Enige weken geleden las ik het boek 'On Minimalism' van Kerry O'Brien & William Robin, een boek waar ik dit weekend sterk aan moest denken tijdens deze editie van het door Sound in Motion georganiseerde Summer Bummer. Wat mij daarbij opviel is hoe veel muziek, zowel binnen de freejazz als binnen de meer experimentele avant-garde, teruggrijpt op de repetitieve en meditatieve klankwereld, zo kenmerkend voor deze muziek. Het geldt voor bands als Selvhenter en Bitchin Bajas, die in mijn eerste verslag voorbijkwamen, maar het geldt ook voor het Nemo Ensemble, het concert van Susie Ibarra en Tashi Dorji en het concert van Oren Ambarchi, Tashi Dorji en Andreas Werliin, die alle plaatsvonden op zaterdag.

Maar laat ik vooral beginnen met het laatste concert van de vrijdag en het hoogtepunt van dit festival: de wereldpremière van 'The Death Of Kalypso', de eerste opera van Martin Küchen, uitgevoerd door Angles, in combinatie met de sopraan Elle-Kari Sander, wier foto het affiche van het festival siert. Küchen koos verder voor de bezetting van een strijkkwartet, vier blazers, piano, twee bassisten (in de praktijk één, omdat Johan Berthling er niet bij kon zijn vanwege een gebroken arm), drums en vibrafoon. Met name de strijkers geven een mooi klassieke draai aan het stuk, al vallen hier ook de prachtige blazerspartijen op. Maar de echte verrassing is natuurlijk Sander en haar dynamische, vaak redelijk theatrale wijze van zingen, waarbij ze onmiskenbaar de aandacht naar zich toe weet te trekken. Een nieuw hoogtepunt voor dit construct van Küchen.

Een mooi voorbeeld van minimalisme in de geïmproviseerde muziek vormt het concert van het Nemo Ensemble. Zeer subtiel horen we allereerst bassist Nils Vermeulen, samen met een strijkerstrio bestaande uit violiste Elisabeth Klinck, altvioliste Esther Coorevits en celliste Jasmijn Lootens, waarbij de sopraan Ester-Elisabeth Rispens aansluit met al even subtiele stemklanken. En dan is er percussionist Wim Pelgrims, die zijn Gran Cassa gebruikt als blad om met allerlei voorwerpen overheen te schuren, zo de meest wonderlijke klanken producerend. Gaandeweg krijgt dit klanklandschap een ritmische dimensie, eerst in de vorm van een drone, later met repetitieve patronen.

Snaren zijn sowieso populair op deze tweede dag, bijvoorbeeld bij Turquoise Dream, dat bestaat uit violist Carlos Zingaro, gitarist Marcelo dos Reis, celliste Helena Espvall en pianiste Marta Warelis. Muziek op de grens van abstract en melodisch, regelmatig voorzien van een behoorlijke dosis melancholie. En bijzonder zijn die klankuitbarstingen, die overdonderende golven van klank. Bij het soort muziek dat dit kwartet maakt hoort onorthodox instrumentgebruik: Warelis zit meer onder de klep dan achter de toetsen en Dos Reis gebruikt zijn gitaar regelmatig als klankkast en bewerkt deze met allerhande trommelstokjes.

Een ander hoogtepunt van deze dag is het concert van Susie Ibarra en Tashi Dorji. Een bijzonder ritmische set, waarin freejazz en meer minimalistisch aandoende vormen elkaar afwisselen. Ibarra betoont zich een waar kunstenaar achter haar drumstel, met niet alleen een ongelofelijk gevoel voor ritme, maar ook voor klank. Daarbij gebruikt ze beurtelings stokken en haar handen. Dat terwijl Dorji zich op menig moment laat verleiden tot heftige, tegen noise aanleunende klanken. Deze Bhutaanse gitarist horen we kort daarna voor een tweede keer. Aangezien bassist Johan Berthling er dit festival niet bij kon zijn, mag Dorji aanschuiven bij Oren Ambarchi en Andreas Werliin voor een al even imponerend meeslepende set. Richt Ambarchi zich hier primair op de elektronica, naast dat hij zijn gitaar gebruikt, Dorji doet het alleen met deze gitaar, waarbij de spanning regelmatig flink oploopt. Werliin sluit hier met krachtige slagen prachtig op aan. Samen trekken ze een ondoordringbare muur van geluid op.

Foto's: Guido Goossens

Labels: Andreas Werliin, festival, Martin Küchen, Nemo Ensemble, Oren Ambarchi, summer bummer, Susie Ibarra, Tashi Dorji, Turquoise Dream

(Ben Taffijn, 6.9.23) - [print] - [naar boven]

Er werd intussen al heel wat geschreven over de coronaperiode. Het vormde de inspiratie voor heel wat nieuwe muziek, maar een speciale plaats wordt ingenomen door de releases die opgenomen werden toen de omvang van het probleem begon te dagen. Het kan deels projectie zijn, maar 'All Your Ghosts In One Corner' van Kuzu lijkt wel het geluid te bevatten van een samenleving die plots aan een afgrond staat.

De vorige vier releases van dit trio met saxofonist Dave Rempis, gitarist Tashi Dorji en drummer Tyler Damon werden allemaal opgenomen in de periode 2017-2018. Met 'All Your Ghosts In One Corner' komen we dichterbij. Het trio had een korte tournee gepland van 8 tot 14 maart 2020, net op het moment dat levens drastisch op hun kop gezet werden. De groep speelde op 12 maart in Chicago en daags erna in het nabijgelegen Milwaukee, en een greep uit beide concerten belandde op dit album. In de infotekst staat dat de muzikanten de sfeer die in de lucht hing dag na dag voelden veranderen, ze speelden in het volle besef dat er van concerten snel geen sprake meer zou zijn.

Niet dat de methodes of sound daarmee op hun kop gezet worden. Dat niet, want je hoort hier een voortzetting van een interactie die al vastgelegd werd op een paar indrukwekkende albums. Het zit 'm eerder in de details, zoals de elegische sfeer die opduikt in opener 'One Fell Swoop', dat aftastend van start gaat, maar met de komst van Rempis' lange altsaxklanken meteen doordrenkt is van een geladen melancholie die stapsgewijs overgaat in een diep emotionele ontlading. Niet die van de agressie of explosie, maar van het besef dat de dingen niet meer zullen zijn wat ze ooit waren.

Het driedelige 'Scythe', opgenomen in Chicago, zoomt dieper in op de even hechte als vrije en originele interactie van de drie. Rempis' capaciteiten werden in deze regionen al uitvoerig uit de doeken gedaan, maar blijven onverminderd indrukwekkend. 's Mans beheersing van de alt-, tenor- en baritonsax is uitzonderlijk. Geworteld in de jazztraditie, maar met een voorwaartse blik en een knap gebruik van ongebruikelijke technieken. Dat wordt ook gespiegeld door Dorji, die je langs een schier eindeloze rij van technieken en ideeën stuurt zonder er een freakshow van te maken. Hij is duidelijk verankerd in die non-idiomatische school van Bailey & co., maar put net zo goed inspiratie uit dronemuziek, noise, bezwerende psychedelische folk, atonaal gefreak en hier een daar zelfs een slepend doomaccent.

Het geeft de muziek een potige stekeligheid en onvoorspelbaarheid die mooi ingekleed wordt door het genuanceerde spel van Damon. Die kan net als zijn collega's het vuurtje oppoken of spelen met reliëf, densiteit en klankkleur, gaat spontaan mee in golfbewegingen en plotse wendingen, maar ook in subtiele passages, zoals wanneer hij de brushes en percussie hanteert in slotluik 'Year Of The Rat'. Rempis laat onderweg de bariton ongemeen intens scheuren, Dorji belandt zowaar even op semisurfterrein en samen steken ze er voortdurend een heaviness in die niet voortdurend over de rooie moet gaan om te intimideren. Ondanks de vrijheid, de ontlading en de haast tastbare lijfelijkheid hoor je hier ook een trio dat weet hoe te spelen met controle en beheersing. Die was dan ook nodig om te anticiperen op de shitstorm die er stond aan te komen. Vijfde ijzersterke release van een toptrio.

Klik hier om twee tracks van dit album te beluisteren.

Deze recensie verscheen ook op Enola.be | Foto's: Geert Vandepoele

Labels: cd, Dave Rempis, Kuzu, Tashi Dorji, Tyler Damon

(Guy Peters, 24.1.22) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Album van de maand
Jamie Peet - 'REFLEX: Daily New Beginning'
Klik hier voor meer informatie

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.