Het zat allemaal een beetje tegen. Toen Jasper van 't Hof zich om vijf uur met al zijn keyboards en goede zin bij Brouwerij Martinus meldde, bleek dat er sprake was van een dubbele boeking. De gemeente Groningen had er een genoeglijk samenzijn gepland dat niet voor acht uur afgerond zou zijn. Artiesten en publiek schikten zich morrend naar de luimen van de vroede vaderen.

Dat hield concreet in dat de voorbereidingen van het duo Van 't Hof/Postma dermate gekortwiekt werden dat er zo goed als blanco begonnen werd. Dat bleek een geluk bij een ongeluk. De aanwezigen kregen een show voorgeschoteld die een spannend avontuur werd. De samenwerking liep tweemaal grondig in de soep (Van 't Hof: "Tja, maat zeventien"), zodat het improvisatievermogen ook wat dat betreft grondig op de proef werd gesteld. Die ontsporingen bleken evenzovele bronnen voor intense en creatieve oplossingen. En dan heb ik het nog niet eens gehad over de hobbels die slechts voor de kunstenaars zelf bespeurbaar waren; wij, het publiek en uw chroniqueur merkten daar gewoon niks van.

Op het borrelend en klotsend synthesizerritme van 'In A Moment', dat naadloos overging in 'As Well', trok Van 't Hof zijn meanderende lijnen, die naarmate de ritmetrack zich oploste, gaandeweg abstracter werden. Overigens hoorde ik in deze openingsmedley duidelijke echo's van 'In Spain They Say Si Si' ("Every little Dutch girl says ja ja"). Kan ook mijn verbeelding zijn geweest. In 'The Line', een stuk van Tineke Postma, leken de muzikanten wel een stel dat gezamenlijk een verhaaltje voorlas. Hoge eisen aan oren, lippen en vingers werden gesteld in 'Schwester Johanna', een oude hit van de pianist, die hier al zijn kennis van en bewondering voor Lennie Tristano in had verwerkt. Nog een hele klus om deze sprint bij te houden, maar de saxofoniste vertrok geen spier. Overigens bleek bij dit optreden weer eens dat je Jasper van 't Hof in stilistisch opzicht ergens in de buurt van de middelloodlijn van Joe Zawinul en McCoy Tyner kunt vinden.

De tinkelende melodie van 'Sneeuw' klonk als de facetten van een kristal; de alt van Postma legde er een warme deken overheen (sneeuw isoleert immers). In het nummer 'Mute' belandden we bij de bron, vadertje Bach. Deze rasmuzikanten hebben geen behoefte aan kaders, zo werd hier duidelijk. Die maken ze zelf wel.

Klik hier voor foto's van dit concert door Willem Schwertmann.

Labels: concert, Jasper van 't Hof, Tineke Postma

(Eddy Determeyer, 24.12.23) - [print] - [naar boven]

Onvervalste jazz op deze tweede dag van North Sea Jazz. Han Bennink doet zijn tachtigste verjaardag nog eens dunnetjes over, Kris Davis laat met 'Diatom Ribbons' horen hoe je de jazz kunt vernieuwen en Tineke Postma en James Brandon Lewis laten horen hoe je de traditie een stap verder kunt brengen. Daartussen zit nog een concert van John McLaughlin & The 4th Dimension. De enige vandaag die morrelt aan de grenzen van het muziekgenre.

Han Bennink behoeft al lang geen krans meer. Ruim zestig jaar (!) zit hij inmiddels achter die drumkit. En hoe klein ook - in Ahoy was hij met zijn standaarduitrusting voor Benninks doen nog redelijk groot - Bennink haalt er een machtig geluid uit. Clowneske grappen blijven ook nu niet uit - de handdoek gaat op de trommels, over zijn hoofd en dient als stokken - maar gaan nooit ten koste van de timing en het grenzeloze gevoel voor ritme. Drie miniconcerten vandaag, waarvan de meest bijzondere de duoset is met pianiste Aki Takase. In 2011 brachten ze samen 'Two For Two' uit bij Intakt Records, een album waarin klassiekers uit de geschiedenis van de jazz worden afgewisseld met soms knotsgekke improvisaties. En gelukkig, hier bewandelen de twee dezelfde weg. "Dit is voor de inleiding van het concert", zegt Bennink. Wat daarna volgt is een explosie van piano- en slagwerkklanken, gevolgd door een mierzoete melodie. Iets dat het ICP Orchestra ook altijd zo goed kan. Hier voor de gelegenheid uitgebreid met Joris Roelofs op basklarinet en Ben van Gelder op altsax, maar zonder cellist Tristan Honsinger en met Joost Buis als vervanging voor Wolter Wierbos. Daar zit Han trots in het midden, vol uitgelicht. Het bevalt hem prima. Tussen deze twee miniconcerten zit er nog eentje van het trio dat Bennink vormt met gitarist Reinier Baas en Van Gelder. Ritmisch vormen Bennink en Baas een ware eenheid, die elkaar soepel aftasten. "Ga je gang", zeggen ze tegen Van Gelder, die zich dit geen twee keer laat zeggen.

Kris Davis is zonder meer een van de meest boeiende pianisten van dit moment. En hoera, vandaag is ze zelfs twee keer te horen. Met haar eigen project 'Diatom Ribbons' en als lid van het meest recente kwintet van altsaxofoniste Tineke Postma, waarmee ze in 2020 'Freya' maakte, dat hier nu live klinkt. In 2019 bracht Davis bij haar eigen Pyroclastic Records 'Diatom Ribbons' uit. Hoe je jazz kunt vernieuwen? Zo dus. Experimentele elektronica wordt hier op een grandioze wijze vermengt met bijzonder ritmische jazz. Val Jeanty kende ik nog niet, maar van deze dame moet ik absoluut meer horen. Geniaal hoe zij de meest bizarre elektronische uitingen en gesproken samples door Davis' composities mengt. Neem 'Kingfisher', een nieuw stuk, en de wijze waarop die woorden 'journey into sound' op alle mogelijke manieren door de muziek vervlochten worden, de rillingen lopen je over de rug. En dan hebben we als solist naast Davis nog tenorsaxofonist Tony Malaby. Over wie ik ooit schreef dat 'die fragiele en intense noten kan blazen, maar ook gevoel heeft voor het meer gruizige en ongepolijste werk'. Daar doe ik niets aan af. Verder een ritmesectie die als een stoomwals door de set gaat: Trevor Dunn op basgitaar en Johnathan Blake op drums. Kris, vooral doorgaan hiermee.

Veelzijdig als ze is, laat ze bij Postma een totaal andere kant horen. Maar wat een kwintet! Als je deze line-up bij elkaar weet te krijgen - naast Postma en Davis horen we trompettist Ralph Alessi, bassist Robert Landfermann en drummer Tristan Renfrow - behoor je tot de groten. En dat geldt zonder meer voor Postma. Een lyrische altsaxofoniste, die hier de abstractie zeker niet uit de weg gaat. En wat een prachtige stukken schreef ze, waarmee ze eens te meer laat horen ook een eersteklas componiste te zijn. En bijzonder opvallend: al deze vijf zeer uitgesproken musici krijgen volop de ruimte te laten horen hoe goed ze zijn. Grote klasse!

Dat geldt evenzeer voor het kwartet van tenorsaxofonist James Brandon Lewis. Twee bij Intakt Records uitgebrachte albums, 'Molecular' en 'Code Of Being' brachten ons al in de stemming. Maar hoe mooi ook, live overtreft Lewis alle verwachtingen. Met een ongekende energie razen hij en pianist Arùan Ortiz, bassist Brad Jones en drummer Chad Taylor door een prachtige collectie stukken. Heb je als luisteraar bij het laatste concert nog wel eens de neiging met je gedachten wat af te dwalen, na een uurtje of zes à zeven muziek zitten de hersens ook bij mij vol), niet hier. Lewis houdt je zonder meer bij de les.

Dat lukt John McLaughlin eerder op de avond minder goed, althans deels. Er zijn prachtige momenten, vol tegen rock aanleunende jazz, met flinke scheuten blues en altijd aangelengd met duidelijk aan de Indiase muziek ontleende patronen, een muziekvorm waar deze gitarist al minstens een halve eeuw in grasduint. Maar ik kan helemaal niets met het mierzoete, ongekend sentimentele 'The Creator Has A Master Plan'. En dan heb ik het niet alleen over de tekst die handelt over love en peace, maar vooral over de nietszeggende muziek. Helaas niet het enige moment waar hij de mist ingaat, wel het meest sprekende.

Klik hier voor een fotografisch verslag van de tweede dag van North Sea Jazz 2022 door Louis Obbens. Foto Tineke Postma Freya Group: John Ferguson, London Jazz News.

Labels: festival, Han Bennink, James Brandon Lewis, John McLaughlin, jul22, Kris Davis, north sea jazz, Tineke Postma

(Ben Taffijn, 18.7.22) - [print] - [naar boven]

In het voorjaar van 2020 wordt het zevende album van Tineke Postma, 'Freya', zeer goed ontvangen door de internationale pers. Opgenomen in New York met een line-up om van te watertanden: Ralph Alessi (trompet), Matt Brewer (contrabas), Kris Davis (piano) en Dan Weiss (drums). Na een periode van radiostilte valt het op dat Postma nadrukkelijk op zoek is geweest naar muziek met gelaagdheden, naar vernieuwing.

Op 'Freya' wisselt Postma de alt- en sopraansaxofoon nog af. Maar in haar nieuw project, geformeerd voor de compositieopdracht van het Bimhuis, staat de sopraansaxofoon centraal. Ook haar Inventions Group bestaat voor een deel uit internationale muzikanten. Het kenmerkt de dadendrang van Postma dat zij wederom haar muzikale grenzen wil oprekken. Postma heeft een fascinatie voor de rol van de vrouw in de geschiedenis en in het huidig tijdsgewricht. Dat is niets nieuws onder zon, op het album 'Freya' is dit thema ruimschoots verkend. Tijdens deze minitour geeft de samenstelling van haar band hier ook blijk van. Naast Postma, pianist Marc van Roon, bassist Jeroen Vierdag en de Amerikaanse gitarist Miles Okazaki staan ook Sun Mi Hung (drums) en Fuensanta Mendez (zang en contrabas) op het podium.

À la minute wordt duidelijk dat ritmiek en groove, aangevuld met een opvallende rol voor de vrouwelijke stem, bouwstenen zijn van de muziek. Verdeeld over twee sets worden acht uitgesponnen stukken gespeeld. Zonder uitzondering geschreven door Tineke Postma en geïnspireerd door het conceptuele gedachtengoed van M-Base, van onder andere Steve Coleman. Uitgangspunt is dat ervaringen de muziek voeden en de muzikale structuur en het improvisatiegehalte geen beperkingen kent. Ondanks de excellente groove doet dit concept aanvankelijk academisch aan. Vanaf het derde stuk vindt de muziek, ondanks de complexiteit en de gelaagdheid, een natuurlijke weg. Als gevolg van de toename van de ruimtelijkheid in de muziek is de spanning zinderend en invoelbaar. De afwisseling tussen ingetogenheid en bedwelmende extraversie is oorstrelend. De gitaarskills van Miles Okazaki zijn boven elke twijfel verheven. Zijn unieke gitaarafstelling is onderscheidend, maar meer in het bijzonder vindt Okazaki een superbe balans tussen ingewikkelde ritmes, melodie en harmonie. Ook de voordrachtkunsten en het innemende stemgeluid van de jonge Fuensanta Mendez zijn van toegevoegde waarde binnen het brede fusionpalet dat wordt voorgeschoteld.

Postma wordt geïnspireerd door filosofen, schrijvers en activisten. De lange titels van haar stukken verwijzen hier (bijna) zonder uitzondering naar. Het sleutelstuk van het optreden verwijst naar een uitspraak van Angela Davis: 'Walls Turned Sideways Are Bridges'! Aanvankelijke verkent de compositie de uitgangspunten van de free jazz in een machtige ritmische cadans. De snijdende sopraansax staat symbool voor de strijd voor rechtvaardigheid, onder vurige aanvalsgolven uit de drumkit van Sun Mi Hung. Op natuurlijke wijze maakt de zwaarmoedige sfeer plaats voor een contemplatieve stemming. Dat afwisseling loont blijkt ook uit het afsluitende stuk, waarin kracht en melancholie met elkaar strijden om de gunst van de luisteraar. In de toegift wordt in een zwierig, vrolijk stuk, voorzien van een virtuoze Okazaki en een hartstochtelijk spelende Hung, de avond meesterlijk afgesloten.

Klik hier voor foto's van dit concert door Louis Obbens.

Labels: concert, Miles Okazaki, sep21, Tineke Postma

(Louis Obbens, 2.10.21) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Album van de maand:
Dave Douglas
- Transcend
Klik hier voor meer informatie

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.