Geheel onverwacht overleed op maandag 5 januari 2026 jazzbassist Wiro Mahieu.

Mahieu werd op 24 december 1964 geboren in Nijmegen. Op zijn dertiende begon hij bas te spelen, eerst basgitaar, later ook de contrabas. Hij kreeg les aan het Huis voor de Kunsten De Lindenberg in Nijmegen, daarna studeerde hij aan het ArtEZ-conservatorium in Arnhem.

"De band Queen was toen een van mijn eerste favoriete bands, maar toen ik 18 werd en ook contrabas ging spelen interesseerde ik mij langzamerhand steeds meer voor jazz. Ik ben het meest beïnvloed door het Bill Evans Trio met bassisten als Eddie Gomez en Scott Lafaro. Soulbands als bijvoorbeeld The Whispers, Pleasure en Cameo en musici als George Duke en Herbie Hancock zijn ook een grote inspiratiebron voor mij."

Tussen 1989 en 1992 toerde Mahieu uitgebreid door Europa met de groep van Indonesische jazzviolist Luluk Purwanto. Hij maakte deel uit van het Waterland Sextet van pianist-componist Loek Dikker en de groep Vandoorn van zangeres Ineke van Doorn en gitarist Marc van Vugt. Hij speelde met tal van prominente Nederlandse jazzmuzikanten, waaronder Rob van den Broeck, Eric Vloeimans, Jeroen Pek, Masha Bijlsma, Denise Jannah, Pierre Courbois en Bo van de Graaf, met wie hij op kerstavond nog optrad in Brebl Nijmegen. In 2004 volgde hij Eric van der Westen op als bassist in het Paul van Kemenade Quintet. Ook speelde hij met Van Kemenade in diens Three Horns And A Bass. Zijn basspel is te horen op tientallen albums. Met zijn eigen Low Motion Trio speelde op het North Sea Jazz Festival. Ook toerde hij met de befaamde Amerikaanse saxofonist Charlie Mariano.

Mahieu manifesteerde zich ook als een enthousiaste en belangrijke inspirator voor de jazzscene in en rond zijn geboortestad. Zo was hij een van de organisatoren van het Nijmeegse jazzfestival 'East of Eastern', waarbij hij zelf ook vaak aantrad met diverse formaties. In de Nijmeegse binnenstad gaf hij leiding aan ontelbare jazz-jamsessies, voor cafés als Odessa en Wunderkammer en podia als Brebl en de Lindenberg. Tussen 2008 en 2015 doceerde hij op het Artez Conservatorium te Arnhem, waar hij Henk Haverhoek - bij wie Wiro in 1990 afstudeerde met een 9 - opvolgde als hoofdvakdocent contrabas Jazz & Pop.

Zijn gedreven en gepassioneerde basspel zal worden gemist.

Cees van de Ven maakte een eerbetoon aan Wiro Mahieu, dat je hieronder kunt bekijken én beluisteren.

Tekst: Maarten van de Ven | Video & foto's: Cees van de Ven

Labels: bas, in memoriam, jazztube, Wiro Mahieu

(Maarten van de Ven, 6.1.26) - [print] - [naar boven]

Op woensdag 6 september stierf Richard Davis op 93-jarige leeftijd in Madison, Wisconsin. De bassist speelde mee op een aantal klassiek geworden albums, zoals 'Swingin’ Easy' van Sarah Vaughan, 'Out To Lunch!' van Eric Dolphy, 'Point Of Departure' van Andrew Hill en 'Karma' van Pharoah Sanders, waarop hij samen met bassist Reggie Workman verantwoordelijk was voor de bezwerende drive in 'The Creator Has A Master Plan'. Maar hij speelde ook mee op Van Morrisons baanbrekende album 'Astral Weeks'.

Davis, geboren op 15 april 1930 in Chicago, deed zijn eerste muzikale ervaring op door de baslijnen te zingen in het vocale trio van zijn gezin. Na de middelbare school studeerde hij bas bij Rudolf Fahsbender van het Chicago Symphony Orchestra. Hij ging optreden met het trio van pianist Ahmad Jamal. Hij koos voor de contrabas omdat die in jazzcombo's vaak onopvallend achterin opgesteld stond. Precies een plek waar hij zich in alles het prettigst voelde: op de achtergrond.

Naast jazz leerde Davis ook klassiek spelen in het Chicago Youth Symphony Orchestra. Hij trad op in orkesten onder leiding van Leonard Bernstein en Igor Stravinsky (die Davis zijn favoriete bassist zou hebben genoemd). In een recent eerbetoon zei pianist Ethan Iverson: "The room became much larger when Richard Davis unpacked his instrument." Pianist Jason Moran, die meerdere keren met Davis samenwerkte, roemt "the way he found the space in the bass line. Instead of 'walking' a bass line, Davis seems to 'chart' it. Like an astronomer charting the sky. In that way, he found freedom in the bass by pivoting between the earth and the stars."

In 1954 verhuisde Davis naar New York om te spelen in een band onder leiding van pianist Don Shirley. Een paar jaar later belandde hij in de begeleidingsband van Sarah Vaughan. Davis zei later vaak dat hij zijn doctoraat behaalde aan "de Universiteit van Sarah Vaughan".

Door een gedeelde passie voor klassieke muziek uit de 20e eeuw raakte Davis bevriend met altsaxofonist Eric Dolphy, die ook fluit en basklarinet speelde, en wiens opmerkelijke bereik en concept overeenkwamen met dat van Davis. Zo is hij ook te horen op de opnamen die in juli 1961 zijn gemaakt in de New Yorkse club The Five Spot, als lid van een legendarische groep met Dolphy, trompettist Booker Little, pianist Mal Waldron en drummer Ed Blackwell.

Davis bracht een groot deel van de jaren 60 door als veelgevraagd sessiebassist in New York, waar hij optrad en opnam met een scala aan grootheden. Met name zijn werk met pianisten Andrew Hill en Jaki Byard was een toonbeeld van virtuositeit. In 1966 was Davis een van de oprichters van het Thad Jones-Mel Lewis Orchestra. Met zijn spel in die band wist hij zowel bassisten als componisten te beïnvloeden.

In 1977 werd hij benoemd als professor muziek aan de universiteit van Wisconsin-Madison. Daar richtte hij ook de Richard Davis Foundation for Young Bassists op, om ervoor te zorgen dat een gestage stroom getalenteerde muzikanten in zijn voetsporen kon treden. Hij bleef er tot 2016 in functie en haalde diepe voldoening uit het lesgeven.

Foto: Brian McMillen

Labels: Andrew Hill, bas, Eric Dolphy, in memoriam, Richard Davis

(Maarten van de Ven, 23.9.23) - [print] - [naar boven]

Steeds vaker kom ik albums tegen van bassisten die solo gaan. Onlangs bracht ECM onder de titel 'Once Upon A Time' solo-opames uit 1994 uit van oudgediende Eberhard Weber en vrijwel tegelijkertijd verscheen van nieuwkomer Johannes Fend het in eigen beheer als download uitgebrachte 'Journey', zijn debuut.

Toen Weber dat concert gaf in Avignon was hij reeds zo'n vijfentwintig jaar actief als bassist en dat hoor je hier in iedere noot terug. Zo vind ik het moeilijk te geloven dat hij, als ik naar opener 'Pendulum' luister, daar echt alleen stond. Ik heb het vouwblad echter wel vier keer doorgekeken, maar zie toch echt nergens een andere musicus. Knap hoe hij hier ritme en melodie met elkaar vermengt, op de voor hem zo typische wijze. Weber heeft immers altijd in die melodisch ritmische hoek gezeten; hij werkte samen met Gary Burton, Jon Garbarek, Charlie Mariano, Chris Hinze en Sigi Schwab en zit al sinds halverwege de jaren 70 bij ECM Records.

Bijzonder is ook 'Trio For Bassoon And Bass', met ook hier alleen die contrabas en ook hier is het weer verbazingwekkend wat hij solo met dit instrument weet te bereiken. Zo speelt hij verderop tegelijkertijd pizzicato én met de strijkstok, met de ene het ritme vormgevend, met de ander de melodie. Een en ander hangt overigens ook samen met het feit dat de contrabas van Weber wel wat afwijkt van wat gebruikelijk is. Sinds 1972 bespeelt hij een elektro-akoestische contrabas die hij speciaal voor zichzelf liet bouwen, wat voor een belangrijk deel de typische klank verklaart. In 'Ready Out There' zit Weber er wat losser in, een gedreven improvisatie. Prachtig ingetogen klinkt 'Silent For A While'. Mooi ook hoe hij hier op zeer subtiele wijze gebruikmaakt van de versterking en de bijpassende vibratie.

Johannes Fend komt uit Oostenrijk, maar woont alweer enige tijd in Rotterdam. De bassist haalde zijn bachelor, zowel in klassiek als jazz, aan het Groningse Prins Claus Conservatorium en zijn master aan Codarts. Hij is inmiddels, hoe jong ook, al overladen met prijzen, met name voor zijn solowerk. Voor 'Journey' gebruikte Fend de contrabas, de basgitaar, zijn stem en een beetje elektronica om het geheel iets meer kleur te geven. Samen met hem maken we een reis (de titel is uitstekend gekozen) door een zeer divers en soms ietwat esoterisch klanklandschap.

Het is ook een reis in de zin dat Fend meerdere muzikale werelden met elkaar combineert. Zijn achtergrond in zowel klassieke muziek als jazz horen we terug, maar ook ambient en meer singer-songwriter georiënteerde muziek komt aan bod, zoals in 'Otherworld', 'Bumpy Road' en 'Challenge'. Qua stijl doet de 'The Hunt' wel wat denken aan de jazzrock van de jaren 70, terwijl Fend ons in 'Dragon’s Cave' middels spannende klanken en fascinerend gebruik van de menselijke stem meeneemt naar verre oorden. Kortom een boeiend debuut, waarin Fend ons een mooie staalkaart biedt van zijn kunnen.

Labels: bas, cd, download, Eberhard Weber, Johannes Fend

(Ben Taffijn, 20.2.22) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Album van de maand:
Mete Erker - Tilburg
Noord | Tilburg B-Side
Klik hier voor meer informatie

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.