De 46e editie van het North Sea Jazz Festival, de 18e in Rotterdam, staat bol van relevante maatschappelijke en muzikale thema's, workshops, kunst, vele interacties met artiesten en het consumptief genieten, horend bij een groot festival. Maar er is vooral veel, heel veel muziek. Ondanks de vele (sub)genres vormen jazz en geïmproviseerde muziek nog altijd de ziel van het festival. Een essentieel thema in 2023 is Sounds of Diversity-A Shared Musical Herita. In het kader van de afschaffing van de slavernij, 150 jaar geleden, wordt op meerdere podia muzikale diversiteit gepresenteerd. Zoals bijvoorbeeld de Diaspora Suite van het Metropole Orkest. Opvallend is het groot aantal vrouwelijke muzikanten dat op zal treden, waaronder jazzdrummer Terri Lyne Carrington, componist en dirigent Maria Schneider met haar presentatie van het album 'Data Lords', artist in residence Esperanza Spalding en de talenten Laura Jurd, Lakecia Benjamin, Jill Scott en vele anderen. Dit keer zijn de legendes Buddy Guy, Tom Jones en Mavis Staples en binnen de jazz de Noorse ster Jan Garbarek, de broers Wynton en Branford Marsalis, topgitaristen John McLaughlin en Pat Metheny en de pianisten Kenny Barron en Abdullah Ibrahim, zeker publiekstrekkers.

Onder de noemer van Sounds of Diversity vinden op vrijdag 8 juli concerten plaats in de Amazon: de Diaspora Suite, onder bezielende leiding van Jules Buckley, met een kleurrijk palet aan nationale en internationale muzikanten waaronder Akwasi, Corinne Bailey Rae, Laura Mvula, Typhoon en Roxane van Iperen (spoken word). In de Missouri staat Chatlein i su Zumbi en in de Mississippi de groep Tristan. Bezoekers zullen met veel gevoel luisteren naar de indrukwekkende erfenis van deze verschrikkelijke geschiedenis. Artist in residence en multitalent Esperanza Spalding zal met pianist Fred Hersch een duo-optreden verzorgen in de Hudson. Er zal zeker ook reikhalzend uitgekeken worden naar de vrouwelijke jazzbandleiders Linda May Oh Han met haar imposante kwintet in de Yenisei en naar de voorvechtster voor vrouwenrechten en transgenders in de muziek, Terri Lyne Carrington, met haar New Standards-programma. Hierin worden composities van verschillende generaties vrouwelijke componisten uitgevoerd. Veteraan en melodieuze drummer Andrew Cyrille zal aantreden met een topformatie, waaronder David Virelles op piano en Bill Frisell op elektrische gitaar (Madeira). Bassist Dave Holland sluit, samen met de vooruitstrevende Canadese pianiste Kris Davis, de veelbelovende eerste festivaldag in de Hudson af.

Op 9 juli een concert van Monica Akihary, de vocaliste van Boi Akih en tevens kersverse winnares van de Boy Edgar Prijs. De jury noemt Akihary 'thuis in alle windstreken' en stelt dat ze 'actief het avontuur opzoekt en niet stopt waar het schuurt'. Boi Akih zal optreden als onderdeel van Sounds of Diversity. Tenor- en sopraansaxofonist Jan Garbarek speelt voor het eerst sinds de zeventiger jaren op het festival. De Noorse saxofonist heeft nog altijd een mythische aantrekkingskracht. Hij behoort samen met Keith Jarrett tot de sleutelfiguren uit de ECM-stal. Na een onstuimige start van zijn loopbaan is het serene saxofoongeluid zijn handelsmerk geworden, diepgeworteld in de Noorse volksmuziek, wereldmuziek en jazz. De legendarische Zuid-Afrikaanse pianist Abdullah Ibrahim, door Nelson Mandela de Mozart van Zuid-Afrika genoemd, zal aantreden in de jazz-zaal Hudson. Zijn meest recente album 'Solotude', met sporen van spiritualiteit en contemplatie, zal vermoedelijk centraal staan. Ook op deze dag is het aan te bevelen om vrouwelijke jazzmuzikanten te bezoeken, zoals de virtuoze harpiste Brandee Younger (Murray) en saxofoniste Lakecia Benjamin. De carrière van laatstgenoemde kwam met album 'Pursuance', een samensmelting van hardbop en spirituele jazz, in een stroomversnelling. Op haar recente album 'Phoenix' toont de saxofoniste haar maatschappelijke engagement.

De groep Side-Eye van meestergitarist Pat Metheny is op zondag 10 juli een must-see in de Amazon. Metheny toont in dit concept zijn voorliefde voor een trio met een organist. Met Side-Eye wil de gitarist deze instrumentatie uitdiepen en vertalen naar de 21e eeuw. Aansluitend zal in dezelfde zaal John McLaughlin's Shakti acte de présence geven. Hierin staat de ingenieuze samensmelting van jazz met authentieke Indiase muziek centraal. Naast de meester van de tabla, Zakir Hussain, wordt John McLaughlin geflankeerd door vocalist Shankar Mahadevan. In het kader van Sounds of Diversity brengt het Metropole Orkest Palm Plate: een hommage aan het oeuvre van legendarische Curaçaose componisten. Op dezea fsluitende dag staan voor de ware jazzliefhebber nog mooie optredens van Oded Tzur en Mark Guilliana op het programma. Een programma dat wellicht voor keuzestress zal zorgen.

Foto's: Cees van de Ven & Louis Obbens

Labels: festival, north sea jazz, voorbeschouwing

(Louis Obbens, 1.7.23) - [print] - [naar boven]

Musiceren in de breedte; dat is wat er op Jazz Middelheim deze zomer zal gebeuren. Het oudste jazzfestival van België pakt van 12 tot 15 augustus uit met internationale klasbakken als Iggy Pop, Thurston Moore Group, Fred Hersch Trio en Alabaster dePlume, maar ook Belgische jazzgrootheden als Jef Neve, Aka Moon en Bert Joris. Vaste waarden als Karen Willems, Bert Joris, TaxiWars en Blackwave tekenen eveneens op het appel. Het al aangekondigde verjaardagsconcert ter ere van de 100ste verjaardag van Toots Thielemans wordt begeleid door het Metropole Orchestra en het Brussels Jazz Orchestra.

Vrijdag 12 augustus wordt de perfecte openingsdag, gewijd aan de muziek van de toekomst. Nabou Claerhout kon als winnaar van Jong Jazztalent haar Trombone Ensemble Nabou Trombone Ensemble realiseren, een band met maar liefst zes trombonisten. Ze wordt gevolgd door de Belgisch-Ghanese multi-instrumentaliste Esinam die muziekstijlen uit verschillende culturen en fascinerende ritmes verweeft tot een uniek en eigentijds geluid. Er volgen nog enkele namen voor die dag, maar afsluiten zal alvast in stijl gebeuren, want Middelheimhabitués Lander Gyselinck en Adriaan Van de Velde brengen hun '360° Ground Floor Aftershow' vol zomerse clubvibes.

Daags nadien, op 13 augustus, ligt de focus op avant-garde en rockmuziek. Toen men Iggy Pop ooit vroeg wie hij graag in het voorprogramma van The Stooges wilde, klonk het vastberaden: "Sun Ra". En dat gebeurde ook. Twee jaar geleden nog verleende de zanger zijn stem aan het jazzalbum 'Loneliness Road' van pianist Jamie Saft, bassist Steve Swallow en drummer Bobby Previte. En vorig jaar zong hij op twee tracks van 'Breathe', de laatste plaat van Dr. Lonnie Smith. Ook op zijn eigen 'Free' uit 2019 zette hij al een forse stap richting jazz. Het past helemaal op een dag vol nostalgie, avontuur en muzikaal spelplezier, dus eentje waarop Sonic Youth-gitarist Thurston Moore met zijn groep de brug legt tussen experimentele muziek, noise en jazz. Het TaxiWars van Tom Barman en Robin Verheyen zorgt dan weer zoals gewoonlijk voor gierende tripjes tussen jazz en rock, terwijl Alabaster dePlume en Karen Willems Terre Sol Four vakkundig balanceren op de lijn tussen sfeervolle jazz en experimentele muziek.

Zondag 14 augustus eert Jazz Middelheim de grootste jazzmuzikant uit de Belgische geschiedenis met het Toots 100 Official Anniversary Closing Concert. De peetvader van het festival zou dit jaar honderd jaar geworden zijn, reden genoeg voor een eerbetoon met een set die zowel op zijn filmmuziek als op zijn jazzrepertoire inzoomt. Als opwarming passeert die dag het beste uit de Belgische jazzscene. Pianist en publiekslieveling Jef Neve komt er zijn 'Mysterium'-project voorstellen, trompettist Bert Joris bundelt voor zijn 65ste verjaardag de krachten met zoon Sam, bassiste Anneleen Boehme en haar Grand Picture Palace gaan de concurrentie aan met de grandeur van Kasteel den Brandt.

Op de slotdag maandag 15 augustus staat een bijzonder project van Aka Moon op de affiche om het dertigjarig bestaan van de band in de verf te zetten. Ze worden aangevuld door het Fred Hersch Trio & Desguin String Quartet en het Trio Kurt Rosenwinkel. Zo blijft ook de meer traditionele jazzliefhebber niet op zijn honger zitten. En omdat Jazz Middelheim ook een kweekvijver wil zijn voor muzikanten en daarvoor samen werkt met de jazzafdeling van het Antwerps Conservatorium opent het festival die dag met het bijzonder project Flight Of The Black Zebra ft. Jakob Bro.

Foto's: Cees van de Ven & Don Was

Labels: Aka Moon, festival, Fred Hersch, Iggy Pop, jazz middelheim, Thurston Moore, voorbeschouwing

(Maarten van de Ven, 6.8.22) - [print] - [naar boven]

Zou het doorgaan? Kunnen we volgende week vrijdag naar Jazz Middelheim? Je kunt het bijna niet geloven, na zo'n lange tijd geen concerten en festivals. Is dat op zich al bijzonder, wat echt aan het surrealistische grenst is het programma. Want laten we eerlijk zijn, een programma met overwegend Belgische musici en een paar uit wat omringende landen was geenszins vreemd geweest. Maar nee hoor, deze editie doet gewoonweg niet onder voor eerdere jaren! Het enige wat dit keer ontbreekt is het kleine podium waar we de afgelopen paar jaar aan gewend waren geraakt. Daar staat tegenover dat we nu vier dagen lang vijf acts per avond krijgen, in totaal dus twintig concerten voor diegenen die vier dagen gaan.

Vrijdag 13 augustus is daarbij ingeruimd voor de avonturiers en de enige avond waar het publiek mag staan. Hier een aantal bekenden, waaronder het Belgische STUFF. en het Engelse Portico Quartet, naast nieuwkomers Alfa Mist, Emma-Jean Thackray en ECHT! Verwacht hier musici die naast jazz putten uit soul, hiphop, rock en elektronica en laten horen dat de jazz nog altijd springlevend is en zich blijft vernieuwen.

De zaterdag is al even avontuurlijk ingericht, al blijven we hier wel iets dichter bij de traditie. Het Belgische John Ghost dat de dag zal openen is voor mij nieuw, maar de rest van het programma is om je vingers bij af te likken. Tony Malaby, Jozef Dumoulin en Samuel Ber gaan geheid voor vuurwerk zorgen, iets wat ook zeker gaat gelden voor pianist Kris Defoort die de degens kruist met Wolter Wierbos en Han Bennink. Bij MiXMONK zal het er wat harmonischer aan toegaan, maar dat mag de pret geenszins drukken, want dit trio van Robin Verheyen, Bram De Looze en Joey Baron heeft zijn sporen inmiddels al lang verdiend. Avant-gardisten kijken echter reikhalzend uit naar de slotact van deze avond: John Zorn, Laurie Anderson en Bill Laswell. Het doet ons mijmeren over 2009, toen Zorn en Anderson hier stonden met wijlen Lou Reed voor een van de beste concerten uit de geschiedenis van dit festival, al dacht een groot deel van het publiek - dat duidelijk kwam voor een andere Lou Reed - daar geheel anders over. Laswell kennende, zou dit concert overigens nog wel eens een graadje extremer uit kunnen vallen.

Zondag 15 augustus begint aan het andere einde van het spectrum. Bij musici als Toine Thys en Harmen Fraanje verwachten we het summum aan harmonisch vernuft, maar rietblazer Michel Portal zal deze lijn zeker niet door gaan trekken. Nils Wogram, Lander Gyselinck en Bojan Z zullen daar mede garant voor staan. Verrassen laat ik me door vocaliste Youn Sun Nah, die optreedt met de heel wat bekendere gitarist Ulf Wakenius en door 'Morricone Stories' van saxofonist Stefano di Battista. Anouar Brahem mag met de muziek van zijn album 'The Astounding Eyes Of Rita' de dag afsluiten. Verrassen zal hij niet, maar je zult een speld kunnen horen vallen.

Ook de maandag is de dag van de grote namen. Joe Lovano komt met Joey Baron en Greg Cohen, bassist Avishai Cohen neemt Elchin Shirinov en Roni Kaspi mee en Philip Catherine deelt het podium met Bert van den Brink, Nicola Andrioli en Angelo Mustapha. Verder op het podium: het Pete Agora's Trio, waar Lovano bij aansluit, en de Lara Rosseel Band met een negental Belgische coryfeeën. Genoeg reden dus om een of meerdere dagen af te reizen naar Antwerpen, het kan weer!

Klik hier voor meer informatie over Jazz Middelheim 2021.

Foto's: Cees van de Ven

Labels: festival, jazz middelheim, voorbeschouwing

(Ben Taffijn, 6.8.21) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

In memoriam
Cassandra Wilson
1955-2026
Foto: Cees van de Ven

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.