Draai om je oren - Jazz & meer

		Draai om je oren Jazz en meer - Weblog

Cd | Jazztube
Ayumi Tanaka, Thomas Morgan & Thomas Strønen - 'Windflower'
ECM, 2026 | Opname: mei 2025
Judith Berkson, Trevor Dunn & Gerald Cleaver - 'Thee They Thy'
ECM, 2026 | Opname: juli 2021

Anno 2026 is het pianotrio binnen de jazz nog altijd springlevend. Vandaag twee albums die in de afgelopen maanden bij ECM Records verschenen. Pianiste Ayumi Tanaka nam 'Windflower' op met bassist Thomas Morgan en drummer Thomas Strønen en pianiste en vocaliste Judith Berkson nam 'Thee They Thy' op met bassist Trevor Dunn en drummer Gerald Cleaver. Allemaal bekende namen, op Berkson na. Ondanks dat ze al bijna twee decennia actief is, kwam ik haar nooit tegen. Wel is dit album haar debuut bij ECM, wellicht dat dat het mede verklaart.

Tanaka kwam hier wel al eerder voorbij met het in 2021 verschenen 'Bayou', waar overigens ook Strønen op te horen is met wie ze vaker samenwerkt. Die mag overigens ook het titelstuk 'Windflower', waar het album mee begint mee, openen. Hij speelt hier duidelijk met vilten stokken, een bijna tribale klank makend. Tanaka gebruikt hier met name de lage noten, indringende clusters. Verderop horen we Morgan, al blijft hij wat op de achtergrond en krijgt het pianospel meer kracht. 'La Source' [zie Jazztube hieronder] geeft ons meer zicht op Tanaka's weloverwogen en trefzekere spel; zorgvuldig kiest ze hier haar noten, terwijl Morgan en Strønen subtiel op de achtergrond werken. Strønen zet subtiel in aan het begin van 'From Us, To You', Morgan vult aan, een enkele noot van Tanaka, tot die de ritmiek begint vorm te geven en de spanning in het stuk brengt. Dwingend, trefzeker pianospel volgt, waarbij de dynamiek oploopt. In de laatste minuut valt die ritmiek weg en horen we hoe de drie leden van het trio elkaar aftasten. De zeggingskracht van Tanaka's spel is groot, mede door haar aandachtige wijze van spelen en de perfecte timing. 'Tree Of Stars' is daar wellicht wel het beste voorbeeld van. En ja, met Morgan en Strønen heeft ze natuurlijk ook wel perfecte collega's, ook dat wordt in dit stuk overtuigend duidelijk. De wijze waarop hier wordt samengespeeld - in dit trio zijn de rollen duidelijk evenredig verdeeld - is moeilijk te overtreffen. De titel 'Weaving' dekt de lading perfect, want dat is wat hier duidelijk gebeurt: het trio, met voorop Tanaka, weeft een subtiel klankpatroon. 'The Sea Is Still' is een enigszins misleidende titel, want dit korte stuk is juist een van de meer abstracte, onrustige stukken op dit over het algemeen vrij ingetogen album. Redelijk abstract, maar wel wat minder onrustig klinkt 'Spring', al loopt naar het einde de spanning op. In 'Driftwood', het langste stuk van het album, draait het in eerste instantie om een stemmig duet tussen Morgan en Tanaka. Strønen voegt zich erbij, spelend met de brushes. Verderop loopt het tempo op en krijgt de muziek andermaal een dwingend, meeslepend karakter. Eindigen doen we met het vrij korte 'The Dissolving Sun', een al even stuwende afsluiter.

Berkson is primair een vocaliste, een mezzosopraan. Het is dan ook enigszins bijzonder dat het cd-boekje geen teksten bevat. Het pianospel staat dan ook vaak in dienst van de zang, net zoals dat voor het ondersteunende spel van bassist Dunn en drummer Cleaver geldt. Het duurt overigens enige tijd voordat we die twee gewaarworden op dit album. De opener 'Slow' is een solostuk en pas in het duidelijk door Indiase muziek geïnspireerde 'V’shamru' worden we Cleaver gewaar. Overigens een bijzonder stuk, dat duidelijk afwijkt van de rest van het album. Tegen de derde minuut komt Dunn duidelijk in beeld, met spannende, vrij duistere strijkbewegingen. 'Torque' past meer in de jazztraditie en biedt ons wat meer zicht op het pianospel van Berkson. Krachtig en expressief, maar ook grilliger dan dat van Tanaka, minder bedachtzaam. En waar Tanaka, Morgan en Strønen de rollen aardig gelijk verdeelden, ligt het zwaartepunt op dit album toch duidelijk bij Berkson. Wat Dunn en Cleaver met name doen is spanning toevoegen. 'Dust' vormt daar een mooi voorbeeld van. 'Cleay' is het eerste stuk waarin we Cleaver voor het eerst duidelijk horen. Het stuk - het kreeg niets voor niets deze titel - bestaat uit een bijzonder overtuigende drumsolo. In het daaropvolgende 'Notice' valt met name het dwingende duet van Berkson en Cleaver op, de spanning loopt steeds verder op. Het titelstuk 'Thee They Thy' blijkt een opvallend speelse vocale exercitie, met dito staccato pianospel. Ontregelende muziek, maar wel met een grote rol voor Dunn en Cleaver. 'Amerika' is een stemmige hommage met een krachtige melodie (in betere tijden ontstaan?). Hoe we op dit moment naar de VS kijken, past niet helemaal bij de sfeer van dit stuk, dat overigens wel een hele mooie solo van Dunn bevat. Na het speelse solostuk 'Slowly Walks Into It' volgt tot slot het bijzonder ingetogen 'Sated', waarin met name de subtiele ondersteuning van de ritmesectie opvalt.