"Er was geen muziekleraar die zo diep kon zuchten," vertelde pianist Mike Boddé over zijn mentor, de pianist en muziekdocent Rob van Kreeveld (1941-2023). "Van al mijn leraren was Rob de beste, de diepste ooit. Als er andere voormalige muziekdocenten van me in de zaal zitten, nou, sorry hoor."

Het programma van het Dick de Graaf Quartet in TivoliVredenburg stond in het teken van de nalatenschap van de Haagse meester. Diens beroemdste compositie, 'Meisjes Van Dertien', geschreven toen Van Kreeveld cabaretier Paul van Vliet begeleidde, in de periode 1964-1977, werd door Boddé als solostuk uitgevoerd, een toonpoëem met plotselinge stemmingswisselingen, hoekige hinksprongen en vertederende aarzelingen.

Dick de Graaf hoef je niks meer wijs te maken: hij kwam op als een elder statesman met een dito sound en een vanzelfsprekende zelfverzekerdheid. 'Peace' van Horace Silver was de aftrap. We hoorden hier ook flarden van 'All The Things You Are'. Zijn kwartet paart luchtigheid aan samenhang. Drummer John Engels, junior, ja, ook pas 89 immers, verraste in 'I’ll Rember April' met een korte solo waarin hij niet slechts de melodie van de Gene de Paul-evergreen evoceerde, maar binnen dat melodische frame ook nog leek te improviseren. Die man komt er wel.

Goed, nog een van Boddé dan. Van Kreeveld placht zijn sigaretten zo lang en zo beheerst te savoureren dat hij op het moment waarop de askegel eindelijk neerdaalde lickety split een verse kon doen ontbranden. De vijftienjarige leerling vond dat eigenlijk wel supercool. De mentor had dan zo'n soort vestje aan dat afgeladen was met snoep, rookwaar en restjes kaassoufflé uit de kantine van het Koninklijk Conservatorium. Wanneer je dan bloednerveus een nummer met een naar je eigen mening origineel en muzikaal slotakkoord had afgerond placht de professor op te springen onder de uitroep "Hartstikke leuk, maar schuif es op!" om vervolgens met een paar andere nootjes het slot tot leven te wekken. Kwam je dan de week erop dat nieuwe slot voorspelen riep Van Kreeveld uit: "Wat een onzin! Waar heb je dàt nou weer vandaan?!"

Tekst: Eddy Determeyer | Foto: Hammie van der Vorst

Labels: concert, Dick de Graaf, John Engels, Mike Bodé, Rob van Kreeveld

(Eddy Determeyer, 1.10.26) - [print] - [naar boven]

Op zondagavond 11 mei werd jazzicoon John Engels in het Bimhuis geëerd met de allereerste Lifetime Achievement Edison. De prestigieuze prijs werd hem uitgereikt door trompettist Jan van Duikeren tijdens een feestelijk concert ter gelegenheid van zijn 90ste verjaardag.

John Engels geldt al decennialang als een van de belangrijkste jazzdrummers die Nederland heeft voortgebracht. Sinds zijn professionele debuut in 1953 deelde hij het podium met een indrukwekkende reeks nationale en internationale grootheden: Chet Baker, Stan Getz, Ray Brown, Hank Jones, Toots Thielemans, Nina Simone, Boy Edgar, maar bijvoorbeeld ook met Ramses Shaffy. Zelf maakte hij deel uit van de hardbopband Diamond Five, de beroemdste Nederlandse jazzband uit de jaren vijftig en zestig, en het Trio Louis van Dijk. Zijn naam is verbonden aan meer dan 250 opnames, waaronder het iconische album 'Live In Tokyo' met Chet Baker, dat Engels zelf beschouwt als een van de hoogtepunten in zijn carrière.

De Edison Stichting roemt Engels als een "onnavolgbare, bescheiden en bevlogen musicus, die voortdurend reageert op zijn medespelers met de energie en scherpte van een jonge hond." Zijn uitzonderlijke livereputatie en rijke oeuvre maken hem tot een vanzelfsprekende eerste ontvanger van deze nieuwe oeuvreprijs. De Lifetime Achievement Edison is in het leven geroepen om musici te eren met een langdurige, inspirerende staat van dienst van minimaal 35 jaar - een profiel waar Engels onmiskenbaar aan voldoet. De prijs is overigens geen juryprijs; muziekprofessionals kunnen kandidaten voordragen, waarna het bestuur van de Edison Stichting de uiteindelijke beslissing bekrachtigt.

Eerder werd de drummer al onderscheiden met onder andere de Bird Award en de Boy Edgarprijs. Bovendien is hij benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

Naast zijn muzikale kwaliteiten wordt Engels geprezen om zijn warme, sympathieke persoonlijkheid. Zowel collega's als publiek waarderen zijn niet aflatende energie, toewijding en zijn vermogen om iedereen op het podium en in de zaal te inspireren. Daarbij overstijgt hij generaties; zo speelde hij in het trio Barnicle Bill succesvol samen met twee jongere muzikanten, Miguel Martinez en Mark Haanstra. Met de uitreiking van de eerste Lifetime Achievement Edison wordt een uitzonderlijke carrière bekroond - en tegelijk een belangrijk hoofdstuk van de Nederlandse jazzgeschiedenis gevierd.

Foto: Cees van de Ven

Labels: John Engels, Lifetime Achievement Edison, nieuws

(Maarten van de Ven, 17.5.25) - [print] - [naar boven]

Festival
Swingin' Groningen
Noordpool Troupe, JazzBusters ft. Tineke Koops, Trio Miguel Martinez, Jeroen Vierdag ft. John Engels, Ben van Gelder ft. Stageband Jazz Orchestra, Eric Ineke JazzXpress ft. Sjoerd Dijkhuizen & Rein de Graaff, Will Jasper Kwartet, zaterdag 29 juni 2024, Theater Van Beresteyn, Veendam

Na de piano, vorig jaar, stond dit weekend de saxofoon centraal op het festival Swingin' Groningen. Alle optredende bands hadden op de een of andere manier connecties met de stad of de provincie. Altist Miguel Martinez merkte op dat de muzikanten van zijn combo - Jeroen Vierdag op bas en John Engels Jr. op drums - net als hijzelf in Haren hadden gewoond.

De Noordpool Troupe is de kern van het twee keer zo grote Noordpool Orkest. Ze begeleidde de Gentse saxofonist Lucas Bakker. Nou nou, die kan niet veel ouder zijn dan dertien en een half, schatte ik. Bijna goed: veertien. Ik denk niet dat ik ooit zo'n jonge gast zo rijp heb horen spelen. Zijn uitgesponnen intro van 'Goodbye Porkpie Hat' deed iedereen naar adem happen: zoveel speelse fantasie, variaties, logische ontwikkelingen, creatieve sprongen...

Lucas speelt sinds 2017 saxofoon (alt, tenor en sopraan). In '22 won hij de compositiewedstrijd van het Nederlands Blazers Ensemble en een jaar later het Prinses Christina Concours. Zou hij die solo hebben ingestudeerd, vroeg je je onwillekeurig af. Maar so what, ook illustere voorgangers als Coleman Hawkins en Don Byas waren gewoon hun solo's nauwelijks meer te veranderen nadat ze de 'definitieve' versie hadden gevonden. Die Lucas Bakker blijven we volgen. Hij mag blij zijn dat hij in België woont: met die griezelige cultuurhatende clowns aan het roer hier gaan jonge creatievelingen het niet makkelijk hebben.

'Porkpie' hoorden we later op de avond wederom, als feature voor altist Ben van Gelder. Die versie was wat bedachtzamer. Van Gelders introverte spel was in alle opzichten gewaagd aan de verrichtingen van de Stageband die hem begeleidde. Al eerder heb ik op deze plaats mijn verbazing uitgesproken over de ontwikkeling van die bigband. In een ver verleden begonnen als hobby-orkest voor HaFaBra-muzikanten die braaf hun Glenn Miller hits speelden, is de Stageband inmiddels duidelijk doorgestoten naar de eredivisie. Niet normaal. De trompetsectie bijvoorbeeld komt als een sloopkogel binnen. Zó gek is dat niet, met Libbe Oosterman als eerste. Het geluid van het orkest was ondertussen perfect: mooi gedefinieerd en in balans.

Saxofoons, dus. De meeste indruk op mij maakte de onbehoorlijk achter de beat timende tenorist Sjoerd Dijkhuizen. Met zijn robuuste, doordouwerige en toch uitermate relaxte voordracht deed hij zijn grote held Dexter Gordon eer aan. Die laatste kondigde, op tape, het eerste nummer aan: 'Fried Bananas', gespeeld door Eric Inekes JazzXpress, waar Dijkhuizen deel van uitmaakte. Een club die staat als een huis, maar dat wisten we al.

De avond was begonnen met het kwartet JazzBusters van altiste Tineke Koops. Het is lang geleden dat ik haar voor het laatst zag en hoorde. De JazzBusters maken ongecompliceerde, vrolijk stemmende mainstream die alle kanten op kan. Een stapje verder ging Miguel Martinez, die begon met Ornette Colemans 'When Will The Blues Leave?' en die in zijn eigen compositie 'Among Friends' John Engels de teugels liet vieren met dynamisch en explosief spel. Voor het betere balladwerk waren we bij tenorist Will Jasper aan het goede adres. In het meer luidruchtige en snelle bopwerk dreigde hij soms kopje onder te gaan, maar geef die man een ballad en hij brengt je gegarandeerd in hogere sferen.

Is er nog leven na Swingin' Groningen? Dat mogen we ons afvragen, gezien de schamele opkomst: nog geen honderdvijftig betalende bezoekers. Ik bedoel, dat trekt de eerste de beste jazzbraderie in Spekholzerheide met gemak.

Foto's: Hammie van der Vorst

In de Jazztube hieronder hoor je een fragment uit 'Caravan' door Ben van Gelder met het Stageband Jazz Orchestra.

Labels: Ben van Gelder, Eric Ineke, festival, John Engels, Lucas Bakker, Miguel Martinez, Sjoerd Dijkhuizen, Stageband, swingin' groningen, Will Jasper

(Eddy Determeyer, 5.7.24) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.