In de programma-aankondiging van Paradox Tilburg wordt de muziek van het Bobo Stenson Trio als 'modern creatief' omschreven. Een ander passend label zou kunnen zijn 'tijdloos elegant'. Binnen het brede, hedendaagse landschap van de geïmproviseerde muziek is de Zweedse pianist Bobo Stenson een soort Monkiaanse monnik: ingetogen, zoekend, en altijd trouw aan de essentie. Met zijn trio heeft hij een drie-eenheid gevormd die op het nieuwste album 'Sphere' onvergankelijk hypnotische klanken voortbrengt - klassiek en stijlvol als het zwarte jurkje van Chanel. Dit is muziek die niet alleen blijft hangen, maar zich steeds opnieuw laat evolueren. Een absolute aanrader voor Gen Z om te herontdekken.

Het optreden in Paradox is niet alleen om de muziek van 'Sphere' (ECM, 2023) ten gehore te brengen. Het is vooral een voortzetting van een lang lopende conversatie tussen de pianist en contrabassist Anders Jormin en drummer Jon Fält. Vanaf 'Cantando' (ECM, 2008) is Fält als vaste drummer van het trio te horen. De samenwerking met Jormin ontstaat al veel eerder en is vanaf de jaren 90 op drie trioalbums te horen, allemaal uitgebracht op ECM, nog met drummer Jon Christensen. Vanaf 2008 vormt het huidige drietal de stabiele bezetting die je ook op 'Indicum', 'Contra La indecisión' en 'Sphere' hoort.

In schril contrast met wat AI uitspuugt, zo doordrenkt van platte karakterloosheid, is het kenmerk van deze muziek een vreugdevuur van oorspronkelijkheid, waarin alle wortels van de Europese muziek zijn verinnerlijkt en gekoppeld aan een koel pratende swing.

Bedachtzaam maar trefzeker bouwen de heren een introspectie uit tot een ontroerend of grappig moment. In een swingende ballade vloeien de bastonen vanuit de solo over in het pianoakkoord dat zich hierdoor verder uitvouwt als een harmonisch perk. Daaromheen tekenen de drums, dartel of doelgericht, de contouren. Uit de licht klagende contrabas groeit een verdikte melodielijn, de piano harmoniseert, biedt contrapuntische vertakkingen en gaat nieuwsgierig op zoek, een andere richting in. Snijdende nagels over een schoolbord, plukken en strijken, en alle grijskleuren van de percussie ronden de sketch af.

Minimalistisch of breed lyrisch slaat de piano af en toe een scheve noot, à la Monk, en refereert terloops aan blues of impressionisme. Bastonen verschuilen zich in een pianoakkoord, en, als in een flipperkast, reageert het ensemble met stuiterende richtingen. Drums en percussie pikken het op en begeleiden de gedachte verder naar een onverwacht en verstild eind.

Een moment van mystiek verwart de spelers en het publiek, als er opeens andere muziek uit het geluidssysteem van Paradox sijpelt, waarvan niemand de oorzaak kan ontdekken. Op hol geslagen of hallucinerende IT? We zullen het niet weten.

Een lichtvoetige wals volgt. 'Red Flower' is opgedragen aan Noord-Koreaanse volksmuziek of andere Aziatische bloemen. Romantisch en elegant. De contrabas is ritme, strijker, melodie, aangever, uitbreider en aanvuller. Drums en percussie bespelen het hele spectrum van kalimba, brushes, gong en bekkens tot zweepslagen en dreigende roffels. We horen regendruppels en schuifelende tapdansvoeten tot onverhoeds, als via een kier in de vloer, de piano zich binnendringt. Sliep-uit, boterschuit. De bas knort en kwekt. De humor en lichte swing met precies die paar blauwe noten ontspannen ons en banen een weg voor het volgende verstilde moment. Het resultaat is muziek die niet alleen klinkt, maar zich voor ons ontvouwt als een levend organisme: voortdurend in beweging, voortdurend verrassend. Bloedmooie muziek, zowel op cd als live.

Klik hier voor een fotoverslag van dit concert door Louis Obbens.

Tekst: Monica Rijpma | Foto's: Louis Obbens

Labels: Anders Jormin, Bobo Stenson, concert, ECM, Jon Fält

(Monica Rijpma, 4.4.26) - [print] - [naar boven]

Het concert wordt voorafgegaan door een teleurstellende mededeling. Drummer Erland Dahlen is absent omdat hij zijn heup heeft gebroken tijdens de tournee in Duitsland. Desondanks gaat het optreden in aangepaste vorm door. Wat volgt is een duo-presentatie met Nils Petter Molvaer op trompet en Jo Berger Myhre op basgitaar. Dit blijkt een aderlating voor de algehele sound en de beoogde repertoirekeuze. De ECM-albums 'Khmer' en 'Solid Ether' vormen opmerkelijke parels in de ECM-catalogus en een hoogtepunt in het jazz-oeuvre dat bepaald wordt door elektronica en een combinatie van rock en drum-'n-bass. Deze intense en complexe muziekstijl is een op zichzelf staande stroming binnen de jazz geworden. Al meer dan twintig jaar grijpt Molvaer terug naar deze muziek, mede door de recente release van het album 'Khmer Live In Bergen' (2025). Naast Nils Petter Molvaer maken Eivind Aarset (gitaar en elektronica), Jan Ban (sampling), Phil Strangefruit Nyhus (dj), Audun Erlien (bas), Per Lindvall (drums) en Rune Arnesen (drums) deel uit van deze opname.

Tijdens het concert speelt de uitgeklede Nils Petter Molvaer Group slechts twee stukken van deze legendarische albums, te weten 'Ligotage' van 'Solid Ether' en 'On Stream' van 'Khmer'. Buiten een sporadische opleving in dynamiek blijft de karakteristieke ambient tijdens het hele optreden mild van aard. De melancholie overheerst, waarbij de kenmerkende omfloerste trompetklanken het gevoel van leegte en eenzaamheid vergroten. Bij vlagen zijn de soundscapes een tikkie sinister, met donkere noten gespeeld op de trompet of gestreken passages op de basgitaar. De toegevoegde elektronica van beide musici in de frontlinie en de technicus achter in de zaal vervullen een bepalende rol bij het aansturen en beïnvloeden van het geluid.

De eerste 35 minuten zijn één lange improvisatie: impressionistisch, mooi, maar langdradig. Menig bezoeker verwachtte of hoopte dat tijdens het optreden de energie en levendigheid langzaam in kracht zou toenemen, maar niets is minder waar. De muziek blijft kalm en sfeervol, soms zelfs droevig, maar het gemis van een drummer speelt geleidelijk een steeds grotere rol. Omdat de soundscapes - hoe dromerig en sprookjesachtig ook - door het ontbreken van een ritmesectie de noodzakelijke spanningsboog misten. De additionele elektronica, een handelsmerk van deze muzieksoort, blijkt niet in staat het ontbreken van vurige dynamiek te compenseren.

Klik hier voor een fotoverslag van dit concert door Louis Obbens.

Tekst & foto's: Louis Obbens

Labels: concert, ECM, Jo Berger Myhre, Nils Petter Molvær

(Louis Obbens, 29.3.26) - [print] - [naar boven]

Deze week aandacht voor wat recente ECM-cd's, zoals wel vaker bij dit label balancerend tussen jazz, hedendaags gecomponeerd en folk. Allereerst 'Dance Of The Elders', het tweede album van het trio dat gitarist Wolfgang Muthspiel vormt met bassist Scott Colley en drummer Brian Blade. Hun debuut 'Angular Blues' gooide in 2020 hoge ogen en ook dit nieuwe album is zonder meer de moeite waard.

'Dance Of The Elders' begint met bijzonder spaarzame gitaarnoten in 'Invocation'. Nevelslierten worden akkoorden, akkoorden monden uit in een melodie. Een verstild duet tussen Muthspiel en Colley, tot er wat ritmische patronen insluipen. Bijzonder ingetogen spel van Blade horen we op de achtergrond. Vervolgens is het aan Colley en zijn zangerig, klassiek aandoend spel op de contrabas. Een opvallend afwisselend stuk, waarin het trio prachtig laveert tussen abstractie en melodie, waarbij het laatste in het tweede deel de overhand krijgt. 'Prelude To Bach' maakt inderdaad de indruk of de muziek van de meester ieder moment kan klinken, een soort van abstracte verkenning in klank.

Het titelstuk 'Dance Of The Elders' heeft meer dynamiek, waarbij Muthspiel, die we hier vrijwel solo horen, een mooie combinatie van jazz en klassiek neerzet. Het handgeklap verderop doet dan weer meer Zuid-Europees aan en vormt de opmaat tot boeiend slagwerk van Blade. Een hoogtepunt van dit album is 'Liebeslied', schitterende klanken wringt Muthspiel hier uit zijn gitaar. Nog mooier wordt het verderop, in combinatie met het al even verstilde spel van Colley. En 'Folksong' is exact wat de titel aangeeft, met een bijzonder fijnzinnige melodie en een meeslepend ritme. Folk ook in 'Cantus Bradus', vermengd met klassiek. Een bijzondere klankwereld, met name doordat hij dit stuk op een klassieke gitaar speelt.

Kortom een bijzonder mooi en ingetogen album, helemaal in de stijl van dit vermaarde label.

Foto: Zuzanna Gasiorowska

Labels: Brian Blade, ECM, Gard Nilssen, Scott Colley, Wolfgang Muthspiel

(Ben Taffijn, 7.11.23) - [print] - [naar boven]

'The Song Is You' is het eerste en tot nu toe enige album dat de Italiaanse trompettist Enrico Rava en de Amerikaanse pianist Fred Hersch samen maakten. Woensdagavond stond het tweetal in De Singel voor een concert. Een prachtige gelegenheid om een aantal stukken van dit album live te horen, maar de twee ook met nieuwe stukken bezig te horen. Zit er een tweede album in? Als we kijken naar de wijze waarop ze dit concert samen vormgaven en het speelplezier dat duidelijk aanwezig was, zou dat zo maar kunnen. Dit concert van in totaal bijna anderhalf uur smaakte in ieder geval naar meer.

Hij zit nog maar net achter de piano of de eerste noten klinken al - geen tijd te verliezen, denkt Hersch. 'Retrato Am Branco E Preto' blijkt het later te zijn, een stuk van António Carlos Jobim en Chico Buarque, ook te vinden op het album. Hersch is geen experimentele pianist, maar iemand die met beide benen wortelt in de traditie. En een pianist die uitblinkt in wat weemoedige lyriek, met een perfecte timing, waarmee hij die traditie nieuw leven inblaast. Ik ken weinig pianisten die met zo weinig materiaal kunnen raken aan de essentie. Dat is wat hij deelt met Rava. Want ondanks dat Rava, zoals Guy Peters het zo mooi zegt in het programmaboekje 'nooit te boek stond als een van de brute beeldenstormers van zijn generatie' was hij wel degelijk grensverleggend. Maar dan in het vermengen van zijn Italiaanse wortels met die van de jazz. En ook hij, zo blijkt al snel als hij in dit stuk aansluiting vindt bij Hersch, blinkt uit in zijn gevoel voor lyriek en weet eveneens je als luisteraar in het hart te raken, zeker met de bugel. Dat die twee graag samenspelen, kan ik mij dan ook levendig voorstellen. Rava weet zich intussen uitstekend raad met de speelse melodie van dit stuk, Hersch uitdagend.

De klassieker 'Old Devil Moon' staat niet op het album en is, iets dat overigens ook voor de andere standards geldt, door de eigenwijze aanpak nauwelijks als zodanig herkenbaar. Maar prachtig hoe Hersch hier tekent voor de ritmiek, zo Rava een perfect opstapje bezorgend voor een krachtige en meeslepende nadere invulling. Een andere klassieker die op het tweede album meegenomen mag worden is 'My Funny Valentine'. Uitmuntend uitgebalanceerd spel en een perfecte timing zijn kenmerken die opvallen. In 'I’m Getting Sentimental Over You', weer wel te vinden op de cd, valt vooral de solo van Hersch op en de vele zijpaadjes die hij zich hier veroorlooft.

Naast covers spelen de twee, zowel op de cd als tijdens dit concert, twee eigen stukken. Van Hersch klinkt 'Child’s Song', van Rava 'The Trial'. Ze klinken in beide gevallen in die volgorde na elkaar. 'Child’s Song' is een vrij ingetogen stuk, waarin datgene wat ik hierboven zei over Hersch' spel het beste tot uiting komt. Een sfeer van weemoed en vergankelijkheid klinkt hier door in iedere noot, mede door de ritmische onderstroom. Aanvankelijk lijkt het of we Hersch hier solo horen, maar na enige tijd weet Rava wel zó naadloos aan te sluiten dat het even duurt voor je doorhebt dat de bugel klinkt, in plaats van de piano! 'The Trial' is veel dynamischer, hier overheerst het ritme. Prachtig die groove van Hersch, waar Rava krachtig en tegelijkertijd vederlicht op voortborduurt. Mooi ook het titelstuk van het album, 'The Song Is You' van Jerome Kern en Oscar Hammerstein III. De piano klinkt hier als een echo van de bugel. Als kwetterende vogels.

Hersch is diepgaand beïnvloed door de muziek en het spel van Thelonious Monk. Er kan dan ook geen concert plaatsvinden of er zitten een of meer stukken van deze meester in het repertoire. Zo horen we op het album 'Misterioso' en 'Round Midnight' en klinken tijdens dit concert 'Misterioso' en 'Evidence'. En iedere keer doet Hersch prachtig recht aan zijn bijzondere voorganger. Met name 'Misterioso', duidelijk een van Hersch lievelingsstukken, klinkt prachtig. Rava en hij, ze weten hier de blues perfect te treffen.

Foto's: Luciano Rossetti | In de Jazztube hieronder het optreden dat Enrico Rava en Fred Hersch op 25 maart van dit jaar gaven tijdens het Piacenza Jazz Fest 2023.

Labels: cd, concert, De Singel, ECM, Enrico Rava, Fred Hersch, jazztube, sep23

(Ben Taffijn, 2.10.23) - [print] - [naar boven]

Ooit ontmoette ik een man die alles kocht van ECM Records en de albums op bijzonder zorgvuldige wijze tot zich nam. Gezien het tempo waarmee het label cd's uitbrengt liep hij inmiddels met luisteren fors achter, maar stoppen met aankopen deed hij niet. Het mag een vreemd verhaal lijken, maar het past wel bij dit label dat zo vermaard is vanwege een bepaalde vorm van jazz. Dat het ook veel gecomponeerde muziek uitbrengt, is voor veel mensen minder bekend. Het label wordt dan ook zowel de hemel in geprezen als verguisd. Recente albums laten goed horen waar die roem op gebaseerd is. Vandaag 'Last Decade' van pianist Benjamin Lackner en 'Affirmation' van bassist Arild Andersen.

Verstild, soms wat weemoedig, soms met een spirituele inslag, vaak melodieus: het zijn zo een paar etiketten die je op de muziek van dit label kunt plakken. In ieder geval op 'Last Decade'. Allereerst vanwege die prachtig, wat omfloerste klank van trompettist Mathias Eick, die zijn eigen albums bij ECM uitbrengt, maar ook deel uitmaakt van het kwartet van Lackner. Lackner zelf past met zijn dromerige melodieën eveneens uitstekend in dit klankspectrum. Bassist Jérôme Regard en drummer Manu Katché completeren op mooie wijze het klankbeeld. Maar laten we er eens een stuk uitpakken: 'Camino Cielo'. Eick blaast hier een prachtige, dromerige melodie, terwijl we Lackner ondersteuning horen bieden, evenals Regard wat verder op de achtergrond. Het zou zo maar kitsch kunnen zijn, maar dat is het geenszins. Iets wat nog mooier duidelijk wordt in die innemende solo van Regard iets verderop. Diep inlevend en alleszins geschikt om emoties op te roepen, maar onmiskenbaar verkerend aan de goede kant van de scheidslijn. Hetzelfde geldt voor Lackners solo. Al even subtiel en breekbaar is de melodie die Eick blaast in het titelstuk 'Last Decade'. Ik ken weinig trompettisten die dit zo goed kunnen als hij. Typisch voor Katché is het slagwerk in 'Remember This': bijzonder bescheiden, maar duidelijk aanwezig.

De bezetting van de Arild Andersen Group verschilt maar weinig van die van Lackner. Ook hier vinden we Helge Lien op piano, op de contrabas Andersen zelf en Håkon Mjåset Johansen op de drums. Alleen is het hier saxofonist Marius Neset die op de tenor het kwartet compleet maakt. De muziek verschilt ook niet wezenlijk, het is tenslotte ECM Records. Mooie repetitieve patronen blaast Neset in 'One', het eerste van de vier stukken waar 'Affirmation Part 1' uit bestaat. En Liens pianospel is al even subtiel en fijnzinnig als dat van Lackner. Maar dit album is wel wat spannender en meer gericht op ritme dan op melodie. Prachtig is dan ook het ritmische patroon waarin we Andersen zelf solo horen in 'Two', iets dat ook geldt voor die ritmische interactie tussen Johansen en Neset in 'Four'. En qua subtiliteit haalt weinig het bij 'Five': het spel op de bekkens van Johansen, de afgepaste loopjes van Lien en de gerichte grepen van Andersen, het is allemaal precies goed. Overigens maakt 'Six' mooi duidelijk dat de muziek op dit label lang niet altijd melodieus is; hier viert de abstractie hoogtij. 'Short Story', het laatste stuk van het album valt overigens juist weer wél op door de melodie, prachtig vormgegeven door Neset.

In de Jazztube hieronder zie je het Benjamin Lackner Quartet live tijdens een concert in Centre Culturel Régional opderschmelz in Dudelange (F), opgenomen op 19 januari 2023.

Labels: Arild Andersen, Benjamin lackner, cd, ECM, jazztube, Manu Katché, Marius Neset, Mathias Eick

(Ben Taffijn, 26.5.23) - [print] - [naar boven]

Het Tord Gustavsen Trio heeft net een nieuw album uit bij ECM Records, 'Opening'. En ja, wat verwacht je dan van een concert in een uitverkocht Paradox? Juist, dat ze de stukken spelen van dit nieuwe album. Maar wat doen pianist Gustavsen, bassist Steinar Raknes en drummer Jarle Vespestad? U raadt het al, van de niet geheel complete lijst stukken die Gustavsen na afloop in mijn boekje schrijft - hij kan niet zo snel de gehele set terughalen - staan er welgeteld vier op dit nieuwe album, de rest is ouder werk. Uitmaken doet het natuurlijk niets, oud of nieuw werk, het is hoe dan ook bijzonder.

Wat opvalt bij dit trio, en het maakt daarbij niet zo veel uit of je nu het concert neemt of de cd, is de prachtige wijze waarop deze drie musici ieder hun eigen rol pakken. Het mag dan het Tord Gustavsen Trio heten, dat wil niet zeggen dat Raknes en Vespestad hier als de eerste de beste begeleiders het de meester naar de zin mogen maken. Verre van. Het is Vespestad die opent met een prachtige en spannende drumsolo in 'Findings / Visa Från Rättvik' en ook verderop speelt hij een bijzondere rol, vaak als sfeermaker, maar ook met menige aantrekkelijke solo. En het is Raknes die regelmatig de melodie van Gustavsen overpakt en deze met zijn zangerige basspel verrijkt.

En over melodie gesproken, dat is het tweede dat dit trio kenmerkt, of eigenlijk moet ik zeggen: wat Gustavsens compositorische vernuft kenmerkt, want hij tekent voor alle composities, soms aangevuld met werk van anderen of met Noorse volksmelodieën. Wonderlijke, enigszins weemoedige melodieën, die zich zonder enig probleem vastnestelen in je hoofd, zoals 'The Tunnel', 'Wide Open' en 'Interlude'. Melodieën ook waarin subtiliteit en introspectie overheersen. 'Ritual', zoals gezegd een van de weinige stukken van het nieuwe album 'Opening', bewijst echter dat de man meer pijlen op zijn boog heeft. De elektronica, vaak zeer bescheiden op de achtergrond aanwezig, speelt hier een hoofdrol en de muziek kent duidelijke rockinvloeden. Typisch Gustavsen is dan wel weer die prachtig subtiele passage aan het einde.

'Helensburgh Tango' is het derde stuk van het album dat in Paradox klonk en pas als eerste toegift. Volgens Gustavsen is het echter geen tango en dat klopt. Maar wat het deelt met de tango is het gevoel van melancholie, de ietwat duistere insteek. En dan staan er op 'Opening', pas het zesde album in bijna twintig jaar, nog negen stukken. Bijvoorbeeld de opener 'The Circle', waarin Gustavsen direct al zo'n prachtige melodie ontvouwt en we kunnen genieten van dat voortreffelijke samenspel, of het wel heel weemoedige 'The Longing', een perfect gekozen titel voor dit bijzonder ingetogen stuk, maar ook een prachtig voorbeeld van het samenspel tussen piano en bas.

Het mag inmiddels soms wel afgedaan worden als een cliché, maar de jazz uit Scandinavië voldoet wel degelijk vaak aan bepaalde kenmerken. Draai 'Re-Opening' en u weet waar ik het over heb. De invloed van folk is daar bijvoorbeeld vaak een kenmerk van, evenals de nadruk op klank en die eerdergenoemde hang naar melancholie. Muziek die door ons nuchtere Hollanders vaak afgedaan wordt als sentimenteel, maar die in handen van een vakman als Tord Gustavsen prima blijkt te werken.

Klik hier voor foto's van dit concert door Louis Obbens.

Labels: cd, concert, ECM, sep22, Tord Gustavsen

(Ben Taffijn, 10.10.22) - [print] - [naar boven]

Twee jaar geleden verscheen het titelloze debuut van het nieuwe trio van saxofonist Joe Lovano, het Tapestry Trio. Onlangs kwam, wederom bij ECM Records, het vervolg uit: 'Garden Of Expression'. De samenstelling bleef ongewijzigd en dus vinden we naast Lovano pianiste Marilyn Crispell en percussionist Carmen Castaldi. Over het debuut betoonde ik mij meer dan enthousiast, met name vanwege de grote aandacht voor details. De lat ligt bij dit tweede album dan ook hoog. En niet alleen bij ons, Lovano zelf zegt: "I hope to inspire the Treasured Moments within us that bring us all together in an global tapestry of love, peace and understanding." 

Een opgave die in acht stukken gestalte krijgt. Acht wederom zeer verfijnde miniaturen waarin iedere noot op zijn plaats valt. Te beginnen met 'Chapel Song'. Een breekbare melodie, zorgvuldig door Crispell uitgerold en een al even subtiele, omfloerste bijdrage van Lovano. In 'Night Creatures' hebben de twee nog minder nodig om te overtuigen. Ragfijne lijnen blaast Lovano hier, terwijl op de achtergrond de subtiele noten van Crispell klinken. Pas als Lovano stilvalt komt Crispell op de voorgrond. En dan is er het spel van Castaldi. Viel hij op het debuutalbum al amper op, hier is zijn bijdrage nog bescheidener. Wat geenszins wil zeggen dat die er niet toe doet, integendeel. Juist die spaarzame geluiden voegen net dat beetje extra toe, kruiden de muziek op onverwachte wijze.

Dit is net als het debuut kortom een album dat het verdient om zorgvuldig te beluisteren en dat qua klankwereld uitstekend past bij wat we van deze platenmaatschappij gewend zijn. Vuurwerk klinkt er niet, spetterende solo's ontbreken. Veeleer overheersen hier de ingetogen bewegingen en het prachtige en trefzekere samenspel. Spel zoals je dat eigenlijk alleen kunt verwachten van musici die de nodige vlieguren hebben gemaakt, iets dat hier natuurlijk zeker aan de orde is. Wellicht is het mooiste voorbeeld van interne afstemming wel het titelstuk 'Garden Of Expression' en dan met name vanwege het samenspel tussen Crispell en Castaldi, waarin klank en stilte hand in hand gaan en het duo de spanning perfect doseert. Een goede tweede is dan 'Treasured Moments', waarin we alle drie de musici in perfecte interactie horen. Castaldi speelt een hoofdrol in 'Sacred Chant'. Percussiespel dat associaties oproept met mystieke rituelen, prachtig aangelengd met Crispells spaarzame noten. Het album sluit af met 'Zen Like', iets dat ik eigenlijk voor het hele album vindt gelden. De mate van subtiliteit is hier groot, zonder meer, maar het wijkt niet echt af van de overige stukken. Vaak beluisteren dit album, vooral geschikt voor sombere winteravonden.

In de Jazztube hierboven zie je het Trio Tapestry in actie met een uitvoering van 'Seeds Of Change' tijdens Jazzfest Bonn 2019.

OP MAANDAG 16 AUGUSTUS TREEDT JOE LOVANO OP TIJDENS JAZZ MIDDELHEIM, SAMEN MET JOEY BARON EN GREG COHEN.

Labels: cd, ECM, jazztube, Joe Lovano, Tapestry Trio

(Ben Taffijn, 11.8.21) - [print] - [naar boven]

Als inspiratie voor dit album diende, aldus tenorsaxofonist Matthieu Bordenave, het beroemde trio van Jimmy Giuffre met bassist Steve Swallow en pianist Paul Bley. De Fransman liet zich voor deze gelegenheid, het in 2019 opgenomen 'La Traversée', begeleiden door bassist Patrice Moret en pianist Florian Weber. Negen composities, alle van Bordenave's hand, bevat het album.

Het album opent en sluit met 'River', aan het begin in een versie voor piano en tenorsax en aan het eind in een versie voor trio. Borndenave's sax klinkt ingetogen, met een fluwelen lyriek, terwijl Weber al even zorgvuldig zijn toetsen beroert, iedere noot zorgvuldig afwegend. Dan volgt het al even ingetogen 'Archipel', waarin we voor het eerst de spaarzame, maar zeer melodieuze basklanken van Moret gewaarworden. Maar vooral is dit een nummer waarin de lyrische kwaliteiten van Bordenave nog beter tot ons doordringen. Wat een prachtige toon heeft deze man. Daarbij heeft hij blijkbaar een hekel aan grof geschut, wilde solo's en anderszins druk vertoon - 'La Traversée' is wat dat betreft een typisch ECM-album - en grossiert hij in al deze stukken in uiterste subtiele klankbehandeling. Ook Moret en Weber blijken zich hier overigens uitstekend bij thuis te voelen, iets dat overigens eerder voor Giuffre, Swallow en Bley gold.

Jazz dus die tegen klassieke muziek aanleunt, met een snuifje romantiek op de koop toe. Het zijn sfeerplaatjes die Bordenave op dit album schetst, dromerige aquarellen. Je ziet hem in 'The Path' dan ook zo lopen, door de weidse natuur, zonder haast. Een slingerend pad, een enkele boerderij, daar in de verte een bos, ach, vul het zelf maar verder in. En dan bereikt hij de 'Ventoux'. Langzaam klimmen, niet buiten adem raken. Dat kan op het zorgvuldig lage tempo van Morets spel op de bas. Met verborgen ritmiek en zangerige noten begeleidt hij tijdens de klim, tot Weber het overneemt met een al even contemplatieve melodie. Prachtig pianospel ook in 'Chaleur Grise'. Zorgvuldig geeft Weber hier zijn patronen weer, terwijl Bordenave erop varieert. En dan is het weer tijd voor 'River' en is de cirkel rond.

In de Jazztube hierboven speelt het trio een track van dit album: 'Dans Mon Pays'.

Labels: cd, ECM, Florian Weber, jazztube, Matthieu Bordenave, Patrice Moret

(Ben Taffijn, 19.3.21) - [print] - [naar boven]

Met het bij ECM Records verschenen 'Looking At Sounds' presenteert de Algerijns-Franse bassist Michel Benita zijn nieuwe kwartet. Toetsenist Jozef Dumoulin is nieuw in dit kwartet en naast Benita hoort u de Zwitser Matthieu Michel op bugel en de Franse drummer Philippe Garcia, die u al kent van zijn band Ethics. Het waren vooral de verrichtingen van Dumoulin op de Fender Rhodes en de bijpassende elektronica die inspireerden tot het nieuwe materiaal dat we op dit album horen, naast een paar covers.

En inderdaad is het ook vooral Dumoulin die dit album zijn specifieke geluid geeft. Reeds in 'Darvish Diva', een van die stukken waarin we Benita's oriëntaalse wortels terughoren, is hij het die voor het repetitieve patroon zorgt, waar Michel zijn romige melodie over uitspreidt. Het is aan de man zijn kwaliteiten te wijten dat het zo klinkt, maar zeker ook aan de kenmerken van dit bijzondere instrument; een bugel klinkt nu eenmaal omfloerster dan een trompet. Bijzonder is ook de ingetogen combinatie van Kristen Noguès' 'Berceuse' en Benita's 'Gwell Talenn', waarin dit kwartet een opperste harmonie bereikt. Benita zelf horen we goed met zijn repetitieve patroon in 'Looking At Sounds'. Overigens een mooi abstract stuk, waarin ook Dumoulin uitstekend tot zijn recht komt.

Hoogtepunten zijn 'Slick Team' en 'Cloud To Cloud'. Het eerste met name door de wijze waarop aan het begin Dumoulin en Michel zorgen voor een indrukwekkend klanklandschap. Later voegt Garcia zich hierbij met een strak ritme, waarmee hij dit enerverend stromende stuk verder uitbouwt. In het tweede stuk creëren Dumoulin en Benita, hier op zijn laptop, een indrukwekkende klanknevel. Dan horen we die laatste op zijn bas, met een zangerig geluid en voegt ook Michel zich erbij. Maar het album bevat ook beduidend abstractere stukken, zoals het eerder genoemde titelnummer, maar ook 'Barroco' en 'Body Language' vallen daaronder. Stukken waarin je goed de invloed van Dumoulin op dit album terughoort. Als slot van het album klinkt 'Never Never Land', van Julie Styne, Betty Comden en Adolph Green, waarin we Benita solo horen op zijn bas, op ingetogen wijze de noten vormgevend. Een prachtige afsluiting van een bijzonder album.

In de Jazztube zie je een teaser voor dit album.

Labels: cd, ECM, Michel Benita

(Ben Taffijn, 6.3.21) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

In memoriam
Cassandra Wilson
1955-2026
Foto: Cees van de Ven

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.