De centrale figuur op deze twee albums is de Noorse trompettist en expert in subtiele elektronica Arve Henriksen. Op het bij ECM Records verschenen 'Arcanum' horen we hem met saxofonist Trygve Seim, bassist Anders Jormin en drummer, percussionist Markku Ounaskari. Op het bij April Records verschenen 'Sounds & Sequences' is hij te horen met bassist Johannes Lundberg, eveneens actief op elektronica en drummer Daniel Sommer.

'Arcanum' bevat zestien vrij korte stukken, slechts een enkele compositie komt boven de vier minuten uit. Het album vangt aan met het zo goed als unisono geblazen 'Nokitpyrt', althans voor het op boeiende wijze ontspoort. Op 'Blib A' horen we subtiele elektronica in de vorm van een aangename klanknevel, Ounaskari op bekkens scherpt de sfeer verder aan. Naadloos gaat het over in de bijzonder subtiele bassolo van 'Armon Lapset', gevolgd door een even intiem duospel van Seim, hier op sopraansax, en Henriksen. Het opwekkende 'Folksong' vormt een prachtig intermezzo, met stuwend spel van Ounaskari en een mooi springerige sopraansaxsolo van Seim. Zijn eigen compositie 'Trofast' is net zo goed door volksmuziek beïnvloed. Schitterend wat hij hier met die sopraansax doet, met de bas van Jormin discreet op de achtergrond. Verderop krijgt dit stuk meer dynamiek en vallen met name de bijdragen van de blazers op. Op het scherpst van de snede klinkt Henriksen aan het begin van 'Old Dreams', een heerlijk disruptief stuk te midden van dit harmonieuze album. Luisterrijk unisono spel wederom in 'Koto' en 'Elegy' en prachtige subtiliteiten in 'Polvere Uno', Hendriksens elektronica in combinatie met Seims sopraansax. Op trompet klinkt Henriksen weer zeer overtuigend in 'Morning Meditation'. Hier horen we duidelijk die subtiel meanderende klank waar zijn spel zo bekend om is. 'Le Fontaine' is de moeite van het noemen eveneens waard vanwege de solo op tenorsax van Seim en het stuwende slagwerk van Ounaskari. En dan nog een keer Henriksen, voor wat betreft dit album dan: 'Shadow Trail' is een titel die uitstekend past bij de wolken van klank die hij hier neerzet.

Ook 'Sounds & Sequences' bestaat uit over het algemeen vrij korte stukken en vangt aan met 'Vejen Til Epidemin', een stemmig, maar ook wat duister stuk. Henriksens trompet klinkt vrij pregnant en Sommer legt een sterke ritmiek neer, terwijl we Lundberg hier met elektronica in de weer horen, de duisternis verder vormgevend. Henriksen op trompet klinkt boeiend op 'Hey, Superhero', maar let hier ook zeker op de stuwende wijze waarop de ritmesectie hem begeleid. Het met ruim zes minuten lange 'Skyggespil' valt op door de sterke ritmiek en het boeiende spel van Henriksen. Bijzondere trompetklanken ook in 'Gothenburg Volume Three', prachtig hoe Henriksen het hier met behulp van elektronica omzet in subtiele klanknevels. Sommers slagwerk voegt hier iets wezenlijk aan toe. Qua slagwerk valt ook het titelstuk 'Sounds And Sequences' op. Sommer legt hier een aantrekkelijk ritmisch patroon, een perfecte bedding voor Henriksens trompetspel en de elektronica van Lundberg. En qua trompetspel is ook zeker 'Ego Ekko' bijzonder. U weet vast dat Henriksen ook vocaal actief is, al hoorden we dat tot nu toe niet. In 'Beautiful Daisy' mogen we dan eindelijk weer eens genieten van zijn hoge klanken in fantasietaal. Goed, dan nog een keer dat stuwende slagwerk van Sommer, nu in 'Powerglass'.

Tekst: Ben Taffijn

Labels: Ambre Vuillermoz, Anders Jormin, Arve Henriksen, cd, Daniel Sommer, Johannes Lundberg, Markku Ounaskari, Robert Lucaciuc, Trygve Seim

(Ben Taffijn, 24.6.26) - [print] - [naar boven]

Een releaseconcert van een cd voegt helaas niet altijd veel toe aan het album. Nogal eens spelen musici gewoon de stukken, hooguit in een wat opgerekte vorm. Trompettist Arve Henriksen en pianist Harmen Fraanje, die deze avond speelden in de overvolle jazzclub Paradox, trapten echter geenszins in deze valkuil. Zo her en der tijdens het concert klonken een handvol composities, maar verder werd er vooral geïmproviseerd. En vergelijken we de muziek tijdens het concert met die op het begin dit jaar bij ECM Records verschenen 'Touch Of Silence', dan valt vooral op dat hier beduidend meer wordt geëxperimenteerd. Niet alleen gebruikt Hendriksen zijn elektronica veel intensiever, hij is ook vaak vocaal actief.

Fraanje was al fan van Henriksens muziek, zo vertelt hij tijdens het concert, toen hij twintig jaar geleden nog in Tilburg woonde. Hij herinnert zich nog een spontaan treffen na een concert om een uur 's nachts. Dit album is voor hem dan ook een droom die uitkwam. Vreemd is dat niet, want de stijl van musiceren van beide musici raakt elkaar op meerdere fronten. Henriksen excelleert met een bijzonder fraaie, omfloerste trompetklank, weinigen kunnen zo subtiel een partij neerzetten en Fraanje is een meester in het tegen de stilte aanschuren. Trefzeker plaatst hij zijn noten, waarvan er niet een overbodig is.

Het concert begint vrij traditioneel, met een van de stukken van het album, 'The Dark Light', waar die Noorse folk in doorklinkt, iets dat ook opvalt bij het beluisteren van het album. Hier horen we de elektronica al, maar dan om het geluid van de trompet van een spanningsverhogende echo te voorzien. Verderop creëert Henriksen er ook ritmische structuren mee, waar hij aansluitend met zijn trompetspel op varieert. We zien Fraanje luisteren, net zo geboeid als wij. En dan die zang, in dat fantasietaaltje dat hij altijd hanteert, variërend van behoorlijk hoog tot grommend laag, zelfs met keelklanken weet hij raad. Voorzien van elektronica levert dat een paar diep duistere passages op. Ze zijn duidelijk aan elkaar gewaagd, die twee. Het ene moment kiest Fraanje voor ritmische passages, waarop het voor Henriksen fijn improviseren is, het andere moment klinken er boeiende pianosolo's, die Henriksen tot een welverdiende pauze dwingt.

Zoals gezegd is het album 'Touch Of Silence' eenduidiger van aard. Het is ook hier Henriksen die begint in de openingstrack 'Melancholia'. Een prachtig uitgebalanceerde melodie op een duistere klanknevel, waar Fraanje zich met tweede stem al snel bijvoegt. Een lome zondag, kranten lezen in bed, een wandeling in de middag: dat is de insteek op 'The Beauty Of Sundays'. De twee verklanken de rust en ontspanning hier op prachtige wijze. Een vederlichte melodie ook in 'Redream' - hoor ook hoe trefzeker Fraanje Henriksen hier ondersteunt. Fraanje begint solo met 'What All This Is', een stuk waarin we een mooie indruk krijgen van zijn stijl van spelen. De trefzekere opbouw, de ingetogen ritmiek en de wijze waarop hij de melodie neerzet; Henriksen vindt een gespreid bed om in aan te sluiten. Een middels elektronica verkregen klankwolk kenmerkt het intro van 'Mirror Images', terwijl een paar zware aanslagen van Fraanje de spanning hier nog wat verder verhogen. Mooi klinkt die melodie van Henriksen, voorzien van een aangenaam rafelrandje. En dan zijn we al luisterend ineens al bij het laatste stuk, 'Passing On The Past', een volgend fragiel kleinood, vol prachtig uitgebalanceerde klanken.

Foto's: Louis Obbens & Geert Vandepoele

Labels: Arve Henriksen, cd, concert, Harmen Fraanje, sep24

(Ben Taffijn, 1.10.24) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Brad Mehldau
Winnaar Edison Oeuvre Jazz Prijs 2026
Klik hier voor een interview in de
Volkskrant | Foto: Louis Obbens

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.