The Ploctones, Artvark, Fugimundi, Zapp4, Talking Cows... de Nederlandse jazzscene heeft al veel memorabele bands voortgebracht. Met DEON is er weer een nieuwe veelbelovende loot aan die boom bij gekomen. Bassist en naamgever Dion Nijland, trompettist Ruben Drenth, rietblazer Steven Kamperman, saxofonist Ad Colen en drummer Mees Siderius hebben met het onlangs bij TryTone verschenen debuutalbum 'Soft Steel' meteen een indrukwekkende proeve van bekwaamheid afgeleverd. De komende maanden zijn ze live te zien op verschillende Nederlandse podia. We spraken met Dion Nijland over zijn nieuwe band en het album.

Hoe is DEON eigenlijk ontstaan, hoe kwamen jullie bij elkaar? Mag je zeggen dat het een vriendenband is?

"Allereerst vanuit de wens om weer een eigen groep te starten. Ik heb de afgelopen jaren natuurlijk wel een en ander ondernomen, onder andere een soloalbum - uitgebracht in 2021 - en daarnaast ben ik co-leider van HOT (Het Orgel Trio). Maar ik zocht naar een soort vervolg op Dimami (met Makki van Engelen en Miguel Boelens). En daarbij voelde ik een sterke wens om het in Utrecht te zoeken. In woon er inmiddels al 25 jaar en ken daarom veel muzikanten in de stad. Maar er is nog iets anders dat heeft bijgedragen aan het ontstaan van DEON: de aanwas van jonge muzikanten. Uiteraard heeft Utrecht al sinds jaar en dag een conservatorium, maar was er niet altijd de vanzelfsprekende menging van leeftijden en scenes. Dat gebeurt de laatste tijd meer, is mijn sterke indruk althans. Daaraan draagt de opleiding Musician 3.0 van het conservatorium in het bijzonder bij. Er komt hier een actieve en nieuwsgierige groep studenten vandaan, die zeker niet allemaal jazz als profiel hebben, maar wel dikwijls kunnen improviseren en dat met overgave doen. Deze openheid heeft er bij mij toe geleid dat ik meer in aanraking ben gekomen met jonge(re) spelers. Ruben Drenth (trompet) en Mees Siderius (drums) zijn hier voorbeelden van."

Hoe zijn de nummers van 'Soft Steel' tot stand gekomen, heb je die specifiek met het oog op de band geschreven of waren de composities er voordat DEON er was?

"Op de cd staan zowel speciaal voor de band geschreven stukken als al bestaande composities die ik heb bewerkt voor de groep. Je zou kunnen zeggen dat de twaalf stukken een zekere staalkaart bieden van wat ik de laatste (ruime) periode heb gedaan. Daar zit wereldmuziek bij, meer traditionele jazzvormen, grooves en hedendaags. Er staan bijvoorbeeld twee stukken op die ik oorspronkelijk voor een theatervoorstelling heb gecomponeerd, een stuk dat ik schreef na een bezoek met de band Spinifex aan India, en op hoekige grooves gebaseerde stukken die als het ware door mijn hoofd suizen als ik op de fiets zit."

Heb je wat betreft de sound van het album nog bepaalde illustere voorgangers in de gedachten gehad? Zo hoor ik reminiscenties aan de eerste platen van het Ornette Coleman Quartet.

"Ik heb zeker mijn voorkeuren en die beïnvloeden mede het geluid van de groep. Ik hou erg van het rauwe geluid van Charles Mingus en inderdaad ook van de vrije improvisaties van Ornette Coleman over een pulserende ritmesectie. Maar ik ben ook gek op vibrerende grooves en op melodieën die bijna zingbaar zijn. Ik heb geprobeerd op het album om strakke vormen en structuren naast (of bovenop) vrije improvisaties te plaatsen. Het ontstaan van dit geluid is het resultaat van componeren, schaven en schuren, maar ook van een groepsproces met repetities en optredens. Ik ken de muzikanten van DEON goed, en het gezamenlijk discussiëren en beslissingen nemen gaat soepel en is vruchtbaar. Toen we begonnen hebben we ook tegen elkaar gezegd dat min of meer alles ter wille van de vooruitgang van de muziek gezegd kan worden."

Sommige nummers van 'Soft Steel' hebben pakkende melodische hooks, andere zijn wat abstacter en beeldend van karakter. Zoek je die variatie bewust op of ontstaat die als de band met de composities aan het werk gaat? Wat was de rol van improvisatie op dit album?

"Ik zoek die variatie in zekere zin bewust op, mits het nog steeds bijdraagt aan een coherent geluid. Zoals ik al eerder zei komen twee stukken oorspronkelijk uit theatervoorstellingen. Met name een van deze twee stukken is zeker abstract(er) en beeldend. De muziek zat ooit onder een toneelscene. Ik merk wel keer op keer dat mijn muzikale drijfveer me toch zo goed als altijd op zoek doet gaan naar een totaalgeluid dat kern en richting heeft. En dat vind je dan terug in vorm (compact), grooves en grote spanningsbogen die we bewust aanbrengen om de muziek spannend en in zekere zin begrijpelijk te houden. Let wel: in eerste instantie begrijpelijk voor mezelf. De muziek moet logisch aanvoelen, dat kan ook vanuit intuïtie gebeuren overigens. En dan komen we op het terrein van improvisatie. Wat mij bij het terugluisteren van de studio-opnames weer direct opviel is hoe iemands hyperindividuele bijdrage een stuk naar een andere dimensie kan brengen. Fascinerend!"

Klik hier voor meer informatie over DEON en het tourschema.

Foto's: Allard Willemse & Cees van de Ven

Labels: Ad Colen, DEON, Dion Nijland, interview, Mees Siderius, Ruben Drenth, Steven Kamperman

(Maarten van de Ven, 22.10.23) - [print] - [naar boven]

Jazz van eigen bodem vandaag, meer specifiek uit de richting van Utrecht, met als linking pin rietblazer Steven Kamperman. Want we horen hem zowel op 'Soft Steel' het debuutalbum van bassist Dion Nijlands DEON, als op zijn eigen album 'Maison Moderne'. Nijland vroeg verder trompettist Ruben Drenth, saxofonist Ad Colen en drummer en vibrafonist Mees Siderius. Kamperman op zijn beurt zocht versterking bij altviolist Oene van Geel, gitarist Paul Jarret en pianist Albert van Veenendaal. Beide albums verschenen bij TryTone.

Dion Nijland betoont zich op 'Soft Steel' niet alleen een goed bassist, dat wisten we inmiddels al, maar ook een uitstekend componist. Met de twaalf stukken van zijn hand krijgen we daarvan een heel aardig beeld. Te beginnen met het heerlijk ritmische 'Karl May', waarna de sereen vliedende klanken in 'Bogerous' als een aangename verrassing komen - mooi, die combinatie van Nijlands rustieke gepluk met Kampermans basklarinet. 'Lost In The Woods' heeft dan weer een flinke dosis ouderwetse swing meegekregen, met mooie partijen van Colen, Drenth en Kamperman. Knap hoe Nijland hier met slechts vijf musici een authentiek bigbandgeluid weet neer te zetten. Een wat meer freejazz-karakter horen we terug in 'Silent Steel' en 'On The Contrary', al laat Nijland ook hier de melodie niet achterwege, want hoe veelzijdig zijn stukken ook zijn: dat is een constante. Conform die uitspraak vind ik 'Deun' wel grappig. Het is precies dat: een leuk deuntje, dat zich direct vastzet in je hoofd. En in dit kader moeten we ook zeker 'Slagkracht' noemen, met een prachtige trompetsolo van Drenth en mooie bijdragen van Siderius op vibrafoon. Waarom horen we dit laatste instrument tegenwoordig nog zo weinig in de jazz? Het bewijst hier weer volop zijn waarde. Kamperman horen we uitgebreid in 'Wiegenlied', een stuk dat perfect is voor een klarinet, met zijn warme, wat weemoedige klank. Verderop verandert het stuk overigens wel van karakter, met die saxsolo van Colen is dat kind direct weer klaarwakker. Nijland in de rol van bassist mogen we hier niet vergeten. Hij opent 'Shivu' met mooi pizzicato spel, waarna Drenth het tempo opvoert. Een stuk overigens dat verder sterk bepaalt wordt door Siderius' stevig ritmische spel. En of dit album al niet gevarieerd genoeg is, krijgen we onder Nijlands bezielende leiding met het titelstuk 'Soft Steel' ook nog een gloedvolle tango.

Rond de jaarwisseling bracht Kamperman vier maanden door in het Van Doesburghuis in het Franse Moudon, een residentie ondersteund door het Fonds Podiumkunsten. Daar componeerde hij 'Maison Moderne', een muzikale reis door dit huis van een van Nederlands beroemdste kunstenaars. We beginnen buiten en eindigen in de berging tussen de verwarmingsbuizen. De stukken worden onderbroken door vier Intermezzo's, waarin Kamperman stilstaat bij het leven van Theo van Doesburg. Het blijft natuurlijk een wonderlijk avontuur: beeldende kunst en architectuur vangen in klank. Toch kan ik me bij 'Le Façade & L’Entrée' wel iets voorstellen. Die kleuren weet Kamperman uitstekend te vangen in die flamboyante klarinetsolo en de overige drie musici spelen hoekig genoeg om die geometrie te verklanken. De glas-in-loodramen van 'La Bibliothèque' zijn abstracter en bieden Jarret de ruimte voor een pittige gitaarsolo. De Intermezzo's bieden Kamperman de mogelijkheid om afwisseling in deze suite te brengen. Zo klinkt het eerste intermezzo - 'AusBauH', handelend over Van Doesburgs rol in het Duitse Bauhaus - als een klanksculptuur en neemt hij voor het tweede, 'Mondrian Danse Le Charleston', de charleston als uitgangspunt. Dit deel handelt over de vriendschap met Piet Mondriaan, die een fervent danser was. Het hart van het huis en het album is 'Grand Atelier', waar dit stuk ook is opgenomen. En natuurlijk horen we hier Kamperman uitgebreid op klarinet, aangezien hij daar graag speelde tijdens die vier maanden. In het Intermezzo 'Les Récitals De Pétro' - nagenoeg een solo van Van Veenendaal - dwaalt de geest van Erik Satie rond. We pakken nog één keer uit in het punkachtige 'La Chaufferie', een ode aan de machines en de pijpen en aan het futurisme waar Van Doesburg eveneens affiniteit mee had.

Labels: cd, DEON, Dion Nijland, Maison Moderne, Steven Kamperman

(Ben Taffijn, 19.9.23) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Brad Mehldau
Winnaar Edison Oeuvre Jazz Prijs 2026
Klik hier voor een interview in de
Volkskrant | Foto: Louis Obbens

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.