Wat aan het programma van de zaterdag tijdens de elfde editie van het Summer Bummer festival, de eerste dag kwam hier al voorbij, wellicht nog het meeste opviel is het grote aantal duo-optredens. Van de acht concerten waren er vijf van deze combinatie, waaronder twee met de bezetting piano–drums, leuk natuurlijk om te vergelijken. Verder traden een aantal artiesten beide dagen op, eveneens een vaste waarde tijdens dit festival, waardoor we nieuwe mensen beter leerden kennen. Nu terugkijkend, beide dagen zijn achter de rug, kunnen we stellen dat de organisatoren er wederom in zijn geslaagd om een aantrekkelijk festival neer te zetten met een paar absolute hoogtepunten. Op vrijdag waren dat voor mij dan toch het Erosão Septet van Mariá Portugal, haar duo-optreden met Marta Warelis op zaterdag, Das B op vrijdag en het trio van Rodrigo Amado, Joëlle Léandre en Gerald Cleaver op zaterdag.

Het duo Portugal–Warelis mocht op zaterdagmiddag aftrappen. De dames kennen elkaar inmiddels vrij goed en zijn duidelijk aan elkaar gewaagd in deze improset. Ze wisten het vuur flink op te stoken tot een elektrificerende, heftige dynamiek, een woeste stroom, waarin Warelis de piano duidelijk als percussie-instrument inzette. Boeiend ook de korte toegift, met Warelis onder de klep en Portugal in de weer met een strijkstok en haar bekkens, een mooi staaltje klankkunst. Het contrast met dat andere piano–drums duo was groot. Levende legende Alexander von Schlippenbach, nog een van de weinigen die nog over is van de groep musici die in de jaren 60 van de vorige eeuw in Europa vorm gaven aan de freejazz, kruiste de degens met drummer Paal Nillssen-Love. Von Schlippenbach had duidelijk de leiding en Nilssen-Love had geen moeite met een wat meer ondersteunende rol. Mooie momenten waarin de klank van beiden samenkwamen waren er zeker, maar van eenzelfde vorm van eenheid als Portugal–Warelis bereikten, was nergens sprake. Sterker nog: op menig moment vond ik dat het spel van Nilssen-Love, hoe goed ik deze drummer ook vind, eerder in de weg zat dan dat het wat toevoegde.

Vocaliste en altvioliste Diana Miron, tevens te horen op elektronica en bassist Laurențiu Coțac, beiden afkomstig uit Roemenië kende ik totaal niet. Miron blijkt primair stemkunstenares. Op intense wijze begeleidde ze het spel op de contrabas van Coțac, maar ook viel haar stemgeluid vaak prachtig samen met haar eigen spel op de altviool. De elektronica diende voor het creëren van duistere klanknevels, waardoor de muziek een kruising werd tussen freejazz en experimentele elektronica. Geheel overtuigen deed dit optreden mij niet. Dat was anders met dat van Hanne De Backer en Yves De Mey, eveneens een combinatie van een akoestisch instrument, De Backer speelde hier basklarinet, en elektronica. De Mey heeft in samenspraak met De Backer software ontwikkelt waardoor hij live kan spelen met de klank van de basklarinet. Het leverde prachtige momenten op.

Zoals gezegd was een van de hoogtepunten van deze editie van Summer Bummer het optreden van tenorsaxofonist Rodrigo Amado, bassiste Joëlle Léandre - die nooit eerder hadden samengespeeld - en drummer Gerald Cleaver. Er werd door menigeen naar uitgekeken en terecht. Amado geldt als een van de beste saxofonisten van dit moment, de reputatie van Léandre is ongeëvenaard en ook Cleaver heeft zijn kunnen in de afgelopen dertig jaar ruimschoots bewezen. En ja, die senioriteit hoorde je hier zonder meer terug, in dat prachtige en ook nu weer zeer lyrische spel van Amado, die zangerige toon van Léandre - dat paste overigens perfect bij elkaar - en de creatieve uitingen van Cleaver. De drie voelen elkaar goed aan en nergens was te merken dat deze combinatie nooit eerder zo op het podium stond. Dynamische momenten genoeg - Amado goed op dreef, ritmisch spel van Léandre en Cleaver - maar het mooist bleven die tegen geluidskunst aanleunende momenten, vol subtiliteit. Prachtig hoe je ze zag zoeken naar de juiste klank, naar datgene wat wezenlijk iets toevoegde.

De optredens van Mopcut en New Best Friend bevonden zich aan het andere uiterste. In de eerste band treffen we stemkunstenares Audrey Chen en de ook vrijdagavond actieve gitarist Julien Desprez en drummer Lukas König, terwijl saxofoniste Karen Ng, gitarist Jonathan Horne (beiden ook te horen op vrijdag), bassist Aaron Lumley en drummer Nasim L-P Navarro New Best Friend vormen. Beide optredens kenmerkten zich door een vrijwel niet te stoppen, overweldigende dynamiek. En is de muziek van Mopcut het best te kenmerken als een combinatie van noise, punkrock en freejazz, die van New Best Friend beperkt zich tot dat laatste. Stevige intermezzo's die ons tijdens een toch vermoeiende tweede dag uitstekend bij de les hielden.

Tekst: Ben Taffijn | Foto's: Laurent Orseau

Labels: Alexander von Schlippenbach, Diana Miron, festival, Gerald Cleaver, Hanne De Backer, Joëlle Léandre, Mariá Portugal, Marta Warelis, Mopcut, New Best Friend, Paal Nillsen-Love, Rodrigo Amado, Sound in Motion, summer bummer

(Ben Taffijn, 10.9.26) - [print] - [naar boven]

Na het tienjarig jubileum, waarvan ik hier uitgebreid verslag deed, begon deze de elfde editie van het door Sound in Motion georganiseerde Summer Bummer Festival, voor mij inmiddels traditiegetrouw de aftrap van een nieuw concertseizoen. En net als voorgaande jaren slaagden Koen Vandenhoudt en Christel Kumpen er ook dit jaar weer in om ons een aantal bijzondere muzikale gerechten op te dienen, waarbij op die eerste dag de nadruk lag op wat we gemakshalve 'klankkunst' noemen. Vergelijk wat hier gebeurt gerust met abstracte schilderkunst; de gelijkenissen zijn treffend.

Dat begon al met het concert van Kabas Sun Dog. Zeker het eerste deel betrof een ingetogen exploratie van het begrip klank. Middels drie gitaren (Louis Evrard, Thijs Troch en Jonathan Horne), elektronica, contrabas (Nils Vermeulen), fluit (Jan Daelman) en altsax (Karen Ng) werd hier een intiem klanklandschap gecreëerd, waarin het goed ronddwalen was. Een groot contrast overigens met het stuwend ritmische tweede deel. Een maalstroom aan klanken trok ons hier mee, klinkend als een bezwerend ritueel. In het solo-optreden van John McCowen, gezeten achter zijn contrabasklarinet lag het accent nog sterker op klankkunst. Hij liet hier uitstekend horen met wat een veelzijdig instrument we hier van doen hebben. Opvallend hoge klanken werden afgewisseld met dusdanig lage dat je ze eerder in je buik voelt dan dat je ze hoort, maar het mooiste waren die knetterharde passages, of er een helikopter overvloog, waarbij ook alles om je heen staat te trillen.

DaughterDaughter speelt gecomponeerde muziek, althans aan de standaarden met partituren te zien, al klinkt het vaak eerder als opvallend vrije improvisatie. De muziek raakt dan ook vaak eerder aan hedendaags gecomponeerd dan aan jazz. Met twee saxofonisten, Camila Nebbia en Amalie Dahl, een celliste, Elisabeth Coudoux en Sun-Mi Hong op drums valt verder de originele bezetting op. Een wonderlijke klankwereld creëerden deze dames hier, waarbij met name de duetten cello-drums opvielen. Met name Coudoux is een zeer onorthodox spelende celliste die de meest bijzondere klanken aan haar instrument onttrekt, prachtig en zeer subtiel ondersteund door Hong. Een tweede bijzonderheid was de aanwezigheid op gezette tijden van wonderlijk liefelijke melodieën, op boeiende wijze contrasterend met het verder vrij abstracte klankbeeld. Cath Roberts en Tullis Rennie borduurden op mooie wijze voort op de eerder die middag ingezette lijn. Met een overvloed aan voorwerpen, speeltjes, een paar muziekinstrumenten - waaronder natuurlijk Rennie's trombone - en elektronica klonken ook hier de meest onverwachte klanken.

Bij die nadruk op klankkunst hoort ook het vaak onorthodoxe gebruik van instrumenten. Dat nogal wat mensen deze muziek dan ook louter in een livesetting kunnen waarderen, waar ondergetekende zoals u weet niet toe behoort, kan ik wel begrijpen. Je wilt de klanken niet alleen horen, maar ook zien hoe ze worden gecreëerd. Dan kom je erachter dat pianist Magda Mayas die vreemde klanken maakt door met een stuk touw achter de snaren langs te trekken en dat trompettist Mazen Kerbaj meestal niet rechtstreeks op zijn trompet blaast, maar via diverse slangen, waar hij ook nog eens tijdens het blazen met een stokje tegenaan slaat. Klankwerelden creërend die je met 'normaal' instrumentgebruik nooit krijgt. Een optreden dat ook weer wat herinnerd aan dat van Kabas Sun Dog omdat ook hier, met bassist Mike Majkowski en drummer Tony Buck, ritmiek een grote rol speelt. Nog lastiger te plaatsen is Integral, de band van meestergitarist Julien Desprez - zelden iemand gezien die middels een podium vol effectpedalen zulke ongewone gitaarklanken produceert, hier klonk geen normale aanslag. De muziek houdt het midden tussen experimentele pop, noise, freejazz en klankkunst. Dwars saxspel van Christine Abdelnour, tegendraadse elektronica van Claire Gapenne en snoeihard slagwerk van Lukas König maakten de verwarring alleen nog maar groter.

Het door de Portugese drumster Mariá Portugal opgerichte Erosão Septet is helemaal aan het eind van de eerste dag een construct dat breekt met het voorgaande. Hier is het niet de klankkunst die overheerst, maar de structuur. Portugal presenteert ons een aantal zelfgeschreven stukken die getuigen van groot vernuft, ze studeerde compositie aan het conservatorium, optimaal gebruikmakend van een wel zeer originele line-up. Twee altsaxofonistes, Angelika Niescier en Lotte Anker, waarbij we die laatste ook op sopraansax horen, twee trombonisten, Moritz Wesp en Matthias Müller, een contrabas en een tuba, Reza Askari en Carl Ludwig Hübsch, en tenslotte Portugal zelf achter het drumstel en zingend. Wat hier opvalt is hoe strak er gemusiceerd wordt, hoe groots Portugal gebruik maakt van de diverse klankkleuren, hoe perfect zei de stiltes toepast en hoe zij contrasten in haar muziek aanbrengt, zowel in volume als in dynamiek. Zonder meer het hoogtepunt van een in zijn geheel opvallend sterke dag.

Tekst: Ben Taffijn | Foto's: Laurent Orseau

Labels: Angelika Niescier, DaughterDaughter, Erosão Septet, festival, Integral, Julien Desprez, Kabas Sun Dog, Lotte Anker, Mariá Portugal, Mike Tony Buck, Sound in Motion, summer bummer

(Ben Taffijn, 5.9.26) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Brad Mehldau
Winnaar Edison Oeuvre Jazz Prijs 2026
Klik hier voor een interview in de
Volkskrant | Foto: Louis Obbens

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.