Draai om je oren
Jazz en meer - Weblog





 


Concert
Een snare als resonantiemateriaal

Martin Küchen solo / Ocean Eddie feat. Martin Küchen, zaterdag 4 maart 2023, De Singer, Rijkevorsel

Festivals zijn nogal eens de gelegenheid waarop nieuwe samenwerkingen tussen musici ontstaan. Zo ontmoetten de heren van Ocean Eddie, bestaande uit saxofonist Viktor Perdieus, pianist Andreas Bral en accordeonist Stan Maris, op het laatste Summer Bummer Festival de Zweedse rietblazer Martin Küchen. Deze zaterdag stonden ze in De Singer, samenspelend alsof ze het iedere week doen. Het werd voorafgegaan door een eclectisch solo-optreden van Küchen.

De solo-optredens van Küchen veranderen gaandeweg wat van karakter. Solo hoorde ik hem één keer eerder, inmiddels al weer bijna negen jaar geleden in het Antwerpse Zuiderpershuis. Het optreden leunde toen zwaar op elektronica, aangevuld met de tenorsax. De laatste tijd lijkt Küchen echter meer gebruik te maken van de sopraninosax, aangevuld met een keur aan percussie. Wat dat betreft vormt het uit 2021 stammende 'Sängövningar, dat Küchen maakte met gitarist Anders Lindsjö, een mooie aanvulling op dit optreden. Maar ook op het uit 2020 stammende 'One Of The Best Bears!' van The Croaks, waarop Küchen samenspeelt met Martin Klapper en Roger Turner, horen we hem op de sopranino en ook hier gebruikt hij de snaredrum als resonantiemateriaal, waar we hem ook tijdens dit concert uitgebreid mee zien werken. Het maakt het mogelijk om, evenals door het gebruik van diverse dempers, het geluid van dit wonderlijke instrument steeds net even iets anders te laten klinken. Wat daarbij gehandhaafd blijft is het enigszins pregnante, klagelijke geluid van deze saxofoon, goed passend bij de grote mate van emotionaliteit in Küchens spel. Percussie zet hij in als ondersteuning, gebruikmakend van een breed scala aan metalen schaaltjes en natuurlijke producten. En ja, iets verderop in de set komen ook de radiootjes aan bod, die Küchen altijd louter gebruikt voor het creëren van ruis, een drone die dient als onderlegger voor ook hier weer opvallend ingenieus ritmische patronen. Muziek die mede daardoor vaak iets krijgt van een ritueel.

Na de pauze neemt Küchen plaats naast de drie heren van Ocean Eddie. Het is Bral die deze set begint met abstracte noten op de piano, waarna Perdieus volgt op tenorsax. Klanken waar gaandeweg een melodie uitrolt, een frase waarin we Küchen wederom horen op wat percussie, veel is er niet nodig. Als hij later overstapt op de sopranino ontstaat er een ritmische klanksculptuur. Al luisterend naar deze set blijkt dat Bral nogal eens de leiding pakt met vaak onnavolgbare notenclusters, mooi ondersteund door Maris op accordeon, terwijl Perdieus en Küchen hierop variëren. Regelmatig redelijk abstract, maar soms ook uitgroeiend tot een pakkende blues, waarin Küchen excelleert met zijn weinige percussie. En verderop is het Perdieus die het ritme koestert. Blazend zonder veel geluid te maken heeft zijn klank wel wat weg van ouderwetse stoomtrein. Evenmin te versmaden is het duet van Bral met Maris bijna aan het einde van deze set, waarin eveneens het ritme een allesbepalende rol speelt.

Foto's: Jef Vandebroek

Labels: , , , , , ,

(Ben Taffijn, 12.3.23) - [print] - [naar boven]



Festival
Summer Bummer 2022

Ook dit jaar slaagde Sound in Motion er weer in om in De Studio te Antwerpen Summer Bummer te organiseren, met wederom een groot aantal musici uit de wereld van de experimentele muziek. Dit keer opgedragen aan trompettiste Jaimie Branch, die enige dagen geleden, nog veel te jong, overleed. Opmerkenswaard daarbij is dat er in twee dagen geen trompet klonk, helemaal geen koper overigens. Wel veel rieten en heel veel snaren. Het mocht de pret niet drukken.

Een opmerkelijke editie dus, ook vanwege het feit dat een groot deel van de aanwezige musici afkomstig is uit het Midden-Oosten, iets dat alles te maken had met de residentie van het Praed Orchestra!, een initiatief van Praed, ofwel klarinettist Paed Conca en de met elektronica werkende Raed Yassin. Verder hoorden we deze twee dagen Maurice Louca, Youmna Saba, Sam Shalabi, Radwan Ghazi Moumneh en Khaled Yassine. In het optreden van dat Praed Orchestra!, zestien musici sterk en in allerlei afsplitsingen daarvan. Het leverde mooie momenten op van muziek die balanceerde tussen free jazz, rock en diverse vormen van Arabische muziek. Een van de hoogtepunten in het concert van het Praed Orchestra! zat aan het einde, met een bijzonder intens zingende Alan Bishop, terwijl in andere stukken juist de meer ingetogen klanken overheersten. Bijzonder was ook het concert van The Dwarfs Of East Agouza (Bishop, Louca en Shalabi) eerder op de dag. Shalabi opende hier met felle rock, terwijl Louca er verderop verslavende ritmes ingooide, wat leidde tot een meeslepende maalstroom aan klanken, vaak zo kenmerkend voor de Arabische (pop)muziek.

Ook op zaterdag een drietal concerten van musici die elkaar vonden tijdens de residentie de dagen voor Summer Bummer. Alle drie kenmerkten ze zich door hun ingetogen karakter en de nadruk op klank, wellicht nog wel het sterkst tot uiting komend in de laatste optreden, waarin we Martin Küchen, Hanne De Backer en Alan Bishop op rieten aantroffen, vergezeld van de fenomenaal spelende percussionist Michael Zerang. Vooral het laatste stuk ging om pure klank, met Zerang op een soort van gong, qua klank de drie blazers dicht benaderend. Maar bijzonder was zeker ook de eerste van de drie met Louca en vier vrouwelijke musici: violiste Elisabeth Klinck, die op meerdere momenten dit festival bewees van alle markten thuis te zijn; harpiste Ann Eysermans, die helaas zaterdag als onderdeel van het Praed Orchestra! verstek moest laten gaan; Youmna Saba op oed en Els Vandeweyer op vibrafoon. Maar Saba hoorden we hier ook met hartverwarmende vocalen, waarmee ze de muziek het spirituele introk.

Het bleef deze twee dagen zeker niet bij Praed en alle afsplitsingen. Ocean Eddie, bestaande uit saxofonist Viktor Perdieus en de ook in het Praed Orchestra! aanwezige pianist Andreas Bral en accordeonist Stan Maris, verraste direct al met een prachtig ingetogen, dromerige set, de ideale klankwereld om zo'n festival mee te openen. Dat terwijl mooie repetitieve ritmes eveneens een grote rol speelden. Iets dat we ook terugvonden in de soloset van gitarist Tashi Dorji, zonder meer een van de hoogtepunten van dit festival. Zeer bijzonder was ook het optreden van Christer Bóthen, een inmiddels legendarische basklarinettist, op zaterdag. Waar hij zijn faam aan ontleent werd hier weer eens onomstotelijk duidelijk. De prachtige klank, het verfijnde gebruik van circulaire ademhaling, de vernuftige wijze waarop hij stiltes inzette: het laat niets te wensen over. Vooral het eerste deel met bassist Torbjörn Zetterberg kan worden bijgeschreven in de annalen. Halverwege mocht als gast drummer Hamid Drake aantreden en verruilde Bóthen de basklarinet voor de piano. Het deed me soms wel wat denken aan Abdullah Ibrahim, net zo swingend, de blues eer betonend.

Foto's: Geert Vandepoele

Labels: , , , , ,

(Ben Taffijn, 8.9.22) - [print] - [naar boven]



Cd's
Ocean Eddie - 'Ocean Eddie' (El Negocito, 2022)

Augusto Pirodda Septet - 'The Monkey And The Monk - Concerto For Jazz Septet In Three Movements' (El Negocito, 2022)
Opnames: 17-19 november 2021
Les Chroniques De l'Intutile - 'L'Occurence' (El Negocito, 2021)
Opnames: 6 april | 30 oktober 2019

De komende tijd hier aandacht voor nieuwe uitgaven van musici die te zien en te horen waren op het vorig weekend gehouden Summer Bummer [EEN RECENSIE VAN DIT FESTIVAL VOLGT NOG, RED.]. Te beginnen met Ocean Eddie, dat het festival vrijdag opende. En als we dan toch bezig zijn met El Negocito, waar hun titelloze debuut verscheen, kunnen hier direct twee andere albums aan bod komen. Pianist Augusto Pirodda tekent met zijn septet voor 'The Monkey And The Monk' en eind vorig jaar bracht Les Chroniques De l'Inutile het tweede album, 'L'Occurence (Concert Takes)', uit, dat hier ook nog niet aan bod kwam.

Accordeonist Stan Maris, pianist Andreas Bral en saxofonist Viktor Perdieus vormen samen Ocean Eddie, daarmee verwijzend naar een maalstroom of draaikolk die kan ontstaan op zee. Vreemd is die benaming niet, want zoals ook reeds bleek tijdens het concert, is dit trio sterk in het creëren van meeslepende ritmische patronen. Opener 'Ochre' vormt daar direct een mooi voorbeeld van, maar ook als hier wat minder sprake van is, zoals bijvoorbeeld bij 'Isme' of het zeer ingetogen 'Spirit Plumbing', heeft de muziek toch een dwingend en meeslepend karakter. En het is prachtig hoe mooi de klanken van deze drie instrumenten in dit laatste stuk met elkaar samenvallen. De spanning komt ook goed tot uiting in 'Gioite', waarin Perdieus' sopraansax een voorname rol speelt. In 'Ask' en het vrij lange 'Molanopedie 3' is het Bral die de kar trekt, in het eerste stuk met vederlichte patronen op de piano, in het tweede middels met donkere klankwolken ontlokt aan het harmonium, waar Maris prachtig bij aansluit. Een van de mooiste stukken van dit boeiende album.

Met 'The Monkey And The Monk - Concerto For Jazz Septet in Three Movements' maakt pianist Augusto Pirodda eveneens een debuut en wel met dit nieuwe septet, waarin we verder aantreffen: Ben Sluijs op altsax en -fluit, Sam Comerford op klarinet, tenor- en bassax, Laurent Blondiau op trompet en bugel, Manolo Cabras op bas, Marek Patrman op drums en tot slot neemt Lynn Cassiers vocalen en elektronica voor haar rekening. Voorwaar een bijzondere line-up met een aantal van de belangrijkste jazzmusici van dit moment. In 'The Monkey And The Monk' gaat Pirodda naar eigen zeggen op zoek naar de scheidslijn tussen het volwassen ik en het kind dat altijd aanwezig blijft en het voor ons allen aanwezige spanningsveld daartussen, mooi verwoord in de titel. Dat krijgt prachtig muzikaal vorm, met als mooiere momenten die solo's van Sluijs (weinigen kunnen zo mooi fragiel een solo neerzetten), Blondiau en van Pirodda zelf in het derde deel. Een belangrijke rol ligt er ook voor de teksten - gelukkig afgedrukt op het inlegvel bij de cd - treffend vertolkt door Cassiers. En natuurlijk is het niet altijd verstilde muziek die er klinkt, die twee kanten in ons zijn immers ook regelmatig met elkaar in gevecht, iets dat mooi verklankt wordt in het tweede deel. De lp bevat als aanvulling het bijna een kwartier durende 'The Unbearable Lightness Of Freedom', ongetwijfeld verwijzend naar Milan Kundera's beroemde roman 'De ondragelijke lichtheid van het bestaan'. We horen hier Pirodda solo op piano.

In mei 2017 besprak ik het eerste album van Les Chroniques De l'Inutile, het eveneens bij El Negocito verschenen 'Virgule'. Bijna vijf jaar later, eind vorig jaar, verscheen de opvolger, 'L'Occurence (Concert Takes)'. De bezetting is nagenoeg hetzelfde gebleven, alleen tenorsaxofonist Gregor Siedl is niet langer van de partij. Nu is deze band onder leiding van gitarist Benjamin Sauzereau dus een sextet. Erik Bogaerts en Pierre Bernard nemen de rieten voor hun rekening en verder horen we pianist Eric Bribosia, ook actief op de Fender R, bassist Lennart Heyndels en drummer Jens Maurits Bouttery. We kennen Sauzereau inmiddels wel en weten dus zo ongeveer wat we kunnen verwachten: beeldende klanken, hecht doortimmerde harmonische structuren, muziek kortom die vaak meer wegheeft van hedendaags gecomponeerd of van filmmuziek dan van jazz. Neem dat prachtige 'L'Autee Malentendu', met die voorzichtige noten van Bribosia, terwijl de blazers op de achtergrond subtiele lijnen trekken. Gaandeweg wordt de muziek ruiger en zetten met name de blazers het geheel op scherp. Want ook dat is Sauzereau: uitstapjes naar de free jazz en de rock zijn hem zeker niet vreemd. Sauzereau zelf horen we uitgebreid in het krachtig swingende 'Une Question Impertinente Est Une Question Pertinente', heerlijke titel overigens. Zo lekker stomend klinkt bij vlagen ook 'La Subterfuge', met al even boeiend gitaarspel, al lees je dat aan het dromerige begin niet direct af. De Fender Rhodes komt prachtig van pas in 'Presque Convive', waarin duistere klanknevels ontsnappen aan mijn luidsprekers die worden versterkt door Sauzereau's gruizige gitaarspel. Prachtig is ook dat verhalende 'Les Aventures d'Ignace Dabrowski', met onder andere een knetterende solo van Bogaerts en boeiend drumwerk van Bouttery.

Labels: , , , ,

(Ben Taffijn, 30.8.22) - [print] - [naar boven]


Lees verder in het archief...








Menupagina's:




In memoriam
Cassandra Wilson
1955-2026

Foto: Cees van de Ven









Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.