Improvisatie van eigen bodem. De Koreaanse vocaliste Bora Kim, ook in de weer met elektronica en percussie, is te horen op 'The Bluebird Flew'. Daarop opnames van een concert dat in oktober 2021 plaatsvond in het Amsterdamse Splendor. Een concert dat deze vocaliste gaf met altviolist Oene van Geel en pianist Albert van Veenendaal. Verder aandacht voor Huib Emmer, te horen op elektronica, die samen met Guus Janssen, op keyboard, de EP 'De Grove Korrel' maakte. Beide albums zijn alleen te verkrijgen als download.

Het verhaal van 'The Bluebird Flew' begon met een concert van Van Geel en Van Veenendaal, dat als stream werd gezien door de organisators van het Korean Jarasum Jazz Festival. Die wilden de opnames graag uitzenden, wat weer leidde tot de ontmoeting van de beide musici met Kim en tot het concert in oktober 2021 in Splendor. Een schot in de roos, waarbij de Koreaanse muziek prachtig blijkt samen te vallen met de geïmproviseerde klanken van deze twee bijzonder veelzijdige Nederlandse musici, die in hun spel altijd balanceren op de grens tussen jazz en hedendaags gecomponeerd. Een prachtig voorbeeld is die ritmische passage in de opener 'What If, What Is'. En heel bijzonder die muzikale uitingen verderop in dit stuk, een terloops tot stand gekomen geluidsmozaïek.

Als vocaliste komt Kim fantastisch tot haar recht in het bijzonder innemende titelstuk 'The Bluebird Flew', met name door de zeer spaarzame begeleiding van Van Geel en Van Veenendaal. Al laat die laatste zo nu en dan ook beduidend krachtigere aanslagen horen. Van Geel opent knarsend 'Distractions And Distinction', begeleid door Kims percussie en Van Veenendaals geprepareerde piano. In 'Transmutation' heeft het trio de blues, wat zich uit in krachtig altvioolspel, ritmische aanslagen op piano en melancholieke zang van Kim. Tot slot klinkt het vrij klassiek klinkende 'Contemplation', met ook hier de indrukwekkende zang van Kim.

'De Grove Korrel' is een in alle opzichten bijzonder album, vooral voor Guus Janssen. In de zin dat ik hem nooit eerder hoorde in deze muziekstijl, die meer van doen heeft met experimentele elektronica dan met experimentele jazz en hedendaags gecomponeerd, de muziekwerelden waar Janssen zich normaal gesproken in beweegt. De ritmische opener 'Beitelkade' is dus voor mij al direct een aangename verrassing: dat kan hij dus ook al! En dat niet alleen, hij schijnt zich er zo te horen ook nog prima bij thuis te voelen. De techno waar Huib Emmer mee opgroeide, hoor ik hier terug, maar ook de dwarse improvisaties waar Janssen in thuis is. Een beetje musique concrète, een stukje ritme en wat space-achtige geluiden en dat allemaal aaneengesmeed tot vier bijzonder onderhoudende stukken.

Labels: Albert van Veenendaal, Bora Kim, downloads, Guus Janssen, Huib Emmer, Oene van Geel

(Ben Taffijn, 15.12.23) - [print] - [naar boven]

Drummer Han Bennink werd op 17 april jongstleden tachtig. Geen reden om te stoppen, Bennink gaat rustig door. Zo was hij aanwezig op het North Sea Jazz Festival om zijn eigen verjaardagsfeestje luister bij te zetten. Natuurlijk met het ICP Orchestra, waar hij al zo ongeveer zijn hele leven aan verbonden is. In 1997 bestond dat orkest dertig jaar, het feestje duurde toen drie dagen. Het orkest zette onlangs de opnames op Bandcamp. Verder aandacht voor solo opnames van de man achter het orkest, Misha Mengelberg.

Die eerste avond was op 30 oktober in het oude Bimhuis, met twee collega-musici die we nu nog wel eens live zouden willen horen, saxofonist Steve Lacy en trombonist Roswell Rudd. Voor de rest is alles vrijwel ongewijzigd, de line-up is nagenoeg gelijk aan die van nu, vijfentwintig jaar later! De aanwezigheid van Ernst Reijseger als tweede cellist valt op en verder mis ik alleen violiste Mary Oliver en natuurlijk pianist Misha Mengelberg, die nu boven een trio heeft gevormd met Lacy en Rudd. Rudd mag de set beginnen, solo, we horen hem blazen en schreeuwen, in zijn eigen 'An Original Composition By The Famous Trombonist Bill Harris'. De muziek van Herbie Nichols is het orkest dierbaar, dat gold duidelijk ook voor Lacy, die we hier de solo in '12 Bars' met grote perfectie horen vertolken. Het is ongetwijfeld het speelse element in de muziek van Nichols dat de band zo aanspreekt, een perfect voorbeeld is '2300 Skidoo', met wederom prachtige solo's, onder andere van trompettist Thomas Heberer.

Ook op de tweede dag stond de band in het Bimhuis, nu met als gasten pianist Cor Fuhler, drummer Louis Moholo en wederom Roswell Rudd. De set begint met 'Leec', een tweedelige compositie van Fuhler, waarin intiem snarenspel van Ernst Reijseger en Ernst Glerum een grote rol speelt. Prachtig is ook dat 'Een Beetje Zenuwachtig' van Mengelberg met een heerlijk nerveus blazende Rudd. En het is Moholo die met een loom ritmisch patroon Mengelbergs 'Jaloers, Ik?' opent. De muziek van Mengelberg had vaak een belangrijk speels element, dat zie je al af aan de titels en een relatie met de wereld van het circus en het variété. Iets waar Floris Schuiling uitgebreid op ingaat in zijn boek 'The Instant Composers Pool And Improvisation Beyond Jazz'. Een mooi voorbeeld van dit fenomeen in deze set is 'Volgend Onderwerp'. Aan het einde van de set speelt het orkest de vijf 'Rollo’s'. Mengelberg kondigt ze aan, met de hoop dat het nu wellicht wel eens een plaat zou worden. Vijfentwintig jaar later is het zover, alleen mocht Mengelberg het niet meer mee maken.

Een dag later trad de band op in het Stedelijk Museum, met Rudd als enige gast. Het bijzonder ritmische, zeg maar gerust tribale 'Kraaloog' zet direct de toon. En dan is het Ab Baars, met die voor hem zo kenmerkende allesverzengde stijl die het ritme met zijn tenorsax volledig aan gort blaast. In de zesdelige 'Picnic Suite' komt de klassieke achtergrond van Mengelberg prachtig aan bod: ingetogen passages voor de beide cellisten en een knappe bijdrage van Michael Moore op klarinet, gevolgd door een prachtige solo van Han Bennink in het derde deel.

Foto: Cees van de Ven

Labels: downloads, Han Bennink, ICP, Misha Mengelberg

(Ben Taffijn, 17.8.22) - [print] - [naar boven]

Toetsenist Bart van Dongen kennen we van de onvolprezen groepen VLEK en Eddy & The Ethiopians en natuurlijk van het podium dat hij enige jaren geleden opzette in Eindhoven, het Podium voor Ongehoorde Muziek. Maar hij is in toenemende mate ook actief op Bandcamp, waar inmiddels twee soloalbums verschenen, 'Vrije Cirkel' en 'BlauwHout Geel' en een duoalbum met regisseur en acteur Stefan Jung, 'Wereldgebeuren'. Tijd dus om ons eens over deze markante musicus te buigen.

Het meest bijzonder is 'Vrije Cirkel', waarop we een drietal vrije improvisaties horen die Van Dongen speelde op het orgel van de gebroeders Smits, dat stamt uit 1852 en zich bevindt in de Sint-Servatiuskerk van het Brabantse Schijndel. We beginnen met 'Hé?', een prachtige en bijzonder transparante klanksculptuur, waarin repeterende motieven in het hoge register op aangename wijze worden vermengd met de donkere onderlaag, een combinatie waar Van Dongen prachtig spanning mee op weet te bouwen. En verderop in dat eerste stuk mondt het laag uit in een ware onweersbui. 'Wat?' begint met verrassend hoge klanken, die meer weg hebben van percussie dan van een orgel, gevolgd door een zeer subtiele drone. Verderop mengt onze organist er weer meer kleur in, trillende noten en ritmische figuurtjes. De drone in 'Wat?' loopt naadloos over in die van 'Hoezo?'. En ook hier vormt die drone een onderlegger voor krachtige interventies in het hoog en nog meer dan in de twee andere delen kun je hier plakjes snijden van de spanning. Zeer geslaagd dit album en Van Dongen mag wat mij betreft vaker achter het kerkorgel plaatsnemen.

Voor 'BlauwHout Geel' kroop Van Dongen 'gewoon' achter de piano in zijn Podium voor Ongehoorde Muziek. De zeven stukken noemde hij 'Mijmeringen', een terechte titel. Ongedwongen, speels en met een vleugje weemoed. Ik ben vooral enthousiast over de tweede mijmering, die strakke cadans van de linkerhand en die spaarzame noten op rechts. 'Mijmering 3' is weer wat melodieuzer, terwijl Van Dongen in 'Mijmering 4' het melodieuze met het meer experimentele combineert tot een boeiend en spannend geheel. Mooi is ook het vrij felle, maar zeer jazzy 'Mijmering 5'.

'Wereldgemiddelde', het meest experimentele album van de drie, is gebaseerd op de hermetische gedichten van Harry van Doveren. Ze worden uitgesproken, soms tegen zang aanzittend, door Jung, terwijl Van Dongen bijpassende klanken uit zijn piano tovert. Op een bepaalde manier levert dit een uit drie delen bestaande dialoog op tussen de stem van Jung en de piano van Van Dongen. Het grappige aan die gedichten van Van Doveren is dat er totaal geen betekenis in zit, het is een opsomming van bestaande en vooral niet bestaande woorden. Maar de manier waarop Jung ze voordraagt en de wijze waarop Van Dongen hier aansluiting bij vindt, doet je absoluut geloven dat hier wel degelijk een verhaal wordt verteld. In het tweede deel gaat het er rustiger aan toe, alsof het hier om een stemmige tekst gaat, behalve aan het eind waar we Van Dongen fel het hoge register aan horen slaan. Ook het derde deel klinkt stemmig, met name door Van Dongens gerommel onder de klep van zijn piano, maar zeker ook door Jungs voorbeeldige wijze van voordragen.

Labels: Bart van Dongen, downloads

(Ben Taffijn, 26.4.22) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

In memoriam
Cassandra Wilson
1955-2026
Foto: Cees van de Ven

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.