De nederige woorden op het hoesje stemmen tot nadenken. 'Ik kan niets nieuws vertellen over medelijden, maar ik hoop dat dit woord, naast de muziek geplaatst, een pleidooi en misschien inspiratie is om elkaar samen te vinden.' En dat mag je dan lezen van een van dé figuren die bepalend is voor de hedendaagse creatieve muziek.  

De eerste track dompelt je onder in een progressie van monumentaal pianistiek werk: een drukke, vullende linkerhand met brede, uitwaaierende, funderende akkoorden, met erboven en erin, naadloos geweven een melodieuze lijn, die versmelt met het geheel en die bijna niet meer te onderscheiden is van de begeleiding. Iyer wordt gesteund door fenomenaal bas- en drumwerk. Linda May Han Oh en Tyshawn Sorey krijgen ruimte op de plaat om hun soloskills te laten zien, maar zijn eigenlijk constant bezig hun virtuoze deelname aan de composities te bevestigen. Die zijn op de scene gegroeid, en dat hoor je: ze zijn een samenspel, een gezamenlijke constructie, een bouwwerk met stevige grondvesten dat je overdondert en tegelijkertijd aandachtig en nederig doet luisteren.

Muziek die moeilijk in woorden te vatten is, niet omdat ze zo complex is, maar omdat er meer dan muziek uit straalt... Donker in de ernst, licht en transparant in de vormgeving. Magistraal.

In de Jazztube zie en hoor je Vijay Iyer, Linda May Han Oh en Tyshawn Sorey met 'Tempest', een van de tracks op dit album.

Deze recensie verscheen ook in Jazz&Mo'

Labels: cd, jazztube, Linda May Han Oh, Tyshawn Sorey, Vijay Iyer

(Marc Van de Walle, 24.9.24) - [print] - [naar boven]

Sinds jaar en dag is North Sea Jazz ook het festival dat de helden van weleer eert. De mannen - ja, toen vrijwel altijd nog mannen - die de jazz in de jaren 50 en 60 van de vorige eeuw vormgaven. Herbie Hancock was dit jaar artist in residence, maar er waren ook concerten van Ron Carter, Han Bennink, Charles Lloyd en Archie Shepp. Verder op de zondag het trio van Vijay Iyer, eerder te horen tijdens de laatste editie van November Music.

Charles Lloyd is inmiddels vierentachtig, maar actiever dan ooit. Met zijn Marvels sloeg hij enkele jaren geleden een nieuw en bijzonder succesvol pad in. Met gitarist Bill Frisell en pedal-steelgitarist Greg Leisz legt hij de verbinding tussen jazz aan de ene kant en country en folk aan de andere kant. Het mooiste bewijs is het uit 2018 stammende 'Vanished Gardens' dat het kwintet opnam met Lucinda Williams. De muziek van Lloyd heeft altijd iets uiterst relaxed, zelfs in de meer uptempo stukken. Een stijl waar de ritmesectie, bestaande uit Reuben Rogers en Eric Harland, prima bij past. Dat de laatste tijdens dit concert wordt vervangen door Kendrick Scott doet daar gelukkig niets aan af. De man zelf heeft er nog steeds duidelijk plezier in en geeft de ene na de andere boeiende, maar ook diepgravende solo. Meestal op tenorsax, soms op fluit.

De conditie van Archie Shepp, inmiddels vijfentachtig, laat helaas wel het een en ander te wensen over. Als je hem ziet strompelen over het podium houd je je hart vast. Zelfs de tenorsax moet hem in handen worden gegeven. Alleen dan komt het, zodra het mondstuk zijn lippen beroert. Echt herrie maken kan hij niet meer, die tijd van activisme is voorgoed voorbij, maar zolang hij zich beperkt tot ballades, prachtig vormgegeven in duet met pianist Jason Moran, gaat het eigenlijk best goed. Sterker nog, als Shepp met gebroken, getormenteerde stem gaat zingen, spirtuals als 'Motherless Child' en 'Let My People Go', maakt dat diepe indruk. Prachtig zijn ook die paar duetten die hij met Marion Rampal zingt. Vooral klassieker 'Ain’t Misbehavin’' valt daarbij op. Moran heeft al eerder bewezen open te staan voor het klassieke jazzrepertoire, bijvoorbeeld met zijn album 'All Rise: A Joyful Elegy For Fats Waller' uit 2014 en laat ook hier horen dit repertoire met veel gevoel voor het voetlicht te kunnen brengen. Een memorabel concert, zeker gezien de fysieke conditie van Shepp. De kans dat we dit nog een keer mee gaan maken, acht ik niet groot.

Dat geldt waarschijnlijk niet voor Vijay Iyer, al krijgt niemand garanties in het leven. Ik stond reeds eerder stil bij 'Uneasy', het bij ECM Records verschenen debuut van dit onwaarschijnlijk goede trio, een van de meest bijzondere pianotrio's van dit moment, dat Iyer vormt met bassiste Linda May Han Oh en drummer Tyshawn Sorey. Kenmerkend, schreef ik al, is 'het enorme ritmegevoel en het vermogen om de luisteraar vast te pakken en gedurende dit vrij lange album niet meer los te laten'. Voeg daar de live-ervaring aan toe. Ik stond er reeds bij stil naar aanleiding van het concert november jongstleden en doe dat hier nog maar eens. Simpelweg omdat wat hier gebeurt zo onwaarschijnlijk goed is. Drie bijzonder eigenzinnige musici die samen streven naar eenheid en daar meer dan overtuigend in slagen. Alle drie verkeren ze op eenzame hoogte, samen zijn ze onverwoestbaar.

Iyer excelleert met de meest creatieve ritmische patronen, zich bewegend tussen jazz, folk en klassieke muziek. May Han Oh voegt er onvervalste swing aan toe en Sorey laat horen - het lijkt Han Bennink wel - dat je kwaliteit als drummer niet schuilt in de grootte van het drumstel. Een snaredrum, een basdrum en drie bekkens, maar wat een geluid, wat een groove! En dan na twee stukken, die zo ongeveer het hele concert in beslag nemen, zegt Iyer: "I think we open the space a little bit". Geen idee wat hij daarmee bedoelt, maar wat volgt is een prachtige, bijzonder introspectieve pianosolo, al even fragiel ondersteund door May Han Oh en Sorey en heel langzaam bouwt het trio die solo verder uit, krijgt het stuk vleugels. Een mooiere afsluiting van een alleszins geslaagd vijftigste editie van North Sea Jazz is niet denkbaar.

Klik hier voor een fotografisch verslag van de derde en laatste dag van North Sea Jazz 2022 door Louis Obbens.

Labels: Archie Shepp, Charles Lloyd, festival, jul22, Linda May Han Oh, north sea jazz, Tyshawn Sorey, Vijay Iyer

(Ben Taffijn, 26.7.22) - [print] - [naar boven]

Wie nog steeds het label ECM Records associeert met dromerige, aan new age verwante jazz, moet toch echt eens het eerder dit jaar verschenen 'Uneasy' beluisteren van Vijay Iyers nieuwe trio met bassiste Linda May Han Oh en drummer Tyshawn Sorey. Onlangs gaven ze een paar concerten in Nederland. Het eerste vond vorige week woensdag plaats in De Azijnfabriek, als onderdeel van November Music. Dit trio agenderen bleek niet minder dan een gouden greep.

Het album kwam hier eerder reeds aan bod, maar dit concert voegt daar zeker nog het een en ander aan toe. Allereerst is er het compositorische vernuft waar Iyer over beschikt en dat in de afgelopen kwart eeuw dat hij nu bezig is gestaag is gegroeid. Ook in deze stukken ligt het weer duidelijk aan de oppervlakte. Het klinkt allemaal zeer toegankelijk en meeslepend, maar vergis u niet, dit is zeer complexe muziek, die vraagt om uiterste concentratie.

Wat dit concert zo goed maakt en ervoor zorgt dat er een extra dimensie aan dit album wordt toegevoegd, is de enorme drive en het speelplezier van deze drie muzikale acrobaten. Iyer is vrijwel continu aan zet; de pianist is duidelijk de leider van dit trio en de spelverdeler. Het ritme is daarbij altijd leidend: een duidelijke, kenmerkende groove voor ieder stuk. Intussen bewandelt hij talloze zijpaadjes, iedere keer weer moeiteloos terugkerend naar zijn rode draad. Knap is ook dat hij in dat spel, vaak met citaten, een hommage brengt aan de geschiedenis van de jazz.

Dan is er Linda May Han Oh, een zeer flexibele en bijzonder muzikale bassiste. Op hoogtepunten - en die zijn er meerdere - zien en horen we haar razendsnel over de snaren bewegen, ritme en melodie naadloos combinerend. Tot slot Tyshawn Sorey, zonder meer een van de belangrijkste drummers van dit moment. Met slechts een bassdrum, een snaredrum en een bekken tovert hij schijnbaar moeiteloos de meest verbluffende patronen te voorschijn. Hij is het toonbeeld van efficiëntie. Met een minimum aan bewegingen, heerlijk uit de losse pols, realiseert hij een maximum aan effect.

Maar wat het meeste indruk maakt zijn niet zo zeer die individuele prestaties, dat is vooral het onovertroffen samenspel tussen deze drie musici, die ieder op hun beurt op dit moment de wereldtop vertegenwoordigen op hun instrument. In de recensie van het album kwam reeds ter sprake dat Iyer een gelukkige hand heeft in het kiezen van zijn kompanen. Deze twee vullen hem niet alleen aan, ze bieden ook exact wat hij nodig heeft. In dit concert blijkt dit nog sterker, met name door het feit dat ik Iyer niet eerder zo los en zo ritmisch heb horen spelen. Het lijkt er sterk op dat dit zonder de invloed van Oh en Sorey minder het geval zou zijn en dat komt de muziek zeker ten goede.

Vanaf deze plaats pleit ik dan ook voor een liveopname, opgenomen aan het einde van deze tour als ze nog meer op elkaar zijn ingewerkt.

Foto's: Maarten van de Ven

Labels: concert, Linda Oh, nov21, Tyshawn Sorey, Vijay Iyer

(Ben Taffijn, 18.11.21) - [print] - [naar boven]

Cd / Jazztube
Vijay Iyer - 'Uneasy' (ECM, 2021)
Opname: december 2019

Pianotrio's, ik kan er geen genoeg van krijgen. Nu is het weer Vijay Iyer die ons verrast. Mede dankzij de aanwezigheid van bassiste Linda May Han Oh en drummer Tyshawn Sorey. 'Uneasy' verscheen bij ECM, het label waar de laatste jaren vaker werk van deze opmerkelijke pianist verscheen. Die titel is overigens allesbehalve toeval: "The word 'uneasy' feels like brutal uderstatement, too mild for cataclysmic times," zegt Iyer zelf. Daarom dit hart onder de riem met stukken van de laatste twintig jaar en een tweetal covers.  

Iyer is een academicus, ook in zijn pianospel. Niet dat het koud of statisch is, geenszins, maar zijn spel kenmerkt zich wel door een zeer zorgvuldige, vaak redelijk analytische aanpak en door een vrij grote mate van complexiteit. 'Children Of Flint' maakt echter direct duidelijk dat hij met Oh en Sorey twee musici heeft gekozen die zorgen dat het aardse het cerebrale in evenwicht houdt. Dit is een stuk dat leeft, broeit en bruist. Een al even krachtig statement is 'Combat Breathing'. Vrij ruig pianospel hier, krachtige ritmische slagen van Sorey en een duidelijke groove van Oh. En dan die cover van Cole Porter's 'Night And Day'. Bijna tien minuten trekt dit trio ervoor uit. Zo nu en dan herken je Porter, maar veel vaker is het vooral Iyer, eindeloos zijpaadjes bewandelend, terwijl op de achtergrond Sorey en Oh hem in het gareel houden. 

Stuk voor stuk meeslepende stukken, waarin de doeltreffende timing opvalt. Als voorbeeld mag 'Touba' dienen, het enorme ritmegevoel en het vermogen om de luisteraar vast te pakken en gedurende dit vrij lange album niet meer los te laten. Of zoals Iyer het zelf zo treffend stelt: "The most turbulent music may contain stillness, coolness, even wisdom." Waarvan akte. Inmiddels zijn we bij 'Drummer's Song' van Sorey's in 2017 helaas veel te vroeg overleden collega Gerri Allen. Natuurlijk speelt Sorey in dit ritmische stuk een hoofdrol, maar bijzonder is ook zeker Iyers percussieve spel. Veel slagwerk ook in 'Configurations', in de vorm van een reeks korte solo's. Tussen deze twee stukken in vinden we de ballade 'Augury', met bij vlagen bruisend, enigszins dwingend pianospel.

Een album zonder enige zwakke plek, want ook de tussen ballade en meer uptempo balancerende stukken als 'Uneasy' en 'Retrofit' weten van begin tot eind te boeien, zowel door het onovertroffen pianospel van Iyer als door de strakke begeleiding van Sorey en Oh. Tot slot klinkt de prachtig uitgebalanceerde ballade 'Entrustment'. Een mooier einde is moeilijk denkbaar.

In de Jazztube geeft Vijay Iyer een toelichting op het album.

Labels: cd, jazztube, Linda Oh, Tyshawn Sorey, Vijay Iyer

(Ben Taffijn, 17.4.21) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Album van de maand:
Dave Douglas
- Transcend
Klik hier voor meer informatie

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.