Categoriseren, ik zal niet de enige zijn die daar behoefte aan heeft. Hoe berg je anders die alsmaar uitdijende hoeveelheid cd's op. Pop, jazz, klassiek als hoofdcategorieën en daartussen weer subcategorieën, dat houdt de zaak overzichtelijk. Probleem is alleen dat steeds meer musici zich niet zoveel aantrekken van mijn behoefte en vrolijk grensoverschrijdend bezig zijn. Het Sound of Europe Festival in Breda biedt ze dezer dagen een podium. 'Unexpected Crossover' kreeg het festival als ondertitel mee: 'Het gaat om muzikanten die de gebaande paden verlaten en nieuwe elementen uit andere stijlen integreren. Improvisatie behoort daarbij altijd tot de kern.' En daar zit ik dan met mijn hokjes.

Nicolò Ricci's Ambergris, dat op vrijdag 12 april het festival mag openen, houdt zich overigens nog redelijk aan de regels en vermengt de jazz hooguit met wat Zuid-Europese folk. Hun debuutalbum 'BellissimƏ' kwam hier eerder aan bod, in het kader van Keep an Eye on the Records, en ook nu valt op hoezeer de musici aan elkaar gewaagd zijn. Opvallend is wederom de rol van pianist Emanuele Pellegrini. Met piano en synthesizer creëert hij stevig ritmische, maar ook minimalistisch aandoende patronen. Stuwend en opzwepend. Voeg daarbij de ritmesectie en het feest is compleet. Ricci mag daar graag wat mee contrasteren. Zijn kracht ligt met name in het blazen van superieure melodieën op zijn altsax, echt een verhalenverteller deze man. Verder valt in 'A Bag Of Bags' de bassolo op van Alessandro Fongaro: verstild en melodieus.

Linda Frederiksson is al minder stijlvast. Of beter gezegd: de drie musici die ze heeft meegebracht - toetsenist Tuomo Prättälä, bassist Mikael Saastamoinen en drummer Olavi Louhivuori - zijn dat. Frederiksson zelf maakt pure jazz in de traditie van Mats Gustafsson. Dus lees: met veel power, repetitieve patronen en een grote variatie aan diverse technieken. Al kan ze ook, en daarin onderscheidt ze zich van iemand als Gustafsson, de noten gevoelig raken en onverwacht emotionerend uit de hoek komen. Maar het mooist klinkt ze als ze volledig los gaat, alsof de duivel haar op de hielen zit. Bijzonder is 'Pinetree Song'. Het hart van dit stuk bestaat uit opnames van een oude boom, krakend in de wind en prachtig gecombineerd met de overige instrumenten. De Fender Rhodes-solo van Prättälä doet aansluitend de rest.

Het Belgische Dishwasher_ kwam op deze blog ook al aan bod met. Hun titelloze debuutalbum kwam enige maanden geleden hier voorbij. Saxofonist Werend Van Den Bosche, hier overigens op altsax, bassiste Louise van den Heuvel en drummer Arno Grootaers dienen ons ook nu weer een diner op met een overvloed aan verschillende gerechten. We horen jazz, funk, rock, folk, experimentele elektronica, dance en alles wat ik hier vergeten ben, met een knipoog naar de vroege jaren 70 van de vorige eeuw, toen deze jongelui nog niet eens geboren waren. Het livegebeuren voegt echt wat toe aan de cd. Dat geldt voor alle bands, maar zeker voor dit Dishwasher. Het speelplezier spat er werkelijk van af!

De Belgisch-Ghanese multi-instrumentaliste Esinam Dogbatse werkt onder haar voornaam. In haar muziek vermengt ze haar Afrikaanse wortels, zich met name uitend in de ritmiek met jazz, funk en rock. Behalve dat ze in de weer is met elektronica horen we haar op de dwarsfluit. Soms doet de muziek me wel wat denken aan die van Chris Hinze uit de jaren 80 en 90, die zich ook duidelijk liet beïnvloeden door andere culturen dan de westerse. Alleen is hier de groove nog sterker aanwezig en is de muziek, met dank aan de Moog-synthesizer, nog veel vuriger en meer opzwepend.

Foto's: Mischa Keijser

Labels: Ambergris, Dishwasher_, Esinam Dogbatse, festival, Linda Frederiksson, Nicolò Ricci, Sound of Europe

(Ben Taffijn, 24.4.24) - [print] - [naar boven]

De nieuwe generatie Belgische jazzmusici vertoont in toenemende mate muzikaal grensoverschrijdend gedrag. En Sdban Records blijkt een belangrijk podium voor deze jongens en meisjes die zich nergens toe wensen te beperken. Gitarist Bart Vervaeck en drummer Falk Schrauwen kwamen we al tegen bij Echoes Of Zoo, maar laten ook van zich horen op 'Buy The Dip' van Compro Oro. Verder hier aandacht voor 'MACADAM' van Schroothoop en het debuutalbum van Dishwasher_. Ook met de naamgevingen blijken ze al creatief.

Het is Wim T.J. Segers die begint op vibrafoon, maar hij wordt al snel ingehaald door bassist Vervaeck, drummer Matthias Debusschere, en Frederik Van Den Berghe en Schrauwen op percussie. Een straf ritmisch patroon kenmerkt dit 'Ben-Hur' en voor ons geestesoog zien we de wagenrace. 'The Lower 9th' is een soort mix van minimalistische ritmes en de gitaarmuziek van The Shadows. Vervaeck speelt ook een hoofdrol op het swingend melodieuze 'Bitcoins', een nummer dat de progressieve rock van de jaren 70 in herinnering roept. Prachtig dat gemoedelijke, ietwat slome ritme in 'Lament' en 'Solstice', beide op opwindende wijze een mix van diverse culturen verklankend. In 'Karsilama' gooit het kwartet het weer over een geheel andere boeg. Hier horen we experimentele elektronica en rock vermengd met Indiase ritmiek, gevolgd door 'Dungeon', waarin het ritme weer centraal staat, meeslepend en ruig tegelijk.

Schroothoop bestaat uit Rik Staelens op wind & string instruments, bassist Timo Vantyghem, ook te horen op de duimpiano, en percussioniste Margo Maex. Op hun tweede album 'MACADAM' verkent het trio de geluiden van afgedankte voorwerpen die in de macadamstraten van Brussel zijn gevonden. Zo veranderen houten kratten in gitaren en lieren. Schroot wordt een duimpiano, een cimbalom of percussieklokken. Ook hier horen we direct in 'Cheval Orange' een bonte mengeling waarin de Indiase muziek nog het meest opvalt. Eenzelfde sfeer zit in 'Blikschade' en het titelstuk 'Macadam', waarin vooral Staelens' bijdrage op fluit opvalt. Bijzonder zijn ook 'Perte Totale' en 'Onderhuids', met name vanwege de spanning die hier wordt opgeroepen middels een bonte wereld van piep- en kraakgeluiden. Wat dat betreft is vooral de titel van het tweede stuk uitstekend gekozen. De duimpiano speelt een grote rol in 'Plastic Roses', een stuk dat sterk doet denken aan de Zuid-Afrikaanse jazz zoals we die bijvoorbeeld kennen van Abullah Ibrahim.

Schroothoop komt uit Brussel en aan dit album hoor je mooi het multiculturele karakter van deze stad terug, waarbij dit toch vooral een album is dat je bijblijft vanwege die verslavende ritmiek, bijvoorbeeld in het duidelijk door Arabische muziek beïnvloede 'Cascaraï'.

Dishwasher_ is eveneens een trio, bestaande uit tenorsaxofonist Werend Van Den Bossche, bassiste Louise Van Den Heuvel en drummer Arno Grootaers. Ook hun debuutalbum valt geenszins in een vakje onder te brengen. Reeds in 'Bahái' horen we zeker jazz, bijvoorbeeld in de bijdrage van Van Den Bossche, maar ook onvervalste rock, aan minimalisme verwante ritmes en boeiende elektronisch voortgebrachte klankwolken. Ook 'Buraq' bevat elementen van jazz, maar ook van ambient, lounge en dance. Meer dance in 'Blue Bridge', maar dan wel van het experimentele soort, vermengd met invloeden van ambient, funk en ja, ook jazz.

En dan is het tijd voor rust, middels de langzaam voorbij vliedende klankwolken van 'Marwan', dat een wat mysterieuze sfeer verklankt. Verderop horen we Van Den Bossche in een mooie, slepende solo, te midden van inspirerende klanknevels. De invloeden op dit album strekken zich ook uit tot die van de niet-westerse muziek. Zo horen we in 'Kuhl' duidelijk invloeden uit de Arabische muziek. Mooi is ook de spanning die het trio weet op te roepen in 'Terra', met name door het steeds verder aanzwellende ritme.

Labels: cd, Compro Oro, Dishwasher_, Schroothoop, Sdban

(Ben Taffijn, 13.6.23) - [print] - [naar boven]

Lees verder in het archief...

Menupagina's:

Brad Mehldau
Winnaar Edison Oeuvre Jazz Prijs 2026
Klik hier voor een interview in de
Volkskrant | Foto: Louis Obbens

Nieuws, tips, suggesties, adverteren, meewerken?
Mail de redactie.