Concert Help, de dichter verzuipt!
Kruidkoek & Joost Oomen, vrijdag 30 oktober 2026, VERA, Groningen
Joost Oomen leerde ik kennen toen hij nog in Groningen studeerde. Hij was een van de meest originele, meeslepende slammers van de maandelijkse Dichtclub in Café Marleen. Oomen verkaste naar het Westen, werd beroemd, beroemder en Dichter des Vaderlands. En nu was hij weer eens terug in de stad, met Kruidkoek, zijn vaste begeleidingsband.
Wie een sfeervol avondje met verfijnde poëzij had verwacht, kwam van een hete kermis thuis. Als een gigantische boksbal (dankjewel, Johnny Knocksville) dreunde de band zijn openingsakkoord de zaal in. Saxofoon, gitaar, bas en drums opereerden als een geoliede machine. Maar de onderdelen van de machine waren lastig te onderscheiden. Het was alles bij elkaar alsof je je in een staande golf van 120 dB staande moest zien te houden.
Nou, mooi, denk je dan, dat is een aardig contrast met de poëmen van de woordkunstenaar. Mooi niet: als de band al gas terugnam was dat niet te horen. Zodat je slechts uitgerafelde flarden van teksten kon onderscheidden. Over een weggelopen hamster, dacht ik. Of nee, wacht even, over hoe je het best in kunt stappen op de AI-markt. Zoiets. 'Vruchtjes Eten', de hit uit 2019, zat er in ieder geval bij. Vruchtjes in alle soorten, maten en kleuren. Een soort vruchtenbrei, uiteindelijk. Ook de pudding werd bezongen - al miste ik mijn favoriete vispudding. Voor het merendeel van de voorstelling was de functie van de dichter niet veel meer dan die van een ratelende stem in de symfonie.
Gebiologeerd stond het publiek toe te kijken. Ik hoorde een meisje bij binnenkomst zeggen dat dit haar eerste keer in VERA was. Er werd nauwelijks gedanst, al zag ik tot mijn verbazing op een gegeven moment een polonaise voorbijhossen. Na afloop werd de kunstenaar belaagd door vrouwelijke fans.
Kijk, op zich kan het concept dichter + rockgroep natuurlijk prima werken. Er is een lange, lange traditie. Maar dan moet de poëet wel aan het woord komen. Het beeld van de kunstenaar die lelijk verzwolgen wordt heeft van de andere kant ook wel iets. Ik moest denken aan het duo Misha Mengelberg-Han Bennink. Met veel misbaar en gedruis placht die laatste de optredens te domineren. Maar zo gauw Bennink even zijn stokken neerlegde, een bekken van de grond raapte of een slokje nam, zette Mengeberg met een listig akkoord de boel fluks van de rails af.
De trein in VERA daverde de hele avond gewoon door.
Tekst: Eddy Determeyer | Foto: Alwin van Wijngaarden (3voor12 lokaal)
'Copie Martin was dead. No more would that goose-necked little black man touch people in the night with the cry of his clarinet.' Willard Manus schreef een pakkende short story over deze fictieve jazzmuzikant, dat Draai om je oren met enige trots mag presenteren.
Willard Manus (Los Angeles, 28 september 1930) behoort tot de snel verdwijnende generatie van Amerikaanse schrijvers voor wie jazz een belangrijke inspiratiebron is. In dat opzicht is hij tot de beat generation te rekenen.
Hij begon professioneel te schrijven in 1953 en publiceerde romans, filmkritieken en een groot aantal toneelstukken. Zijn bekendste werk schreef hij in de jaren zestig, toen hij naar Rhodos was verhuisd, waar hij tot in de jaren negentig zou blijven wonen en werken. Dat was 'Mott The Hoople', waar een Engelse hardrockband zich naar zou vernoemen.
Van zijn theaterstukken waarin muziek een belangrijke rol speelt kunnen worden genoemd 'Prez: The Lester Young Story', 'Frank and Eva', 'Central Avenue' en 'Bird Lives!'. Zijn jeugdboek 'A Dog Called Leka' (2012) werd door Gerrit Brand als 'Leka de Hond' in het Nederlands vertaald. Het verhaalt van de lotgevallen van een jongen en zijn hond, die op een zelfgebouwde catamaran tussen de Griekse eilanden navigeren.
Concert / Poëzie
Campert, jazz en een heleboel ziel
'Campert' door Pierre Bokma & Benjamin Herman Quartet & 'Lamento' door Tom America, woensdag 16 maart 2016, ParaBIEBop, Paradox, Tilburg
'De wereld swingt als de pest, de rest is gemompel van bedelaars' (Remco Campert)
Deze tweede editie van ParaBIEBop was wel een hele bijzondere. Een muzikaal en literair treffen tussen de top van de Nederlandse schrijvers, Remco Campert, en topmuzikant Benjamin Herman. De melancholische gedichten van Campert, smaakvol ingekleurd met swingende, dan wel heerlijk meeslepende (jazz)muziek van Herman en zijn kwartet bezorgden het enthousiaste publiek een prachtige avond in het Tilburgse Paradox. Het was tevens een mooie aftrap voor literair festival Tilt, dat van 16 tot en met 19 maart plaatsvond in Tilburg.
Alhoewel het de bedoeling was dat Campert zelf aanwezig zou zijn om zijn gedichten voor te dragen, moest hij helaas om gezondheidsredenen verstek laten gaan. Een teleurstelling voor velen natuurlijk, maar daar werd een uitstekende oplossing voor gevonden in de persoon van acteur Pierre Bokma. "Gelukkig gaat het met Campert weer goed, hij is uit het ziekenhuis en rookt nog steeds als een ketter," schertste Benjamin Herman bij de aankondiging.
Bokma won twee keer de Louis d'Or, de belangrijkste toneelprijs van Nederland en vier maal een Gouden Kalf voor zijn rollen in verschillende Nederlandse films en televisieseries. Daarnaast heeft Bokma, net als Campert en Herman, een hart voor jazz. Hij speelde ook in het theaterstuk 'Koeien', een opera van en over componist en pianist Misha Mengelberg. Bokma, Campert en Herman kennen elkaar van de Amsterdamse kunstenaarssociëteit De Kring en waren regelmatig samen op de Nederlandse televisie te zien. De link naar Bokma was mede door toedoen van Herman snel gelegd.
De avond werd ingeleid door Tom America. Hij vermuzikaliseerde twee gedichten van Campert met samples en elektronica op zijn keyboard. Bij zijn compositie van 'Licht van mijn leven' maakte cineast Leonard Retel Helmrich later een korte film met de door hem zelf ontwikkelde Single Shot Cinema-methode. Zoals America aankondigde: een voorgelezen arabesk in woord en beeld. De indrukwekkende film werd getoond aan het begin van deze boeiende avond in een stijf uitverkocht Paradox.
Het tweede stuk creëerde de Tilburgse componist rondom 'Lamento'. Een meesterwerk van Campert met zorgvuldig gekozen woorden, onafgemaakte zinnen en strategisch gekozen herhalingen. "Het woord 'altijd' bijvoorbeeld komt in het gedicht 24 keer voor. Normaal gesproken is dat ondenkbaar, maar Campert komt ermee weg," aldus America. Later op de avond speelde het Benjamin Herman Quartet hun versie van 'Lamento'. Want juist door het ritme van het gedicht is het heel goed geschikt om op muziek te zetten. Bokma las het voor terwijl het kwartet speelde. De muziek afgestemd op de ritmiek van de woorden, aanzwellend tot een onheilspellende climax; de uitspraak 'Ik zie muziek' kreeg er gedaante mee.
Remco Campert is zelf ook een groot jazzfan. Hij schreef over verschillende grote jazzmusici en dat wekte de aandacht van Benjamin. Uiteindelijk resulteerde die samenwerking in het album 'Campert'.
Saxofonist Benjamin Herman is een alleskunner. Of het nou swingende pop, soul, zwoele - of juist stomende - jazz is, hij kan het allemaal. Als het hem maar inspireert. Deze avond besteeg hij het podium met kompanen Daniël von Piekartz (zang, piano), Ernst Glerum (cello) en drummer Joost Patocka. Herman liet veel ruimte voor de anderen. Er waren diverse soli van Patocka en Glerum, en Von Piekartz zong met overgave diverse gevoelige ballads. Het kwartet vulde de door Bokma gelezen gedichten aan, of speelde inspirerende intermezzo's. Met de jonge Von Piekartz heeft Herman een opvallende pijler in zijn gezelschap. Hij zingt en speelt met bezieling én een ontwapenende frisheid, waarmee hij de harten van het publiek verovert. Campert zou er vast van genoten hebben.
Klik hier voor foto's van deze avond door Donata van de Ven.
In de Jazztube hierboven zie je 'Licht van mijn leven', een gedicht van en door Remco Campert, op muziek van Tom America in een film door cineast Leonard Retel Helmrich.
Concert
