'Serranías' is intussen alweer het vierde trioalbum van de Cubaanse pianist Aruán Ortiz. Voor de tweede keer kan hij rekenen op bassist Brad Jones, zijn maatje in het James Brandon Lewis Quartet, terwijl het drumstoeltje voor het eerst bezet wordt door John Betsch, die vooral bekend is van concerten en albums met Steve Lacy, maar de voorbije jaren wat uit het zicht verdween. Onterecht, want dit is een krachtige, zelfs viriele plaat die verschroeiend start met 'Shaw 'Nuff (Siento Un Bombo)' van Dizzy Gillespie & Charlie Parker. Intussen heeft Ortiz nog altijd als missie om zijn Cubaanse roots uit te dragen. Denk daarbij zeker niet aan Rubén González, en evenmin aan Gonzalo Rubalcaba.

David Virelles is misschien een dichtere verwant, maar Ortiz speelt assertiever en kleurrijker, met een indrukwekkende techniek en lijfelijke energie waarmee hij zijn wortels naadloos verwerkt in complexe, hedendaagse jazz., die nu eens driftig en opgefokt dansbaar klinkt en dan weer terugplooit in monochrome beheersing. Maar dat is tijdelijk, want in solostuk 'Canto De Tambores Y Caracoles' wordt duidelijk dat 's mans grootste invloed misschien wel Cecil Taylor is. Diens furieuze intensiteit is regelmatig binnen handbereik en duikt regelmatig op doorheen de rest van dit uitstekend opgenomen album dat gretig uit de speakers spat. Ijzersterk werk van een pianist die hiermee zijn 50e verjaardag en 20 jaar professionele carrière in stijl viert.

Deze recensie verscheen ook in Jazz&Mo'

Labels: Aruán Ortiz, cd, Intakt Records

(Guy Peters, 9.9.23) - [print] - [naar boven]

Er waren de nodige pianisten die schitterden op de laatste editie van North Sea Jazz. Zo zag ik David Virelles aan het werk in het kwartet van Andrew Cyrille, en Kris Davis. Met bassist Ben Street - die ook deel uitmaakte van het kwartet rondom Cyrille - en drummer Eric McPherson bracht Virelles onlangs 'Carta' uit bij Intakt Records. Kris Davis horen we als onderdeel van het Michael Formanek Elusion Quartet. 'As Things Do' verscheen bij hetzelfde label.

Wat mij vooral opvalt aan het spel van Virelles is zijn vermogen om de luisteraar daadwerkelijk te raken. Zijn spel heeft het weemoedige van de blues, zoals ook 'Uncommon Sense', de opener van 'Carta' ons leert. Of beter nog: louter die eerste noten van 'Confidencial'. Een heel verhaal klinkt er door in die eerste frase. En aan Street en McPherson heeft hij uitstekende begeleiders, die niet alleen in dienst staan van Virelles, maar ook hun eigen verhalen vertellen. Street viel me ook al op tijdens het concert op North Sea, mede dankzij datzelfde gevoel voor de blues. We horen het ook terug in de opening van 'Lamento Taíno', een stuk dat qua sfeer perfect past op dit album. Een en ander wil echter geenszins zeggen dat Virelles niet kan swingen. Bij NYChepinsón' is het mede dankzij het ritmische spel van McPherson lastig om stil te blijven zitten. Bijzonder is ook 'Tiempos', waarin Virelles duidelijk teruggrijpt op de traditie van de jazz en dat vermengt met latin. Iets dat hij ook doet in 'Samio', een stuk dat ook opvalt door de percussie van McPherson. De blues is eveneens volop aanwezig in 'El Tivoli'. En hier horen we ook een ander kenmerkend element van Virelles' spel: het is door het werken met notenclusters en onverwachte manoeuvres rijk aan effecten.

Het Elusion Quartet vormt bassist Formanek met saxofonist Tony Malaby, drummer-vibrafonist Ches Smith en Kris Davis op piano. In 2018 verscheen, eveneens op het Intakt-label, 'Times Like This' en onlangs kwam daar 'As Things Do' bij. Het begint allemaal spannend chaotisch met een maalstroom aan klanken in 'Bury The Lede', waaruit eerst Formanek en dan Malaby zich losmaken, die laatste met een maatgevende solo. En weinig blazers leggen zo'n kracht in hun spel als Malaby. Hoe hard iedereen ook speelt, en het gaat er hier fel aan toe, hij komt er bovenuit. Dat is voor Davis hier een stuk lastiger, al weet ze er met haar abstracte frases toch regelmatig doorheen te breken. Beter te horen is ze in het rustige 'Rewind', waarin ze menig mooi duet speelt met Malaby. In 'Rockaway Beach' zijn het vooral Formanek en Smith die met een meeslepende groove de toon zetten, terwijl Davis accenten plaatst en Malaby de melodie oppakt. Mooi is de triopassage verderop, waarin met name het spel van Davis opvalt. En dan horen we Davis uitgebreid in 'Cracked Bells'. Prachtig uitgebalanceerd en fijnzinnig, perfect passend bij die paar aanslagen van Formanek. Verderop loopt de spanning op en is er volop ruimte voor haar meer abstracte spel. Mooi is ook de combi Formanek-Smith in het spannende 'Entropy'. Ook in het laatste stuk, de ballade 'Gone Home', horen we Davis als geen ander. Ze is hier volledig op haar plaats, want als ze iets goed kan, is het fijnzinnig spelen.

Labels: Ben Street, cd, Ches Smith, Eric McPherson, Intakt Records, Kris Davis, Michael Formanek, Tony Malaby

(Ben Taffijn, 31.7.23) - [print] - [naar boven]

"How to make it new?" is de centrale vraag die het artwork van het album siert. Een verwijzing naar de modernistische leuze van Ezra Pound, maar natuurlijk ook een vraag die elke rechtgeaarde muzikant die werkt in een format waar een geschiedenis, bagage en hoop connotaties aan kleven bezighoudt. Het pianotrio is misschien wel de meest klassieke bezetting binnen de jazz, dus dan is de vraag of er nog iets toe te voegen valt. Een kolfje naar de hand van Alexander Hawkins, de Brit met een onwaarschijnlijk brede muziekkennis. Als 's mans parcours het voorbije decennium iets uitgewezen heeft, dan wel het vermogen om indrukken op te zuigen als een spons en er vervolgens mee aan de slag te gaan.

Het was even geleden dat dit trio muziek opnam, maar ze vinden elkaar meteen in elf stukken die het pianotrio de 21ste eeuw in stuwen, met zowel knikjes naar impressionistische als expressionistische meesters, manische intensiteit als lichtere frivoliteit, en excentrieke elektronische klanken. Omdat invloeden en stijlen zo goed verborgen zitten (lees: getransformeerd worden) kan de muziek soms wat obscuur lijken, voelt het alsof er vooral ter plekke rondjes gedraaid worden, maar neem er je tijd voor en je zit aan het einde van dit uurtje ongetwijfeld heen en weer te wiegen op die eigenaardige, maar steeds aanhoudende cadans. Voorlopig blijft Hawkins, zelfs met een stevige groeiende discografie, garant staan voor nieuwe geluiden en ideeën.

Klik hier om twee tracks van dit album te beluisteren.

Deze recensie verscheen ook in Jazz&Mo'

Labels: Alexander Hawkins, cd, Intakt Records, Neil Charles, Stephen Davis

(Guy Peters, 24.7.23) - [print] - [naar boven]

Kort door de bocht: artiesten als Joëlle Léandre herinneren je eraan dat je een onderscheid kan maken tussen artiesten die goed zijn en zij die gedreven worden door het heilige vuur. Deze grande dame van de contrabas verzuchtte ooit eens dat de moderne improvisatie meer nood heeft aan grote karakters, kanonnen die publiek én navolgers begeesteren en aanzetten tot grotere daden. William Parker is er zo eentje, wijlen Peter Kowald was dat ook. En natuurlijk maakt Léandre ook deel uit van dat selecte clubje. 'Zurich Concert' mag gelden als zoveelste bewijs: doorheen vijf stukken gaat ze de confrontatie aan met het instrument, gebruikt ze het als spreekbuis voor haar ontembare artistieke impulsen.

Als vanouds laat ze die strijkstok over de snaren dansen, schuren en razen, met een onwaarschijnlijk bereik aan klanken, texturen en boventonen, nu eens potig percussief en dan weer subtiel zingend. Soms begeleidt ze zichzelf met woordenloze zang, krijgt de muziek de vibe en intensiteit van een oeroud ritueel. En laat dat net zijn wat je overhoudt van Léandre's beste albums en performances: niet enkel bewijs van die technische virtuositeit en imposante instrumentbeheersing, maar ook die onstuitbare urgentie en geëngageerde dadendrang, die zich eigenlijk op een primitief, fysiek niveau afspeelt. Je zou kunnen concluderen dat Léandre's theatrale muziek niet voor iedereen is, maar tegelijkertijd vergt het enkel de openheid en sensitiviteit waarmee je ook een gedicht of schilderij benadert. Wat er vervolgens binnenkomt kan je dag helemaal op z'n kop zetten. Dát gevoel.

Klik hier om het album te beluisteren.

Deze recensie verscheen ook in Jazz&Mo'

Labels: cd, Intakt Records, Joëlle Léandre

(Guy Peters, 17.6.23) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Brad Mehldau
Winnaar Edison Oeuvre Jazz Prijs 2026
Klik hier voor een interview in de
Volkskrant | Foto: Louis Obbens

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.