Tenorsaxofonist Joe Henderson (1937-2001) was een van de titanen van de naoorlogse jazz. Al tijdens zijn muziekstudies in Detroit verbaasde hij zijn muziekleraars met zijn blaastechniek en perfecte toonbeheersing, het gevolg van honderden uren solo's van Lester Young en Charlie Parker naspelen. Begin jaren zestig leerde Henderson in New York trompettist Kenny Dorham kennen, die hem introduceerde bij Blue Note en in wiens band hij speelde in de periode 1962-1963. Hendersons eerste plaatopname was op Dorhams 'Una Mas' in 1963. In hetzelfde jaar verschenen zijn eerste twee albums onder eigen naam: 'Our Thing' en 'Page One', én speelde hij een schitterende solo op de titeltrack van Lee Morgans 'The Sidewinder'. In 1964 herhaalde hij die stunt nog eens op de titeltrack van het album 'Song For My Father' van pianist Horace Silver, in wiens kwintet hij speelde van 1964 tot 1966.

Tussen 1963 en 1968 speelde Henderson op een dertigtal Blue Note-albums van onder meer Blue Mitchell, Grant Green, Larry Young, Pete La Roca en Andrew Hill. Die opnamen waren zeer verscheiden: van hardbopsessies tot avant-garde-experimenten. Eind jaren zestig speelde de saxofonist een tijdje bij Herbie Hancock en Miles Davis. Met die laatste kwam het helaas niet tot een plaatopname. Na een korte samenwerking met cross-overband Blood, Sweat & Tears in 1971 verhuisde Henderson naar San Francisco waar hij les begon te geven. Hij trad nog op en maakte nog tal van opnamen, maar de waardering van het jazzpubliek bleef uit. Dat neemt niet weg dat hij in de jaren zeventig en ook in de daaropvolgende decennia nog vaak van zich liet horen met schitterende albums, waaronder vooral 'The State Of The Tenor: Live At The Village Vanguard' (1985) en 'Lush Life: The Music Of Billy Strayhorn' (1992) een speciale vermelding verdienen.

Bij Resonance Records verscheen van Henderson recent een dubbele live-cd (ook digitaal en als driedubbelelpee verkrijgbaar) onder de titel 'Consonance: Live At The Jazz Showcase'. Het gaat om nooit eerder uitgegeven opnamen van concerten uit februari 1978 die Henderson speelde in het befaamde jazzcafé van Joe Segal in Chicago. Hendersons begeleiders waren pianiste Joanne Brackeen, contrabassist Steve Rodby en drummer Danny Spencer. Hoewel de saxofonist zich toentertijd in een 'luwe' periode bevond, speelde hij in de Showcase de concerten van zijn leven. Henderson had een hoekige, gespierde speelstijl, maar daaronder ging dikwijls lyriek van de zeldzame soort schuil. Op 'Consonance', wat 'gelijkluidendheid' betekent, komt zijn unieke frasering en ritmische drive vooral tot uiting in lang uitgesponnen nummers. De dubbel-cd telt negen tracks, waarvan vijf ruimschoots de twintigminutengrens overschrijden. Het gaf de saxofonist de kans om zijn inventiviteit, expressiviteit en explosiviteit de vrije loop te laten, en die kans greep hij met beide handen, want de opnamen barsten van energie, emotie en intensiteit. Nu eens laat hij tedere melodische lijnen op de luisteraars los, dan weer neemt hij een diepe duik in virtuoze arpeggio's of gromt hij als een hongerige beer die een prooi ruikt.

Hendersons begeleiders deden daarbij nauwelijks voor hem onder. Joanne Brackeen genoot onder meer bekendheid als de enige vrouwelijke muzikant die ooit bij Art Blakey's Jazz Messengers speelde (van 1969 tot 1972), en als bandleider: tot haar discipelen behoorden onder meer Terence Blanchard, Michael Brecker, Jack DeJohnette en Branford Marsalis. Zelf was ze sterk beïnvloed door McCoy Tyner. Contrabassist Steve Rodby speelde lang bij The Pat Metheny Group en producete ook albums van de gitarist. Tijdens de opnamen van Consonance stond hij aan het begin van zijn carrière en was hij zowat de huisbassist van de Jazz Showcase. Drummer Danny Spencer is altijd ondergewaardeerd gebleven. Zijn naam is vooral verbonden aan het Contemporary Jazz Quintet, dat twee albums uitbracht bij Blue Note en waarin ook Joe Hendersons broer Leon speelde. In de loop van zijn carrière toerde hij en nam hij op met muzikanten als Art Farmer, Dexter Gordon, Dizzy Gillespie en Sonny Stitt. Bassist Bob Hurst, bekend van zijn samenwerking met Wynton en Branford Marsalis, zei ooit over hem: "He's the first drummer I played with who lit a fire under you." Spencer was zelf sterk beïnvloed door Elvin Jones, net als McCoy Tyner een begeleider van John Coltrane. Met de ritmesectie van Hendersons band in Chicago zat het dus meer dan goed, temeer omdat Coltrane zelf een van de grote voorbeelden van Henderson was.

Het eerste nummer van de eerste cd is Coltranes 'Mr. P.C.', afkomstig van diens album 'Giant Steps' (1960). Henderson zet er meteen de toon mee door er een high energy-versie van te brouwen waarbij het effect van tien blikjes Red Bull in het niet verzinkt. Aan het eind van de track spuit de stoom uit je oren. Daarna is het de beurt aan 'Inner Urge', de titeltrack van Hendersons vierde album voor Blue Note. Het nummer, geschreven door de saxofonist, groeide in geen tijd uit tot een standard. Met zijn 26 minuten is het de langste track van de dubbel-cd. Daarna is het de beurt aan 'Invitation', een ook al ruim 20 minuten durende cover van Bronislaw Kaper. Het nummer werd in de loop der jaren door talloze muzikanten vertolkt omdat de harmonieën erg geschikt zijn voor solo's. Henderson was er een meester in, zoals op de opname te horen is. De eerste cd sluit af met Charlie Parkers bebop classic 'Relaxin’ At Camarillo', een blues die verwijst naar het zes maanden durende verblijf van de altsaxofonist in het Camarillo State Mental Hospital in 1946-47, waar hij verpleegd werd als gevolg van zijn drugsverslaving.

De tweede cd opent met Hendersons Latijns getinte 'Recorda Me', dat verscheen op zijn debuutalbum 'Page One' en dat ook uitgroeide tot een standard. Het is een nummer dat de saxofonist tijdens vrijwel al zijn concerten speelde, net als 'Good Morning Heartache' van Billie Holiday, opnieuw een vehikel waarop hij zijn machtige soleerkunsten vertoont. 'Round Midnight’ is nog zo'n onverwoestbare klassieker. Brackeen zet er een solo van hoog McCoy Tyner-gehalte op neer. Afsluiten doet de band met het 24 minuten durende 'Softly, As in a Morning Sunrise' van Sigmund Romburg, en met 'Isotope', opnieuw een compositie van Henderson, die hij schreef als hommage aan Monk en aan diens gewoonte om humor in zijn muziek te integreren.

Kort samengevat is 'Consonance: Live At The Jazz Showcase' een steengoed voorbeeld van hoe muzikanten veel meer expressie en inventiviteit kunnen leggen in nummers die ze spelen voor een publiek. Niet gehinderd door de voorschriften van veel platenmaatschappijen om albums uit te brengen die behapbare en dus overwegend korte tracks bevatten, kunnen ze live nummers uitkleden tot op het bot, om ze daarna op hun onnavolgbare manier opnieuw aan te kleden. Dat ze daar tijd voor nodig hebben is niet meer dan normaal.

Goed nieuws is dat de vaults van Joe Segal nog vele honderden uren aan niet eerder uitgebrachte concertopnamen bevatten, en dat de beste daarvan stapsgewijs zullen worden uitgebracht. Dat is nu al het geval voor opnamen van onder meer Yusef Lateef, Ahmad Jamal en Sun Ra. Breek je spaarvarken alvast open!

In de Jazztube hieronder kun je kijken naar het optreden van het Joe Henderson Trio op het North Sea Jazz Festival 1993 in Den Haag. Met op bas Dave Holland en op drums Al Forster.

Tekst: Patrick Auwelaert | Foto: Veryl Oakland | Deze recensie verscheen ook in Jazz&mo'

Labels: cd, Danny Spencer, Jazz Showcase, Joanne Brackeen, Joe Henderson, Joe Segal, Steve Rodby

(Patrick Auwelaert, 30.7.26) - [print] - [naar boven]

"Je zou het een 3Gen3-concert kunnen noemen (naar het gelijknamige trio van Pierre Courbois): Kenny Barron als vertegenwoordiger van de grondleggersgeneratie, Christian McBride als eminentie van de hardbop én fusion-erfenis, en de 38-jarige Julian Lage als de vernieuwende generatie die alles op zijn kop zet. Zo leven jazz en improvisatie voort."

Op zaterdag 11 juli bezocht Monica Rijpma het North Sea Jazz Festival. Zij doet verslag van de concerten van Jon Batiste, Ronald Snijders Band, Pat Metheny & Tyn Wybenga Brainteaser Orchestra, Flea & The Honora Band, Cécile McLorin Salvant, Fatoumata Diawara, Artchipel Orchestra, Estrella Morente en Christian McBride/Kenny Barron/Julian Lage.

Klik hier om haar festivalverslag te lezen.

Foto: Louis Obbens. Klik hier voor een fotoverslag van de tweede dag van North Sea Jazz 2026.

Labels: Cécile McLorin Salvant, Christian McBride, Fatoumata Diawara, festival, Flea, Kenny Barron, North Sea Jazz 2026, Pat Metheny, Ronald Snijders, Tyn Wybenga

(Maarten van de Ven, 24.7.26) - [print] - [naar boven]

Tenorsaxofonist James Brandon Lewis, al jaren hot en hip, combineert in zijn composities diverse genres: gospel, blues, post-bop, modale jazz, avant-garde jazz en spirituele jazz. Met zijn kwartet, bestaande uit pianist Aruán Ortiz, contrabassist Brad Jones en drummer Chad Taylor, gooide hij in 2025 terecht hoge ogen op tal van eindejaarslijstjes wereldwijd met het album 'Abstraction Is Deliverance'. En nu is er 'Omni', het zesde album van het kwartet, dat in het teken staat van spirituele jazz, in de lijn van albums als 'A Love Supreme' en 'Meditations' van John Coltrane. Zo verwijst Omni naar de drie gedaanten van God: God de Vader, God de Zoon en God de Heilige Geest. Ook de titels van de tracks - negen in totaal, goed voor drie kwartier muziek - wijzen in die richting: 'The Sermon', 'Call To Worship', 'Spirit Of The Livin', 'Omnipresent'.

Omni bouwt voort op Lewis' concept 'Molecular Systematic Music'. Dat begon jaren geleden met composities gebaseerd op zes- en zeventonige cellen, groeide uit tot een twaalftoonsbenadering, en krijgt op 'Omni' opnieuw een uitbreiding. Lewis spreekt hier impliciet over 'twelve-tone gospel': een combinatie van seriële of modale structuur met de retoriek en emotionele lading van gospel en prediking. Dat alles leidt tot een album waarop minder vuurwerk te horen is - denk maar aan de twee albums die hij opnam met The Messthetics - en meer bezinning. De muziek klinkt tegelijk spiritueel, avant-gardistisch en diep geworteld in blues en gospel. Ze is opgebouwd volgens het call-and-response principe, herhaling, opbouw en ontlading.

De ritmesectie speelt zelden een rechte swingbegeleiding. Ze fragmenteert het ritme, verschuift accenten en creëert een gevoel van voortdurende beweging. De toon van Lewis is een van de meest herkenbare in de hedendaagse jazz. Zijn spel klinkt als een synthese van meerdere tradities: de spirituele kracht van Coltrane, de rauwe blues van Albert Ayler en de ritmische precisie van Sonny Rollins. 'Omni' is een vernuftig album dat meerdere luisterbeurten vraagt voor je ontdekt dat het James Brandon Lewis' antwoord is op Coltranes 'A Love Supreme', een meesterwerk van buitencategorie - wat ook geldt voor 'Omni'.

Tekst: Patrick Auwelaert | Deze recensie verscheen ook in Jazz&mo'

Labels: Aruán Ortiz, Brad Jones, cd, Chad Taylor, James Brandon Lewis

(Patrick Auwelaert, 22.7.26) - [print] - [naar boven]

"Amerika 250 jaar, Miles Davis '100 jaar' en North Sea Jazz 50 jaar... wat is de overeenkomst tussen al die verjaardagen? Je zou kunnen zeggen dat de grote golfbeweging van de tijd ons laat zien hoe positieve vernieuwing altijd het gevolg is van respect voor traditie, gekoppeld aan experiment en improvisatie. Amerika, Miles en het North Sea Jazz Festival gaven ons met jazzmuziek een levende geschiedenis die zich blijft vernieuwen."

Op vrijdag 10 juli bezocht Monica Rijpma het North Sea Jazz Festival. Zij doet verslag van de concerten van Snarky Puppy & Metropole Orkest, Questlove with Robert Glasper & Christian McBride, Roy Hargrove's RH Factor, Esperanza Spalding, Kenny Barron "Songbook", Gonzalo Rubalcaba, Chris Potter, Larry Grenadier & Eric Harland en Joshua Redman Quartet.

Klik hier om haar festivalverslag te lezen.

Foto: Louis Obbens. Klik hier voor een fotoverslag van de eerste dag van North Sea Jazz 2026.

Labels: Chris Potter, Christian McBride, Esperanza Spalding, festival, Joshua Redman, Kenny Barron, Metropole Orkest, North Sea Jazz 2026, Questlove, Snarky Puppy

(Maarten van de Ven, 19.7.26) - [print] - [naar boven]

Dit album is genoemd naar de 'Trilogue - Live!' opname van het optreden van trombonist-componist Albert Mangelsdorff, bassist Jaco Pastorius en drummer Alphonse Mouzon op de Berliner Jazzdagen in 1976. Dat was een alom bejubeld en geprezen concert als gevolg van groot vakmanschap, creativiteit en onderlinge cohesie.

De onlangs verschenen en eveneens live opgenomen cd 'Trilogue + 15' is een tribute aan Albert Mangelsdorff en doet hem alle eer aan. De Frankurt Radio Big Band met trombonist Nils Wogram en composities van Mangelsdorff werden voor het concert op het Duitse Jazzfestival Frankfurt in 2018 imponerend gearrangeerd door leider Jim McNeely.

Ik ben al jaren erg gesteld op persoon, componist en trombonist Nils Wogram. Deze cd viel in mijn postbus midden in het WK Voetbal. En na het beluisteren ervan en de euforie over het gebodene lanceer ik met volle overtuiging: Nils Wogram, de Lionel Messi op trombone. Overdreven? Ik dacht het niet! Luister maar eens naar 'Accidental Meeting'.

In 'Zores Mores' beleef je imaginair hoe elke muzikant zijn verhaal kwijt wil en het gelijk aan zijn kant wil hebben, overtuigd als ze zijn van de relevantie van hun muzikale statement. Het is Wogram die iedereen weer tot de orde blaast en tot rust maant.

Ik was dolgraag bij dit concert aanwezig geweest, maar ben anderzijds dankbaar dat dit liveconcert voortreffelijk is opgenomen en uitgebracht, zodat je het intens kunt herbeleven.

Alle liefhebbers van zinderend, hoogstaand bigbandspel en solist-trombonist Nils Wogram met zijn onmiskenbare creativiteit en improvisatorische zeggingskracht zou ik dit album willen aanraden. 'Trilogue + 15' is niet te missen!

Labels: Albert Mangelsdorff, cd, Frankfurt Radio Big Band, Jim McNeely, Nils Wogram

(Cees van de Ven, 12.7.26) - [print] - [naar boven]

Kijk, ook dat is jazz. 's Middags viel Diederik Idema, pianist (en samensteller van de wekelijkse Jazz Jams in De Smederij) van zijn fiets toen hij met succes een vogel wist te ontwijken. Een gebroken linkerarm was zijn deel. Links, dus zelfs een 'Concert voor Linkerhand' zit er voorlopig niet in.

In allerijl werd gitarist Winfred Buma als vervanger opgetrommeld, vijf minuten voor het optreden werden er wat afspraken doorgenomen en om kwart over negen stipt (de in De Smederij gehanteerde begintijd) stak het gloednieuwe Renske de Boer Kwartet van wal. Inmiddels had de gehandicapte gewoon zijn gebruikelijke voorbereidende werk verricht: het temmen van de geluidsinstallatie, het uitdelen der consumptiebonnen en de aankondiging van de band.

Dat het optreden wat ruwe plekken en gammele verbanden vertoonde was dus niet zo vreemd. Het eerste nummer, 'Night And Day', begon wat aarzelend, maar al snel had de formatie haar groove te pakken. Met haar licht doorrookte alt en haar gewoonte liedjes naar eigen inzicht te kneden, bleek Renske de Boer een echte jazzzangeres. 'How Deep Is The Ocean' en 'I Thought About You' waren daar mooie voorbeelden van. Soms zong ze een noot op het randje: net niet vals, wat de expressie eveneens ten goede kwam. En de paden die de zangeres en de band bewandelden liepen niet altijd parallel. In 'Easy Living' was de balans tussen vocaliste en de begeleiding een moment ver te zoeken - maar voordat het nummer klaar was hadden de muzikanten hun evenwicht weer gevonden. Daarentegen zette haar samenspraak met Buma in de intro van 'I Love You' de muziek aangenaam onder spanning. Dat gold ook voor haar scatten in de 'One Note Samba', dat een perfecte eenheid werd met de gitaar.

Wat natuurlijk hielp was dat bassist Hans Lass en drummer Sebastian Demydszuk al jaren samenwerken. Dus al dreigde de muziek hier en daar uit de bocht te vliegen, hun rotsvaste, verende basis (en boeiende solowerk) hield iedereen uiteindelijk binnen boord. Enfin, Didi heeft nu even tijd om te recupereren.

Tekst: Eddy Determeyer | Foto: Hammie van der Vorst

Labels: concert, Diederik Idema, Hans Lass, Renske de Boer, Sebastian Demydczuk, Wilfred Buma

(Eddy Determeyer, 6.7.26) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Album van de maand
Jamie Peet - 'REFLEX: Daily New Beginning'
Klik hier voor meer informatie

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.