In de programma-aankondiging van Paradox Tilburg wordt de muziek van het Bobo Stenson Trio als 'modern creatief' omschreven. Een ander passend label zou kunnen zijn 'tijdloos elegant'. Binnen het brede, hedendaagse landschap van de geïmproviseerde muziek is de Zweedse pianist Bobo Stenson een soort Monkiaanse monnik: ingetogen, zoekend, en altijd trouw aan de essentie. Met zijn trio heeft hij een drie-eenheid gevormd die op het nieuwste album 'Sphere' onvergankelijk hypnotische klanken voortbrengt - klassiek en stijlvol als het zwarte jurkje van Chanel. Dit is muziek die niet alleen blijft hangen, maar zich steeds opnieuw laat evolueren. Een absolute aanrader voor Gen Z om te herontdekken.

Het optreden in Paradox is niet alleen om de muziek van 'Sphere' (ECM, 2023) ten gehore te brengen. Het is vooral een voortzetting van een lang lopende conversatie tussen de pianist en contrabassist Anders Jormin en drummer Jon Fält. Vanaf 'Cantando' (ECM, 2008) is Fält als vaste drummer van het trio te horen. De samenwerking met Jormin ontstaat al veel eerder en is vanaf de jaren 90 op drie trioalbums te horen, allemaal uitgebracht op ECM, nog met drummer Jon Christensen. Vanaf 2008 vormt het huidige drietal de stabiele bezetting die je ook op 'Indicum', 'Contra La indecisión' en 'Sphere' hoort.

In schril contrast met wat AI uitspuugt, zo doordrenkt van platte karakterloosheid, is het kenmerk van deze muziek een vreugdevuur van oorspronkelijkheid, waarin alle wortels van de Europese muziek zijn verinnerlijkt en gekoppeld aan een koel pratende swing.

Bedachtzaam maar trefzeker bouwen de heren een introspectie uit tot een ontroerend of grappig moment. In een swingende ballade vloeien de bastonen vanuit de solo over in het pianoakkoord dat zich hierdoor verder uitvouwt als een harmonisch perk. Daaromheen tekenen de drums, dartel of doelgericht, de contouren. Uit de licht klagende contrabas groeit een verdikte melodielijn, de piano harmoniseert, biedt contrapuntische vertakkingen en gaat nieuwsgierig op zoek, een andere richting in. Snijdende nagels over een schoolbord, plukken en strijken, en alle grijskleuren van de percussie ronden de sketch af.

Minimalistisch of breed lyrisch slaat de piano af en toe een scheve noot, à la Monk, en refereert terloops aan blues of impressionisme. Bastonen verschuilen zich in een pianoakkoord, en, als in een flipperkast, reageert het ensemble met stuiterende richtingen. Drums en percussie pikken het op en begeleiden de gedachte verder naar een onverwacht en verstild eind.

Een moment van mystiek verwart de spelers en het publiek, als er opeens andere muziek uit het geluidssysteem van Paradox sijpelt, waarvan niemand de oorzaak kan ontdekken. Op hol geslagen of hallucinerende IT? We zullen het niet weten.

Een lichtvoetige wals volgt. 'Red Flower' is opgedragen aan Noord-Koreaanse volksmuziek of andere Aziatische bloemen. Romantisch en elegant. De contrabas is ritme, strijker, melodie, aangever, uitbreider en aanvuller. Drums en percussie bespelen het hele spectrum van kalimba, brushes, gong en bekkens tot zweepslagen en dreigende roffels. We horen regendruppels en schuifelende tapdansvoeten tot onverhoeds, als via een kier in de vloer, de piano zich binnendringt. Sliep-uit, boterschuit. De bas knort en kwekt. De humor en lichte swing met precies die paar blauwe noten ontspannen ons en banen een weg voor het volgende verstilde moment. Het resultaat is muziek die niet alleen klinkt, maar zich voor ons ontvouwt als een levend organisme: voortdurend in beweging, voortdurend verrassend. Bloedmooie muziek, zowel op cd als live.

Klik hier voor een fotoverslag van dit concert door Louis Obbens.

Tekst: Monica Rijpma | Foto's: Louis Obbens

Labels: Anders Jormin, Bobo Stenson, concert, ECM, Jon Fält

(Monica Rijpma, 4.4.26) - [print] - [naar boven]

"De zevende editie van Transition in het Utrechtse TivoliVredenburg was stijf uitverkocht. Het festival bestaat, met ondere andere Rockit in Groningen en What's Next in Eindhoven, naast het omvangrijke North Sea Jazz en behoort tot de meer intiemere festivals in Nederland. In vijf zalen is een mix van nieuwe en hernieuwde kennismakingen met hedendaagse, vooruitstrevende, nationale en internationale artiesten te beluisteren. De trompet is binnen de jazz en geïmproviseerde muziek een niet weg te denken instrument; er stonden maar liefst vier toonaangevende trompettisten op het programma."

Op zaterdag 9 maart bezocht Louis Obbens Transition. Hij zag er optredens van Matthew Halsall, Kenny Harrold, Avishai Cohen en Bobo Stenson.

Klik hier om zijn festivalverslag te lezen.

Louis Obbens maakte ook een fotografisch verslag van Transition 2024. Hier kun je zijn foto's bekijken.

Labels: avishai cohen, Bobo Stenson, festival, kenny harrold, Matthew Halsall, transition

(Maarten van de Ven, 22.3.24) - [print] - [naar boven]

Vandaag twee musici die ECM Records al hun gehele leven trouw zijn. Gitarist Ralph Towner bracht er in 1973 zijn eerste album, 'Trios / Solos' uit en pianist Bobo Stenson is te horen op 'Sart' van Jan Garbarek uit 1971. Hierop horen we overigens ook bassist Arild Andersen die hier al eerder voorbij kwam met recent werk. Vijftig jaar later ligt er Towner’s laatste solo album 'At First Light' (de laatste dateert van 2017) en 'Sphere' van het Bobo Stenson Trio, waarop we de vermaarde pianist horen met Anders Jormin op contrabas en Jon Fält op drums.

Je zou het niet zeggen als je Towner gitaar hoort spelen, maar hij begon ooit op trompet, schakelde over op de piano en pas in 1963 op klassieke gitaar toen hij al op de University of Oregon zat. Zeven jaar later introduceerde Dave Holland hem bij ECM Records. De kwaliteit die Manfred Eicher hem kon bieden sprak hem aan en de rest is geschiedenis. Acht eigen stukken en drie covers bevat dit nieuwe album. Stukken die helemaal passen bij wat we gewend zijn bij Towner: excelleren in details. 'Flow' en 'Strait', de eerste twee stukken van eigen hand op dit album geven een mooi inzicht in de stijl van Towner voor hen die zijn muziek nog niet kennen. Prachtig beweegt hij tussen melodieus en abstractie, zonder dat hij ook maar één echte melodie speelt. In de standard 'Make Someone Happy' zoekt hij wel heel duidelijk de melodie, het stuk is direct herkenbaar. Bijzonder is ook het vaag ritmische spel in 'Ubi Sunt' waarbij de kwaliteiten van zijn gitaar optimaal aan bod komen. Mooi is ook het spannende titelstuk 'At First Light' en de wijze waarop Towner hier de klanken doseert. De tweede cover is het anonieme 'Danny Boy' dat in tegenstelling tot 'Make Someone Happy' abstracter klinkt. Aantrekkelijk ritmisch klinkt Towner's spel in 'Fat Foot'. De derde en laatste cover is 'Little Old Lady' van Stanley Adams en Hoagy Carmichael dat met veel vaart gespeeld wordt.

Ook 'Sphere', zo leert ons opener Per Nørgård's 'You Shall Plant a Tree', is een typisch ECM-album. Een delicaat patroon ontvouwt Stenson hier, gevolgd door Jormin. Maar deze opener maakt nog iets anders duidelijk. Nørgård is een bekend Deens componist, maar dan in het genre dat we klassieke muziek noemen. En het is niet het enige moment dat Stenson de grens oversteekt. Hij speelt bijvoorbeeld ook 'Spring' en 'Communion Psalm' van Sven-Erik Bäck en 'Valsette, opus 40/1' van Jean Sibelius, naast stukken van Jormin als het breekbare 'Unquestioned Answer - Charles Ives in Memoriam'. De enige die als componist hier ontbreekt is Stenson zelf. Kortom Stenson tast de grenzen af, dit is meer hedendaagse kamermuziek dan jazz als het gaat om het pianotrio als uitvoeringsvorm. Wat meer in de richting van jazz komt is 'Kingdom Of Coldness' van Jormin, op het fijnzinnige ritme is het goed improviseren voor Stenson. Iets dat overigens ook geldt voor de bewerking die Jormin maakte van 'Ky And Beautiful Madame Ky' van de Noorse componist Alfred Janson. Een stuk waar Jormin zelf overigens ook een belangrijke rol in speelt.

Labels: Bobo Stenson, cd, Ralph Tower

(Ben Taffijn, 11.5.23) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Brad Mehldau
Winnaar Edison Oeuvre Jazz Prijs 2026
Klik hier voor een interview in de
Volkskrant | Foto: Louis Obbens

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.