Concert
Feest van herkenning voor twee veteranen
Scott Hamilton & Rein de Graaff Trio ft. Philip Catherine, woensdag 16 september 2026, TivoliVredenburg, Utrecht

Niet één van deze mannen heeft introductie nodig voor de Nederlandse jazzliefhebber, en vooral niet voor wie houdt van old-school, recht-door-het-midden mainstream jazz. Dat betekent veel medium-swing over bekende nummers. Repertoire gebaseerd op een variant van een American Songbook-melodie, een blues of ritmeschema. Als de vorm AABA is komt de melodie twee keer terug over dezelfde harmonie. Dan ga je naar het bruggetje (James Brown "take it to the bridge") om weer terug te komen bij het laatste rondje melodie. Dan de solo's en voordat de laatste keer het thema langskomt is er vaak een vraag-en-antwoord tussen de drums en een of meerdere andere instrumenten.

Scott Hamilton is de meester van de winterwollen tenortonen. Vooral bij ballads raken die trillingen je bijna als een fluisterstem, ondanks het ontbreken van romantische tekst. Bij de medium-swing stukken krijg je optimistisch spetteren van melodische improvisatie. Hamilton spint een melodie, als een kantklosster, tot een perfecte draad om er dan een mooi kleedje van te weven. De brede akkoorden van Rein de Graaff aan de piano pakken steeds die noten uit de melodie die een gouden randje krijgen boven op zijn drie-vier- of meer klanken. Het tandem van drummer Eric Ineke en bassist Marius Beets kan dit repertoire midden in de nacht of direct na een winterslaap neerzetten, luttele seconden nadat ze wakker zijn. Ze zijn een solide backbone zoals een ritmesectie betaamt. Ineke bopt sinds de jaren 60 en heeft daarbij enkele generaties saxofonisten opgedreven tot geïnspireerde prestaties. Hier zijn met name bij de medium-swing stukken zijn bekkens soms wat schel, maar de brushes bij de ballads versterken passend de manier waarop Hamilton diep in je ziel grijpt. Met Beets heeft hij middels de Eric Ineke Jazz Express een outlet voor stevige bop en de twee mannen spelen als het werkwoordelijke gezegde 'met twee handen op een buik'.

Er is een extra vrolijke noot die alles weer net een ander kleurtje geeft. Dat is gitarist Philip Catherine, die misschien de oudste van het gezelschap is, maar die van zijn lang zal ze leven zijn vlegelharen nooit kwijt zal raken. Catherine schuifelt als mon oncle van Jaques Tati door de stukken. Schijnbaar met een lichte verbazing ontdekt hij nog steeds nieuwe in- en uitgangen in de harmonie en hij deelt dat plezier met de muzikanten en het publiek. Het is zichtbaar een feest van herkenning voor de twee veteranen Hamilton en Catherine om samen te spelen en het blijkt ook nog eens een primeur te zijn. Zou er een album in zitten? Ze spelen later deze maand nog in het Bimhuis.

De avond in TivoliVredenburg wordt aangekondigd door niemand minder dan Wim Wigt, die samen met echtgenote Ria tijdens de pauze en na afloop stapels Timeless Records van alle betrokkenen te koop aanbieden. Hun label wordt inmiddels door de volgende generatie Wigt voortgezet en er zijn prachtige opnames te koop. Verschillende Philip Catherine-albums; als hoofdact of met Toots Tielemans of Chet Baker. Er is ook 'Live At De Tor' van Hamilton met precies het trio dat hier vanavond speelt. De opnames uit 2004 zijn uitgebracht in 2024 en laten horen dat wie albumgeschiedenis schrijft, die blijft.

Tekst: Monica Rijpma | Foto's: Sydney Korsse

Labels: concert, Eric Ineke, Marius Beets, Philip Catherine, Scott Hamilton, Timeless Records, TivoliVredenburg

(Monica Rijpma, 24.9.26) - [print] - [naar boven]

Wat is het geheim van het succes van het thans vijftigjarige Timeless Records? Een label annex boekingskantoor dat vanaf het begin in Wageningen resideert en in heel Europa (en Japan en de Verenigde Staten) een begrip werd. In totaal organiseerde de firma tussen de 30.000 en 40.000 concerten, volgens een eigen inschatting. Met de Jazz Messengers van drummer Art Blakey alleen al ruim achthonderd. Wat u zegt, dat blowt de mind wel een beetje.

Het antwoord klinkt misschien een tikje lullig. Het is eerlijkheid. Kijk, ik heb ook wel Amerikaanse muzikanten meegemaakt die narrig deden over Wim Wigt, die samen met echtgenote Ria het imperium bestierde en dat nog steeds doet. Dat hij een slavendrijver was en zo. Maar dat werd ook over de Amerikaanse impresario, producer en labeleigenaar Norman Granz gezegd. Een andere formule, ook in dit tijdperk van enen en nullen (vooral genoeg nullen), is er gewoon niet. Wanneer je als muzikant een beetje je bekendheid wilt handhaven moet je nu eenmaal intensief touren. De ene dag sta je in Doetinchem, de volgende avond in Dubrovnik. In feite ben je gewoon de godganse vierentwintig uur per etmaal op reis, soms een maand lang, met elke dag een korte stop voor een berelul en een optreden.

Altsaxofonist, componist en freejazzpionier Ornette Coleman had een oplossing gevonden: ieder jaar twee- of driemaal een vet betaald optreden en voor het overige relaxt biljarten. Maar dat is niet veel muzikanten gegeven.

De Wigt's onderscheiden zich op die manier van veel van hun Amerikaanse collega's, van wie een niet onbelangrijk deel altijd ronduit crimineel was. Het koningskoppel Stan Getz en Chet Baker maakte in de jaren tachtig voor Wigt een uitgebreide Europese tournee. Halverwege ergerde Getz zich dusdanig aan het succes dat zijn partner ten deel viel en aan diens ongebreidelde drugsgebruik en de daarmee gepaard gaande narigheid, dat hij Wigt voor de keus stelde: of Baker eruit of hijzelf. De impresario haalde Baker eraf - en betaalde hem de resterende tien optredens keurig uit. Kijk, dan is je naam in de muzikantengemeenschap snel gevestigd.

Die Getz was overigens niet echt een sympathiek mens, blijkt ook uit het boek '50 Jaar Timeless Jazz', dat de firma zelf heeft uitgegeven. Van saxofonist Zoot Sims wisten we al dat Stanley "a nice bunch of guys" was. Impresario Lou van Rees merkte ooit op "dat je al een maagzweer krijgt als je over hem nadenkt." "Het was ongelooflijk hoe intens ze [Getz en echtgenote Monica] zich bezighielden met het uitbuiten van andere mensen," voegt Wigt daaraan toe. Ria Wigt karakteriseert Getz als getalenteerd, maar geen groot kunstenaar.

De Wigt's maakten de opkomst van trompettist en wonderkind Wynton Marsalis van dichtbij mee. Op zijn achttiende was die stersolist van de Messengers en had hij praats voor tien. Een arrogant ventje dat hevig gepusht werd door zijn platenfirma Columbia. Ria: "Hij hing allerlei domme verhalen op over angry black men en dat soort dingen." De laatste tijd schijnt Marsalis zijn excuses te hebben aangeboden aan alle mensen die hij in zijn begintijd onheus bejegend heeft.

De Wigt's delen de mening van velen, dat het Rotterdamse North Sea Jazz Festival onder de regie van Mojo Concerts de Jazz uit zijn naam heeft verloochend en verloren. De Wageningse firma was een aantal edities hofleverancier van North Sea. De nadruk ligt de laatste jaren op gemakkelijke vormen van niet erg hippe hiphop, futloze fusion en platte popmuziek. "Het draait allemaal om geld. (...) Maar met liefde voor de muziek, wat voor ons altijd een belangrijke drijfveer is geweest, heeft het dan nog weinig te maken."

Vooruit, puntje van kritiek nog: op pagina 198 luidt het bijschrift bij een foto: Johnny Griffin - terwijl Griff een van de weinige tenorsaxofonisten is die er niet op staan. Wel: Illinois Jacquet, Arnett Cobb en Buddy Tate. Maar ach ja...

Klik hier voor meer informatie over Timeless Records.

Foto: Joke Schot

Labels: Bert Vuijsje, boek, Chet Baker, Leo Polak, Ria Wigt, Stan Getz, Timeless Records, Wim Wigt, Wynton Marsalis

(Eddy Determeyer, 9.5.25) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Brad Mehldau
Winnaar Edison Oeuvre Jazz Prijs 2026
Klik hier voor een interview in de
Volkskrant | Foto: Louis Obbens

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.