Billie Holiday onverbloemd
vrijdag 11 januari 2008, Theater De Vest, Alkmaar
Van de drie producties over zangeres Billie Holiday die ik tot dusver zag, is de musical die momenteel door Nederland tourt de meest overtuigende. De film met Diana Ross was op zich misschien niet eens zo slecht, maar had bitter weinig met het leven en de persoon van Holiday van doen. De Engelse musical 'The Billie Holiday Story', die een jaar geleden in Hoogeveen opdook, leed onder zwak stemmenmateriaal en een script waarbij je grote vraagtekens kon zetten.
Om met dat laatste te beginnen: voor de huidige Holiday heeft Pieter van de Waterbeemd (Pleidooi, You're the Top, De Scheepsjongen van Bontekoe) een verhaal vol vaart geschreven dat de hoogte- en dieptepunten uit haar leven onverbloemd en onbarmhartig in je gezicht smijt. Het stuk begint en eindigt met de dood van haar soulmate Lester Young, op wiens begrafenis ze niet mocht zingen omdat dat volgens de weduwe alleen maar toestanden en ellende zou geven. Daartussenin wordt Holidays levensverhaal in min of meer chronologische flashbacks verteld. Daarbij heeft Van de Waterbeemd zich aan de feiten gehouden. Voor flauwekul als een zogenaamde rivaliteit tussen Ella Fitzgerald en Billie Holiday, zoals de makers van de Britse musical die hadden verzonnen, is in de huidige productie geen plaats. Ik fronste even de wenkbrauwen toen de legendarische filmactrice en jazzfan Tallulah Bankhead ten tonele werd gevoerd als minnares van de hoofdpersoon. Maar inderdaad, die relatie is er geweest, zij het denk ik aanzienlijk eerder in haar carrière dan nu wordt gesuggereerd.
Een dramatisch hoogtepunt in het tweede bedrijf is de scène waarin Holiday en Young concluderen dat ze beiden op hun retour zijn en waarbij Lester haar wanhopig vraagt waarom ze het niet bij booze en pot kan houden, net als vroeger.
Toen Diana Ross destijds voor de hoofdrol werd gevraagd, had ze nog nooit van Holiday gehoord. Ruth Jacott, de ster van de Nederlandse productie, hapte meteen: "Ik ben een groot fan van Billie Holiday. Haar stem, gecombineerd met tekstbehandeling, is en blijft onovertroffen," liet ze optekenen. Wijselijk heeft ze niet getracht de idiosyncratische zangstijl van Lady Day te imiteren. De muziek van Ad van Dijk en Glenn Gaddum is sober ('Solitude' is een hoogtepunt) maar tijdsgetrouw, en dat maakt dat het leven van de zangeres overtuigend en onversneden over het voetlicht komt. Een beetje royale zakdoek is geen overbodige luxe, dames. (Heren ook.)
Was het alleen maar kommer en kwel? Dat geloof ik niet. Volgens mij heeft Billie Holiday, ondanks de jeugdtrauma's, de middelen en de foute mannen, een bij vlagen uitermate tof leven gehad. "Ik was alleen gelukkig met de jongens," zegt ze tegen het einde. Dat zal wel kloppen.
Tot slot: best lullig dat je niet op de begrafenis van je maatje mag zingen. Maar vlak ook het sterven van de zangeres zelf niet uit. Na een mensonwaardig einde onder politiebewaking (het volgende drugsproces stond alweer op de rol) verordonneerde kardinaal Spellman dat er in geen geval een uitvaartmis in de St. Patrick's Cathedral gehouden mocht worden.(Eddy Determeyer, 18.1.08) - - [naar boven]
Lees verder in het archief...
