Kijk, ook dat is jazz. 's Middags viel Diederik Idema, pianist (en samensteller van de wekelijkse Jazz Jams in De Smederij) van zijn fiets toen hij met succes een vogel wist te ontwijken. Een gebroken linkerarm was zijn deel. Links, dus zelfs een 'Concert voor Linkerhand' zit er voorlopig niet in.

In allerijl werd gitarist Winfred Buma als vervanger opgetrommeld, vijf minuten voor het optreden werden er wat afspraken doorgenomen en om kwart over negen stipt (de in De Smederij gehanteerde begintijd) stak het gloednieuwe Renske de Boer Kwartet van wal. Inmiddels had de gehandicapte gewoon zijn gebruikelijke voorbereidende werk verricht: het temmen van de geluidsinstallatie, het uitdelen der consumptiebonnen en de aankondiging van de band.

Dat het optreden wat ruwe plekken en gammele verbanden vertoonde was dus niet zo vreemd. Het eerste nummer, 'Night And Day', begon wat aarzelend, maar al snel had de formatie haar groove te pakken. Met haar licht doorrookte alt en haar gewoonte liedjes naar eigen inzicht te kneden, bleek Renske de Boer een echte jazzzangeres. 'How Deep Is The Ocean' en 'I Thought About You' waren daar mooie voorbeelden van. Soms zong ze een noot op het randje: net niet vals, wat de expressie eveneens ten goede kwam. En de paden die de zangeres en de band bewandelden liepen niet altijd parallel. In 'Easy Living' was de balans tussen vocaliste en de begeleiding een moment ver te zoeken - maar voordat het nummer klaar was hadden de muzikanten hun evenwicht weer gevonden. Daarentegen zette haar samenspraak met Buma in de intro van 'I Love You' de muziek aangenaam onder spanning. Dat gold ook voor haar scatten in de 'One Note Samba', dat een perfecte eenheid werd met de gitaar.

Wat natuurlijk hielp was dat bassist Hans Lass en drummer Sebastian Demydszuk al jaren samenwerken. Dus al dreigde de muziek hier en daar uit de bocht te vliegen, hun rotsvaste, verende basis (en boeiende solowerk) hield iedereen uiteindelijk binnen boord. Enfin, Didi heeft nu even tijd om te recupereren.

Tekst: Eddy Determeyer | Foto: Hammie van der Vorst

Labels: concert, Diederik Idema, Hans Lass, Renske de Boer, Sebastian Demydczuk, Wilfred Buma

(Eddy Determeyer, 6.7.26) - [print] - [naar boven]

Hebben we dat al eens eerder meegemaakt, zóveel obscure door muzikanten geschreven semi-standards op één avond? En dan ook nog eens door een band die voor het eerst samen op het podium stond? Dacht het niet. Kijk, Benny Carters 'When Lights Are Low' kennen we allemaal, maar 'Happy People' van Kenny Garrett? 'Flying Fish' van Cecil Payne? 'Rosegarden' van Steve Davis? Nou dan.

De groep die we in De Smederij hoorden was ook nog eens bepaald onorthodox van samenstelling: trompet/bugel, tenortrombone, bastrombone, plus drie man ritme. Geen wonder dat er tussen de nummers het nodige overleg plaatsvond. En zelfs tijdens de liedjes stond bastrombonist en arrangeur Pavel Shcherbakov als een sjamaan te dansen en te wijzen om het geheel in het gareel te houden.

Nochtans was het geluid van het koper om door een ringetje te halen. Wanneer Kurt Weiss de trompet voor de bugel inwisselde kwam het gezelschap echt in de buurt van een Surinaams bazuinkoor. Case in point: de ingetogen ballad 'Rosegarden'.

De keuze voor de gewone trombone (Arend Huisman) in combinatie met de basvariant (Shcherbakov) pakte goed uit. Huisman had een warm, lichtelijk geroosterd geluid, meer legato; Shcherbakov klonk rauwer, bijna aangebrand.

Dat het gelegenheidsverband niet uiteenviel, was voor een belangrijk deel te danken aan de dwingende structuren die bassist Hans Las het gezelschap oplegde. En pianist Diederik Idema wist met name de bluesnummers zó soulvol te maken dat je zou zweren dat er een Red Garland of een Ray Bryant achter het klavier zat.

Foto: Arnold Vos van Dijk

Labels: Arend Huisman, concert, Diederik Idema, Hans Las, Kurt Weiss, Pavel Shcherbakov

(Eddy Determeyer, 1.7.25) - [print] - [naar boven]

Misschien zijn we gewoon teveel verwend in De Smederij, de laatste maanden. Dat de bovenburen elke dinsdagavond de grond onder de voeten verliezen wanneer beganegronds het dak erafgaat. Want op zich is Harry van der Laan (Zwolle, 1970) gewoon een prima saxofonist met een mooi vol, licht geruwd geluid. Maar zijn aanpak was dus wat meer introvert dan we van de wekelijkse Jazz Jams gewend zijn. Een Boss Tenor weliswaar - maar dan van het zachtzinnige soort. Dat liet hij duidelijk horen in 'Amsterdam After Dark' van collega-tenorist George Coleman en in 'This I Dig Of You' van zijn held Hank Mobley, de kampioen middengewicht van de jazztenoristen. Wanneer de serie 'Midnight Slows' van het Franse label Black And Blue nog had bestaan had Van der Laan daar mooi ingepast. Naast Buddy Tate. Associaties met het balladwerk van tenorist John Coltrane drongen zich op in de compositie 'Szo En Szo' van de leider (wanneer ik het goed heb verstaan). Van der Laan is cultuurhistoricus van zijn vak, dus die associaties waren niet zo vreemd.

Het begeleidende trio van Diederik Idema, Hans Lass en Sebastian Demydczuk - piano, bas en drums respectievelijk - is een goed op elkaar ingespeelde unit. Nochtans duurde het even eer de neuzen dezelfde kant opstonden. Alsof iedere muzikant een ander liedje in zijn hoofd had. De verbroedering was een feit in 'AM-PM', andermaal een stuk van de saxofonist, gebaseerd op 'Night And Day'. Hierin bewees Lass maar weer eens dat hij in veel situaties de meest avontuurlijke solist is. Idema roerde listig 'Milestones' door 'Speak Low', waar Demydczuk een lange, intense solistische bijdrage aan leverde.

Foto: Hammie van der Vorst

Labels: concert, Diederik Idema, Hans Lass, Harry van der Laan, Sebastian Demydczuk

(Eddy Determeyer, 22.3.25) - [print] - [naar boven]

Zou het dan toch waar zijn? Dat de mens van binnen volgestampt zit met een soort pietepeuterige wenteltrapjes, kleiner nog dan in een poppenhuis? En dat je daar van alles uit kunt afleiden, zoals waar die mens vandaan komt en hoe het met zijn familie gesteld is?

De bijwijlen hallucinante samenwerking tussen oom Diederik (piano) en neefje Gijs Idema (gitaar) lijkt die theorie te bevestigen. Hun spatgelijke unisonolijnen zijn er een mooi voorbeeld van. Ook de fraaie piano-intro van 'The Nearness Of You', waar de gitaar van Gijs moeiteloos inschuift, veronderstelt een soort hocus pocus, die uitmondt in een voorbeeldig geïmproviseerd duet. De klare lijn (die uitdrukking zal ik de rest van het jaar niet meer gebruiken. Beloofd.) van zijn gitaarspel lijkt te verwijzen naar Jim Hall, toevallig een van mijn eerste gitaarhelden. Da's lang geleden. Jimi Hendrix speelde toen nog met zijn Rocking Kings en had naar alle waarschijnlijkheid nog niet naar Guitar Slim geluisterd. Ik ook niet, overigens.

Bijzonder is dat Gijs Idema zonder pedalen of andere poespas werkt. Tenminste, waar ik zat was daar niets van te zien of te horen. Misschien dat hij wah-wah's in zijn schoenzolen had laten inbouwen, dat ben ik hem eerlijk gezegd vergeten te vragen.

Maar die familiebanden lijken ook te gelden voor bassist Hans Lass en drummer Sebastian Demydczuk. Hun langdurige samenwerking heeft er in ieder geval voor gezorgd dat het duo in alle omstandigheden als de rots van Gibraltar in de branding staat. Of in ieder geval als die van Schiermonnikoog. Dat neemt niet weg dat Lass de avontuurlijkste solist van het kwartet is, over de hele range van zijn contrabas, van het diepste grommen tot het hoogste piepen. En dat Seb tot op de milliseconde weet wanneer en hoe onhoorbaar de allerlaatste noot van een liedje wordt afgekapt.

Een gelukkig gezinnetje, met andere woorden. Dat moet een mooie kerst worden, dat kan niet anders.

Labels: concert, dec24, Diederik Idema, Gijs Idema, Hans Lass, Sebastian Demydczuk

(Eddy Determeyer, 23.12.24) - [print] - [naar boven]

Een van de aantrekkelijke aspecten van de wekelijkse Jazz Jams in de Groninger Smederij is dat je er zo frequent fris talent kunt ontdekken. Vaak gebeurt dat in de afsluitende sessie met studenten van het Prins Claus Conservatorium, maar dinsdag betrof het de drummer van het Don Braden Trio, Nitin Parrée.

Parrée (1996) studeerde aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag (Eric Ineke!) en werkt momenteel aan zijn master in Amsterdam. Onderwerp van zijn research: Tony Williams. Met Williams (en met Elvin Jones, een andere held) heeft hij in ieder geval een tomeloze energie gemeen. Hij is de hittepomp die de band van brandstof voorziet. Daarnaast weet hij zijn noten verbazingwekkend ingenieus te kleuren en besteedt hij ook ruime aandacht aan de dynamiek. Hij zit zeevast. Kicken like chicken.

Het was alweer zeven jaar geleden dat tenorist/fluitist Don Braden voor het laatst in De Smederij aantrad. Met zijn buddy Joris Teepe (contrabas) werkt hij inmiddels 32 jaar samen. Chapeau. Dat is natuurlijk in de muziek te horen. 32 jaar, de echtparen die het zo lang uithouden kun je gerust de kost geven. Met zijn fluit liet Braden in het nummer 'Angel Eyes' een pastorale sfeer over de zaal neerdalen. Maar vergis je niet: die ogen kunnen ook vuurspuwen, met Teepe achter de bas. Die laatste speelde een cruciale rol in het totaalgeluid. Vaak waren het zijn vamps, melodisch-ritmische frasen, die de muziek structureerden.

Bradens compositie 'Eddieism' was geïnspireerd op het oeuvre van tenorist Eddie Harris. En inderdaad, je kon er zó diens 'Listen Here' overheen zingen. Twee nummers eerder had Braden een liedje aangekondigd dat volgens hem echt iedereen kende. Luister maar. Goed, doen we. Intro. Na een minuut: ? Na twee minuten: ? Maar net wanneer je begon te twijfelen of je inderdaad zo'n oen was die als enige de song niet herkende, brak 'Take Five' door. In vieren. Ook Herbie Hancocks 'Maiden Voyage' kreeg een dergelijke inleiding.

Wanneer Braden de volgende keer in De Smederij optreedt – en laten we hopen dat we daar weer geen zeven jaar op moeten wachten (die itch..) – kan hij misschien een avond lang uitsluitend preambuleren.

Foto: Diederik Idema

Labels: concert, Diederik Idema, Joris Teepe, Nitin Parrée

(Eddy Determeyer, 19.5.24) - [print] - [naar boven]

Een 'echte' jazzzangeres is Anna Serierse wellicht niet. Verwacht van haar geen al dan niet swingende standards, met scatchorussen of zonder. Ze gebruikt haar stem als een loepzuiver instrument, gelijkwaardig aan het instrumentarium om haar heen. Ergens tussen een sopraansax en een altfluit in, om de gedachten te bepalen. Dat het merendeel van het gespeelde repertoire tot stand kwam in nauwe samenwerking tussen zangeres en gitarist is te horen aan de uitvoering. De muzikale lijnen lopen dicht naast elkaar en soms ontwikkelen die zich zelfs tot een soort akoestische elektronische muziek.

Het ritmisch fundament was in de kundige handen van Cas Jiskoot en Tim Hennekes, contrabas en drums respectievelijk. Die Hennekes is echt op weg een Meesterdrummer te worden, hartstikke interessant. In de nummers 'Triptych' en 'Hennekiti' kon hij breed uitpakken. In de begeleiding was hij een en al oor. Never a dull moment bij deze gast.

Een zangeres die zich bepaalt tot oe-klanken kan, hoe verbluffend en muzikaal ook, makkelijk een gevoel van verzadiging oproepen. Dan gaat de mens naar het plafond staren, zich afvragend of het gewitte planken zijn of toch de afdrukken van de bekisting van een betonnen plaat (ik neig naar het eerste). Daarom was het niet onverstandig dat er ook plaats was ingeruimd voor drie standards, 'Gone With The Wind', 'Twisted' en 'Lotus Blossom'. Dat gaf het recital lucht.

Dat Diederik Idema (inderdaad, oom van) niet alleen sinds mensenheugenis een gedreven organisator van de jazzavonden in De Smederij is, maar ook een gedreven pianist, hoorden we nog even in zijn intro van 'I'll Remember April', waarmee de afsluitende jamsessie werd geopend. Virtuoos en onvoorspelbaar. Waarmee hij op zijn manier weer van de zelfgebaande paden van Serierse cum suis raakte.

Foto: Diederik Idema

Labels: Anna Serierse, Cas Jiskoot, concert, Diederik Idema, Gijs Idema, nov23, Tim Hennekes

(Eddy Determeyer, 23.11.23) - [print] - [naar boven]

Als een tombe die vijf millennia door grafrovers onontdekt is gebleven, die je haar volle pracht en praal toont. Zo ziet De Smederij er na twee jaar uit. Niks veranderd. Nou, als ik dan toch pietluttig moet zijn: er waren drie stoelen verplaatst en voor de deuren van de toiletten hing nu een kuis geel gordijn. Zodat je desgewenst de deur op een kier kunt laten staan om tijdens het drukken toch maar geen noot te missen. Met de stankoverlast is het nu ook beter gesteld, zou je dan denken. Maar door een vreemde speling der natuur hing er gisteren juist een geur vóór het gordijn. Heel contra-intuïtief. Een over het hoofd geziene rattenkoning, ergens? Toch iets misgegaan in de keuken?

Gelukkig had dat alles geen invloed op de swingende vibraties in het zaaltje. Funky, ja, dat was vooral de pianosolo van Diederik Idema in 'Pennies From Heaven'. En stralend middelpunt de in Groningen woonachtige Fries-Russische vocaliste Hiske Oosterwijk. Welke zangeres beschikt over een vergelijkbare microfoontechniek, zodat ook haar imposante uithalen naturel bleven klinken? Oosterwijk voegt aan haar performance een vleugje drama toe, wat de aandacht vasthoudt. Haar interactie met het trio ('Old Devil Moon') was om door een ringetje te halen. Spontaan werd 'I'm Old Fashioned' ingezet en het duel tussen Oosterwijk en drummer Elmer Bergstra halverwege was een spannende aangelegenheid. Die laatste stal ook nog even de show met een tweetal melodische en geïnspireerde solo's.

Na de eerste set droeg hij met een handdruk het commando over de drumkit over aan student Jake. Die was de tweede in een ongewoon lange reeks van beginnende en door de wol geverfde slagwerkers. Ik meende zelfs gedurende ruim drie seconden Gijs Dijkhuizen te ontwaren. De bekkens gingen ineens dansen.

De constante factor van de avond was bassist Hans Lass. Niet alleen trok hij onverstoorbaar zijn baantjes, ook solo had hij verhalen te vertellen. Een verrassing was tenoriste Marina Mihaylova (Bulgarije), die in de gebiedende wijs soleerde in 'Softly As In A Morning Sunrise'. Gitariste Sarasvati Gricar ging in hetzelfde nummer nog een stapje verder. Toen de versterker halverwege haar solo uitviel, speelde ze stoer akoestisch door. En nadat een collega met een goed gemikte mep het onwillige stekkertje tot de orde had geroepen zette de Sloveense er nog een tandje bij.

De jazz op sterven na dood, jaja. De hele zaal zong het thema van 'Billie's Bounce' vlekkeloos mee, zodat ook uw verslaggever zich gewonnen moest geven en overging tot participerende journalistiek.

Foto's: Eddy Taatgen

Labels: Diederik Idema, Jiske Oosterwijk, mrt22, Smederij

(Eddy Determeyer, 23.3.22) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Album van de maand:
Dave Douglas
- Transcend
Klik hier voor meer informatie

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.