij April Records verschenen 'Sounds & Sequences' is hij te horen met bassist Johannes Lundberg, eveneens actief op elektronica en drummer Daniel Sommer.

'Arcanum' bevat zestien vrij korte stukken, slechts een enkele compositie komt boven de vier minuten uit. Het album vangt aan met het zo goed als unisono geblazen 'Nokitpyrt', althans voor het op boeiende wijze ontspoort. Op 'Blib A' horen we subtiele elektronica in de vorm van een aangename klanknevel, Ounaskari op bekkens scherpt de sfeer verder aan. Naadloos gaat het over in de bijzonder subtiele bassolo van 'Armon Lapset', gevolgd door een even intiem duospel van Seim, hier op sopraansax, en Henriksen. Het opwekkende 'Folksong' vormt een prachtig intermezzo, met stuwend spel van Ounaskari en een mooi springerige sopraansaxsolo van Seim. Zijn eigen compositie 'Trofast' is net zo goed door volksmuziek beïnvloed. Schitterend wat hij hier met die sopraansax doet, met de bas van Jormin discreet op de achtergrond. Verderop krijgt dit stuk meer dynamiek en vallen met name de bijdragen van de blazers op. Op het scherpst van de snede klinkt Henriksen aan het begin van 'Old Dreams', een heerlijk disruptief stuk te midden van dit harmonieuze album. Luisterrijk unisono spel wederom in 'Koto' en 'Elegy' en prachtige subtiliteiten in 'Polvere Uno', Hendriksens elektronica in combinatie met Seims sopraansax. Op trompet klinkt Henriksen weer zeer overtuigend in 'Morning Meditation'. Hier horen we duidelijk die subtiel meanderende klank waar zijn spel zo bekend om is. 'Le Fontaine' is de moeite van het noemen eveneens waard vanwege de solo op tenorsax van Seim en het stuwende slagwerk van Ounaskari. En dan nog een keer Henriksen, voor wat betreft dit album dan: 'Shadow Trail' is een titel die uitstekend past bij de wolken van klank die hij hier neerzet.

Ook 'Sounds & Sequences' bestaat uit over het algemeen vrij korte stukken en vangt aan met 'Vejen Til Epidemin', een stemmig, maar ook wat duister stuk. Henriksens trompet klinkt vrij pregnant en Sommer legt een sterke ritmiek neer, terwijl we Lundberg hier met elektronica in de weer horen, de duisternis verder vormgevend. Henriksen op trompet klinkt boeiend op 'Hey, Superhero', maar let hier ook zeker op de stuwende wijze waarop de ritmesectie hem begeleid. Het met ruim zes minuten lange 'Skyggespil' valt op door de sterke ritmiek en het boeiende spel van Henriksen. Bijzondere trompetklanken ook in 'Gothenburg Volume Three', prachtig hoe Henriksen het hier met behulp van elektronica omzet in subtiele klanknevels. Sommers slagwerk voegt hier iets wezenlijk aan toe. Qua slagwerk valt ook het titelstuk 'Sounds And Sequences' op. Sommer legt hier een aantrekkelijk ritmisch patroon, een perfecte bedding voor Henriksens trompetspel en de elektronica van Lundberg. En qua trompetspel is ook zeker 'Ego Ekko' bijzonder. U weet vast dat Henriksen ook vocaal actief is, al hoorden we dat tot nu toe niet. In 'Beautiful Daisy' mogen we dan eindelijk weer eens genieten van zijn hoge klanken in fantasietaal. Goed, dan nog een keer dat stuwende slagwerk van Sommer, nu in 'Powerglass'.

Tekst: Ben Taffijn

Labels: Ambre Vuillermoz, Anders Jormin, Arve Henriksen, cd, Daniel Sommer, Johannes Lundberg, Markku Ounaskari, Robert Lucaciuc, Trygve Seim

(Ben Taffijn, 24.6.26) - [print] - [naar boven]

In de programma-aankondiging van Paradox Tilburg wordt de muziek van het Bobo Stenson Trio als 'modern creatief' omschreven. Een ander passend label zou kunnen zijn 'tijdloos elegant'. Binnen het brede, hedendaagse landschap van de geïmproviseerde muziek is de Zweedse pianist Bobo Stenson een soort Monkiaanse monnik: ingetogen, zoekend, en altijd trouw aan de essentie. Met zijn trio heeft hij een drie-eenheid gevormd die op het nieuwste album 'Sphere' onvergankelijk hypnotische klanken voortbrengt - klassiek en stijlvol als het zwarte jurkje van Chanel. Dit is muziek die niet alleen blijft hangen, maar zich steeds opnieuw laat evolueren. Een absolute aanrader voor Gen Z om te herontdekken.

Het optreden in Paradox is niet alleen om de muziek van 'Sphere' (ECM, 2023) ten gehore te brengen. Het is vooral een voortzetting van een lang lopende conversatie tussen de pianist en contrabassist Anders Jormin en drummer Jon Fält. Vanaf 'Cantando' (ECM, 2008) is Fält als vaste drummer van het trio te horen. De samenwerking met Jormin ontstaat al veel eerder en is vanaf de jaren 90 op drie trioalbums te horen, allemaal uitgebracht op ECM, nog met drummer Jon Christensen. Vanaf 2008 vormt het huidige drietal de stabiele bezetting die je ook op 'Indicum', 'Contra La indecisión' en 'Sphere' hoort.

In schril contrast met wat AI uitspuugt, zo doordrenkt van platte karakterloosheid, is het kenmerk van deze muziek een vreugdevuur van oorspronkelijkheid, waarin alle wortels van de Europese muziek zijn verinnerlijkt en gekoppeld aan een koel pratende swing.

Bedachtzaam maar trefzeker bouwen de heren een introspectie uit tot een ontroerend of grappig moment. In een swingende ballade vloeien de bastonen vanuit de solo over in het pianoakkoord dat zich hierdoor verder uitvouwt als een harmonisch perk. Daaromheen tekenen de drums, dartel of doelgericht, de contouren. Uit de licht klagende contrabas groeit een verdikte melodielijn, de piano harmoniseert, biedt contrapuntische vertakkingen en gaat nieuwsgierig op zoek, een andere richting in. Snijdende nagels over een schoolbord, plukken en strijken, en alle grijskleuren van de percussie ronden de sketch af.

Minimalistisch of breed lyrisch slaat de piano af en toe een scheve noot, à la Monk, en refereert terloops aan blues of impressionisme. Bastonen verschuilen zich in een pianoakkoord, en, als in een flipperkast, reageert het ensemble met stuiterende richtingen. Drums en percussie pikken het op en begeleiden de gedachte verder naar een onverwacht en verstild eind.

Een moment van mystiek verwart de spelers en het publiek, als er opeens andere muziek uit het geluidssysteem van Paradox sijpelt, waarvan niemand de oorzaak kan ontdekken. Op hol geslagen of hallucinerende IT? We zullen het niet weten.

Een lichtvoetige wals volgt. 'Red Flower' is opgedragen aan Noord-Koreaanse volksmuziek of andere Aziatische bloemen. Romantisch en elegant. De contrabas is ritme, strijker, melodie, aangever, uitbreider en aanvuller. Drums en percussie bespelen het hele spectrum van kalimba, brushes, gong en bekkens tot zweepslagen en dreigende roffels. We horen regendruppels en schuifelende tapdansvoeten tot onverhoeds, als via een kier in de vloer, de piano zich binnendringt. Sliep-uit, boterschuit. De bas knort en kwekt. De humor en lichte swing met precies die paar blauwe noten ontspannen ons en banen een weg voor het volgende verstilde moment. Het resultaat is muziek die niet alleen klinkt, maar zich voor ons ontvouwt als een levend organisme: voortdurend in beweging, voortdurend verrassend. Bloedmooie muziek, zowel op cd als live.

Klik hier voor een fotoverslag van dit concert door Louis Obbens.

Tekst: Monica Rijpma | Foto's: Louis Obbens

Labels: Anders Jormin, Bobo Stenson, concert, ECM, Jon Fält

(Monica Rijpma, 4.4.26) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Brad Mehldau
Winnaar Edison Oeuvre Jazz Prijs 2026
Klik hier voor een interview in de
Volkskrant | Foto: Louis Obbens

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.