Trompettist Wadada Leo Smith leidde me naar het bij Long Song Records verschenen 'Eyes On The Horizon' van bassist en fluitist Joe Fonda. Een album van het kwartet dat hij vormt met Smith, pianiste Satoko Fujii en drummer Tiziano Tanoni.

Over zijn album 'Eyes On The Horizon' zegt Fonda: 'I decided I would write a series of pieces and think about how Wadada writes music and how I write music and about what it was I learned from him. I even used some of his notation systems on certain pieces. So yeah, it was all about Wadada.' Verwonderlijk is dat niet, Smith heeft zich de laatste decennia steeds verder ontwikkeld als componist, zoals bijvoorbeeld zijn twaalf strijkkwartetten aantonen. Fonda en Smith kennen elkaar ruim veertig jaar, maar werkten sinds de jaren 80 van de vorige eeuw nooit meer samen, tot deze opnames, gemaakt in december 2023.

Het album begint met 'Inspiration Opus #1 (for Wadada Leo Smith)' waarin we direct de twee horen, hun klanken innig met elkaar verstrengeld. Gaandeweg doet de abstractie zijn intrede en horen we ook duidelijk de bijdrages van Fujii en Tanoni. Een stuk waarop we prima die andere uitspraak van Fonda kunnen plakken: 'Most of the time, we play with a more of a collective mentality. What I composed is not necessarily just head-solo-head. It's more like the way Wadada injects improvisations inside the written material. I tried to orchestrate it in different ways, so different people carry the themes at different times, and different people might be improvising at different times.'

Fujii horen we op prachtige wijze in de intieme pianosolo waar 'My Song Opus #2' mee aanvangt. Maar ook Fonda's bassolo is hier meer dan de moeite waard. In 'We Need Members Opus #4' overheerst de abstractie, met name vormgegeven door Fonda en Fujii. Bijzonder is ook zeker Fonda's solo tegen het einde van dit vrij lange stuk. In 'Like No Other (for Bobby Naughton)' kruisen Fonda en Smith de degens, de spannende duistere klanken van Fonda vermengen zich met de hoge klanken van Smith's trompet. In het vrij stevige 'Listen To Dr. Cornel West' krijgen we een mooie indruk van Tanoni's drumspel, al moet hier zeker ook Fujii's bijdrage genoemd worden. Nog twee andere stukken droeg Fonda op aan Smith: 'Bright Light. Opus #5' en het titelstuk 'Eyes On The Horizon Opus #3'. In het eerste horen we Fonda ook op fluit, in prachtige harmonie met Smith's trompet.

Labels: cd, Joe Fonda, Satoko Fujii, Tiziano Tanoni, Wadada Leo Smith

(Ben Taffijn, 12.6.25) - [print] - [naar boven]

Pianist Vijay Iyer en trompettist Wadada Leo Smith kennen elkaar reeds van de vijf jaar tussen 2005 en 2010 dat Iyer deel uitmaakte van Smith's Golden Quartet, met John Lindberg op bas en Shannon Jackson op drums. 'Defiant Life' is het tweede album van dit duo na het uit 2016 stammende 'A Cosmic Rhythm With Each Stroke', dat hier ook voorbijkwam.

'Defiant Life' is niet zomaar een album geworden, maar de reflectie van de gesprekken die de twee musici regelmatig voerden. Iyer daarover: "Our time together, from the moment we meet right until the moment we play, is most often spent talking about the state of the world, studying histories of liberation, and sharing readings and historical references, as a means of grounding ourselves purposefully in our present." We beginnen met het prachtig ingetogen 'Prelude: Survival'. Iyer creëert hier met elektronica een duistere klanknevel, terwijl we Smith horen grommen en sputteren op zijn trompet. Tot slot klinken enkele bescheiden pianoaanslagen in dit, met nog geen drie minuten, korte stuk. We vervolgen met het beduidend langere 'Sumud'. Ook hier gaat de muziek uiterst bescheiden van start, horen we met name Smith in een delicate melodie. Iyer ondersteunt het met spel op de Fender Rhodes en elektronica. Het hoge geluid, als van belletjes, valt hier bijzonder op. Het geeft dit stuk zonder meer een vrij hoog meditatief gehalte.

Die betrokkenheid bij de wereld leidt tot twee stukken waarin de musici zich nader uitspreken. 'Floating River Requiem' schreef Smith voor Patrice Lumumba, de voormalige president van Congo, die in 1961 werd vermoord. We horen hier Iyer eindelijk op piano, waarmee hij de krachtige, maar ook weemoedige trompetklanken van Smith ondersteunt. Verderop horen we hem geruime tijd solo, uiting gevend aan deze lugubere actie. Iyer zegt over de wijze van spelen nog: "We work from our individual languages and materials" en "our methods of aural attunement, and what I would call a shared aesthetic of necessity". En met name dat laatste hoor je op dit album in ieder stuk terug. Zeker ook in dat andere politiek getinte stuk: 'Kite', dat Iyer schreef voor de Palestijnse auteur, dichter en professor Refaat Alareer, die, met zoveel anderen, in het huidige conflict in Gaza om het leven kwam. Al met al een zeer indrukwekkend album van twee bijzondere musici.

Foto: Ogata

Labels: cd, Vijay Iyer, Wadada Leo Smith

(Ben Taffijn, 21.4.25) - [print] - [naar boven]

Op de afsluitende zondag van het festival is er een ruim aanbod aan jazz en improvisatie. Nu ligt het gevaar voor een gedwongen keuze op de loer. Gelijktijdige optredens van Joshua Redman & Christian McBride in de Hudson versus de vrije geest van Sylvie Courvoisier Chimara in Missouri en Charles Lloyd Sky Quartet in de Hudson versus Dave Douglas Gifts Quartet in Madeira zijn hier voorbeelden van. De programmering op deze dag toont aan dat het aantal vrouwelijke bandleiders groeit.

Jazzgitarist Ella Zirina en haar trio, met Ton Felices op contrabas en Jamie Peet op drums, speelt een meer dan verdienstelijke aanvangsset in de piepkleine Yenisei. Binnen een mum van tijd heeft de gitarist twee albums uitgebracht, te weten haar debuut 'Interwined' en 'Unraveler'. De van origine Letse muzikant heeft een bescheiden podiumpresentatie en dat siert haar. Ook als muzikant is zij wars van grote gebaren. In een volle zaal wordt haar instrument ingezet om ragfijn, impressionistisch spel aan de dag te leggen. Dit ligt ook wel voor de hand, omdat naar verluidt Zirina haar inspiratie haalt uit illustere voorgangers zoals Wes Montgomery en Jim Hall. Het warme, pure en bijna effectloze spel vindt onder superbe begeleiding zijn melodische weg.

'Chimaera' is het laatste album waarin de Zwitserse pianist/componist Sylvie Courvoisier een zeer ambitieus project presenteert in een ware sterbezetting. Op het podium zien we de avant-garde trompettisten Nate Wooley en Wadada Leo Smith, samen met gitarist Christian Fennesz, bassist Drew Gress en de gelauwerde jazzdrummers Nasheet Waits en Kenny Wollesen. De naam van het ensemble is afkomstig uit de Griekse mythologie en is inmiddels een aanduiding voor wezens die zijn samengesteld uit verschillende diersoorten. Er zijn relatief lange en zelf geschreven composities te horen waarin het creëren van een spanningsboog en het voortbrengen van stemmingen gelijk zijn aan sublieme, vaak kortdurende, solistische bijdragen. De muziek is atmosferisch en bij vlagen aantrekkelijk melodieus, vloeiend en hypnotiserend. De aangebrachte grooves zijn afwisselend latent en prominent aanwezig. Dit project is een hoogtepunt in het rijke oeuvre van Sylvie Courvoisier.

Na dit optreden maakt het volgend hoogtepunt zijn opwachting: het Charles Lloyd Sky Quartet featuring Jason Moran, Larry Grenadier en Eric Harland. Het is bekend dat de saxofonist/fluitist met 'The Sky Will Still Be There Tomorrow' een subliem album heeft uitgebracht, zijn eerste studioalbum sinds 2017. Maar het is verbazingwekkend dat in een livesetting dit album op een dusdanig hoog niveau wordt vertolkt. De al 86-jarige Charles Lloyd oogt niet alleen fris; ook het intense spel op saxofoon en fluit gaat hem ogenschijnlijk moeiteloos af. De openheid en de sfeer van de muziek is kolossaal en de balans grandioos. De ontspanning op Loyds gezicht maakt indruk en de variatie in het spel op saxofoon en fluit is ultiem. Het saxofoongeluid dat Lloyd laat horen is van hemelse schoonheid, sereen en bijna doorzichtig. Ondanks zijn senioriteit zet zijn ontwikkeling als muzikant en componist zich onverminderd voort. Het spel van zijn kwartet staat vooral ten dienste van de maestro en biedt een natuurlijk aanvoelend en telepathisch fundament voor het poëtische spel van Lloyd. De saxofonist speelt überhaupt geen overbodige noten, alles is raak in deze bijna volmaakte set.

Het afsluitende concert van drummer/percussionist Kahil El' Zabars Ethic Heritage Ensemble is even uniek als verrassend. Ook bij deze Amerikaanse multi-instrumentalist is geen slijtage te ontdekken na 50 jaar zijn ensemble te hebben geleid. Opvallend is de gekozen herinterpretatie van de oudere jazz en nieuwe eigen composities. Het ensemble koppelt naadloos en vol overgave en muzikaliteit Amerikaanse jazz met West-Afrikaanse structuren. De veelzijdigheid van zowel de blazers - Corey Wilkes en Alex Hardding - als cellist Ismael Ali is groot. Het geluid smelt samen met uiteenlopende percussie-instrumenten, waardoor funk wordt afgewisseld met spiritualiteit.

Foto's: Louis Obbens | Klik hier voor zijn fotoverslag van de derde en laatste dag van North Sea Jazz 2024.

Labels: Charles Lloyd, Ella Zirina, festival, Jason Moran, Kahil El'Zabar, North Sea Jazz 2024, Sylvie Courvoisier, Wadada Leo Smith

(Louis Obbens, 6.8.24) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Brad Mehldau
Winnaar Edison Oeuvre Jazz Prijs 2026
Klik hier voor een interview in de
Volkskrant | Foto: Louis Obbens

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.